Strój, który mówi

Strój, który mówi

Wąski krawat jest bardziej agresywny seksualnie niż szeroki W mig rozpoznaję, z szefem jakiej wielkości firmy mam do czynienia i czy utrzymuje on rozległe kontakty zagraniczne - twierdzi Jacek Santorski, psycholog biznesu. Santorskiemu najwięcej mówią zegarek i buty biznesmena. Przedsiębiorca Jędrzej Wittchen przyznaje, że nie ma zaufania do biznesowych partnerów, którzy podczas spotkania w interesach bardzo różnią się od niego ubiorem. Marcin Halicki, współudziałowiec funduszy inwestycyjnych CWC Capital Management, ubiera się tak, że kiedy wchodzi do obcego biura, sekretarki najczęściej tytułują go "panem prezesem", zanim się przedstawi. Tak właśnie działa kod ubioru. Kod ten obowiązuje niemal we wszystkich środowiskach mimo wielkiej demokratyzacji mody. Kod ubioru jest takim samym językiem jak język gestów czy zachowań.
Język uniformu
Prof. Andrzej Nawrot, wieloletni szef katedry ubioru łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych, twierdzi, że moda - paradoksalnie - nie jest chęcią wyróżniania się, lecz uniformizacji. Moda służy przede wszystkim wzmocnieniu poczucia bezpieczeństwa w różnych środowiskach. Ubiór jest rodzajem munduru, którego dotyczy kod najbardziej skonwencjonalizowany. Mundur wprowadzono po to, by żołnierze mogli odróżniać przyjaciół od wrogów, by błyskawicznie orientowali się w szarżach, czyli hierarchii i organizacji wojska. I choć pierwszy mundur wojskowy we współczesnym sensie wymyślono dopiero około 1630 r. na polecenie króla Szwecji Gustawa Adolfa, quasi-mundury nosili już starożytni Spartanie (czerwone peleryny) czy rzymscy legioniści. Nie chodziło wtedy o styl, lecz o prosty komunikat. Kilkanaście wieków przed naszą erą własnym kodem ubioru posługiwały się też poszczególne warstwy społeczne w cywilizacjach rozwijających się wokół Morza Śródziemnego.
Tebańską arystokrację odróżniała od plebsu tunika z rękawami. Niewolnicy z kolei musieli chodzić nago. Już starożytni Egipcjanie uznawali, że podstawową funkcją ubioru jest porządkowanie społeczeństwa. W miarę rozwoju cywilizacji kodów ubioru przybywało, a przedstawiciele coraz to nowych zawodów, grup czy struktur stopniowo wypracowali własny, wspólny tylko dla swojego otoczenia i często obowiązujący do dziś wygląd i styl.

Brytyjski kod uniwersalny
Kod ubioru w formie obowiązującej obecnie pojawił się w połowie XIX wieku wraz z pojawieniem się klasy średniej i burżuazji. Od tego czasu odpowiedni strój jest postrzegany jako niezbędny element osób chcących robić karierę czy osiągać finansowe sukcesy. Wiele mówi o tym literatura od czasów pozytywizmu. Zbankrutowani arystokraci, na przykład rodzina Izabeli Łęckiej, bohaterki "Lalki" Bolesława Prusa, zdają sobie sprawę, że dzięki strojeniu jej w modne mantylki, są w stanie podtrzymać przekonanie o swoim wysokim statusie społecznym. Kilkadziesiąt lat później podobnie rozumowały tytułowe dziewczęta z Nowolipek z powieści Poli Gojawiczyńskiej, które wolały trzy dni nie jeść, by kupić buty, w których mogłyby się pokazać.
