Król juan

Król juan

Chiny skupują złoto, bo chcą, by juan zastąpił dolara i stał się główną walutą rezerwową świata.

95 lat tyle wynosi średnia długość życia waluty rezerwowej

622 tony tyle złota mogły w ubiegłym roku kupić Chiny

W londyńskich skarbcach jeszcze parę lat temu było złoto – mówi Kenneth Hoffman z telewizji Bloomberg. – Stało tam ułożone aż po krokwie. Teraz już go nie ma. Można tam wejść. Skarbce są prawie puste. Całe te 26 mln uncji wyjechało do Szwajcarii, gdzie zostało przetopione na kruszec o wyższej próbie, potem trafiło do Hongkongu i stamtąd do Chin. I nigdy do Londynu nie wróciło – opowiada. – Jeśli USA nałożą na Rosję sankcje, to zrezygnujemy z dolara jako waluty rezerwowej – ostrzegał tydzień temu Siergiej Głazjew, doradca Władimira Putina.


Dwa tygodnie wcześniej Kingsley Moghalu, prezes banku centralnego Nigerii, zapowiedział wymianę 10 proc. nigeryjskich rezerw dolarowych na chińskiego juana. Na podobny krok zdecydowały się już Australia, Filipiny i Chile, a w ubiegłym roku Bank Chin podpisał z 20 krajami umowy (swap arrangements), według których w handlu z nimi walutą rozliczeniową będzie juan. Wartość umów przekracza 320 mld dolarów, a ich stroną jest m.in. Europejski Bank Centralny. Wraz z rozwojem międzynarodowej kariery juana Chiny skupują złoto. – To nie przypadek. Chińczycy kupują dużo i po cichu. Od trzech lat nie podają stanu swoich rezerw. Nie chcą przyciągać uwagi, bo wtedy cena poszłaby w górę. Lepiej kupić taniej – mówi Jeffrey Nichols, wpływowy amerykański ekspert rynku złota. Według brytyjskiego banku HSBC dzięki rosnącym zasobom złota i międzynarodowej pozycji Chin juan do końca 2015 r. stanie się trzecią walutą świata. Czy zbliża się koniec panowania dolara i nadchodzi epoka króla juana?

Jak długo żyje waluta

Rzymskie srebrne drachmy i złote aureusy pogrążyły długie cykle inflacji i gdzieś koło IV w. przestały być akceptowane poza imperium. Potem przyszedł czas na bizantyjskie solidusy i arabskiego dinara, którego po dewaluacji zastąpiła złota moneta papieska fiorino. Z czasem coraz większą rolę zaczęły odgrywać holenderskie floreny i guldeny, osłabione w XVII w. przez krach związany z tulipomanią i wypierane przez hiszpańskie złote reale. Kiedy w XIX w. Bank Anglii pierwszy zaczął gromadzić rezerwy złota, przyszedł czas na papierowy pieniądz i rozpoczęła się era brytyjskiego funta, w którym tuż przed I wojną światową rozliczano 60 proc. wszystkich transakcji. XX w. to panowanie dolara, a także rozpad systemu z Bretton Woods, czyli zaprzestanie wiązania kursu dolara ze sztywną ceną złota i narodzenie się pieniądza fiducjarnego, czyli pieniądza wiary.

Nie oznacza to jednak, że wiara w dolara będzie wieczna. Wręcz przeciwnie. Historycznie rzecz ujmując, era dolara może się zbliżać ku końcowi. Z badań wynika, że w ciągu ostatnich pięciu wieków średnia długość życia waluty rezerwowej wynosiła 95 lat. Najdłużej panowały funt i hiszpański real (obydwa po 110 lat), najkrócej, zaledwie 75 lat – gulden i portugalski real. Wspólne były zwykle przyczyny upadku: rosnące deficyty, zadłużenia wojenne, inflacje i sztuczne dewaluacje. Licząc panowanie dolara od zakończenia standardu złota w 1925 r., trwa ono dziś ponad 88 lat.

