Gorbaczow pod stołem

Gorbaczow pod stołem

Kreml w 1989 roku prowadził poufne rozmowy z opozycją antykomunistyczną w Polsce na temat przejęcia przez nią władzy
Nie można brać ich na swój kark. Główny powód to gospodarka" - tak o satelitach ZSRR w Europie Środkowej mówił Michaił Gorbaczow w lipcu 1986 r. na posiedzeniu Biura Politycznego KC KPZR. Ta opinia twórcy pierestrojki i głasnosti w Związku Sowieckim łączy się ściśle z kulisami i przebiegiem obrad słynnego na cały świat polskiego "okrągłego stołu" sprzed piętnastu lat. To domniemanie w pełni potwierdzają ustalenia Grupy Operacyjnej Wisła, placówki polskiego kontrwywiadu działającej w Moskwie na podstawie porozumienia z KGB - do tych ustaleń dotarł "Wprost".

Wisła informacji
Grupa Wisła powstała na podstawie porozumienia zawartego przez MSW z KGB w styczniu 1957 r., po dojściu do władzy Władysława Gomułki, który odesłał do Moskwy sowieckich doradców nadzorujących pracę polskiego aparatu bezpieczeństwa. Przez długie lata kilku oficerów Departamentu II MSW (kontrwywiad), tworzących grupę Wisła, zajmowało się głównie inwigilowaniem - oczywiście we współpracy z KGB - polskich obywateli przebywających w ZSRR. Po dojściu do władzy Gorbaczowa Wisła otrzymała jednak nowe zadanie. Jej szefowie dzięki własnej sieci agenturalnej i bezpośrednim kontaktom z funkcjonariuszami KGB oraz pracownikami Komitetu Centralnego KPZR zdobywali informacje o kulisach pierestrojki i nastrojach panujących w sowieckim aparacie władzy. Dla generała Wojciecha Jaruzelskiego, który - inaczej niż Gustáv Husák czy Erich Honecker - od początku opowiedział się po stronie Gorbaczowa, informacje o rozwoju sytuacji w ZSRR miały pierwszoplanowe znaczenie. Dlatego jeszcze w grudniu 1985 r., a zatem w niespełna rok po dojściu Gorbaczowa do władzy, odwołał ze stanowiska ambasadora PRL w Moskwie Stanisława Kociołka - jednego z najbardziej znanych partyjnych dogmatyków, przekonującego w dyplomatycznych raportach, że dni Gorbaczowa są policzone.
W drugiej połowie lat 80. grupa Wisła stała się dla ekipy Jaruzelskiego jednym z najważniejszych źródeł informacji o tym, co dzieje się na wschodzie. Z typowo policyjnej placówki łącznikowej stała się stopniowo komórką realizującą również zadania z zakresu wywiadu politycznego. Wśród nich szczególnie istotne było rejestrowanie reakcji ludzi z sowieckiego establishmentu na kolejne wydarzenia zachodzące w Polsce. Jaruzelski i jego współpracownicy niezwykle uważnie analizowali syg-nały płynące z Kremla. Szczególnie od chwili, kiedy zorientowali się, że zagrożenie może dla nich stanowić nie tylko upadek Gorbaczowa, ale również podejmowane przez jego podwładnych co najmniej od przełomu lat 1987 i 1988 próby nawiązania kontaktu z niektórymi wpływowymi przedstawicielami polskiej opozycji.
W szyfrogramach kierowanych w styczniu 1989 r. przez szefa grupy Wisła, używającego pseudonimu Żarski, relacjonowano oceny ludzi z radzieckiego aparatu partyjnego oraz służb specjalnych, według których "w najbliższych latach Polska nie może liczyć na radziecką pomoc lub ułatwienia gospodarcze ze względu na krytyczną dla pierestrojki sytuację". Co więcej, podkreślano, że "z uwagi na uwarunkowania zewnętrzne (dialog z USA) radzieckie poparcie polityczne dla Polski zawęzi się do solidarności systemowej". Syg-nalizowano w związku z tym, że w radzieckich mediach "będą przybliżane społeczeństwu poglądy tak zwanej konstruktywnej i liberalnej opozycji w Polsce".