Podstawowy kod ubioru mężczyzn został zdefiniowany w połowie XIX wieku, gdy praktyczniejsi i bieglejsi od Francuzów w międzynarodowych kontaktach Brytyjczycy wymyślili marynarkę. Londyn stał się wtedy stolicą męskiej mody, a koniunkturę na nią zaczął napędzać rozwijający się biznes. Brytyjski kod ubioru szybko przyjęto praktycznie w całym zachodnim świecie, a nieco później w Japonii i Chinach. Kolorowe fraki zastąpiono czarnymi, znormalizowano spodnie - pozbawiając je strzemiączek, zrezygnowano z wielu rodzajów obuwia, wybierając standardowe półbuty. Krawaty stały się bardziej stonowane. To wtedy utrwaliło się przekonanie, że klasyczny strój jest najbardziej uniwersalny i pozwala zachować stronom równą pozycję podczas negocjacji.
Kiedy utrwalił się podstawowy kod ubioru, zaczął się wyścig jakości. I tak zostało właściwie do dziś. Jacek Santorski, psycholog biznesu uczestniczący w wielu spotkaniach, opowiada, że gdy gra toczy się o setki tysięcy dolarów, rozmówcy demonstrują swój status, niby od niechcenia pokazując wewnętrzne strony marynarek z logo producenta. Odsłaniają też swoje zegarki. Przedsiębiorca Jędrzej Wittchen przyznaje, że po zegarku jest w stanie wiele powiedzieć o intencjach i statusie kontrahenta.

Seksualny krawat
W wypadku klasy średniej czy menedżerów najbardziej rzucającym się w oczy i wyróżniającym elementem kodu ubioru jest krawat. Ekonomista Richard Mbewe przyznaje, że po krawacie szybko się orientuje, jaką pozycję w hierarchii zajmuje jego rozmówca. Psychologowie twierdzą, że krawat mówi też wiele o osobowości. Wąski ma być bardziej agresywny seksualnie niż szeroki. Krawaty gładkie mają świadczyć o większej pewności siebie, a te we wzory - o chęci odwróceniu uwagi od własnej osobowości. Noszone przez liderów biznesu jedwabne krawaty z delikatnym wzorem, często z elementami czerwieni, mają symbolizować zdecydowanie i aktywność. Znaczenie krawatów w kodzie ubioru docenił już Honoriusz Balzak - pisał o tym w "Sztuce wiązania krawata w 16 lekcjach" z 1827 r.
Ewa Komorowska, doradzająca polskim przedsiębiorcom w kwestii ubioru, mówi, że poważnego biznesmena poznaje się po znakomitej jakości klasycznym ubraniu oraz po umiarze w stosunku do nowych trendów. Nie należy np. zakładać krzykliwych spinek, szpilek do krawata czy breloczków, bo świadczą one o bazarowym guście.

Obdartusy z Paryża
W głośnym filmie "Człowiek słoń" Davida Lyncha bardzo inteligentny, lecz odrażająco zdeformowany tytułowy bohater zostaje odkryty przez przedstawicieli londyńskiej elity. Pierwszą rzeczą, jaka im przychodzi do głowy, jest ubranie go w strój, jaki sami noszą. W ten sposób osłabiają jego inność. Kod ubioru porządkuje rzeczywistość. - Nie włożę eleganckiego garnituru na środowiskowe spotkanie, bo byłbym wzięty za inwestora lub developera, a nie artystę. Z ko-
lei koledzy po fachu pomyśleliby, że się od nich odcinam - mówi Mariusz Wrzeszcz, znany poznański architekt. Dlatego zwykle chodzi w golfach i sportowych spodniach, a na ważniejsze okazje - w tweedowych lub sztruksowych marynarkach.
Jak zauważa historyk i krytyk mody Jagoda Komorowska, strój zawsze idzie w parze ze stylem życia i pracy. Z tego względu architekci, aktorzy, piosenkarze czy reżyserzy, których zawód nie zobowiązuje do noszenia klasycznego stroju, rzadko zmieniają wizerunek na specjalne okazje.
Najbardziej rozpowszechniony image artystów: z rozwianym włosem, szalem, apaszkami czy fantazyjnie wywiniętymi kołnierzami ma swoje źródło w stylu paryskich oryginałów skupionych w połowie XIX wieku wokół Hippolyte`a de Villemesanta, założyciela i dyrektora "Le Figaro". Ich emploi w  eleganckiej wersji przejęła francuska bohema z przełomu XIX i XX wieku.
