Oscypkowa ofensywa

Oscypkowa ofensywa

Slow Food po polsku
Polak ukrył kontrabandę pod siedzeniami w autokarze - donosiła w reportażu włoska telewizja RAI Uno. Przemytnikiem był Władek Klimowski, góral spod Zakopanego, a kontrabandą... oscypki. W świetle prawa był przemytnikiem, w opinii ekspertów międzynarodowego ruchu Slow Food, promującego tradycyjną żywność, Klimowski przywiózł do Włoch wyroby najwyższej próby. Następnego dnia na Salonie Smaku w Turynie polski góral był honorowym gościem, a jego oscypki rozeszły się błyskawicznie: sprzedał 700 sztuk po 8-12 euro. Oprócz Klimowskiego na elitarnym Salonie Smaku swój miód pitny wystawiał Maciej Jaros z Łaziska pod Tomaszowem Mazowieckim. Jego napitek uznano za najlepszy na świecie w swoim gatunku.
W tym roku na Salonie Smaku w Turynie pojawią się trzy następne polskie produkty: kiełbasa lisiecka Stanisława Mądrego z podkrakowskiej Nowej Wsi Szlacheckiej, miód pszczeli Remigiusza Dutkowiaka z Sulęcina oraz nalewki staropolskie Karola Majewskiego z Łomianek. Znajdą się obok takich wyrobów, jak dziko odławiany łosoś z Irlandii, niepasteryzowane sery typu cheddar czy dziki ryż z Indii. Jak trudno się dostać na turyńskie targi, pokazuje historia producentów oscypków, które uzyskały rekomendację Slow Food. Na dwieście sprawdzonych bacówek zakwalifikowano cztery, w których robiono oscypek zgodnie z tradycyjną recepturą. Choć na turyńskie targi pojedzie tylko pięciu polskich wytwórców, rekomendację Slow Food otrzymało dwunastu. Znaleźli się wśród nich m.in. producenci wina jabłkowego, oleju z pestek dyni, soków naturalnych, piekarze i masarze. Dopiero rok temu powstało polskie convivium, czyli "strażnica" Slow Food, a kilka tygodni temu jej warszawska filia (wkrótce pojawią się kolejne w Poznaniu i Katowicach).

Strażnicy smaku
Ruch Slow Food, który narodził się w 1986 r. we Włoszech, był reakcją na ekspansję fast foodów. Założyciele postanowili bronić regionalnych tradycji kulinarnych. Twórca ruchu Carlo Petrini mawiał wówczas, że globalizacja w gastronomii to prawdziwa klęska. - Nikt już nie potrafi przyrządzać potraw z mojego dzieciństwa. Na całym świecie je się dzisiaj te same dania, przyrządzone z tych samych ingrediencji - narzeka. Początkowo Slow Food przyznawał nagrody wybranym restauracjom i kuchmistrzom. - Dotarło do nas jednak, że kuchnia i stół to konsekwencja całego procesu, który zaczyna się już na polach - mówi "Wprost" Carlo Petrini. Slow Food zaczął pozyskiwać w świecie zaskakującą liczbę wpływowych zwolenników, w tym prezydentów, premierów, noblistów, twórców, naukowców i dziennikarzy.
Raz do roku sześciuset jurorów z całego świata przyznaje prestiżową Nagrodę Slow Food. Otrzymują ją osoby szczególnie zasłużone dla ochrony "bioróżnorodności". Wśród nich znaleźli się m.in.: koreański rybaka broniący tradycyjnej metody połowu anchois jukbang i argentyński gaucho, który znalazł nowe zastosowania dla liści tytoniu. Wyróżniono również emerytowaną dyrektorkę petersburskiego Instytutu Wawiłowa, która założyła "bank", przechowywujący 341 tys. genotypów tyluż odmian roślin. Jest też Brytyjka, która przywdziała islamskie szaty i zajmuje się produkcją sera wielbłądziego w Mauretanii, oraz naukowiec z Nowej Zelandii ratujący tradycje rolnicze i kulinarne Maorysów.
Dzięki ruchowi Slow Food udało się zachować tysiące smaków. Na świecie istnieje kilkaset tysięcy gatunków warzyw, ale dziś jedynie dziesięć z nich stanowi 90 proc. światowej produkcji rolniczej. By propagować inne rodzaje i dać szansę zapomnianym producentom, Slow Food uruchomił projekt "Arka smaku". Dzięki niemu został na przykład przełamany monopol na produkcję szafranu w krajach azjatyckich. W Barroux, na południu Francji, Fran˜ois i Marie Pillet rozpoczęli zbiór tej najdroższej na świecie przyprawy, nawiązując do XVIII-wiecznej tradycji. Dziś produkują kilogram szafranu rocznie i stali się jednymi z bogatszych przedsiębiorców w Prowansji. Tradycyjnie biedna wieś gaskońska przeżywa swój renesans dzięki hodowli czarnej świni z Bigorre. Ze stada, które w 1931 r. liczyło 20 tys. sztuk, zostało pół wieku później 31 świń. Dziś 400 macior rodzi 3,5 tys. prosiaków rocznie. Podobnie stało się z brukwią z langwedockiego Pardailhan, czarną fasolą baskijską, górskim ryżem z Malezji czy jadalnymi nasionami z brazylijskiej Amazonii.