Utrzymać Polskę!
"Kontakty niektórych pracowników ambasady radzieckiej z opozycją nie były dla nas tajemnicą" - zauważył w swoich wspomnieniach Mieczysław F. Rakowski, pisząc o roku 1988. Nie sprecyzował jednak, o kogo chodziło. Analiza nielicznych sowieckich dokumentów z końca lat 80., które trafiły do rąk historyków, wskazuje, że na Kremlu obawiano się pogorszenia sytua-cji w Polsce i zagrożenia dla utrzymania jej w sowieckiej strefie wpływów. Kiedy Gorbaczow w obliczu olbrzymich trudności wewnętrznych ZSRR i trwającej wojny w Afganistanie proklamował odejście od doktryny Breżniewa, w Moskwie uznano za konieczne podjęcie walki o utrzymanie wpływów metodami klasycznej dyplomacji. Rosjanie zdawali sobie sprawę, że newralgiczne znaczenie dla utrzymania kontroli nad sytuacją w całym regionie będzie miał rozwój wydarzeń w Polsce. Gorbaczow miał pełną świadomość, że w wypadku Europy Środkowej obowiązuje tzw. zasada domina, bowiem na jednym z posiedzeń Biura Politycznego w 1986 r. trzeźwo skonstatował: "Jeśli nie utrzymamy Polski, to nie zdołamy też utrzymać NRD".
Walka o "utrzymanie Polski" oznaczała przede wszystkim bój o utrzymanie w niej przy władzy Jaruzelskiego, który aż do połowy 1989 r. pozostawał głównym partnerem Kremla w Warszawie. Dlatego Rosjanie zaczęli wykonywać rozmaite gesty, których celem była stopniowa zmiana dotychczasowych relacji we wzajemnych stosunkach, polegająca na odejściu od dominującego dotychczas ostrzegania i komenderowania. Zmiana klimatu dotyczyła również służb specjalnych. W styczniu 1987 r. odbyła się w Warszawie narada zastępców szefów wywiadów wojskowych państw Układu Warszawskiego. Po niej - co podkreślano w dokumentach Zarządu II Sztabu Generalnego WP - "Główny Zarząd Wywiadu Armii Radzieckiej zaczął po raz pierwszy w historii wzajemnych stosunków przekazywać Polakom materiały na zasadzie równego partnerstwa". W kwietniu został podpisany plan rozwoju współpracy na lata 1987-1991 między zajmującymi się kontrwywiadem Departamentem II MSW oraz Zarządem IV KGB. Pułkownik Janusz Sereda i generał lejtnant Jurij Storożew deklarowali w nim m.in. ścisłą koordynację działań w "rozpracowaniu obiektów wzajemnego zainteresowania" oraz "organizacji gier operacyjnych i podstawiania [ludzi] celem przenikania do sieci agenturalnej przeciwnika".
W 1989 r. Rosjanie zgodzili się wpuścić oficerów polskiej SB do archiwum swoich służb specjalnych. W pierwszych dniach lipca tego roku, a zatem już po przegranych przez PZPR wyborach parlamentarnych, delegacja polskiego MSW złożyła wizytę w X Oddziale KGB (kontrwywiad) i w XV Oddziale I Głównego Zarządu KGB (wywiad). "Realizowanie podstawowych zadań z zakresu ewidencji jest zbliżone w obu naszych resortach" - pisał w sprawozdaniu szef polskiej delegacji pułkownik Kazimierz Piotrowski.

Gra na drugim fortepianie
Wspomniane gesty sprawiły, że przedstawiciele państw satelickich (szczególnie Polacy i Węgrzy) zaczęli sobie coraz śmielej poczynać w kontaktach z wydającymi dotychczas głównie polecenia Rosjanami. Przykładem tego był przebieg narady szefów zarządów wywiadu wojskowego państw Układu Warszawskiego. Odbyła się ona w połowie maja 1989 r. W jej trakcie przedstawiciele służb polskich i węgierskich odrzucili zaproponowane przez Rosjan zasady współdziałania, gdyż dawały one "jednostronne korzyści GRU" oraz świadczyły o utrzymywaniu się "dominującej roli radzieckich organów kierowania wywiadem". Jak pisał w meldunku dla ministra obrony generał Roman Misztal, szef polskiego wywiadu wojskowego, "w nowej sytuacji towarzysze radzieccy zobowiązali się do opracowania nowego projektu dokumentu i uzgodnienia z pozostałymi państwami UW jego treści do lipca 1989 r.".