Reżyser Jerzy Gruza przyznaje, że artystowski kod ubioru bardzo mu odpowiada, dlatego nosi apaszki czy fulary, nadające jego strojowi akcent nonszalancji. Podobnie noszą się Jerzy Hoffman czy Jerzy Kawalerowicz. Jak napisał Dariusz Tarczyński w książce o psychologii ubioru "Zrozumieć człowieka z wyglądu", dodatki ozdabiające szyję są zarówno elementami podkreślającymi wartości duchowe i intelektualne, jak i obrożami krępującymi zbytnią swobodę.

Kod ekspercki
Marek Józefiak, prezes Telekomunikacji Polskiej, na niektóre spotkania biznesowe nie zakłada krawata, by zamanifestować chęć zbliżenia się do rozmówcy. Prof. Krzysztof Obłój, specjalista zarządzania z Uniwersytetu Warszawskiego, uważa, że przychodząc na spotkania z menedżerami w rozpiętej koszuli i dżinsach, daje im znak, iż jest kimś stojącym z boku. Podobnie postępuje Jacek Santorski. Stara się nie zakładać lepszej koszuli niż jego klienci. - Pokazuję przez to, że szanuję moich klientów, ale jestem skromniejszy, co zwiększa zaufanie do mnie - wyjaśnia.
- Ekstrawaganckie fryzury, ubrania z najnowszej kolekcji modnych firm czy gadżety w rodzaju smyczy na klucze mają świadczyć o kreatywności i otwarciu na nowości - mówi Ewa Komorowska. Takie emploi nie zawsze jednak przynosi zamierzony skutek. - Wielokrotnie dochodziłem do wniosku, że oryginalnym image`em moi rozmówcy próbowali odwrócić uwagę od miernej wiedzy merytorycznej - mówi biznesmen Jędrzej Wittchen.

Kod obowiązkowy
O ile tzw. eksperci mogą sobie pozwolić na różne ekstrawagancje, a nawet potrafią wykorzystać te odstępstwa z korzyścią dla siebie, o tyle politycy czy biznesmeni są wręcz skazani na respektowanie odpowiedniego kodu ubioru. Najlepszym tego przykładem może być minister spraw zagranicznych Niemiec Joschka Fischer. Kilkanaście lat temu na obrady Bundestagu przychodził w trampkach, czyli ubierał się jak typowy aktywista partii Zielonych. Dziś nie sposób go zobaczyć w innym stroju niż garnitur. Ewa Komorowska przyznaje, że niedostosowanie się do kodu ubioru jest odbierane w poważnych kręgach co najmniej z nieufnością. Zna przypadki biznesmenów, którzy zrezygnowali z usług tych adwokatów, których strój wydawał się im mało poważny.
Polacy na ogół są ubrani ponad okazję. Historycy mody twierdzą, że ma to związek z chłopskim rodowodem większej części społeczeństwa. Do dziś chłopi ubierają się odświętnie do kościoła czy urzędu. Już Władysław Reymont pisał w "Chłopach" o suszących się na płotach krochmalonych niedzielnych koszulach i szykownych zapaskach Jagny.
Więcej możesz przeczytać w 47/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1
  • Ian   IP
    Niewiele się dowiedziałem z tego felietoniku dla siebie - tym bardziej , że nie interesują mnie doznania Pana Sandurskiego czy jakiegoś Prezesika bo i na cóz mi taka informacja ?

    Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2004 (1147)

    • Wprost od czytelników 21 lis 2004 Bogactwo wróg Polaków Wrogość, z jaką Polacy odnoszą się do bogatych, jest złym zjawiskiem ("Bogactwo wróg Polaków", nr 38). Chciałbym jednak wspomnieć o jednej z przyczyn takiego stanu rzeczy. Lata... 3
    • Na stronie - RPRL 21 lis 2004 Wściekłość i śmieszność, agresja i żarty to główne instrumenty władzy RPRL Nie bierz życia na serio, bo i tak nie wyjdziesz z niego żywy - to przekonanie łączy w Polsce rządzących i rządzonych. Stanowi ono swoiste porozumienie społeczne RPRL, czyli hybrydy zrodzonej z... 3
    • Skaner 21 lis 2004 Leczenie Oleksym Józef Oleksy ma zastąpić Krzysztofa Janika na stanowisku szefa SLD na grudniowym kongresie partii. Tej operacji patronuje lider mazowieckiego SLD Jacek Zdrojewski. To on organizuje poparcie dla Oleksego wśród... 8
    • Dossier 21 lis 2004 Gdyby oszołomy nie miały racji, to by w Polsce było lepiej. Niestety, miały ją JAROSŁAW KACZYŃSKI, lider PiS "Nowa Trybuna Opolska" Nasza komisja stąpała ostrożnie, niczym po nieznanym gruncie w ciemnej jaskini. Teraz w jaskini... 9
    • Sawka 21 lis 2004 10
    • Kadry 21 lis 2004 11
    • Playback 21 lis 2004 12
    • M&M 21 lis 2004  WIELKA SZKODA... Rzekł wieszcz - "Spisane będą czyny i rozmowy". I są - w formie notatek z podsłuchów służbowych. To cud, że nie ma żadnej porządnej notatki z jasnogórskiej Giertycha z Kulczykiem herbatki! 12
    • Poczta 21 lis 2004 Okopy ziemi obiecanej Określenie "ewangelicy", którym posługuje się autor artykułu "Okopy ziemi obiecanej" (nr 45), odnosi się w Polsce wyłącznie do wyznawców Kościoła ewangelicko-augsburskiego i... 12
    • Ryba po polsku - Egzorcyzmy polskie 21 lis 2004 Niechaj narodowie wżdy postronni znają, że Polacy biorą, kiedy im już dają Mamy czas egzorcyzmów. Trwa wypędzanie Kulczyka Giertychem, a Giertycha Widackim. Sukcesy są skromne. Na razie udało się wypędzić Kulczyka do Londynu, a Giertycha do telewizji. Spotkałem starą... 13
    • Nałęcz - Obalony testament 21 lis 2004 Tolerancję dla mniejszości wypiera w Polsce wizja państwa narodowego W sposób niemalże niezauważalny Sejm przyjął ustawę o mniejszościach narodowych i etnicznych. A warta jest ona większego nagłośnienia. Wręcz uderzenia na alarm! Jej postanowienia, ale też ujawnione podczas... 14
    • Z życia koalicji 21 lis 2004 Najbogatszy polski mąż Jan Kulczyk (większość majątku jest zapisana na żonę) nie przybył na przesłuchanie. Skompromitował tym nie tylko siebie, ale i "Gazetę Wyborczą", która doniosła o jego przybyciu do Polski i... 16
    • Z życia opozycji 21 lis 2004 Jest mały problem. Chłopi z PSL chcą się połączyć ze Zbigniewem Religą, ale pod warunkiem, że w związku tym nie będzie miejsca dla Aldony Kameli-Sowińskiej. A Religa i Kamela są właśnie w trakcie zespalania na gruncie programowym i... 17
    • Fotoplastykon 21 lis 2004 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 18
    • Paserzy skarbu państwa 21 lis 2004 Bezpieczeństwo państwa gotowi byli sprzedać politycy robiący ciemne interesy z Markiem Dochnalem - wynika z podsłuchanych rozmów Przerażający obraz funkcjonowania republiki kolesiów pokazują podsłuchane rozmowy posła SLD Andrzeja Pęczaka, lobbysty Marka Dochnala i jego prawej... 20
