Gladiatorzy kosmosu

Gladiatorzy kosmosu

W czerwcu otwiera się na Ziemi okno na Marsa
W czerwcu na Marsa poleci flotylla sond automatycznych. Po raz pierwszy własną sondę na inną planetę wysyła Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Mars Express z lądownikiem Beagle II, w dużej części dzieło Brytyjczyków, wystartuje 2 czerwca z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie. Na orbicie Marsa znajdzie się mniej więcej po siedmiu miesiącach. "25 grudnia będę naprawdę gryzł paznokcie" - oświadczył prof. David Southwood, dyrektor naukowy ESA.
Kilka dni po Beagle II na Czerwonej Planecie ma wylądować amerykański Mars Exploration Rover, pierwszy z dwóch bliźniaczych pojazdów (z Ziemi wystartują 8 i 25 czerwca). Siłę uderzenia lądowników o powierzchnię mają łagodzić balony napełnione gazem. Skala trudności jest tu nie mniejsza niż podczas lądowania statków Apollo na Księżycu - operacja ma kryptonim EDL (Extremely Difficult Landing - krańcowo trudne lądowanie).

Przystanek Mars
Badania opinii publicznej przeprowadzone w USA zaledwie tydzień po katastrofie promu kosmicznego Columbia (zginęła cała załoga wahadłowca) wykazały niezmienne poparcie przez Amerykanów planów wypraw kosmicznych. Co trzeci mieszkaniec USA wyznał, że chciałby odbyć podróż pozaziemską. 75 proc. ankietowanych uważa, że publiczne środki przeznaczane na działalność NASA (Amerykańskiej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) nie są zbyt duże, przeciwnie - powinny być zwiększone. Przeszło połowa respondentów o wiele bardziej interesuje się lotami z załogą niż bez niej. Tak pozytywne opinie dotyczące wypraw z udziałem ludzi zadecydowały o tym, że aż 90 proc. funduszy amerykańskiego programu eksploracji
kosmosu przeznaczono na loty załogowe.
Mars zawsze fascynował ludzi. Spośród planet układu słonecznego jest najbardziej podobny do Ziemi. Choć teleskopy i sondy nie znalazły żadnych śladów cywilizacji na tej planecie, Mars nęci, bo może się stać stacją przesiadkową w dalekich wyprawach kosmicznych. Nie wiadomo, czy na na planecie jest woda i czy istniało lub istnieje tam życie. Powierzchnia Marsa jest dziś sucha. Może woda przetrwała w głębi gruntu? Może pod powierzchnią istnieje jakaś forma życia? Wiadomo, że ziemskie bakterie doskonale dałyby sobie radę w marsjańskich warunkach.

Człowiek balastem
W czerwcu "otwiera się okno na Marsa" - Słońce, Ziemia i Mars ustawiają się w przestrzeni w jednej linii. Odległość od nas do Czerwonej Planety będzie wówczas najkrótsza (około 60 mln km). W takim układzie siły działające podczas ruchu Ziemi wokół Słońca sprawią, że wzrośnie prędkość statku w jego drodze na Marsa. Jednym z ważniejszych instrumentów na pokładzie sondy Mars Express jest spektrofotometr, urządzenie pomiarowe wykonane w Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie. - Nigdy jeszcze nie został wysłany na Marsa przyrząd o tak dużej rozdzielczości spektralnej umożliwiającej bardzo dokładne analizy składu gruntu i gazów w atmosferze tej planety. Zbudowaliśmy dwa z pięciu najważniejszych bloków tego instrumentu - wyjaśnia prof. Andrzej Jurewicz, kierujący Zespołem Teledetekcji, który te prace wykonywał.
Inteligentne aparaty kosmiczne są już tak "samodzielne", że człowiek wydaje się tylko utrudniać misję badawczą. Staje się zbyt kosztownym w obsłudze "przyrządem naukowym". Wymaga ogromnych zabezpieczeń, by mógł żyć w przestrzeni kosmicznej - uważa wielu ekspertów w dziedzinie badań pozaziemskich. Loty załogowe pochłaniają kilkakrotnie więcej publicznych pieniędzy niż pozostałe badania, a w zamian dostarczają zaledwie dziesięciu procent nowych informacji o naturze wszechświata i naszym miejscu w kosmosie.