W ekipie Jaruzelskiego zdawano sobie jednak sprawę, że poparcie Kremla jest uzależnione od kontrolowania przez nią sytuacji w kraju i że w wypadku poważnych niepokojów społecznych może się powtórzyć scenariusz z 1970 r. i 1980 r., kiedy to zakulisowa gra ZSRR miała istotne znaczenie w zastąpieniu Gomułki Gierkiem, a dziesięć lat później tego drugiego Stanisławem Kanią. Różnica polegała jednak na tym, że tym razem stawka była znacznie wyższa, bowiem potencjalni następcy Jaruzelskiego nie musieli być koniecznie posiadaczami legitymacji PZPR. Tymczasem w sierpniu 1988 r., jeszcze przed drugą w tym roku falą strajków, rzecznik rządu Jerzy Urban, sekretarz Komitetu Centralnego PZPR Stanisław Ciosek i wiceminister spraw wewnętrznych Władysław Pożoga, tworzący tzw. zespół trzech doradców Wojciecha Jaruzelskiego, ostrzegali w memoriale, że "(...) aktywa naszej ekipy sprowadzają się do poparcia radzieckiego. Jednak ono musi osłabnąć, nawet zaniknąć w miarę, jak okaże się nieskuteczność naszych działań. Zjawisko rozczarowania Moskwy przypieczętowujące nasz koniec może się pojawić w rezultacie jesiennej fali strajków".
Kilka miesięcy później w wydziale zagranicznym sowieckiej partii powstała analiza, w której oceniano, że "PZPR może liczyć na zachowanie swoich pozycji tylko w ramach sojuszy politycznych. Wiele zależeć będzie od tego, czy uda się im skłonić do konstruktywnej współpracy część opozycji". Rosjanie już wówczas byli zdecydowani rozpocząć grę na drugim fortepianie. Pół roku wcześniej, w kwietniu 1988 r., kiedy zamierzali zaprosić do Moskwy Adama Michnika (pretekstem miało być polsko-rosyjskie seminarium "Białe plamy w historii dawnej i najnowszej; ich wpływ na produkcję filmową"), powstrzymał ich sprzeciw władz w Warszawie. W styczniu 1989 r., kiedy Jaruzelski podejmował ostateczne decyzje o rozpoczęciu rozmów "okrągłego stołu", szef grupy Wisła raportował, że jego rozmówcy z KGB wyrażali ubolewanie z powodu niedojścia do skutku wizyty Michnika "z uwagi na wasz niepotrzebny sprzeciw". Najciekawszy fragment szyfrogramu brzmiał następująco: "Dla ZSRR liczy się przede wszystkim pomyślny rozwój stosunków z USA i w tym kontekście istnieje potrzeba budowania w krajach socjalistycznych mostów porozumienia między różnymi siłami społecznymi, dlatego nie powinniście nam przeszkadzać w kontaktach z polskimi intelektualistami. (...) musimy mieć własne rozpoznanie i ocenę działaczy opozycji. W związku z tym ambasada radziecka w Warszawie i nie tylko ona, otrzymała polecenie opracowania pełnego kompendium wiedzy dotyczącego opozycji, personalnego 'Who is who'".

Most zwodzony Kremla
Rosjanie dawali Jaruzelskiemu sygnał, że powinien jak najszybciej osiągnąć kompromis z tą częścią opozycji, którą określano wówczas mianem konstruktywnej. Otwarte pozostaje tylko pytanie, czy już wówczas zakładano w Moskwie, że pół roku później będą tam prowadzone rozmowy z niektórymi parlamentarzystami "Solidarności" na temat utworzenia rządu kierowanego przez działacza opozycji. "Okrągły stół" jawi się zatem w świetle akt grupy Wisła oraz znanych już dokumentów sowieckich jako "most porozumienia" mający przez "poszerzenie elity władzy" zagwarantować spokój społeczny w Polsce, a tym samym utrzymać ją w orbicie wpływów Kremla.