    • Rzeczpospolita Przejściowa 21 lis 2004 Dzisiejsza Polska to PRL, do której dołączono sztafaż demokratycznego państwa W "Ziemi obiecanej" fabrykant Muller zbudował wspaniały pałac, ale mieszka w kurnej chacie. Po prostu tylko w niej dobrze się czuje, a pałacem chwali się przed ważnymi gośćmi. III Rzeczpospolita... 24
    • Olek z krainy Oz 21 lis 2004 III Rzeczpospolita to bajkowa republika Aleksandra Kwaśniewskiego Aleksander Kwaśniewski ma coś z Dorotki - bohaterki "Czarnoksiężnika z krainy Oz". Dorotka wraz z przyjaciółmi udała się na drugą stronę tęczy, gdzie panował spokój, wręcz cudowna, sielska atmosfera. Tak jak... 30
    • Wojna kaloryferowa 21 lis 2004 Czy polskie sądy zmuszą niemieckie firmy do wypłaty odszkodowań za zawyżanie opłat za ciepło? Przed sądami toczy się polsko-niemiecka wojna. Na rozpatrzenie czeka prawie dwa tysiące pozwów przeciwko spółdzielniom, które naliczając opłaty za ogrzewanie, zastosowały wadliwe... 34
    • Giełda 21 lis 2004 Hossa Świat Tłusty post Od 15 października do 15 listopada marokańscy producenci żywności notują zwiększenie obrotów nawet o 30 proc. Czas obżarstwa Marokańczyków przypada na... ramadan, podczas którego muzułmanie... 38
    • Odsiecz wiedeńska 21 lis 2004 Notatki o spotkaniu Kulczyk - Ałganow ujawniono, by odwrócić uwagę od prawdziwej Orlengate W przededniu wyborów ubiegający się o reelekcję prezydent USA zostaje oskarżony o molestowanie małoletniej. Za radą swego doradcy postanawia wywołać fikcyjną wojnę z Albanią ("Dlaczego... 40
    • Bushonomiki! 21 lis 2004 Bush zaaplikuje gospodarce eliksir Reagana Reagan bis czy Hoover bis? George W. Bush rozpoczyna drugą kadencję w dość trudnej sytuacji gospodarczej. Nie sposób więc dziś powiedzieć, czy sprosta czekającym go wyzwaniom i będzie przez historię wspominany jak Ronald Reagan,... 44
    • Poseł Janosik 21 lis 2004 Na 50-procentową stawkę podatkową dla najbogatszych złożą się najbiedniejsi Posłowie z sejmowej komisji śledczej skarżyli się, że nie mogą doręczyć wezwania Janowi Kulczykowi, bo ten podał w prokuraturze adres londyński. Ciekawe dlaczego? Czy chce w ten sposób uciec przed... 50
    • Balcerowicz wprost - Pięć chwytów 21 lis 2004 "Narodowcy" bronią złotego po to, aby mogli go psuć, podważając jego stabilność Na wniosek LPR odbyła się ostatnio w Sejmie debata na temat przystąpienia Polski do strefy euro. Jak można się było spodziewać, w dyskusji padały wypowiedzi różniące się pod względem formy, treści... 54
    • 2 x 2 = 4 - Samobójcy 21 lis 2004 Polski parlament nadał samobójczy sygnał: nie chcemy bogatych Dwa wydarzenia skłaniają do smutnych refleksji nie tyle nad polską gospodarką, ile nad polską mentalnością. Wynik głosowania nad przyjęciem 50-procentowej stawki podatku dla najbogatszych pokazał raz jeszcze, że... 56
    • Supersam 21 lis 2004 Autosalon Renault trafic generation należy do coraz popularniejszej kategorii samochodów wycieczkowych. W zależności od potrzeby auto może być siedmioosobowym busem, bagażową furgonetką lub wygodną sypialnią na wakacyjny kemping.... 58
    • Strój, który mówi 21 lis 2004 Wąski krawat jest bardziej agresywny seksualnie niż szeroki W mig rozpoznaję, z szefem jakiej wielkości firmy mam do czynienia i czy utrzymuje on rozległe kontakty zagraniczne - twierdzi Jacek Santorski, psycholog biznesu. Santorskiemu najwięcej mówią zegarek i buty... 60