– Siła dolara jest oparta na ropie. Surowce energetyczne są notowane i rozliczane w dolarze. Dopóki tak się dzieje, pozycja dolara wydaje się niezachwiana – mówi Jeffrey Nichols. Z tego doskonale zdają sobie sprawę Chiny, które już przeciągają na swoją stronę kraje wydobywające ropę. Niedawna decyzja Nigerii – drugiej dziś gospodarki Czarnego Lądu i jednego z głównych eksporterów ropy – by zwiększyć rezerwy juana i wprowadzić rozliczenia właśnie w tej walucie, jest ważnym elementem tej rozgrywki.

Ekspansja juana jest stosunkowo cicha i powolna. Rozpoczęła się w niewielkiej części prowincji Shenzhen, opodal Hongkongu, w zatoce Qianhai. Od jakiegoś czasu mieszczące się w niej firmy mogą swobodnie wymieniać juany w działających w Hongkongu bankach. Wcześniej chińskie władze pozwoliły, by zagraniczne przedsiębiorstwa mogły rozliczać kontrakty w juanach w każdej prowincji Chin. To posunięcie rewolucyjne, bo przez lata juana nie można było ot tak kupić na rynku. Do tej pory nie ma wymienialności, a kurs juana porusza się w wąskich widełkach i jest ustalany centralnie przez Pekin. Nierezydentowi bardzo trudno zdobyć juana. Mogą go kupować tylko podmioty zarejestrowane w Chinach. Ale to ma się zmienić, bo zgodnie z zapowiedziami reformy systemu ustalania kursu chińskiej waluty powinny się zakończyć w 2017 r., co pozwoli w 2020 r. na pełną wymienialność juana i całkowite otwarcie rynku kapitałowego oraz finansowego. Jak napisał w swoim raporcie Deutsche Bank, taka liberalizacja parę lat temu byłaby nie do pomyślenia.

W rejonie Pacyfiku już tysiące firm rozlicza się w juanie, a państwa regionu gromadzą juany w swoich bankach. W ciągu ostatnich ośmiu lat chińska waluta umocniła się o 34 proc. w stosunku do dolara i odrobinę bardziej w stosunku do euro. Zhang Lei, były dyrektor działu rozliczeń międzynarodowych w Bank of China, a obecnie partner w Boston Consulting Group, twierdzi, że proces umiędzynarodowienia juana osiągnął krytyczny moment wyjścia poza region Azji i Pacyfiku. Po Hongkongu, Tajpeju, Singapurze przyszedł czas na rynki Sydney, Dubaju, Londynu, Paryża, Luksemburga i Frankfurtu. I coraz więcej firm tak robi. Z raportu Deutsche Banku wynika, że już 20 proc. badanych firm z Wielkiej Brytanii, Niemiec i Holandii rozlicza się w chińskiej walucie. Rośnie też liczba inwestycji w juanie. Na Starym Kontynencie liderem jest Luksemburg, ósme pod względem wielkości na świecie centrum finansowania inwestycji, które skupia największe w strefie euro depozyty chińskiej waluty, sięgające 20 mld juanów.

Ponadplanetarny przywilej

Chiny po cichu skupują też złoto. Ostatni raz stan swoich rezerw złota podały w 2009 r., miały one wynosić 1054 tony. Jednak z przecieków WikiLeaks z 2011 r. wynika, że Państwo Środka intensywnie skupowało złoto, które gromadzono w europejskich skarbcach. Do 2011 r. miało dokupić 654 tony złota. Według Jeffreya Nicholsa kolejne 388 ton kupiło w 2012 r. i ponad 622 tony w ubiegłym roku. – Chiny mogą za chwilę ogłosić, że są trzecim albo drugim krajem na świecie posiadającym największe rezerwy złota. To bardzo by umocniło pozycję juana – mówi Nichols. Jednocześnie amerykański dolar idzie ścieżką innych walut, które przeszły do historii z powodu rosnącej dewaluacji. Od czasów kryzysu finansowego amerykańskie maszyny drukarskie pompują w rynek miliardy dolarów w kolejnych programach luzowania ilościowego. Jeszcze do stycznia w ten sposób Fed co miesiąc skupował obligacje wartości 85 mld dolarów miesięcznie. Bilans banku od tego czasu zwiększył się czterokrotnie, dochodząc do 4 bln dolarów. To więcej niż PKB Niemiec, trzeciej gospodarki świata.