Wahadłowce do muzeum
Agencje kosmiczne zdają sobie sprawę, że loty załogowe stanowią magnes przyciągający zainteresowanie społeczeństw ich programami, ułatwiają zdobywanie funduszy i zgody kongresmenów na pokrywanie kosztów badań. Zdaniem krytyków NASA, program lotów załogowych stał się jednak techniczną pułapką.
Amerykańskie wahadłowce (space shuttle) są dziesięciokrotnie droższe niż przewidywano. Wyniesienie na orbitę tony ładunku kosztuje 40 mln USD, a każdy lot - 1,5 mld USD. Wahadłowce zbudowano, by zastąpić rakiety Saturn, używane jednokrotnie do wystrzeliwania statków Apollo na Księżyc. Promy kosmiczne miały być dziesięciokrotnie tańsze, a okazały się prawie stukrotnie droższe. Desperackie próby podniesienia ich opłacalności przez zwiększenie częstotliwości lotów doprowadziły do dwóch katastrof - Challengera i Columbii.
"W ciągu ostatnich 20 lat inne programy NASA zostały 'zagłodzone', żeby nakarmić wahadłowce. Jeśli cały program
kosmiczny nie zostanie przebudowany, następne 20 lat może się okazać stracone. Astronauci będą latać za ciężkie pieniądze wciąż na tę samą orbitę okołoziemską i prowadzić eksperymenty, których rezultatów nie chcą już publikować poważne czasopisma naukowe" - ostrzega prof. Alex Roland z Duke University, zajmujący się historią NASA. Ale ludzie wciąż pragną skrajnych emocji. Tym razem w kosmosie.


Stacja kosmiczna to nonsens?

Prof. Andrzej Jurewicz
Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie
Niektóre badania kosmiczne nie mogą się obyć bez ludzi. Zdalnie sterowane instrumenty, zwłaszcza w odległościach międzyplanetarnych, nie są tak skuteczne jak nadzorowane bezpośrednio przez człowieka. Środowisko pozaziemskie jest jednak dla ludzi krańcowo nieprzyjazne. Astronauci powracający po wielu miesiącach pobytu na orbicie są wyniszczeni fizycznie i psychicznie. Często słyszę opinie, że tworzenie stacji kosmicznych to nonsens i że nie warto się było do tego zabierać. Gdyby jednak udało się wysłać człowieka na Marsa, wiele wątpliwości dotyczących celowości lotów załogowych zostałoby rozstrzygniętych.

Wycieczka za 20 mln USD

Prof. Piotr Wolański
przewodniczący Komitetu Badań Kosmicznych PAN, pro-rektor Politechniki Warszawskiej
Podróże ludzi na Marsa staną się możliwe wówczas, gdy w pojazdach będzie można wykorzystać napęd jądrowy lub termojądrowy. Czas lotu skróci się wtedy na przykład do miesiąca. Obecnie statki kosmiczne mają niezbyt wydajny napęd chemiczny. Na razie dalekie loty załogowe w kosmos to jeszcze odległa przyszłość, ale sto lat temu lot nad ziemią też wydawał się niemożliwy. Ludzie zawsze chcieli latać i w końcu dopną swego. Dwóch milionerów - jeden z Kalifornii, drugi z RPA - już poleciało rakietą Sojuz na stację kosmiczną Alfa. W japońskich, amerykańskich i rosyjskich firmach powstają projekty lotów suborbitalnych na wysokości około stu kilometrów nad ziemią, a także lotów orbitalnych w warunkach nieważkości. Za taką podróż pasażer zapłaciłby 20 mln USD.
Okładka tygodnika WPROST: 23/2003
Więcej możesz przeczytać w 23/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2003 (1071)