Jakość kontra masówka
Uzyskanie znaku Slow Food jest dziś marzeniem producentów żywności, bo nazwa organizacji stała się synonimem dobrego smaku. Po prezentacji w Turynie Maciej Jaros dostaje miesięcznie ponad pięćdziesiąt propozycji sprzedawania miodów za granicę. Karol Majewski, który niedawno rozpoczął produkcję nalewek, za butelkę z pięcio-, sześcioletnim trunkiem otrzymuje 60--70 euro. Klimowski, który od maja do czerwca wyrabia sto oscypków dziennie, jak wielu innych slowfoodowców nie rozwija produkcji na większą skalę, by nie stracić miana wytwórcy rzadkich rarytasów. Miodosytnia Macieja Jarosa produkuje 70 tys. butelek miodu pitnego i zamierza na tym poprzestać. Państwo Pilletowie nie chcą produkować więcej niż kilogram szafranu rocznie.
Jakość i wyjątkowość wyrobów spod znaku Slow Food opłaca się utrzymywać kosztem masowości, bo strażnicy dobrego smaku znacznie częściej odbierają ten znak, niż go przyznają. W Polsce na zlecenie krajowych conviviów Slow Food jakość kontrolują naukowcy z akademii rolniczych w Krakowie i Poznaniu.

Ser z mleka czerwonej krowy
Znak Slow Food otrzymują producenci stosujący stare receptury, najlepszej jakości surowce i nie używający konserwantów. Wśród produktów Slow Food jest wiele opatrzonych klasztornymi pieczęciami.
- Tajne receptury mnichów, ich dbałość o każdy detal oraz niezwykła cierpliwość przez wieki pracowały na miano produktów doskonałych - mówi Jacek Szklarek, prezes polskiego oddziału Slow Food. Opactwo cystersów w Szczyrzycu koło Limanowej ma uruchomić produkcję sera z mleka polskiej krowy czerwonej. Mnisi są właścicielami jedynego w kraju stada reprodukcyjnego. Sery robione z mleka krowy czerwonej podlegają częściowo naturalnej pasteryzacji. Specjał szczyrzyckich mnichów został uznany przez Piera Sardo, znanego na świecie serowarskiego kipera, za odkrycie roku.
Stare receptury stosuje rzeźnik Stanisław Mądry z Nowej Wsi Szlacheckiej. Jego kiełbasa lisiecka jest robiona według przepisu znanego przedwojennego masarza Józefa Kromki. Masarnia Mądrego produkuje 300-500 kg wędlin tygodniowo. Receptury stosowane przy produkcji Slow Food są najczęściej przekazywane z pokolenia na pokolenie. W rodzinie Klimowskiego oscypki wyrabiane są od kilku wieków. Andrzej i Izabela Płonkowie spod Kalisza, wytwórcy naturalnych soków owocowych wyciskanych spod tzw. prasy wiklinowej, przejęli receptury Tyców - najstarszej polskiej familii ogrodników. Rodzina Macieja Jarosa wytwarzaniem miodów zajmuje się od dwustu lat. Przodkowie Władysława Kowalika wyrabiają pieczywo od 150 lat. Chleb jest świeży przez trzy tygodnie.

