Święty rozbójnik

Święty rozbójnik

Miecz króla Artura objawił się w Toskanii
W środku małej kaplicy, w malowniczej toskańskiej dolinie Val di Merse, leży wielki głaz, a w nim tkwi wbity po rękojeść miecz - z ponadmetrowego ostrza wystaje tylko kilka centymetrów. Miejscowa legenda głosi, że wbił go w XII wieku pustelnik - święty Galgano (1148-1181). Powszechnie uważano, że jest to fałszerstwo, dopiero najnowsze badania prowadzone pod kierunkiem Luigiego Garlaschellego, jednego z najbardziej znanych we Włoszech naukowców, wykazały, że miecz jest autentyczny!
We Włoszech uważa się, że jeśli Garlaschelli nie zdoła zdemaskować jakiejś manipulacji, to z pewnością nie mamy do czynienia ze zjawiskiem opartym na racjonalnych przesłankach. W 1995 r. mała figura Madonny w kościele w Civitavecchia koło Rzymu na oczach tłumu wiernych zapłakała krwawymi łzami. Garlaschelli bez trudu udowodnił, że ceramiczna figurka pokryta szkliwem wchłania płyn, którym jest wypełniona. Wystarczyło zrobić dwa mikroskopijne zadrapania w okolicy oczu, a płyn - mieszanka krwi i łez - zaczął wyciekać. Badacz podważył też rzekomy cud w neapolitańskiej katedrze, gdzie co roku w rocznicę śmierci św. Januarego zaschnięta w relikwiarzu krew męczennika zmienia się w jaskrawoczerwony płyn. Garlaschelli zidentyfikował tę substancję - była to mieszanka popularnych barwników, dostępnych artystom w XVI wieku. To oczywiście tylko hipoteza, choć potwierdzona eksperymentalnie (Kościół nie zezwolił na chemiczne badania tej substancji).

Laboratorium w kaplicy
Najnowsze badania Garlaschelli rozpoczął za zgodą arcybiskupa Sieny od próby określenia wieku miecza i jego składu chemicznego. Nie było to proste, bo nie można było odłamać nawet kawałka metalu, by go zbadać w laboratorium. Laboratorium trzeba było przenieść do kaplicy. Miecz naświetlono promieniami Roentgena, co pozwoliło ustalić skład chemiczny metalu.
Aby potwierdzić wyniki, zastosowano też inną metodę, do której potrzebna jest próbka ważąca około 10 mg, czyli niewiele większa niż główka szpilki. Sproszkowany metal bombardowany jest w laboratorium strumieniem neutronów, co pozwala ustalić, jakie substancje dodano do żelaza. Żadną z tych metod nie da się bezpośrednio określić wieku miecza, można było jednak dowieść, że jego skład chemiczny jest typowy dla broni używanej w XII wieku.

Królestwo za miecz
Miecz Galgano jest znany jako toskański Excalibur. Trudno się oprzeć wrażeniu, że pochodzi wprost z legendy o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu. Według podań, Artur został królem Brytów, ponieważ tylko on był w stanie wyciągnąć złoty miecz wbity we wtopione w kamień kowadło, ustawione przed katedrą w Londynie.
Miecz, który zapewnił Arturowi królestwo, nie miał nazwy. Wiele lat po wydarzeniu w Londynie został złamany w walce i wtedy Artur otrzymał drugi miecz od czarodziejki zwanej Panią Jeziora. Excalibur, znany początkowo jako Caliburn, nie miał więc z kamieniem nic wspólnego. Czy to właśnie miecz Galgano zainspirował powstanie tego fragmentu arturiańskiej legendy? Mario Moiraghi, autor książki "Tajemnica San Galgano", uważa, że najsłynniejsze wersje legendy, napisane przez Chrétiena de Troyes i Wolframa von Eschenbacha, czerpały z życia Galgano. Niewykluczone, że najsłynniejszy angielski bohater wywodził się z Italii.