  • Wprost od czytelników 8 cze 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
  • Czas na czas 8 cze 2003, 1:00 Najwyższy czas docenić czas - jedynego z naprawdę wielkich wrogów, jakich mamy. 3
  • Peryskop 8 cze 2003, 1:00 Kołodko gwałci konstytucję Grzegorz W. Kołodko podjął działania sprzeczne z konstytucją, a zwłaszcza z jej art. 227, który stanowi, że wyłączne prawo do emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej ma... 8
  • Dossier 8 cze 2003, 1:00  LESZEK BALCEROWICZ, prezes NBP "Trzeba bardzo źle liczyć, jeśli się zachęca ludzi do tego, żeby albo nie poszli do referendum, albo zagłosowali przeciwko przystąpieniu Polski do UE. Nas nie stać na to, żebyśmy popełnili... 9
  • Z życia koalicji 8 cze 2003, 1:00 Długo nie wytrzymał pan prezydent, choć obiecywał, że do referendum zostawi rząd w spokoju. Teraz wyznał jednak, że chciałby, by powstał rząd większościowy (czytaj: "By diabli wzięli Millera"!). Premier odpowiedział, że... 10
  • Z życia opozycji 8 cze 2003, 1:00 Michael Jackson nie pofatygował się do Warszawy i w tej sytuacji szefem Samoobrony został ponownie Andrzej Lepper. Na kongresie 14 działaczy głosowało jednak przeciw niemu. Panowie (a może i panie), spodziewajcie się końskich łbów... 11
  • Playback 8 cze 2003, 1:00 12
  • M&M 8 cze 2003, 1:00 CZEMU STREFA SZYITÓW - felieton Marka Majewskiego 12
  • Rozrzutny premier 8 cze 2003, 1:00 39 tys. USD kosztował pobyt premiera Australii Johna Howarda w jednym z hoteli w Rzymie podczas jego wizyty we Włoszech. 12
  • Akcja aborcja 8 cze 2003, 1:00 Projekt zmian w ustawie antyaborcyjnej zamierza wnieść pod obrady Sejmu grupa posłów Sojuszu Lewicy Demo- kratycznej już na pierwszym posiedzeniu po referendum unijnym. Kluczowym zapisem nowelizacji jest przywrócenie przerywania ciąży "na życzenie" kobiety. 12
  • Fotoplastykon 8 cze 2003, 1:00 14
  • Poczta 8 cze 2003, 1:00 Listy od czytelników 16
  • Kadry 8 cze 2003, 1:00 17
  • Leniwiec trojański 8 cze 2003, 1:00 Raporty BNP Paribas i HSBC przygotowują zachodnich przedsiębiorców na zamieszanie polityczne po referendum, w którym frekwencja byłaby niska. 18
  • Eurotrampolina 8 cze 2003, 1:00 Europejczycy tłumaczą, dlaczego warto wejść do unii 22
  • Jak daleko stąd, jak blisko 8 cze 2003, 1:00 Można mieć niemieckie poczucie humoru, być punktualnym jak Grek i - pozostając Europejczykiem - rażąco odbiegać od europejskiej średniej. Ile jest Europy w Polsce? 26
  • Zabójcza krew 8 cze 2003, 1:00 Co najmniej 20 tys. kobiet w Polsce zostało w latach 1991-1995 zakażonych wirusowym zapaleniem wątroby typu C (HCV), które może prowadzić do raka wątroby. Zakażone mogły zostać wszystkie kobiety, które były wtedy w ciąży i ujawniono u nich konflikt serologiczny z ojcem... 30
  • Zbożowa pajęczyna 8 cze 2003, 1:00 Kradzież 36 mln ton państwowego zboża, z powodu której budżet państwa stracił co najmniej 18 mln zł, a działacz Samoobrony Ryszard Bonda straci zapewne poselski mandat, stała się dla Zbigniewa Komorowskiego doskonałą okazją do politycznego rewanżu. 36
  • Dyktatura PeKiNu 8 cze 2003, 1:00 10 największych warszawskich bzdur 38
  • Niedowiarki 8 cze 2003, 1:00 Współcześni narodowcy nie wierzą w ogromną siłę przebicia Polaków 40
