Misjonarze wolnego świata

Misjonarze wolnego świata

W Wielkiej Brytanii spotkają się prezydent i wiceprezydent globu
George W. Bush nienawidzi oficjalnych kolacji. Lepiej czuje się w kowbojskim kapeluszu na swoim ranczu niż w smokingu na uroczystym obiedzie, a wysłuchiwanie przemówień po prostu go nudzi. Przyjął w Białym Domu zaledwie kilku zagranicznych oficjeli (wśród nich prezydenta RP). Odbywa znacznie mniej zagranicznych podróży, zwłaszcza tych oficjalnych, niż jego poprzednicy. Tym bardziej należy zatem zwrócić uwagę na kilkudniową wizytę szefa supermocarstwa w Wielkiej Brytanii - z noclegami w Pałacu Buckingham i herbatkami u królowej. To przede wszystkim wielki gest wobec Tony'ego Blaira.

Biblia polityki
Ile wspólnego mogą mieć Blair, reformator Partii Pracy, z teksańskim konserwatystą, który doszedł do władzy na fali reakcji wobec libertynizmu Billa Clintona? Blair był nadzieją europejskiej socjaldemokracji w czasach, gdy słynne stały się jego seminaria z kanclerzem Schröderem na temat trzeciej drogi. Bush reprezentuje konserwatywne południe USA i prawicę Partii Republikańskiej. Blair jest przeciwnikiem kary śmierci, wprowadził całkowity zakaz posiadania broni i z misjonarskim entuzjazmem głosi potrzebę współpracy międzynarodowej. Bush jako gubernator zatwierdzał wyroki śmierci (tak samo zresztą jak Clinton, co podkreśla polityczną różnicę między Europą a Ameryką), przyjmuje datki na kampanie od Narodowego Związku Strzeleckiego i raczej nie uważa ONZ za źródło wszelkiej mądrości. W Waszyngtonie najpopularniejszym politykiem europejskim jest jednak Blair, który dostąpił zaszczytu przemawiania do połączonych izb Kongresu USA. Wielka Brytania ma największy nieamerykański kontyngent wojskowy w Iraku i był to jedyny kraj w Radzie Bezpieczeństwa, na który Bush mógł liczyć podczas batalii o rezolucje w sprawie Saddama.
Obu polityków łączy nić psychologiczna - ich religijność, rzecz dziś zaskakująca. Blair (protestant) jest praktykującym chrześcijaninem, który przyjmował komunię na mszach katolickich do czasu, gdy zwrócono mu uwagę, że ekumenizm nie zaszedł jeszcze tak daleko. Londyn huczy od plotek o bitwach, jakie Blair stacza z podwładnymi o włączenie odniesień religijnych do przemówień. Satyryczny magazyn brytyjski "Private Eye" regularnie parodiuje Blaira jako wikarego prowincjonalnej parafii. Bush ze swą religijnością nie musi się ukrywać. W tradycji amerykańskiej odwoływanie się głowy państwa do Boga należy wręcz do rytuału. Robili to w przeszłości prezydenci, których nieczęsto widywano w kościele, jak Reagan lub Clinton. Pierwsze zdanie, które usłyszał David Frum, były redaktor przemówień Busha, po przyjściu do Białego Domu, swojego nowego miejsca pracy, brzmiało: "Szkoda, że nie było cię na wieczornym czytaniu Biblii". Wydaje się, że zarówno Blair, jak i Bush postrzegają samych siebie jako błędnych rycerzy prowadzących walkę na śmierć i życie z siłami zła. Blair był sumieniem Europy podczas wojny w Kosowie i bieg wydarzeń utwierdził go w przekonaniu, że postąpił słusznie. Dla Busha synonimem zła są bin Laden i Saddam. Wyrastają z różnych tradycji. Blair z liberalnej odmiany brytyjskiego imperializmu, która kiedyś przyczyniła się do tego, że Royal Navy zlikwidowała handel niewolnikami. Bush z protestanckiego etosu zasiedlania Dzikiego Zachodu, gdzie szeryf musiał czasami samotnie stawić czoło czarnym charakterom. Atmosfera moralnej krucjaty jest im obu bliska.