Galgano, zanim został świętym, był rycerzem rozbójnikiem, znanym jako Galgano Guidotti z Chiusdino. Łupił zarówno bogatych, jak i biednych. Pustelnikiem został dopiero po tym, jak w drodze do narzeczonej doznał wizji po upadku z konia. Święty Michał kazał mu porzucić dobra doczesne, co dla rycerza miało być równie trudne jak wbicie miecza w skałę. Dobył broni, a miecz wszedł w kamień jak w masło. Według legendy, Galgano natychmiast zrezygnował z rycerskiego stanu i zamieszkał w pustelni na skale Monte Siepi, gdzie dziś stoi kaplica. W pobliżu zbudowanej wokół skały z mieczem kaplicy cystersi wznieśli w 1185 r. opactwo. Dzisiaj to tylko malownicza ruina, w której Andriej Tarkowski kręcił sceny do filmu "Nostalgia".

Madonna z czterema rękami
Mała kaplica w Monte Siepi kryje jeszcze inne tajemnice. Na ścianie widnieje fresk przedstawiający Madonnę z czterema rękami. Obok, w szklanym relikwiarzu, znajduje się para zmumifikowanych dłoni. Według legendy, to jedyne, co pozostało po człowieku, który wysłany przez diabła próbował zabić Galgano. Rozszarpały go mieszkające z pustelnikiem wilki. Jak wykazała to analiza metodą C-14, ręce, podobnie jak miecz, pochodzą z XII wieku.
Badania posadzki kaplicy, wykonane za pomocą georadaru, odkryły pustą przestrzeń bezpośrednio pod kamieniem. Garlaschelli przypuszcza, że może to być grób Galgano. Hipotezę mają potwierdzić badania wykopaliskowe, planowane na lato tego roku. Sceptycy, dla których miecz to mistyfikacja, uważają, że historia została wymyślona przez pobożnych mnichów z opactwa po 1220 r., kiedy zaczęto szerzyć kult Galgano. Mimo wyników nowoczesnych badań nadal nie wiadomo, jak udało się wbić żelazną klingę w litą skałę. Chyba że był to... cud. Cud świętego rozbójnika.


Król Brytów
Król Artur i rycerze Okrągłego Stołu są bohaterami tak wielu podań i legend, że trudno dziś stwierdzić, czy istnieli naprawdę. Imię Artur pojawiło się w anonimowej "Historii Brittonum", powstałej być może jeszcze przed 802 r. Jako król Brytów Artur pojawia się pierwszy raz w dziele "Miracula Sanctae Mariae Laudunensis", które stworzył Herman z Tournai około 1135 r. Autorem najpełniejszej wersji historii o królu Arturze był pod koniec XII wieku Chrétien de Troyes, który wprowadził motyw poszukiwań św. Graala, kielicha, z którego pił Chrystus podczas Ostatniej Wieczerzy.
Wszystkie wątki legendy zebrał w XVI wieku Thomas Malory. Od tego czasu imiona Artura, jego żony, królowej Ginewry, rycerzy Parsifala i Lancelota oraz czarowników Morgany i Merlina pojawiają się w wielu dziełach kultury europejskiej. Popularność Artura i jego rycerzy wzrosła w okresie romantyzmu, kiedy powstały utwory Alfreda Tennysona czy opera "Parsifal" Ryszarda Wagnera.