Taka liczba dolarów może w którymś momencie doprowadzić do załamania kursu. Według Barry’ego Eichengreena z Uniwersytetu Kalifornijskiego może do tego doprowadzić choćby taki kryzys, jakiego byliśmy świadkami, kiedy republikanie i demokraci nie dogadali się co do podniesienia limitu zadłużenia budżetu. – Zapowiedzi śmierci amerykańskiej waluty są zdecydowanie przedwczesne, bo w razie kryzysu i tak wszyscy zaczną uciekać do dolara. Jednak nasza klasa polityczna igra z ogniem – mówi Eichengreen. Według niego dolar cieszy się przywilejem władcy, którego ciężko zrzucić z tronu. W latach 60. francuski minister finansów Valéry Giscard d’Estaigne ukuł termin „exorbitant privilege”, co można przetłumaczyć jako ponadplanetarny przywilej. Określił on w ten sposób korzyści, jakie Amerykanie czerpią z tego, że ich waluta jest globalnie akceptowanym środkiem płatniczym. Chińczycy, którzy już niedługo staną się pierwszą gospodarką świata, chcą ten przywilej przejąć. ■

Okładka tygodnika WPROST: 12/2014
Więcej możesz przeczytać w 12/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2014 (1620)

  • Patologiczna lojalność premiera 16 mar 2014, 20:00 Sławomir Neumann, wiceminister zdrowia, nieporadnie kłamie w sprawie wielkiego kontraktu, który pomógł załatwić klinice naciągającej swoich pacjentów – piszą Agnieszka Burzyńska i Michał Majewski. Ustalenia dziennikarskiego... 4
  • Pętla na szyi Piechocińskiego 16 mar 2014, 20:00 Marek Sawicki wraca do resortu rolnictwa. Czy sięgnie też po władzę w rozchwianym PSL? Takie powroty z politycznego niebytu zdarzają się rzadko. Raptem półtora roku temu Sawicki wychodził z kancelarii premiera z dymisją, po tym jak... 4
  • Skaner 16 mar 2014, 20:00 INTERNET Goli Polacy i zdrowe Polki Polscy mężczyźni najczęściej szukają w internecie stron porno, a Polki – witryn o zdrowiu, domu i rodzinie. Firma badawcza Gemius postanowiła sprawdzić, czego w sieci szukają mieszkańcy Europy... 6
  • Kumplowi kontrakt załatwię 16 mar 2014, 20:00 Dobry kolega przegrywa walkę o milionowy kontrakt w służbie zdrowia? Zmieńmy dla niego interpretację przepisów, wtedy wygra – taki skandaliczny patent zastosował szef NFZ. 13
  • Nowe szaty premiera 16 mar 2014, 20:00 DONALD TUSK jako przywódca na trudne czasy. Platforma liczy na to, że ten nowy wizerunek szefa rządu poniesie kampanię. 14
  • Historia jednej prowokacji 16 mar 2014, 20:00 Działacze partii Palikota sięgają do dorobku SB. Bo w romans i nieślubne dziecko bezpieka próbowała wrobić papieża już w latach 80. Szykowała też prowokację przeciwko ks. Dziwiszowi. 18
  • Konkurs o Lotto 16 mar 2014, 20:00 Rozpoczął się konkurs na stanowisko prezesa Totalizatora Sportowego. To dobra okazja, żeby wyjaśnić KONTROWERSYJNE WYDATKI reklamowe w tej spółce. 22
  • Szaleństwo Władimira 16 mar 2014, 20:00 Dobra, powiem pani, odczuwam to, co odczuwa wielu z nas, czyli zagrożenie. Od dawna. Dlatego nagrałem „Vladimira” – mówi MACIEJ MALEŃCZUK. 24
  • Metody Dochnala 16 mar 2014, 20:00 Od rosyjskiego oligarchy dostał na ładne oczy 2 mln dolarów. Prezesem jego spółek był prosty kierowca z Bejrutu. Marek Dochnal jest oskarżony o gigantyczne oszustwa i przywłaszczenia. 27