Polski bigos kontra alzacki choucroute
Dzięki Slow Food polscy producenci mogą zaistnieć na europejskim rynku. Animatorzy ruchu pomagają im pokonać biurokratyczne ograniczenia. Najbardziej dotykają one wytwórców śliwowicy łąckiej. Opłaty za koncesję oraz wysoka akcyza czynią niewielką produkcję tego trunku nieopłacalną. Karol Majewski stracił dwa lata na uzyskanie niezbędnych zezwoleń na produkcję nalewek. Właściwie nielegalnie produkuje swoje świetne sery (wędzone w zimnym dymie) Zofia Nieużytek spod Babiej Góry. O tym, że polskie produkty Slow Food mają szansę na europejskim rynku, przekonuje ich przyjęcie na targach w Turynie. - Nigdzie indziej nie ma tak wspaniałych wędlin, świetne są polskie pierogi czy kluski śląskie. Karierę mogą zrobić na Zachodzie takie produkty, jak barszcz czy żurek. Przy polskim bigosie alzacki choucroute to naprawdę blada imitacja - mówi Carlo Petrini.


Okładka tygodnika WPROST: 15/2004
Więcej możesz przeczytać w 15/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2004 (1115)

  • Dodatek turystyczny - Świat 11 kwi 2004, 1:00 Pierwszą zagraniczną podróż odbyłem w 1956 r. - statkiem handlowym popłynąłem na Morze Śródziemne. 1
  • Na stronie - Koncepcja antykoncepcji 11 kwi 2004, 1:00 Już Alexis de Tocqueville przestrzegał, że władza otaczająca ludzi nieograniczoną opieką czyni wolę ludzką nieużyteczną 3
  • Skaner 11 kwi 2004, 1:00 Koniec lidera Największa legenda Sejmu odchodzi do lamusa! Z parlamentu zniknie woda marki Lider. Przetarg na dostarczanie wody mineralnej do Sejmu, który odbył się pod koniec marca, wygrała inna firma. Słynna szklana butelka z czerwonym... 8
  • Sawka 11 kwi 2004, 1:00 9
  • Dossier 11 kwi 2004, 1:00 LESZEK MILLER premier RP Moja wnuczka ma kłopoty przeze mnie: najbardziej boli mnie, gdy pyta, dlaczego dzieci dokuczają jej w szkole "Trybuna" DONALD TUSK przewodniczący Platformy Obywatelskiej Ja w ogóle się rumienię... 9
  • Kadry 11 kwi 2004, 1:00 11
  • Licznik 11 kwi 2004, 1:00 Pasja 2 osoby wyznały swe zbrodnie po obejrzeniu "Pasji" 3 języków (aramejskiego, hebrajskiego i łaciny) używają bohaterowie "Pasji" 12 ostatnich godzin życia Jezusa pokazuje "Pasja" 62 procent... 11
  • Ryba po polsku - Świadek koronny w Sodomie 11 kwi 2004, 1:00 Jeśli kiedyś powstanie pomnik Leppera, to figura przywódcy Samoobrony zamiast na cokole powinna stać na ramionach Leszka Millera 13
  • Trudny poród 11 kwi 2004, 1:00 Rząd wyłaniany przez kilka tygodni ma szanse zmarnieć, zanim przystąpi do pełnienia obowiązków 14
  • Playback 11 kwi 2004, 1:00 15
  • M&M 11 kwi 2004, 1:00 PRAWDA O KŁAMSTWIE (na przykładzie wysyłania UOP-u) 15
  • Poczta 11 kwi 2004, 1:00 Listy od czytelników 15
  • Z życia koalicji 11 kwi 2004, 1:00 I już pierwsza klęska borówek. Otóż do partii wstąpił jednak Wiesław Kaczmarek. Przeczytał sondaże. Nie ma wroga na lewicy - zadeklarowała Socjaldemokracja Polska i dlatego jej nowy nabytek Wiesław Kaczmarek w wianie... 16
  • Z życia opozycji 11 kwi 2004, 1:00 Ryszard Czarnecki wybierał się z przewodniczącym Lepperem (a raczej marszałkiem Lepperem, bo wyłącznie w ten sposób mówi o nim świeżo upieczony członek Samoobrony) do Wrocławia. Na warszawskie lotnisko przybył wcześniej i... 17
  • Fotoplastykon 11 kwi 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Ostatni rodzice 11 kwi 2004, 1:00 Czterdziestomilionowy naród jest w stanie zaoferować Europie wiele wartych uwzględnienia idei" - mówił prezydent Aleksander Kwaśniewski. "Miller powinien mieć świadomość, że reprezentuje czterdziestomilionowy naród" - tłumaczył były premier Tadeusz Mazowiecki. "Polacy nie mogą... 20