Okładka tygodnika WPROST: 15/2004
Więcej możesz przeczytać w 15/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2004 (1115)

  • Dodatek turystyczny - Świat 11 kwi 2004, 1:00 Pierwszą zagraniczną podróż odbyłem w 1956 r. - statkiem handlowym popłynąłem na Morze Śródziemne. 1
  • Na stronie - Koncepcja antykoncepcji 11 kwi 2004, 1:00 Już Alexis de Tocqueville przestrzegał, że władza otaczająca ludzi nieograniczoną opieką czyni wolę ludzką nieużyteczną 3
  • Skaner 11 kwi 2004, 1:00 Koniec lidera Największa legenda Sejmu odchodzi do lamusa! Z parlamentu zniknie woda marki Lider. Przetarg na dostarczanie wody mineralnej do Sejmu, który odbył się pod koniec marca, wygrała inna firma. Słynna szklana butelka z czerwonym... 8
  • Sawka 11 kwi 2004, 1:00 9
  • Dossier 11 kwi 2004, 1:00 LESZEK MILLER premier RP Moja wnuczka ma kłopoty przeze mnie: najbardziej boli mnie, gdy pyta, dlaczego dzieci dokuczają jej w szkole "Trybuna" DONALD TUSK przewodniczący Platformy Obywatelskiej Ja w ogóle się rumienię... 9
  • Kadry 11 kwi 2004, 1:00 11
  • Licznik 11 kwi 2004, 1:00 Pasja 2 osoby wyznały swe zbrodnie po obejrzeniu "Pasji" 3 języków (aramejskiego, hebrajskiego i łaciny) używają bohaterowie "Pasji" 12 ostatnich godzin życia Jezusa pokazuje "Pasja" 62 procent... 11
  • Ryba po polsku - Świadek koronny w Sodomie 11 kwi 2004, 1:00 Jeśli kiedyś powstanie pomnik Leppera, to figura przywódcy Samoobrony zamiast na cokole powinna stać na ramionach Leszka Millera 13
  • Trudny poród 11 kwi 2004, 1:00 Rząd wyłaniany przez kilka tygodni ma szanse zmarnieć, zanim przystąpi do pełnienia obowiązków 14
  • Playback 11 kwi 2004, 1:00 15
  • M&M 11 kwi 2004, 1:00 PRAWDA O KŁAMSTWIE (na przykładzie wysyłania UOP-u) 15
  • Poczta 11 kwi 2004, 1:00 Listy od czytelników 15
  • Z życia koalicji 11 kwi 2004, 1:00 I już pierwsza klęska borówek. Otóż do partii wstąpił jednak Wiesław Kaczmarek. Przeczytał sondaże. Nie ma wroga na lewicy - zadeklarowała Socjaldemokracja Polska i dlatego jej nowy nabytek Wiesław Kaczmarek w wianie... 16
  • Z życia opozycji 11 kwi 2004, 1:00 Ryszard Czarnecki wybierał się z przewodniczącym Lepperem (a raczej marszałkiem Lepperem, bo wyłącznie w ten sposób mówi o nim świeżo upieczony członek Samoobrony) do Wrocławia. Na warszawskie lotnisko przybył wcześniej i... 17
  • Fotoplastykon 11 kwi 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Ostatni rodzice 11 kwi 2004, 1:00 Czterdziestomilionowy naród jest w stanie zaoferować Europie wiele wartych uwzględnienia idei" - mówił prezydent Aleksander Kwaśniewski. "Miller powinien mieć świadomość, że reprezentuje czterdziestomilionowy naród" - tłumaczył były premier Tadeusz Mazowiecki. "Polacy nie mogą... 20
  • Prezydent honoris causa 11 kwi 2004, 1:00 Żadna ze stron wojny na lewicy nie zabiega o względy Aleksandra Kwaśniewskiego 28
  • Brudna bomba w Warszawie 11 kwi 2004, 1:00 Warszawa i Londyn mogą być zaatakowane bronią sprzedaną Al-Kaidzie przez rosyjską mafię. 30
  • Praktyczny pan 11 kwi 2004, 1:00 Andrzej Olechowski mógłby stanąć w muzeum w Sevres pod Paryżem jako wzorzec polityka salonowego 32