  • Kto się posunie? 8 cze 2003, 1:00 Niemal codziennie dowiadujemy się o nowych podejrzeniach o korupcję wobec członków i współpracowników rządu. Co może w tej sytuacji zrobić premier? Pytanie wydaje się retoryczno-sadystyczne. A jednak szef takiego... 40
  • Giełda i wektory 8 cze 2003, 1:00 Hossa Świat Edamski z krzyżemMieszkańcy holenderskiego miasta Edam zamierzają wybudować ze swego sławnego sera kościół. Serowa świątynia będzie kopią w skali 1:10 wzniesionego w XV wieku w tym mieście kościoła. Edamczycy... 42
  • Rachunek od Kwaśniewskiego 8 cze 2003, 1:00 75 miliardów złotych zapłacimy za brak ustawy reprywatyzacyjnej 44
  • Tęsknota za Shermanem 8 cze 2003, 1:00 Gdybyż w Polsce była jakaś partia liberałów! Po co? Podjęłaby w imię wolnej konkurencji kampanię na rzecz demonopolizacji naszych koncernów. 48
  • Linia zdrowego rozsądku 8 cze 2003, 1:00 Podatek liniowy nie mieści się w filozofii naszego guru ekonomii 50
  • Strefa marzeń 8 cze 2003, 1:00 A może byśmy tak, lewą nogą pozostając w UE, prawą stanęli w NAFTA? 52
  • Eden made in Poland 8 cze 2003, 1:00 3,2 mln ton owoców produkują rocznie polscy ogrodnicy. Popyt na niektóre polskie owoce wzrasta na Zachodzie nawet o 20 proc. rocznie. Zysk z uprawy hektara agrestu sięga 30 tys. zł! 54
  • Przed ważną decyzją 8 cze 2003, 1:00 Odrzucenie członkostwa w Unii Europejskiej naraziłoby naszą gospodarkę na silny negatywny wstrząs 56
  • Legenda i rzeczywistość 8 cze 2003, 1:00 Część Polaków ciągle żyje mitem, że byliśmy dziesiątą potęgą gospodarczą świata 57
  • Supersam 8 cze 2003, 1:00 Miniskaner Dzięki skanerowi C-Pen 10 nie trzeba już przepisywać ani kserować fragmentów artykułów, adresów internetowych, numerów telefonów lub rachunków. Urządzenie o rozmiarach mazaka skanuje... 58
  • Pop w kościele 8 cze 2003, 1:00 -Gdyby Chrystus żył obecnie, byłby gwiazdą mediów - twierdzi ks. Marcello Rossi. Polscy księża zaczęli używać języka popkultury. 62
  • Piersi na miarę 8 cze 2003, 1:00 W ostatnich 30 latach męskie pośladki zmalały, kobiece piersi się powiększyły, a nogi wydłużyły 66
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Zupą zintegrowani 8 cze 2003, 1:00 Piotrze drogi! Pozwól, że podzielę się dziś z Tobą uwagami na temat wydarzenia, w którym obaj braliśmy udział. Niezwykła gęstość zdarzeń, dopadających mnie ostatnio, uniemożliwiła mi najkrótszy choćby komentarz, a rzecz wydaje mi się ważna niezwykle. Chodzi mi o zupowe... 70
  • Autostrady w chmurach 8 cze 2003, 1:00 Testowane są pierwsze latające auta 72
  • Druga płeć - Czyja woda, a czyj mózg 8 cze 2003, 1:00 Świat kobiet jawi się Ziemkiewiczowi jako kraina, w której to nie mężczyźni, ale feministki robią niefeministkom wodę z mózgu 73
  • Święci Europy 8 cze 2003, 1:00 De Gasperi, Adenauer i Schuman: dokonali cudu, scalili kontynent 74
  • Know-how 8 cze 2003, 1:00 SARS: z borsuka na ludzi U trzech gatunków zwierząt sprzedawanych w chińskich sklepach z żywnością naukowcy odkryli wirus wywołujący SARS. Badacze z Hongkongu i Chin pobrali próbki od 25 zwierząt sprzedawanych na targach w... 77
  • Dieta kościotrupa 8 cze 2003, 1:00 Możesz jeść wszystko i chudnąć, nasz środek pozwoli Ci się pozbyć dwóch kilogramów przez 24 godziny". "Nie musisz ćwiczyć na siłowni, w tydzień stracisz 10 kg" - przekonują producenci kropli powstrzymujących apetyt, tabletek enzymatycznych i przeczyszczających herbatek ziołowych. 78
  • Seksualne nawrócenie 8 cze 2003, 1:00 "Wprost" & Polsat: homoseksualizm to uleczalna choroba? 82