  • Prezydent honoris causa 11 kwi 2004, 1:00 Żadna ze stron wojny na lewicy nie zabiega o względy Aleksandra Kwaśniewskiego 28
  • Brudna bomba w Warszawie 11 kwi 2004, 1:00 Warszawa i Londyn mogą być zaatakowane bronią sprzedaną Al-Kaidzie przez rosyjską mafię. 30
  • Praktyczny pan 11 kwi 2004, 1:00 Andrzej Olechowski mógłby stanąć w muzeum w Sevres pod Paryżem jako wzorzec polityka salonowego 32
  • Zachlana oberża 11 kwi 2004, 1:00 Czy prawa unii osłonią nas przed szaleństwem bezmyślnego niszczenia sukcesów pierwszych lat transformacji? 36
  • Giełda i wektory 11 kwi 2004, 1:00 HossaŚwiat Dekolektywizacja Białorusi Zaledwie 8 USD potrzeba, by stać się właścicielem białoruskiego kołchozu. Taką cenę za państwowe gospodarstwa rolne ustalił w swoim dekrecie Aleksander Łukaszenka. Prezydent Białorusi ma... 40
  • Świat dodaje gazu 11 kwi 2004, 1:00 Czy szejkom naftowym grozi plajta? 42
  • Forza Fiat! 11 kwi 2004, 1:00 Fiata na cztery koła próbuje znów postawić kolejny Agnelli 46
  • IDA majowa 11 kwi 2004, 1:00 To rynek, a nie administracja, będzie kontrolował ceny po 1 maja 50
  • NASKok na kasę 11 kwi 2004, 1:00 Dlaczego polskie adresy internetowe są najdroższe na świecie 52
  • Bankier rynek 11 kwi 2004, 1:00 Niemiecki kapitał powiedział Nein! dalszemu finansowaniu niewydolnego państwa opiekuńczego 53
  • Wojna podatkowa 11 kwi 2004, 1:00 Większość unijnych przywódców nie pojmuje procesu globalizacji 56
  • Klęska marksizmu? 11 kwi 2004, 1:00 Triumfem marksizmu-leninizmu jest stan umysłów części dzisiejszej inteligencji 57
  • Co chronić? 11 kwi 2004, 1:00 Z krajów, w których triumfuje populizm, ucieka kapitał 58
  • Supersam 11 kwi 2004, 1:00 Dobry, bo płaski Niedługo stare filmy od nowych będziemy odróżniali po tym, z jakich monitorów komputerowych korzystają ich bohaterowie. Z nowych LCD czy archaicznych CRT? Ceny płaskich ekranów LCD spadły już do... 60
  • Oscypkowa ofensywa 11 kwi 2004, 1:00 Slow Food po polsku 62
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Korzeń kontra nać 11 kwi 2004, 1:00 W naszym kraju obchodzi się wiele rocznic, lecz zauważ, że z reguły są to rocznice wydarzeń smutnych. Rzeczy naprawdę wzniosłe, wesołe i przyjemne pokrywa milczenie i prześladuje wzgarda kronikarzy. Tak sobie chodziłem wczoraj po naszym ulubionym starokleparskim targu i... 66
  • Bieg po rozum 11 kwi 2004, 1:00 Polskim sportowcom w osiągnięciu sukcesów często przeszkadza nie brak talentu, lecz szarych komórek 68
  • Może już jutro? 11 kwi 2004, 1:00 Kobiety nadal nie mają wystarczającej odwagi, by zawalczyć, i to do pierwszej kropli krwi. O co? O własne życie 72
  • Gorbaczow pod stołem 11 kwi 2004, 1:00 Kreml w 1989 roku prowadził poufne rozmowy z opozycją antykomunistyczną w Polsce na temat przejęcia przez nią władzy 74
  • Know-how 11 kwi 2004, 1:00 Wirtualne piwo Reklamy wkrótce staną się tak realne, że nie będzie można im się oprzeć - zacierają ręce producenci. Wyświetlacze firmy X3D Technologies sprawiają, że metr przed nimi pojawia się trójwymiarowy obiekt,... 78
  • Najnowszy Testament 11 kwi 2004, 1:00 Kto i dlaczego ocenzurował Biblię. 80
  • Światowa puszka Pandory 11 kwi 2004, 1:00 Grozi nam nowa epidemia podobna do AIDS - alarmują uczeni z Johns Hopkins University. Badacze wykryli w Afryce Środkowej nową odmianę wirusów spokrewnionych z HIV, które przekroczyły już tzw. barierę gatunkową i mogą się przenosić z małp na ludzi. W taki sposób w ciągu ponad... 84
  • Święty rozbójnik 11 kwi 2004, 1:00 Miecz króla Artura objawił się w Toskanii 86
  • Bez granic 11 kwi 2004, 1:00 Kieszonkowe premierówny Premier Tajlandii Thaksin Shinawatra posłał swoją 17-letnią córkę Paethongtan Shinawatrę, najmłodszą z trojga dzieci, do pracy w McDonaldzie. Premier, pragnący odbudować etos pracy w swoim kraju,... 88
  • Państwo made in USA 11 kwi 2004, 1:00 Ameryka musi stworzyć światowy plac budowy demokracji i wolnego rynku 90
  • Demokracja w imię Allaha 11 kwi 2004, 1:00 Według Mahometa, "jedynie wspólnota jako całość nie może się mylić" 94
  • Mecenas katów 11 kwi 2004, 1:00 Jacques Verges leczy świat z choroby demokracji 98
  • Dzieci bomby 11 kwi 2004, 1:00 Za kilka lat namawiałabym go, żeby poszedł umrzeć za świętą sprawę - mówi matka palestyńskiego nastolatka 100
  • Serdeczne (nie)porozumienie 11 kwi 2004, 1:00 Z Paryża jest dziś bliżej do Niemiec niż do Wielkiej Brytanii 102
  • Tamerlan-Kaida 11 kwi 2004, 1:00 Zaczęło się przypadkiem, w niedzielę po południu - relacjonuje "Wprost" Allison Gill z Human Rights Watch w Taszkiencie. - Około godziny 15.00 Nemat Razzokow, przygotowujący w swojej willi, w wiosce Kachramon pod Bucharą, bomby, niechcący jedną odpalił. Ten wypadek jednak... 104
  • Menu 11 kwi 2004, 1:00 Świat Piękna morderczyni "Cześć, mówi Bruce Willis. Jeśli nie oddzwonisz do mnie w ciągu dziesięciu minut, spalę twój dom" - od takiej wiadomości nagranej na sekretarce rozpoczęła się przygoda Amandy Peet z... 106
  • Inwazja patriotów 11 kwi 2004, 1:00 Hollywood wskrzesza kino obywatelskie 108
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 11 kwi 2004, 1:00 Recenzje płyt 111
  • Einstein obrazu 11 kwi 2004, 1:00 Rembrandt byłby bardzo bogaty, gdyby nie był wyjątkowo rozrzutny 112
  • Sztukmistrz ze Starachowic 11 kwi 2004, 1:00 Janusz Radek może głosem imitować bitwę z wybuchami granatów i seriami z broni maszynowej 115
  • Masłowska pod flagą europejską 11 kwi 2004, 1:00 Zachodni recenzenci dobrze przyjęli książkę Masłowskiej, bo potwierdziła stereotypy o Polsce i Polakach 116
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 11 kwi 2004, 1:00 Soyka Sings Love Songs Soyka jest jednym z nielicznych krajowych artystów, którego fanem będę dożywotnio. Oczywiście, mówię o własnym żywocie. Artysta ma swój klimat i aurę. Potrafi też pozyskiwać do... 117
  • Sława i chała 11 kwi 2004, 1:00 Recenzje - DVD,Książki, Teatr 118
  • Organ Ludu 11 kwi 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 15 (80) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 5 kwietnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Eurokoszyk świąteczny Redakcja "Organu Ludu'' przedstawia wzorcowy koszyk, który w tym roku... 120
  • - Fikcyjny rozwód 11 kwi 2004, 1:00 Pięćdziesięciu sześciu lat potrzebowała polska klasa robotnicza, żeby pójść po rozum do głowy i znowu podzielić się na PPS i PPR. PPS wziął z marszu marszałek Borowski, nawet się podstrzygł pod Cyrankiewicza. Niepotrzebnie, bo Cyrano też zaczynał z włosami. Tak powstała nowa... 121
  • Skibą w mur - Wiosenne pompowanie 11 kwi 2004, 1:00 Premierowi Millerowi usłużni koledzy w końcu wyciągnęli korek i bezlitośnie spuścili powietrze 122

ZKDP - Nakład kontrolowany