    • Matki są dwie 21 lis 2004 Rodzenie dzieci przez zastępcze matki obraża godność i prawa dziecka - uważa Watykan Już kilka zastępczych matek, zwanych niekiedy nosicielkami ciąży, urodziło w Polsce dzieci. W jednym, sprawdzonym przez nas wypadku, kobieta urodziła dziecko swej siostry, w innym - zastępcza... 66
    • Pancerniki szos 21 lis 2004 Opancerzone auta tworzone są już nie tylko dla głów państw i miliarderów, ale też dla osób średnio zamożnych Na drodze do Rawalpindi w Pakistanie dwaj samobójcy wjechali wypełnionymi materiałami wybuchowymi samochodami w kolumnę wiozącą prezydenta Perveza Muszarrafa. Siła... 68
    • Shrek z Borysławia 21 lis 2004 W Izraelu imionami stały się nazwiska twórców syjonizmu, na przykład Herzel bądź Weizman Imiona wodzów czy założycieli państw, na przykład Abraham, Jakub, Mojżesz, Izaak czy Dawid, dodają godności i szacunku tym, którzy je noszą. W Izraelu imionami stały się nazwiska twórców... 70
    • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Jesienne gruchanie 21 lis 2004 Piotrusiu! Gdybym miał przywołać mój ulubiony owocowy smak dzieciństwa, bez wahania wskazałbym na papierówki. Im częściej wspominam, jak je wielbiłem, tym wyraźniej widzę, jak bardzo lekceważyłem gruszki. Bliższą znajomość z gruszkami zawarłem dopiero w kwiecie wieku, a nasz... 72
    • Druga płeć - W tym sęk 21 lis 2004 Czy heteroseksualny katolik ma prawo do moralnej oceny katolika homoseksualisty? Zaczęło się od Rocco Buttiglione, a właściwie powróciło jak echo wraz z wypowiedzianym przez włoskiego profesora przekonaniem, że homoseksualizm jest grzechem. Co się stało z profesorem,... 74
    • Historia zdrady 21 lis 2004 Polska miała czwartą aliancką armię II wojny Światowej "Sprawa honoru" to rzecz fascynująca. Pierwsza część opowiada o drodze polskich lotników do Anglii wokół Europy, o ich roli w bitwie o Anglię, kiedy wreszcie dopuszczono ich do walki. Druga część pt. "Zdrada" ukazuje... 76
    • Polski lotniskowiec 21 lis 2004 Rozmowa z LYNNE OLSON i STANLEYEM CLOUDEM, autorami "Sprawy honoru", książki o Dywizjonie 303 78
    • Know-how 21 lis 2004 Nietoperzy śpiew Nietoperze też mają swoje pieśni miłosne - tyle że niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Badacze z University of Maryland odkryli, że niektóre samce są wyjątkowo uzdolnione i wykonują skomplikowane serenady, czym... 81
    • Przedłuż swoje życie o 20 lat 21 lis 2004 Pięć leków na długowieczność Aleksander Wielki w poszukiwaniu eliksiru młodości pragnął dotrzeć do Indii, gdy usłyszał, że na ośnieżonych stokach Himalajów "nadzy mnisi" żyją nawet kilkaset lat. Po upływie ponad dwóch tysięcy lat zaczyna się spełniać marzenie legendarnego... 82
    • Bumerang z zarazkami 21 lis 2004 Atakują nas świnka, różyczka i gruźlica Bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika" - pisał Albert Camus w powieści "Dżuma". Podobnie jest z innymi chorobami zakaźnymi - nawet tymi, którym można skutecznie zapobiegać szczepieniami. Od początku roku ponad 110 tys. Polaków... 88
    • Beaujolais z neolitu 21 lis 2004 Demokracja czerwonego wina Pochodzące sprzed ośmiu tysięcy lat najstarsze wino świata, jakie archeolodzy odkryli na szczycie wzgórza w Shulaveri w Gruzji, musiało być podobne do beaujolais nouveau - pito je kilka miesięcy po zbiorze winogron, po szybkiej fermentacji. Jego... 90
    • Bez granic 21 lis 2004 Lewa noga Saddama Niemieckie władze rozpoczęły własne śledztwo w sprawie Saddama Husajna. Na internetowej aukcji furorę zrobiła "lewa noga Saddama", czyli pozostałość po pomniku dyktatora, który w kwietniu 2003 r. na... 92
    • Śmierć ojca śmierci 21 lis 2004 Palestyńczycy uważają Jasera Arafata za ojca swojego narodu. Jako ojciec zrobił dużo dla swoich dzieci, ale często był wobec nich nadopiekuńczy. Symbol i hańba sprawy palestyńskiej Z Arafatem trudno było dojść do ładu. By stworzyć odrębną palestyńską tożsamość, zrobił więcej... 94
    • Znienawidzony przyjaciel 21 lis 2004 Przywódcy arabscy odetchnęli z ulgą po śmierci Arafata Za fasadą żałoby i patetycznych uroczystości za duszę nowego szahida ukrywa się prawda: wątpliwe, czy w świecie arabskim znalazł się choć jeden przywódca, który na wiadomość o śmierci Jasera Arafata uronił prawdziwą łzę.... 98
    • Holenderski antydżihad 21 lis 2004 Płonące kościoły i meczety Komisja Europejska gasi za pomocą podręcznika integracji imigrantów Jebać pierdolonych muzułmanów", "Lewaccy mistrzowie polityki, macie, czego chcieliście" - obok zniczy i kwiatów kartki z takimi napisami wiszą w miejscu, gdzie zabito Theo van... 102
    • Demokracja liczenia głosów 21 lis 2004 Rozmowa z Mariną Łużykową, dyrektor moskiewskiego Centrum Badań Strategiczno-Regionalnych 104
    • Menu 21 lis 2004 Krótko po Wolsku Największy upadek roku Wielkie powodzenie "Upadku" wskazuje, że ciągle istnieje zapotrzebowanie na filmy polityczne bazujące na historii. Można się też zastanawiać, czy i kiedy któryś z polskich... 106
    • Sherlock Holmsow 21 lis 2004 Joanna Chmielewska utorowała rosyjskim kryminałom drogę na europejskie rynki Kiedy pierwszy raz pojechała do Rosji, towarzyszyły jej dwa samochody z eskortą i sześciu ochroniarzy. Na ubiegłorocznych Moskiewskich Targach Książki Joanna Chmielewska była większą gwiazdą niż... 110
    • Krakowskie igrzysko 21 lis 2004 Menedżerem o duszy hipisa jest Jerzy Illg rządzący wydawnictwem Znak Najpierw duże różowe gacie, rozpięte między regałami z książkami, witały klientów księgarń. Teraz do ich witryn przyciąga połyskliwa forma na ciasto. Nie jest to przedświąteczna próba poszerzenia asortymentu... 114
    • Co z tymi aktorami? 21 lis 2004 Filmy będą wkrótce realizowane komputerowo - na podstawie nakręconych na niebieskim tle zdjęć głównych aktorów Aktorzy z komputera wyglądający jak żywi? Film "Iniemamocni" dowodzi, że jest to już możliwe. Rodzina Iniemamocnych to ludzie z krwi i kości, a ich supermoce - siłę,... 116
    • Czarna wdowa 21 lis 2004 John Lennon żyje - dzięki kolejnym projektom Yoko Ono Jeśli utwór firmowany przez osobę 71-letnią plasuje się na szczycie listy tanecznych bestsellerów "Billboardu", to albo coś jest nie w porządku z kulturą klubową, albo mamy do czynienia z wykonawcą absolutnie odpornym na... 120
    • Ueorgan Ludu 21 lis 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy Nr 47 (112) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 15 listopada 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Solidarna ponadpartyjna postawa polskiej delegacji... 121
    • Skibą w mur - Dobrze sprzedany 21 lis 2004 Artysta ma w sobie coś takiego, że oficjalnie musi udawać, iż jest przeciwny sprzedawaniu się W dzisiejszych czasach podstawą funkcjonowania na rynku artystycznym jest umiejętność dobrego sprzedania się. Sprzedać można się na wiele sposobów, ale najlepiej za pieniądze.... 122