  • Zachlana oberża 11 kwi 2004, 1:00 Czy prawa unii osłonią nas przed szaleństwem bezmyślnego niszczenia sukcesów pierwszych lat transformacji? 36
  • Giełda i wektory 11 kwi 2004, 1:00 HossaŚwiat Dekolektywizacja Białorusi Zaledwie 8 USD potrzeba, by stać się właścicielem białoruskiego kołchozu. Taką cenę za państwowe gospodarstwa rolne ustalił w swoim dekrecie Aleksander Łukaszenka. Prezydent Białorusi ma... 40
  • Świat dodaje gazu 11 kwi 2004, 1:00 Czy szejkom naftowym grozi plajta? 42
  • Forza Fiat! 11 kwi 2004, 1:00 Fiata na cztery koła próbuje znów postawić kolejny Agnelli 46
  • IDA majowa 11 kwi 2004, 1:00 To rynek, a nie administracja, będzie kontrolował ceny po 1 maja 50
  • NASKok na kasę 11 kwi 2004, 1:00 Dlaczego polskie adresy internetowe są najdroższe na świecie 52
  • Bankier rynek 11 kwi 2004, 1:00 Niemiecki kapitał powiedział Nein! dalszemu finansowaniu niewydolnego państwa opiekuńczego 53
  • Wojna podatkowa 11 kwi 2004, 1:00 Większość unijnych przywódców nie pojmuje procesu globalizacji 56
  • Klęska marksizmu? 11 kwi 2004, 1:00 Triumfem marksizmu-leninizmu jest stan umysłów części dzisiejszej inteligencji 57
  • Co chronić? 11 kwi 2004, 1:00 Z krajów, w których triumfuje populizm, ucieka kapitał 58
  • Supersam 11 kwi 2004, 1:00 Dobry, bo płaski Niedługo stare filmy od nowych będziemy odróżniali po tym, z jakich monitorów komputerowych korzystają ich bohaterowie. Z nowych LCD czy archaicznych CRT? Ceny płaskich ekranów LCD spadły już do... 60
  • Oscypkowa ofensywa 11 kwi 2004, 1:00 Slow Food po polsku 62
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Korzeń kontra nać 11 kwi 2004, 1:00 W naszym kraju obchodzi się wiele rocznic, lecz zauważ, że z reguły są to rocznice wydarzeń smutnych. Rzeczy naprawdę wzniosłe, wesołe i przyjemne pokrywa milczenie i prześladuje wzgarda kronikarzy. Tak sobie chodziłem wczoraj po naszym ulubionym starokleparskim targu i... 66
  • Bieg po rozum 11 kwi 2004, 1:00 Polskim sportowcom w osiągnięciu sukcesów często przeszkadza nie brak talentu, lecz szarych komórek 68
  • Może już jutro? 11 kwi 2004, 1:00 Kobiety nadal nie mają wystarczającej odwagi, by zawalczyć, i to do pierwszej kropli krwi. O co? O własne życie 72
  • Gorbaczow pod stołem 11 kwi 2004, 1:00 Kreml w 1989 roku prowadził poufne rozmowy z opozycją antykomunistyczną w Polsce na temat przejęcia przez nią władzy 74
  • Know-how 11 kwi 2004, 1:00 Wirtualne piwo Reklamy wkrótce staną się tak realne, że nie będzie można im się oprzeć - zacierają ręce producenci. Wyświetlacze firmy X3D Technologies sprawiają, że metr przed nimi pojawia się trójwymiarowy obiekt,... 78
  • Najnowszy Testament 11 kwi 2004, 1:00 Kto i dlaczego ocenzurował Biblię. 80
  • Światowa puszka Pandory 11 kwi 2004, 1:00 Grozi nam nowa epidemia podobna do AIDS - alarmują uczeni z Johns Hopkins University. Badacze wykryli w Afryce Środkowej nową odmianę wirusów spokrewnionych z HIV, które przekroczyły już tzw. barierę gatunkową i mogą się przenosić z małp na ludzi. W taki sposób w ciągu ponad... 84
  • Święty rozbójnik 11 kwi 2004, 1:00 Miecz króla Artura objawił się w Toskanii 86
  • Bez granic 11 kwi 2004, 1:00 Kieszonkowe premierówny Premier Tajlandii Thaksin Shinawatra posłał swoją 17-letnią córkę Paethongtan Shinawatrę, najmłodszą z trojga dzieci, do pracy w McDonaldzie. Premier, pragnący odbudować etos pracy w swoim kraju,... 88
  • Państwo made in USA 11 kwi 2004, 1:00 Ameryka musi stworzyć światowy plac budowy demokracji i wolnego rynku 90
  • Demokracja w imię Allaha 11 kwi 2004, 1:00 Według Mahometa, "jedynie wspólnota jako całość nie może się mylić" 94
  • Mecenas katów 11 kwi 2004, 1:00 Jacques Verges leczy świat z choroby demokracji 98
  • Dzieci bomby 11 kwi 2004, 1:00 Za kilka lat namawiałabym go, żeby poszedł umrzeć za świętą sprawę - mówi matka palestyńskiego nastolatka 100
  • Serdeczne (nie)porozumienie 11 kwi 2004, 1:00 Z Paryża jest dziś bliżej do Niemiec niż do Wielkiej Brytanii 102
  • Tamerlan-Kaida 11 kwi 2004, 1:00 Zaczęło się przypadkiem, w niedzielę po południu - relacjonuje "Wprost" Allison Gill z Human Rights Watch w Taszkiencie. - Około godziny 15.00 Nemat Razzokow, przygotowujący w swojej willi, w wiosce Kachramon pod Bucharą, bomby, niechcący jedną odpalił. Ten wypadek jednak... 104
  • Menu 11 kwi 2004, 1:00 Świat Piękna morderczyni "Cześć, mówi Bruce Willis. Jeśli nie oddzwonisz do mnie w ciągu dziesięciu minut, spalę twój dom" - od takiej wiadomości nagranej na sekretarce rozpoczęła się przygoda Amandy Peet z... 106
  • Inwazja patriotów 11 kwi 2004, 1:00 Hollywood wskrzesza kino obywatelskie 108
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 11 kwi 2004, 1:00 Recenzje płyt 111
  • Einstein obrazu 11 kwi 2004, 1:00 Rembrandt byłby bardzo bogaty, gdyby nie był wyjątkowo rozrzutny 112
  • Sztukmistrz ze Starachowic 11 kwi 2004, 1:00 Janusz Radek może głosem imitować bitwę z wybuchami granatów i seriami z broni maszynowej 115
  • Masłowska pod flagą europejską 11 kwi 2004, 1:00 Zachodni recenzenci dobrze przyjęli książkę Masłowskiej, bo potwierdziła stereotypy o Polsce i Polakach 116
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 11 kwi 2004, 1:00 Soyka Sings Love Songs Soyka jest jednym z nielicznych krajowych artystów, którego fanem będę dożywotnio. Oczywiście, mówię o własnym żywocie. Artysta ma swój klimat i aurę. Potrafi też pozyskiwać do... 117
  • Sława i chała 11 kwi 2004, 1:00 Recenzje - DVD,Książki, Teatr 118
  • Organ Ludu 11 kwi 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 15 (80) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 5 kwietnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Eurokoszyk świąteczny Redakcja "Organu Ludu'' przedstawia wzorcowy koszyk, który w tym roku... 120
  • - Fikcyjny rozwód 11 kwi 2004, 1:00 Pięćdziesięciu sześciu lat potrzebowała polska klasa robotnicza, żeby pójść po rozum do głowy i znowu podzielić się na PPS i PPR. PPS wziął z marszu marszałek Borowski, nawet się podstrzygł pod Cyrankiewicza. Niepotrzebnie, bo Cyrano też zaczynał z włosami. Tak powstała nowa... 121
  • Skibą w mur - Wiosenne pompowanie 11 kwi 2004, 1:00 Premierowi Millerowi usłużni koledzy w końcu wyciągnęli korek i bezlitośnie spuścili powietrze 122

ZKDP - Nakład kontrolowany