  • Gladiatorzy kosmosu 8 cze 2003, 1:00 W czerwcu otwiera się na Ziemi okno na Marsa 84
  • Bez granic 8 cze 2003, 1:00 Olbrzymie dziwadło Niemieccy botanicy nie czekali do czerwcowej równonocy na zakwitnięcie mitycznego kwiatu paproci i sami postarali się o sensację przyrodniczą. W ogrodzie botanicznym w Bonn udało im się wyhodować dziwidło... 86
  • Dom Wielkiego Saddama 8 cze 2003, 1:00 Z dokumentów irackiej bezpieki wyłania się obraz upodlonego narodu 88
  • Diabeł w święconej wodzie 8 cze 2003, 1:00 Rozmowa z prof. BASSAMEM TIBIM, szefem Wydziału Stosunków Międzynarodowych na Uniwersytecie w Getyndze 92
  • Chwycić byka za rogi 8 cze 2003, 1:00 Dlaczego Murcja mogłaby dziś zaszokować biblijnego Adama 94
  • Anatomia cudu 8 cze 2003, 1:00 Rozmowa z Rodrigiem Rato, wicepremierem i ministrem ekonomii Królestwa Hiszpanii 97
  • Kraków większy od Petersburga 8 cze 2003, 1:00 George W. Bush zignorował w Polsce "starą Europę". Tu kreślił wizję przypłości, nie w Putingradzie. 98
  • Pieśń dziadowska 8 cze 2003, 1:00 Najder ze Stasiukiem wymyślili filozofię kucyka trojańskiego 100
  • Kiosk 8 cze 2003, 1:00 101
  • Cytat dyplomatyczny - Przed drzwiami 8 cze 2003, 1:00 Z powodu rutyny nie dostrzegamy na czas, że oto stajemy przed decyzją, od której zależy więcej niż zwykle 101
  • Menu 8 cze 2003, 1:00 Kraj Trzy gracje - Telewizja jest jak kapryśny kochanek. Raz cię kocha, rozpieszcza i przynosi kwiaty, a kiedy indziej cię nie zna. Może to wytrzymać tylko silna i przekonana o swojej miłości kobieta - twierdzi Agata Młynarska. Trzy... 102
  • Atak kolosa 8 cze 2003, 1:00 "Hulk" Anga Lee ma być większym przebojem niż druga część "Matrixa" 106
  • Nos Virginii 8 cze 2003, 1:00 Rozmowa z Nicole Kidman, hollywoodzką gwiazdą, laureatką Oscara 110
  • Kino Tomasza Raczka 8 cze 2003, 1:00 Recenzje filmów: Balzac i mała Chinka, Dzika niewinność 111
  • Polski Dali 8 cze 2003, 1:00 Wojtek Siudmak to jedyny naprawdę znany na świecie polski malarz 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 8 cze 2003, 1:00 Recenzje płyt 113
  • Perły do lamusa? - Wcale nie szary! 8 cze 2003, 1:00 Bohater filmu "W poniedziałek rano" w poszukiwaniu przygód ucieka od codzienności, by na końcu docenić jej smak 114
  • Ratowanie czy tratowanie 8 cze 2003, 1:00 Najlepiej zna nas złota rybka. Francuz, Anglik i Polak złowili taką rybkę i mieli po jednym życzeniu. Francuz zawołał: "Mój sąsiad ma piękną, młodą żonę, kobietę wielkiej klasy i intelektu. Chciałbym też mieć... 116
  • Tak, jestem Polakiem 8 cze 2003, 1:00 Śmieszy mnie nieco propagandowe natręctwo naszych Europejczyków, ale od razu deklaruję, że niezależnie od estetycznego absmaku będę głosować za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Już czterdzieści lat temu, kiedy w... 116
  • Organ Ludu 8 cze 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 23 (36) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 2 czerwca 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Do referendum zostało niecałe 518 400 sekund! Pogłębiając demokratyzację Nasza Partia, spadkobierczyni... 117
  • Gadzie bladzie 8 cze 2003, 1:00 Gadzinowski bierze popularność Che na serio i ideologicznie. Tymczasem Che to ikona popkultury, z której można sobie robić jaja, mimo że święta 118

ZKDP - Nakład kontrolowany