Wyniki wyborów czerwcowych stanowiły dla Rosjan potwierdzenie ich najgorszych obaw, że Jaruzelski i PZPR nie panują już nad sytuacją w Polsce. Według raportu agenta grupy Wisła, który na początku lipca 1989 r. rozmawiał z Walerijem Musatowem, zastępcą kierownika Wydziału Zagranicznego KC KPZR, ten ostatni miał stwierdzić, że "z niepokojem obserwują rozwój sytuacji w Polsce" i "nie rozumieją, dlaczego upieraliśmy się przy sprawie utworzenia Senatu, jak i składzie personalnym listy krajowej, chociaż wcześniej wyrażali wątpliwości poprzez swojego ambasadora w Warszawie". Musatow był szczególnie zbulwersowany tym, że jeszcze cztery dni przed wyborami "niektórzy członkowie naszego kierownictwa wyrażali przekonanie, że koalicja wygra wybory. Najistotniejszy fragment wypowiedzi Musatowa dowodził, że "niektórzy przedstawiciele opozycji (Musatow wymienił Wajdę i Onyszkiewicza) intensyfikują ostatnio próby docierania do naszej ambasady". Uprawniona wydaje się w świetle tych sformułowań hipoteza, że Moskwa, nie wycofując poparcia dla PZPR, prowadziła już wówczas ściśle poufne rozmowy z wybranymi działaczami opozycji na temat ewentualnego przejęcia przez nich władzy w Polsce.
W lipcu 1989 r., już po opublikowaniu głośnego artykułu "Wasz prezydent, nasz premier", Adam Michnik wraz z Andrzejem Wajdą przebywali w Moskwie, gdzie prowadzili rozmowy m.in. w Wydziale Zagranicznym KC KPZR. Ich szczegóły nie są znane, ale wymowny wydaje się sposób, w jaki w Moskwie zareagowano na powstanie rządu Mazowieckiego. W protokole z posiedzenia sowieckiego Biura Politycznego z końca września 1989 r. znalazł się zapis mówiący o konieczności współpracy ze wszystkimi "konstruktywnymi siłami politycznymi w PRL opowiadającymi się za (...) wypełnianiem sojuszniczych zobowiązań Polski w ramach Układu Warszawskiego" oraz polecenie, by ministerstwa i instytucje mające kontakty z Polską "wypełniały wszystkie zobowiązania i umowy, (...) nie dopuszczając do obniżenia poziomu współpracy z PRL". W rzeczywistości jednak zdawano sobie już wówczas sprawę, że zmiany w Polsce mogą pójść jeszcze dalej. Na wrześniowym posiedzeniu biura rozpatrywano bowiem memorandum o sytuacji w Polsce, którego autorami byli minister spraw zagranicznych Eduard Szewardnadze, sekretarz KC KPZR Aleksander Jakowlew, minister obrony Dmitrij Jazow i szef KGB Władimir Kriuczkow. Za "niemożliwe do wykluczenia" uznawano w nim, że "Polska zacznie ignorować wypełnianie w pełnym zakresie swoich obowiązków sojuszniczych. Prawdopodobnie jej uczestnictwo w Układzie Warszawskim nabierze formalnego charakteru". Mimo to autorzy zakładali, że ZSRR uda się zachować "przyjacielskie, dobrosąsiedzkie stosunki" z zachodnim sąsiadem z uwagi na "geopolityczne położenie Polski w Europie, tradycyjne więzi dwóch słowiańskich narodów, syndrom niemiecki u Polaków oraz zależność polskiej gospodarki od naszych nośników energii". Miejsce ideologicznej retoryki skrywającej dominację militarną, czym posługiwano się w kontaktach z Warszawą w okresie rządów PZPR, miały zatem zająć dwa narzędzia tradycyjnej dyplomacji: wygrywanie karty niemieckiej oraz broń ekonomiczna. Dzieje stosunków polsko-rosyjskich po 1989 r. wykazały, że na Kremlu szybko nauczono się skutecznie wykorzystywać zwłaszcza ten ostatni środek.