  • Wpaść do Tomaszowa 16 mar 2014, 20:00 Nie wiem, czy jakikolwiek „najmilszy” chciałby wpaść do Tomaszowa (ten z wiersza Tuwima – niechętnie), ja wpadłam – z interwencją w sprawie głuchej dziewczyny, którą tamtejszy urząd miasta wyrzucił z pracy. To... 31
  • (Nie)słodki los cukrzyków 16 mar 2014, 20:00 Cukrzycę u wielu osób można skutecznie leczyć tabletkami. Ale do czasu. Gdy trzeba sięgnąć po kolejne tabletki, okazuje się, że są zbyt drogie dla przeciętnego Polaka. 31
  • Koniec eldorado 16 mar 2014, 20:00 Czy wydawcom uda się utopić pomysł bezpłatnego podręcznika? Zrobią wszystko, by odzyskać rynek wart prawie miliard złotych. 32
  • Chocholi taniec nad gazową rurą 16 mar 2014, 20:00 W Polsce w drukarniach prasowych wylano dotychczas tysiące hektolitrów farby drukarskiej, aby opisać naszą pilną potrzebę uniezależnienia się od dostaw gazu ziemnego ze Wschodu. Tymczasem do spełnienia tego celu zamiast farby nasz kraj... 36
  • Fundacja i manipulacja 16 mar 2014, 20:00 Jak ekscentryczna wolontariuszka wpędziła w poważne kłopoty jedną z najważniejszych fundacji walczących z nowotworami. 38
  • Ból polski 16 mar 2014, 20:00 Mówi się: jak boli, to znaczy, że żyjesz. Tyle że z bólem czasem żyć się nie da. A w Polsce często trzeba. 42
  • Królowie życia 16 mar 2014, 20:00 Wojciech Frykowski uważał pośpiech za znak złego smaku. Kiedyś nad ranem wracał z libacji na dachu triumpha, krzycząc do idących dziewcząt: Robotnice łódzkie! Dlaczego tak rano wstajecie? – fragment książki Sławomira kopra „Skandaliści PRL”. 46
  • Putin i Puszkin, czyli przemoc w rodzinie 16 mar 2014, 20:00 Luty 2014. Na ulicach Kijowa reżim Janukowycza masakruje nieuzbrojonych ludzi, a rosyjski pisarz Siergiej Łukjanienko, autor m.in. kultowej „Straży nocnej”, uwielbiany w Rosji i popularny również w Polsce, pisze w swoim blogu:... 50
  • Zamknięte drzwi 16 mar 2014, 20:00 Prawie w całej Europie statystyki samobójstw spadają. U nas rosną. W ostatnim roku wyjątkowo drastycznie. 52
  • Krwawy sen mordercy 16 mar 2014, 20:00 W sprawie zabójstwa filozofa z Uniwersytetu Jagiellońskiego Artura R. i jego rodziny wydano pięć wyroków. O każdym decydowali biegli psychologowie i psychiatrzy. 56
  • Rosja tkwi w ZSRR 16 mar 2014, 20:00 Czekają nas ciężkie czasy. Gdy reżim Putina dokończy sprawy na Ukrainie, weźmie się do dokręcania śruby w Rosji – mówi Oleg Orłow, były szef Centrum Praw Człowieka przy stowarzyszeniu Memoriał. 60
  • Scenariusze przetrwania 16 mar 2014, 20:00 Dobra wiadomość jest taka, że w razie ataku jądrowego jako ludzkość przetrwamy, zła – że PRZEŻYJĄ TYLKO NAJBOGATSI. 64
  • Wierzę, że będziemy gościć w Krakowie najlepszych sportowców świata! 16 mar 2014, 20:00 Żeby zarabiać, trzeba inwestować – mówi Katarzyna Rogowiec, dwukrotna mistrzyni paraolimpijska, przekonując do organizowania zimowych igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich w Małopolsce. 66
  • Zarobić na rewolucji 16 mar 2014, 20:00 Na protestach na Majdanie Mark Zuckerberg wzbogacił się o półtora miliona dolarów. Informacja, zboże i energia nabierają wartości w niespokojnych czasach. 68