Prymus Europy
Blair szybko się uczył. Ogromną rolę w jego edukacji odegrała zapewne lekcja, jaką dostali torysi w relacjach z Billem Clintonem. Sądząc, że Bush ojciec jest murowanym kandydatem do reelekcji, rząd Johna Majora próbował zebrać dodatkowe punkty u ideowego pobratymcy zza oceanu i wyjawił dane paszportowe Clintona z okresu jego studiów w Oksfordzie. Z tych informacji miało wynikać, że przyszły prezydent mógł odbyć podejrzane podróże do bloku wschodniego. Clinton nigdy nie zapomniał ani nie przebaczył tej intrygi. Nauczony doświadczeniem Blair zabiegał o względy Busha. W odróżnieniu od innych europejskich socjaldemokratów nie uległ pokusie pouczania świeżo upieczonego prezydenta podczas jego pierwszej podróży po Europie, która zaważyła na wizerunku naszego kontynentu w oczach lidera Zachodu. Przypomnijmy, Bush wylądował w Madrycie, gdzie od pierwszego wejrzenia zaprzyjaźnił się z José Marią Aznarem. Potem udał się do Göteborga, gdzie europejscy politycy próbowali go pouczać w sprawach dotyczących kary śmierci i protokołu z Kioto. W Warszawie spotkał się z sympatycznym premierem Jerzym Buzkiem oraz zręcznym prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim i polubił nasz kraj. W Lublanie zajrzał w duszę Władimira Putina i ta też mu się spodobała.
Naturalnie relacje między politykami opierają się na czymś więcej niż osobiste sympatie czy antypatie. W stosunkach między Wielką Brytanią a USA kluczowymi datami są lata 1942 i 1953. Pierwsza data to moment podczas II wojny światowej, w którym imperium brytyjskie utraciło zdolność dalszego prowadzenia wojny bez pomocy USA. Sztafetę przywództwa Zachodu przekazano z Londynu do byłej kolonii. Z kolei w 1953 r. Francja i Wielka Brytania, pozostając w tajnym porozumieniu z Izraelem, próbowały odbić Kanał Sueski po nacjonalizacji tej drogi wodnej przez pułkownika Nasera. Gdy USA wycofały wsparcie dla funta szterlinga i walucie brytyjskiej zagroził kryzys, Wielka Brytania została zmuszona do rejterady z sueskiej awantury. Okazało się, że bez niezależnej bazy finansowej nie można nie tylko być przywódcą zachodniego świata, ale nawet ocalić pozostałych jeszcze kolonialnych posiadłości. Nad imperium ostatecznie zaszło słońce.


Brytyjska harmonia z Ameryką
Wielka Brytania i Francja wyciągnęły z Suezu przeciwstawne lekcje, które określają politykę tych państw do dzisiaj. Francja postanowiła, że będzie polegać na sobie. Stąd niezależne francuskie siły odstraszania nuklearnego, wycofanie się ze struktur wojskowych NATO, model małej, ale samodzielnej armii i projekt Europy jako przeciwwagi dla USA. Natomiast Brytyjczycy uznali, że strategiczne interesy będą rozwijać w harmonii z Ameryką. Stąd zakup w USA rakiet nuklearnych Polaris, a poźniej Trident, ścisła współpraca agencji wywiadowczych w ramach systemu zwiadu elektronicznego Echelon i użyczanie terytorium brytyjskiego dla brytyjsko-amerykańskich operacji wojskowych, jak bombardowanie Libii czy obie wojny w Zatoce Perskiej.
W miesiącach poprzedzających marsz na Bagdad działacze Partii Pracy, większość gabinetu i lewicowe media naciskały Blaira, by się odciął od wojny. Żaden brytyjski premier od pół wieku nie był tak politycznie osamotniony w kwestii wsparcia Ameryki. W tym czasie szefowie wywiadu mówili mu jednak, że bez dostępu do amerykańskiej sieci zwiadu satelitarnego Wielka Brytania pozostanie ślepa i głucha. Szefowie poszczególnych rodzajów sił zbrojnych tłumaczyli, że Wielka Brytania nie jest w stanie samodzielnie budować łodzi podwodnych zdolnych do przenoszenia rakiet balistycznych i że kluczowa jest współpraca z Ameryką przy budowie myśliwca następnej generacji. Przemysł i finansjera raczej wycofały się z poparcia dla wejścia do strefy euro i widzą swój kraj jako duży Hongkong u brzegów kontynentu europejskiego. Blair opowiedział się za tymi argumentami. Czy dobrze na tym wyszedł i czy następny brytyjski premier postanowi tak samo?

Blairowa przysługa
Cena, jakiej Blair zażądał od Busha za poparcie wojny, była potrójna: po pierwsze - uzyskanie lub przynajmniej stworzenie wrażenia chęci uzyskania rezolucji Rady Bezpieczeństwa w sprawie interwencji, po drugie - poparcie "mapy drogowej"; po trzecie - stworzenie brytyjskiego sektora stabilizacyjnego w Iraku i uzyskanie możliwości współpracy przy odbudowie tego kraju.
Jeśli chodzi o usankcjonowanie wojny przez Radę Bezpieczeństwa, to negocjacje w ONZ okazały się dla obu polityków niemal zabójcze. Przypomnijmy: wcale nie było ewidentne, że potrzebna jest nowa rezolucja - złamanie przez Saddama warunków rozejmu z 1991 r. dawało wystarczającą podstawę prawną do rozpoczęcia wojny. Rozpoczęcie debat w ONZ zmusiło obu polityków do nadmiernego akcentowania sprawy nie wyjaśnionych losów irackiej broni masowego rażenia. To z kolei doprowadziło do kryzysu zaufania wobec Blaira i Busha, gdy okazało się, że ich zapewnienia o istnieniu arsenałów niekonwencjonalnych były naciągane. Blair wyświadczył więc Bushowi niedźwiedzią przysługę. Gdyby zamiast wątpliwej broni masowej zagłady akcentowano niezaprzeczalnie odrażającą naturę reżimu Husajna, europejska opinia publiczna być może dałaby się przekonać do akcji zbrojnej, tak jak dała się przekonać do wojny ze Slobodanem Milo�seviciem. Co nie zmienia faktu, że w Londynie spotykają się prezydent i wiceprezydent globu.


OŚ Londyn - Waszyngton

  • Winston Churchill i Franklin Delano Roosevelt na pokładzie HMS "Prince of Wales" podpisali w 1941 r. kartę atlantycką, która stała się podstawą stworzenia ONZ. Od czasu rządów Churchilla i Roosevelta mówi się, że USA i Wielką Brytanię łączą "specjalne stosunki".
  • Winston Churchill i Harry Truman na konferencji poczdamskiej w 1945 r. (wraz z Józefem Stalinem) przypieczętowali podział Europy uzgodniony wcześniej w Jałcie.
  • Harold Macmillan i John F. Kennedy w 1962 r. w Nassau podpisali porozumienie o uzbrojeniu brytyjskich okrętów w rakiety atomowe. Uznano to za dowód uprzywilejowanych stosunków Wielkiej Brytanii i USA.
  • Edward Heath i Richard Nixon na szczycie na Bermudach w 1971 r. zaakceptowali powstanie samodzielnego państwa Bangladesz utworzonego ze wschodniej części Pakistanu. W okresie rządów Heatha sojusz brytyjsko-amerykański był dość luźny - Heathowi bliżej było do Brukseli niż do Waszyngtonu, nie wysłał wojsk brytyjskich do Wietnamu.
  • Margaret Thatcher i Ronald Reagan. Brytyjska premier była jedynym szefem kraju dwukrotnie (w roku 1984 i 1986) zaproszonym do Camp David, rezydencji amerykańskich przywódców. Wspólna presja wywierana przez Thatcher i Reagana na ZSRR doprowadziła do pierestrojki, a później rozpadu ZSRR.
  • Tony Blair i George W. Bush. W sierpniu tego roku Blair wygłosił przemówienie w amerykańskim Kongresie. Powiedział m.in., że historia przebaczy mu atak na Irak, nawet jeśli nie zostanie tam znaleziona broń masowego rażenia.
Okładka tygodnika WPROST: 47/2003
Więcej możesz przeczytać w 47/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2003 (1095)

  • Wprost od czytelników 23 lis 2003 Diagnostyka Śmierci Piszę poruszona artykułem "Diagnostyka śmierci" (nr 46). Pracuję w oświacie i obserwuję nagminne ściąganie, czyli oszukiwanie na testach, klasówkach i egzaminach. Nauczyciele przymykają na to oko, a... 3
  • Na stronie - Apel o nieapelowanie! 23 lis 2003 Polska apelowa, czyli Polska ze zbiorowych apeli. 3
  • Peryskop 23 lis 2003 Człowiek z Iraku Film o polskich żołnierzach w Iraku nakręci iracki reżyser i scenarzysta Kadim Hassan Al-Watiy. - Mamy dużo wspólnego: wy kiedyś żyliście w reżimie, musieliście walczyć o wolność i zwyciężyliście. My... 6
  • Dossier 23 lis 2003 Leszek MILLER premier RP "Jest takie znane przysłowie, że kłamstwo ma krótkie nogi, ale ma ich mnóstwo. Otóż z tego punktu widzenia pan poseł Pęk jest swego rodzaju stonogą" w Sejmie Jan Maria ROKITA poseł... 7
  • Poczta 23 lis 2003 List Do Frankensteina Do Jürgena Hambrechta, prezesa BASF, i Eggerta Voscheraua, wiceprezesa BASF Przypisując Niemcom przynależność do "starej, lecz kulturalnie bogatej Europy" Herbert Frankenstein odmówił Polsce obu... 9
  • Kadry 23 lis 2003 Odjazd! 9
  • M&M 23 lis 2003 LOGIKA A LOGISTYKA W ARMII Gdy żołnierz usłyszy rozkaz pułkownika: W lewo zwrot! i robi go - to jest logika. Kiedy pan pułkownik się z biznesem styka, robi w lewo przekręt - to jest logistyka. 10
  • Playback 23 lis 2003 Leszek Miller, prezes Rady Ministrów, i Joschka Fischer, minister spraw zagranicznych RFN 10
  • Skok na rękawiczki 23 lis 2003 Firma Wittchen, producent wyrobów ze skóry, została okradziona. 10
  • Z życia koalicji 23 lis 2003 Mazurek & Zalewski No i proszę, wszystko przewidzieliŚmy! Napisaliśmy, że skoro państwo Kwaśniewscy żyją ostatnio jak pies z kotem, o czym huczy cały pałac, pół SLD i tylko Najsztub w "Przekroju" nic nie widzi, to... 12
  • Z życia opozycji 23 lis 2003  Zalewski & Mazurek Platforma Obywatelska prześcignęła w sondażach SLD. A rozochocony sukcesami Jan Rokita od czasu do czasu, mimochodem i ścichapęk, zaczyna przemyśliwać o wyborach prezydenckich. Głową państwa fajnie być, ale... 13
  • Fotoplastykon 23 lis 2003 14
  • Biurotwór złośliwy 23 lis 2003 Biurokracja kosztuje nas 31,2 mld zł, czyli 7,5 mld dolarów rocznie 16
  • Generałowie korupcji 23 lis 2003 Kto zarabia na zamówieniach dla wojska 22
  • SLD TV 23 lis 2003 "Grupa trzymająca władzę" wpadła, bo poszła na skróty 26
  • "Pruszków" - reaktywacja 23 lis 2003 Mafia pruszkowska wraca do gry 30
  • Nałęcz - Podcinanie gałęzi 23 lis 2003 Wniosek o wotum nieufności dla Jerzego Hausnera, ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej, ustanowił swoisty rekord sejmowego absurdu. 34
  • Zawracanie gitary - Racja organów 23 lis 2003 Prokuratura wnikliwie zajmuje się tymi, którzy są najbliżej afer, bo o nich piszą 34
  • Giełda i wektory 23 lis 2003 Hossa Świat Amerykańska rakieta O 7,2 proc. wzrósł PKB Stanów Zjednoczonych w trzecim kwartale 2003 r. - to najlepszy wynik od kilkunastu lat. Ekspansji amerykańskiej gospodarki nie przeszkodziły nawet koszty wojny i... 36
  • Menedżerowie intensywnej terapii 23 lis 2003 Jak z głową postawić firmę na nogi? 38
  • Pociąg do zysku 23 lis 2003 Czy na kolejach można zarobić? 42
  • Viva Polonia! 23 lis 2003 Polska powinna chwycić byka za rogi jak Hiszpania 46
  • Eastern niskobudżetowy 23 lis 2003 Kiedy w klasycznych westernach Indianie przywiązują blondwłosą piękność do słupa i rozpalają ognisko, kawaleria przechodzi w cwał i w ostatniej scenie filmu ratuje bohaterkę w kusząco nadpalonym kostiumie. 48
  • Hiperignorancja 23 lis 2003 Jak skutecznie pogrzebać Wilanów 52
  • Morskie sumo 23 lis 2003 W stoczniach na Dalekim Wschodzie powstają największe na świecie kontenerowce 54
  • Balcerowicz wprost 23 lis 2003 Wszystkie socjalistyczne eksperymenty prowadziły do załamania lub wręcz katastrofy gospodarki 56
  • 2 x 2 = 4 - Prawo i ekonomia 23 lis 2003 To nie gospodarka rynkowa jest nieetyczna, tylko ludzie są skłonni do nieetycznych działań 57
  • Supersam 23 lis 2003 Porozmawiaj z lexusem Lexus 430 zastąpił model LS 400, od którego zaczęła się kariera ekskluzywnych samochodów Toyoty. W lexusie zamontowano ośmiocylindrowy silnik o pojemności 4 l i mocy 281 KM. Samochód przyspiesza do... 58
  • Przynęta na mózg 23 lis 2003 Wybierając produkt, odczuwamy coś w rodzaju swędzenia mózgu. Kupując go, mamy wrażenie, jakbyśmy się podrapali 60
  • Krnąbrny dżentelmen 23 lis 2003 Paweł Janas miał już grabarza nad głową, gdy walczył z rakiem, ale dźwignął się i zwyciężył 64
  • Robak w komórce 23 lis 2003 Odbierając SMS-a, możemy zarazić swoją komórkę wirusem zabójczym dla aparatu. 68
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza 23 lis 2003 Piotrusiu! Gdy będziesz czytać tę epistołę, ja będę ogrzewał swe obłe ciało jamajskim słońcem. Tak jest! Lecę z ekipą "Podróży kulinarnych" na Karaiby, by podglądać producentów kawy, poławiaczy homarów, zbieraczy kokosów, wytwórców destylatu z trzciny cukrowej i wyznawców... 70
  • Druga płeć 23 lis 2003 Tylko wtedy, gdy bierzemy odpowiedzialność za własne słowa, odwaga staje się darem dla innych, a nie ciosem poniżej pasa 71
  • Amerykański rycerz z Camelotu 23 lis 2003 Johna Fitzgeralda Kennedy'ego życie po życiu 72
  • Know-how 23 lis 2003 Test pamięci Odpowiedzialne za pamięć obszary mózgu uaktywniają się znacznie silniej, gdy ludzie prawidłowo przywołują informacje - twierdzą Daniel Schacter i Scott Slotnick z Harvard University. Badacze poprosili ochotników... 76
  • Aerobik dla umysłu 23 lis 2003 Milion Polaków stosuje wschodnie sztuki walki z własnymi słabościami 78
  • Dolly na obiad 23 lis 2003 Żywność ze sklonowanych zwierząt już w przyszłym roku trafi do supermarketów 82
  • Epidemia gasnących serc 23 lis 2003 Niewydolność krążenia jest częstszą przyczyną zgonów niż nowotwory złośliwe 84
  • Bez granic 23 lis 2003 Samoobrona przed Irakiem Po krwawym ataku na włoską bazę wojskową Japonia wstrzymała operację wysyłania wojsk do Iraku. Kilka godzin wcześniej na podobny krok zdecydowała się Korea Południowa. Japońskie władze postanowiły, że... 86
  • Misjonarze wolnego świata 23 lis 2003 W Wielkiej Brytanii spotkają się prezydent i wiceprezydent globu 88
  • Brytyjskie półimperium 23 lis 2003 Dla Tony'ego Blaira nie mogło być gorszego momentu na wizytę prezydenta USA na wyspach. 60 proc. Brytyjczyków sprzeciwia się okupacji Iraku przez Amerykę. 92
  • Koniec początku 23 lis 2003 To co zobaczył premier, i to, co pokazuje u nas telewizja, ma niewiele wspólnego z tym, co dzieje się tu naprawdę. 94
  • Zbrodnia słów 23 lis 2003 Nienawiść do Żydów jest w Niemczech silniejsza od politycznej poprawności 96
  • Przyczajony tygrys, ukryty smok 23 lis 2003 Na Syberii toczy się gra o przyszłość świata 98
  • Państwo na prochach 23 lis 2003 Śledztwo TVN i "Wprost": najpotężniejsza w świecie mafia narkotykowa nie pozwala wyjaśnić sprawy zabójstw kobiet w Juárez 101
  • Menu 23 lis 2003 Świat Uśmiech Julii Roberts "Popularność muzyki filmowej sprawia, że to ona zaczyna promować kinowe przeboje" - mówią producenci filmu "Uśmiech Mona Lizy". I wydają się mocno wierzyć we własne słowa, bowiem... 104
  • Odsiecz jagiellońska 23 lis 2003 Bezcenną "Biblię Latina" w tłumaczeniu Marcina Lutra premier Jerzy Buzek dał w prezencie kanclerzowi Gerhardowi Schröderowi 106
  • Szaman słowa 23 lis 2003 Uwielbiam "Faraona" Bolesława Prusa - deklaruje pisarz Mario Vargas Llosa 110
  • Cień Nirvany 23 lis 2003 Chciałbym, aby zniknęło wszystko, co kojarzy nas z Pearl Jam" - zanotował w swoich "Dziennikach" Kurt Cobain, lider legendarnej Nirvany. 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 23 lis 2003  BRATHANKI *** Galop Pomimo posiadania rodziny na tak zwanej wsi, nie przemawia do mnie wieśniacka muzyka. Folkowa, góralska też rzadko. A Brathanki to krajowy Mount Everest ludowego grania z popowym przytupem. To oni w końcu... 113
  • Sława i chała 23 lis 2003 Książki Łysiak I Wielki Najnowsze dzieło Waldemara Łysiaka miało być hołdem dla bibliofilstwa, czyli pasji zbierania książek. W rzeczywistości jest to kolejna książka o samym autorze. I to książka hołdownicza. To zbiory Łysiaka... 114
  • Perły do lamusa? - Filmostrada 23 lis 2003 Efektowne spektakle hollywodzkie to filmowe mistrzostwo i kicz, środek wypełniają niezwykłe obrazy z egzotycznym tłem 115
  • Co-media - Książę ku pokrzepieniu 23 lis 2003 Życie szarego obywatela wśród strajków, złodziejstwa, bałaganu i dowcipów Błochowiak jest - ogólnie mówiąc - dość marne. 116
  • Śmiesznoty - Kto lobbuje Barcikowskiego? 23 lis 2003 Obawiam się, czy to, co piszę, nie jest efektem lobbingu, przed którym przestrzega dziennikarzy dowódca Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Andrzej Barcikowski. 116
  • Organ Ludu 23 lis 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 47 (60) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 17 listopada 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Górnicy popierają plan Hausnera Reformy wicepremiera Hausnera spotykają się ze... 117
  • Skibą w mur - Milion na koniec 23 lis 2003 Kołakowski, Szymborska i Lem mogliby z zarobionej kasy urządzić w Warszawie megabalangę, która przebiłaby berlińską Love Parade 118

ZKDP - Nakład kontrolowany