Antoni Dudek
Okładka tygodnika WPROST: 15/2004
Więcej możesz przeczytać w 15/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2004 (1115)

  • Dodatek turystyczny - Świat 11 kwi 2004, 1:00 Pierwszą zagraniczną podróż odbyłem w 1956 r. - statkiem handlowym popłynąłem na Morze Śródziemne. 1
  • Na stronie - Koncepcja antykoncepcji 11 kwi 2004, 1:00 Już Alexis de Tocqueville przestrzegał, że władza otaczająca ludzi nieograniczoną opieką czyni wolę ludzką nieużyteczną 3
  • Skaner 11 kwi 2004, 1:00 Koniec lidera Największa legenda Sejmu odchodzi do lamusa! Z parlamentu zniknie woda marki Lider. Przetarg na dostarczanie wody mineralnej do Sejmu, który odbył się pod koniec marca, wygrała inna firma. Słynna szklana butelka z czerwonym... 8
  • Sawka 11 kwi 2004, 1:00 9
  • Dossier 11 kwi 2004, 1:00 LESZEK MILLER premier RP Moja wnuczka ma kłopoty przeze mnie: najbardziej boli mnie, gdy pyta, dlaczego dzieci dokuczają jej w szkole "Trybuna" DONALD TUSK przewodniczący Platformy Obywatelskiej Ja w ogóle się rumienię... 9
  • Kadry 11 kwi 2004, 1:00 11
  • Licznik 11 kwi 2004, 1:00 Pasja 2 osoby wyznały swe zbrodnie po obejrzeniu "Pasji" 3 języków (aramejskiego, hebrajskiego i łaciny) używają bohaterowie "Pasji" 12 ostatnich godzin życia Jezusa pokazuje "Pasja" 62 procent... 11
  • Ryba po polsku - Świadek koronny w Sodomie 11 kwi 2004, 1:00 Jeśli kiedyś powstanie pomnik Leppera, to figura przywódcy Samoobrony zamiast na cokole powinna stać na ramionach Leszka Millera 13
  • Trudny poród 11 kwi 2004, 1:00 Rząd wyłaniany przez kilka tygodni ma szanse zmarnieć, zanim przystąpi do pełnienia obowiązków 14
  • Playback 11 kwi 2004, 1:00 15
  • M&M 11 kwi 2004, 1:00 PRAWDA O KŁAMSTWIE (na przykładzie wysyłania UOP-u) 15
  • Poczta 11 kwi 2004, 1:00 Listy od czytelników 15
  • Z życia koalicji 11 kwi 2004, 1:00 I już pierwsza klęska borówek. Otóż do partii wstąpił jednak Wiesław Kaczmarek. Przeczytał sondaże. Nie ma wroga na lewicy - zadeklarowała Socjaldemokracja Polska i dlatego jej nowy nabytek Wiesław Kaczmarek w wianie... 16
  • Z życia opozycji 11 kwi 2004, 1:00 Ryszard Czarnecki wybierał się z przewodniczącym Lepperem (a raczej marszałkiem Lepperem, bo wyłącznie w ten sposób mówi o nim świeżo upieczony członek Samoobrony) do Wrocławia. Na warszawskie lotnisko przybył wcześniej i... 17
  • Fotoplastykon 11 kwi 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Ostatni rodzice 11 kwi 2004, 1:00 Czterdziestomilionowy naród jest w stanie zaoferować Europie wiele wartych uwzględnienia idei" - mówił prezydent Aleksander Kwaśniewski. "Miller powinien mieć świadomość, że reprezentuje czterdziestomilionowy naród" - tłumaczył były premier Tadeusz Mazowiecki. "Polacy nie mogą... 20
  • Prezydent honoris causa 11 kwi 2004, 1:00 Żadna ze stron wojny na lewicy nie zabiega o względy Aleksandra Kwaśniewskiego 28
  • Brudna bomba w Warszawie 11 kwi 2004, 1:00 Warszawa i Londyn mogą być zaatakowane bronią sprzedaną Al-Kaidzie przez rosyjską mafię. 30
  • Praktyczny pan 11 kwi 2004, 1:00 Andrzej Olechowski mógłby stanąć w muzeum w Sevres pod Paryżem jako wzorzec polityka salonowego 32
  • Zachlana oberża 11 kwi 2004, 1:00 Czy prawa unii osłonią nas przed szaleństwem bezmyślnego niszczenia sukcesów pierwszych lat transformacji? 36
  • Giełda i wektory 11 kwi 2004, 1:00 HossaŚwiat Dekolektywizacja Białorusi Zaledwie 8 USD potrzeba, by stać się właścicielem białoruskiego kołchozu. Taką cenę za państwowe gospodarstwa rolne ustalił w swoim dekrecie Aleksander Łukaszenka. Prezydent Białorusi ma... 40
  • Świat dodaje gazu 11 kwi 2004, 1:00 Czy szejkom naftowym grozi plajta? 42
  • Forza Fiat! 11 kwi 2004, 1:00 Fiata na cztery koła próbuje znów postawić kolejny Agnelli 46
  • IDA majowa 11 kwi 2004, 1:00 To rynek, a nie administracja, będzie kontrolował ceny po 1 maja 50
  • NASKok na kasę 11 kwi 2004, 1:00 Dlaczego polskie adresy internetowe są najdroższe na świecie 52
  • Bankier rynek 11 kwi 2004, 1:00 Niemiecki kapitał powiedział Nein! dalszemu finansowaniu niewydolnego państwa opiekuńczego 53
  • Wojna podatkowa 11 kwi 2004, 1:00 Większość unijnych przywódców nie pojmuje procesu globalizacji 56
  • Klęska marksizmu? 11 kwi 2004, 1:00 Triumfem marksizmu-leninizmu jest stan umysłów części dzisiejszej inteligencji 57
  • Co chronić? 11 kwi 2004, 1:00 Z krajów, w których triumfuje populizm, ucieka kapitał 58
  • Supersam 11 kwi 2004, 1:00 Dobry, bo płaski Niedługo stare filmy od nowych będziemy odróżniali po tym, z jakich monitorów komputerowych korzystają ich bohaterowie. Z nowych LCD czy archaicznych CRT? Ceny płaskich ekranów LCD spadły już do... 60
  • Oscypkowa ofensywa 11 kwi 2004, 1:00 Slow Food po polsku 62
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Korzeń kontra nać 11 kwi 2004, 1:00 W naszym kraju obchodzi się wiele rocznic, lecz zauważ, że z reguły są to rocznice wydarzeń smutnych. Rzeczy naprawdę wzniosłe, wesołe i przyjemne pokrywa milczenie i prześladuje wzgarda kronikarzy. Tak sobie chodziłem wczoraj po naszym ulubionym starokleparskim targu i... 66
  • Bieg po rozum 11 kwi 2004, 1:00 Polskim sportowcom w osiągnięciu sukcesów często przeszkadza nie brak talentu, lecz szarych komórek 68
  • Może już jutro? 11 kwi 2004, 1:00 Kobiety nadal nie mają wystarczającej odwagi, by zawalczyć, i to do pierwszej kropli krwi. O co? O własne życie 72
  • Gorbaczow pod stołem 11 kwi 2004, 1:00 Kreml w 1989 roku prowadził poufne rozmowy z opozycją antykomunistyczną w Polsce na temat przejęcia przez nią władzy 74
  • Know-how 11 kwi 2004, 1:00 Wirtualne piwo Reklamy wkrótce staną się tak realne, że nie będzie można im się oprzeć - zacierają ręce producenci. Wyświetlacze firmy X3D Technologies sprawiają, że metr przed nimi pojawia się trójwymiarowy obiekt,... 78
  • Najnowszy Testament 11 kwi 2004, 1:00 Kto i dlaczego ocenzurował Biblię. 80
  • Światowa puszka Pandory 11 kwi 2004, 1:00 Grozi nam nowa epidemia podobna do AIDS - alarmują uczeni z Johns Hopkins University. Badacze wykryli w Afryce Środkowej nową odmianę wirusów spokrewnionych z HIV, które przekroczyły już tzw. barierę gatunkową i mogą się przenosić z małp na ludzi. W taki sposób w ciągu ponad... 84
  • Święty rozbójnik 11 kwi 2004, 1:00 Miecz króla Artura objawił się w Toskanii 86
  • Bez granic 11 kwi 2004, 1:00 Kieszonkowe premierówny Premier Tajlandii Thaksin Shinawatra posłał swoją 17-letnią córkę Paethongtan Shinawatrę, najmłodszą z trojga dzieci, do pracy w McDonaldzie. Premier, pragnący odbudować etos pracy w swoim kraju,... 88
  • Państwo made in USA 11 kwi 2004, 1:00 Ameryka musi stworzyć światowy plac budowy demokracji i wolnego rynku 90
  • Demokracja w imię Allaha 11 kwi 2004, 1:00 Według Mahometa, "jedynie wspólnota jako całość nie może się mylić" 94
  • Mecenas katów 11 kwi 2004, 1:00 Jacques Verges leczy świat z choroby demokracji 98
  • Dzieci bomby 11 kwi 2004, 1:00 Za kilka lat namawiałabym go, żeby poszedł umrzeć za świętą sprawę - mówi matka palestyńskiego nastolatka 100
  • Serdeczne (nie)porozumienie 11 kwi 2004, 1:00 Z Paryża jest dziś bliżej do Niemiec niż do Wielkiej Brytanii 102
  • Tamerlan-Kaida 11 kwi 2004, 1:00 Zaczęło się przypadkiem, w niedzielę po południu - relacjonuje "Wprost" Allison Gill z Human Rights Watch w Taszkiencie. - Około godziny 15.00 Nemat Razzokow, przygotowujący w swojej willi, w wiosce Kachramon pod Bucharą, bomby, niechcący jedną odpalił. Ten wypadek jednak... 104
  • Menu 11 kwi 2004, 1:00 Świat Piękna morderczyni "Cześć, mówi Bruce Willis. Jeśli nie oddzwonisz do mnie w ciągu dziesięciu minut, spalę twój dom" - od takiej wiadomości nagranej na sekretarce rozpoczęła się przygoda Amandy Peet z... 106
  • Inwazja patriotów 11 kwi 2004, 1:00 Hollywood wskrzesza kino obywatelskie 108
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 11 kwi 2004, 1:00 Recenzje płyt 111
  • Einstein obrazu 11 kwi 2004, 1:00 Rembrandt byłby bardzo bogaty, gdyby nie był wyjątkowo rozrzutny 112
  • Sztukmistrz ze Starachowic 11 kwi 2004, 1:00 Janusz Radek może głosem imitować bitwę z wybuchami granatów i seriami z broni maszynowej 115
  • Masłowska pod flagą europejską 11 kwi 2004, 1:00 Zachodni recenzenci dobrze przyjęli książkę Masłowskiej, bo potwierdziła stereotypy o Polsce i Polakach 116
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 11 kwi 2004, 1:00 Soyka Sings Love Songs Soyka jest jednym z nielicznych krajowych artystów, którego fanem będę dożywotnio. Oczywiście, mówię o własnym żywocie. Artysta ma swój klimat i aurę. Potrafi też pozyskiwać do... 117
  • Sława i chała 11 kwi 2004, 1:00 Recenzje - DVD,Książki, Teatr 118
  • Organ Ludu 11 kwi 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 15 (80) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 5 kwietnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Eurokoszyk świąteczny Redakcja "Organu Ludu'' przedstawia wzorcowy koszyk, który w tym roku... 120
  • - Fikcyjny rozwód 11 kwi 2004, 1:00 Pięćdziesięciu sześciu lat potrzebowała polska klasa robotnicza, żeby pójść po rozum do głowy i znowu podzielić się na PPS i PPR. PPS wziął z marszu marszałek Borowski, nawet się podstrzygł pod Cyrankiewicza. Niepotrzebnie, bo Cyrano też zaczynał z włosami. Tak powstała nowa... 121
  • Skibą w mur - Wiosenne pompowanie 11 kwi 2004, 1:00 Premierowi Millerowi usłużni koledzy w końcu wyciągnęli korek i bezlitośnie spuścili powietrze 122

ZKDP - Nakład kontrolowany