  • Król juan 16 mar 2014, 20:00 Chiny skupują złoto, bo chcą, by juan zastąpił dolara i stał się główną walutą rezerwową świata. 72
  • Elektryczna przyszłość 16 mar 2014, 20:00 Napęd elektryczny dziś wydaje się idealnym rozwiązaniem dla części rynku 76
  • Samochód czy mobilność 16 mar 2014, 20:00 Czego tak naprawdę potrzebują mieszkańcy miast? 77
  • Auta z Polski 16 mar 2014, 20:00 Choć ostatnio omijają nas nowe inwestycje w branży motoryzacyjnej, nie znaczy to, że nasz kraj nie ma się czym w tej dziedzinie pochwalić. Przeciwnie – wszędzie jest doceniana wysoka jakość produkowanych w Polsce samochodów i komponentów do ich produkcji. Szkoda tylko,... 78
  • Nieustanna pogoń 16 mar 2014, 20:00 Producenci aut nieustannie poprawiają samochody, by były bezpieczniejsze i oszczędniejsze. Pracują także nad alternatywnymi źródłami napędu. 82
  • Elektryczne auta w inteligentnych miastach 16 mar 2014, 20:00 Samochody elektryczne w inteligentnych miastach to przyszłość, która rozgrywa się na naszych oczach. 84
  • Nowoczesna i bezpieczna 16 mar 2014, 20:00 Nowoczesny design, przestronne i funkcjonalne wnętrze, bogate wyposażenie i wiele rozwiązań służących bezpieczeństwu. Te atuty Škody Octavii od miesięcy zapewniają jej pierwsze miejsce pod względem sprzedaży na polskim rynku. 86
  • Auta coraz bezpieczniejsze 16 mar 2014, 20:00 Wprowadzenie pasów bezpieczeństwa, poduszek powietrznych czy systemu ABS było dopiero początkiem starań o zwiększenie bezpieczeństwa samochodów. 88
  • Łupkowe prawo 16 mar 2014, 20:00 Gaz łupkowy może zmienić świat. Ile go mamy? Dowiemy się za kilka lat. Rząd właśnie przyjął projekt ustawy, która przyspieszy poszukiwania i wydobycie tego gazu. 89
  • Łupki bez mitów 16 mar 2014, 20:00 Wizja Polski czerpiącej korzyści z wydobycia cennego bogactwa naturalnego, jakim jest gaz z łupków, wśród niektórych obywateli nie budzi entuzjazmu. Ich obawy nie są jednak poparte żadnymi dowodami. A biorą się z mitów narosłych wokół tej sprawy. 92
  • Trzecia wojna światowa 16 mar 2014, 20:00 Analitycy i ich komputery dzień i noc testują SCENARIUSZE KONFLIKTÓW, które mogą spowodować kolejną wojnę światową. Gdzie i kiedy wybuchnie konflikt? 94
  • Dobre życie 16 mar 2014, 20:00 Aktorzy nie przechodzą na emeryturę. Tylko czasem ich telefon przestaje dzwonić – mówi Pierce Brosnan, gwiazda „Nauki spadania” i dawny agent 007. 96
  • Amerykański pustelnik 16 mar 2014, 20:00 J.D. Salinger ostatni tekst opublikował przed blisko półwieczem, ale jego postać wciąż budzi emocje. Dlaczego? Właśnie ukazuje się biografia, która próbuje to wyjaśnić. 100
  • Kalejdoskop kulturalny 16 mar 2014, 20:00 SZTUKA Sentymenty i refleksje Świecąca cienka neonowa rurka, pocztówki z wzorami swetrów do wydziergania, sploty w tkaninie na sprzedaż – to tylko niektóre z tworzyw, po które sięga Paulina Ołowska. „Czar Warszawy”... 102
  • Bomba tygodnia 16 mar 2014, 20:00 Romansowy serial To publika kocha – romans na ekranie i na planie. Energia iskrzy, a ludzie drżą przed telewizorami z podniecenia. Ma to sens, kiedy obie strony romansu mają spory talent, poczucie humoru i znają granice obciachu. Bo... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany