Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Smakosze w bibliotece

Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Smakosze w bibliotece

Dodano:   /  Zmieniono: 
Piotrusiu!
Chciałem prześledzić historię hiszpańskiej wojny domowej, kupiłem więc książkę Barbary Goli i Franciszka Ryszki pt. "Hiszpania", wydaną w ramach sygnowanej przez Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego serii "Historia państw świata w XX wieku". Niczego się jednak nie dowiedziałem, bo doszedłem tylko do strony 20. Tam bowiem znalazłem informacje, które dalszej lektury kazały mi zaniechać.
Autorzy omawiają na wstępie smutny los hiszpańskich włościan w XIX stuleciu, pochylając się nad ich jadłospisem. "Pożywienie składało siź z chleba, którym można się było najeść do syta, gaspacho (rodzaj polewki z jarzyn i mąki) i - w czasie ciężkich robót - dodatkowo z garbanzo, tj. specjalnego gatunku grochu nie znanego w Polsce". Tak napisano w książce historycznej, powstałej pod egidą poważnego uniwersytetu, a napisali to uczeni.
A teraz komentarz. Gazpacho (poprawnie pisze się to przez "z", a nie "s") to zupa pochodząca z Andaluzji. Występuje w wielu wersjach, najczęściej na zimno (chłodnik z surowych jarzyn, chleba, oliwy, octu i wody), choć są i odmiany na ciepło. W fundamentalnej książce Carlosa Spinoli w żadnym przepisie nie odnalazłem mąki jako składnika. Garbanzo (cicer arietinum) to po polsku cieciorka lub ciecierzyca. Ten śródziemnomorski gatunek grochu znany jest na naszych ziemiach od XV wieku. Dziś kupić go można w każdym supermarkecie.
Rozumiesz więc, Przyjacielu, że nie mogłem kontynuować lektury. Pozostaje jednak pytanie, czy uczony może pisać ewidentne bzdury? Czy historyk może nie wiedzieć, co to jest ciecierzyca, jeśli historia kulinariów to również fragment historii? A jeśli nie wie, czy może nie sprawdzić, pisząc uczoną dysertację? Poczułem się zlekceważony. Historii hiszpańskiej wojny domowej szukać będę w innych źródłach.
Uściski!
Twój RM

Drogi Przyjacielu!
Składam hołd Gastronomii, młodej i nieśmiertelnej muzie, która już góruje nad swoimi siostrami. Świątynia Gastronomii, ozdoba stolicy świata, wzniesie wkrótce do nieba swoje ogromne portyki". Tak 200 lat temu pisał egzaltowany "papież sztuki kulinarnej" Anthelme Brillat-Savarin. Gastronomię stawiał w rzędzie nowych nauk wyzwolonych, obok stereotomii i chemii gazowej. Muszę Ci powiedzieć, że zawsze uważałem podnoszenie gastronomii do rangi naukowej za dużą przesadę. Jednak to, o czym napisałeś, jest kolejnym przykładem na to, że bez wiedzy kulinarnej trudno jest uprawiać wiele nauk. Ileż informacji i wrażeń pozbawiają nas tłumacze literatury pięknej, którzy nie potrafią rozszyfrować podstawowych potraw i technik kuchennych, nie mówiąc o produktach. Ktoś przetłumaczył Welsh rarebit, "walijski przysmak", dosłownie "wybrany kąsek" (rare bit), czyli grzanki zapiekane z serem, jako "królik po walijsku", bo rarebit pomylił z rabbit, co rzeczywiście oznacza królika. Mistrzem przekładu był Tadeusz Boy-Żeleński. Ale on był smakoszem. Dlatego m.in możemy z takim smakiem oddawać się lekturze wczesnorenesansowej opowieści Franciszka RabelaisŐgo o niewiarygodnych obżarstwach Gargantui i Pantagruela. Bolesna w skutkach jest dość powszechna ignorancja kulinarna wśród historyków, jak właśnie wykazałeś.
A wszystko to dlatego, że nasi jajogłowi okularnicy od młodości żywili się w stołówkach i barach mlecznych.
Czego nikomu nie życzy

Bikont Mól Książkowy

Flan na kruchym spodzie (podaje Piotr Bikont)

ciasto: 2 szklanki mąki, 100 g masła, ćwierć szklanki mleka, 1 łyżeczka proszku do pieczenia
8 jaj, 250 g cukru, 100 g mąki kukurydzianej, 1 l mleka, 2 laski wanilii

Zagnieść wszystkie składniki ciasta (masło musi być miękkie) i uformować kulkę. Laski wanilii przekroić wzdłuż, zdrapać cały miąższ, posiekać, zalać gorącym mlekiem i zagotować.
Wbić jajka do miski i ubijać, stopniowo dodając cukier, a potem mąkę kukurydzianą, do całkowitego rozmieszania i lekkiego spienienia. Zalać mlekiem, dokładnie wymieszać, przelać do garnka, w którym gotowało się mleko, i gotować na małym ogniu, nieustannie mieszając, aż masa wyraźnie zgęstnieje.
Ciasto rozwałkować na grubość 4-5 mm. Blachę do pieczenia (najlepiej okrągłą) wyłożyć ciastem. Wylać masę na ciasto i wstawić do piekarnika (180oC) na mniej więcej 40 minut.
Po wystygnięciu pokroić na porcje i podawać.
Więcej możesz przeczytać w 17/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2005 (1169)

  • Na stronie - Koniec końca1 maj 2005Europa wraca do Europy wartości, tak obśmiewanych przez postępowców Jazda na gapę polityków europejskich powoli dobiega końca. I nie kontrolerzy, którzy wejdą do narodowych wagoników Unii Europejskiej, wyproszą gapowiczów. Zrobią to...3
  • Wprost od czytelników,1 maj 2005MOSKWA CZY WARSZAWA? Lokalizacja majowych uroczystości w Moskwie budzi pewne wątpliwości również z tego względu, że nie znajduje przekonującego uzasadnienia historycznego, które ma np. Warszawa. Bo to Warszawa jest stolicą...3
  • Skaner1 maj 2005Zaryczny pod prądem Zdzisław Zaryczny to osoba znakomicie się poruszająca w Kancelarii Prezydenta. To wynika z zeznań aresztowanych: lobbysty Marka Dochnala i barona paliwowego Jana Bobrka. Według naszych informatorów, ten były...6
  • Dossier1 maj 2005Przy okazji 60. rocznicy zakończenia II wojny światowej mamy do czynienia z próbami zafałszowania historii naszego regionu Podczas konferencji prasowej JAROSŁAW KACZYŃSKI prezes PiS 9 maja miejsce przywódców Polski nie...7
  • Kadry1 maj 20058
  • Playback1 maj 20059
  • M&M1 maj 2005KAMPANIA DRUGIEJ ŚWIEŻOŚCI9
  • Poczta1 maj 2005POMIESZANIE ZMYSŁÓW Bardzo dziękuję za artykuł poświęcony synestezji ("Pomieszanie zmysłów", nr 15). Cieszę się, że nauka zdefiniowała to, co było ulotne i nie nazwane. Ja też jestem osobą obdarzoną...9
  • Nałęcz - Apel do generała1 maj 2005Panie generale! Niech pan nie jedzie do Moskwy, niech pan nie żyruje afrontu czynionego polskiej armii! W "Rzeczpospolitej" ukazał się apel emerytowanego generała Stanisława Kozieja, profesora i analityka strategii oraz polityki bezpieczeństwa,...10
  • Ryba po polsku - Zadowolenie płynące z realizacji1 maj 2005Najlepsi Polacy sami piszą do siebie apele o przyzwoitość, uczciwość i zaprzestanie grzebania się w historii Sztuka epistolarna upada. Mało kto pisze dzisiaj listy indywidualne, przetrwały jedynie zbiorowe. Zwłaszcza w Polsce, w której w...11
  • Z życia koalicji1 maj 2005NIESTETY, PRZYCICHŁA JAKOŚ SPRAWA PREZYDENCKIEJ kandydatury Longina Pastusiaka. Liderzy SLD nabrali wody w usta. Naszym zdaniem, milczą z powodów oczywistych - boją się, że marszałek Senatu zakasuje całą postkomunistyczną, pożal...12
  • Z życia opozycji1 maj 2005KACZYŃSKIM NADAL ROŚNIE. Ostatnio tak im urosła, że zazielenił się cały parapet. Rzeżucha. JAK CO TYDZIEŃ POSEŁ NOWAK (dawniej Samoobrona, potem odleciał, obecnie okolice Tytana) blokował sejmową mównicę. Jak co tydzień...13
  • Fotoplastykon1 maj 2005www.przyssawka.pl14
  • Benedykcja Europy1 maj 2005Benedykt XVI daje do zrozumienia, że Stary Kontynent powinien się bronić przed nowym barbarzyństwem Wybór Josepha Ratzingera na następcę Jana Pawła II został przywitany z niechęcią przez wiele wpływowych europejskich środowisk. I nie jest to...16
  • Dywizje papieża1 maj 2005Generacja JPII kontra pokolenie `68 Podczas obrad Soboru Watykańskiego II młody ksiądz Joseph Ratzinger siedział w ławie obok bliskiego mu wówczas poglądami ks. Hansa Kuenga. Po latach to Ratzinger doprowadził do pozbawienia Kuenga prawa...24
  • Pomazaniec Jana Pawła II1 maj 2005Ratzinger to najlepsze, co się mogło Polakom przytrafić - można usłyszeć w Watykanie Gdy w poniedziałek 18 kwietnia o godzinie 18.00 w Kaplicy Sykstyńskiej odbywało się pierwsze głosowanie, dziekan Kolegium Kardynalskiego Joseph Ratzinger...26
  • Łagodny pancernik1 maj 2005Kardynał Ratzinger czytał Sienkiewicza i grywał Chopina W dzieciństwie chciał zostać malarzem pokojowym. "Zaimponował mi jeden pan malujący mieszkanie sąsiadów. Długo chciałem iść w jego ślady. Ale kilka lat później w nasze strony przyjechał...30
  • Benedykt Polski1 maj 2005W Josephie Ratzingerze nie ma nic z pruskiego ducha Jest jeden wymiar, w którym Benedykt XVI nie może być kontynuatorem Jana Pawła II - wyjątkowa więź, jaka łączyła papieża Polaka z rodakami, a szczególnie z Kościołem w Polsce. Jana Paweł II był...34
  • Kościół krakowskokatolicki1 maj 2005Ranking polskich duchownych Nie wierzcie w te bzdury - tymi słowami abp Stanisław Dziwisz skomentował doniesienia włoskiej prasy, że wkrótce zostanie mianowany krakowskim metropolitą. Niestety, tym samym rozwiał nadzieje wielu Polaków. Jak...36
  • Nasz obcy1 maj 2005Niemcy są trochę dumni z wyboru kardynała Ratzingera Dlaczego Niemcy nie cieszą się z wyboru swego rodaka na papieża? Takie pytanie zadała gazeta "Bild" i nie potrafiła znaleźć zadowalającej odpowiedzi. Zaniepokojenie negatywnym nastawieniem do...40
  • Głowy na eksport1 maj 2005Złote Indeksy "Wprost" 2005 Dobre wykształcenie to przede wszystkim dobre naśladownictwo. Wbrew pozorom umysł ludzki znacznie bardziej opiera się na naśladownictwie niż na przenikliwości czy kreacyjności". Tak pisał klasyk liberalnego...44
  • Giełda1 maj 2005Hossa Świat Fiat atakuje Za kilka tygodni na europejskich drogach pojawi się nowe-stare dziecko Fiata - croma. W latach 1985-1994 Fiat sprzedał ponad 450 tys. crom. Był to jeden z większych sukcesów włoskiego koncernu, wówczas...48
  • Polonizacja unii1 maj 2005Indeks "Wprost do Europy": ile zyskaliśmy przez pierwszy rok członkostwa w UE Rzeźnicy płac" ("Stern" z 25 marca), "Polscy glazurnicy nadciągają do Niemiec" ("Der Spiegel" z 4 kwietnia), "Strach przed dumpingiem płac" (austriacki "Kurier" z 14...50
  • Tygrys zdechł1 maj 2005Polska maszeruje w stronę sklerotycznej starej Europy Czy nasi czytelnicy (ci powyżej trzydziestki!) mogliby sobie wyobrazić dziesięć lat temu międzynarodową konferencję ekonomiczną na temat przezwyciężania problemów postkomunistycznej...58
  • Ukraińska pułapka1 maj 2005Zawarliśmy kolejną umowę na dostawy gazu. Pozornie z Ukrainą, w rzeczywistości z Gazpromem Polska, zamiast się uniezależniać od importu rosyjskiego gazu, jeszcze bardziej się od niego uzależnia. Właśnie został ogłoszony przetarg (nie podlegający...62
  • Renat i Julia1 maj 2005Koniec władzy ukraińskich klanów? Renat Achmetow, najbogatszy Ukrainiec, w tajemnicy opuścił kraj i w obawie przed aresztowaniem ukrył się w Hiszpanii - dowiedział się "Wprost". 39-letni Achmetow, którego majątek jest wyceniany na 3,5 mld USD,...64
  • 2 x 2 = 4 - Oferta uzdrowicieli1 maj 2005Alterglobaliści najchętniej podzieliliby nawet to, czego jeszcze nie wytworzono Nie mam tu, proszę państwa, na myśli bioenergoterapeutów, niekiedy bardzo pożytecznych. Rzecz w tym, że słabiej dokształceni politycy znowu dają się nabierać...66
  • Supersam1 maj 200568
  • Erotyczne hafty1 maj 2005Zdecydowane kolory, zdobienia haftami i ramiączka inkrustowane kryształkami to propozycje kreatorów bielizny na nadchodzące lato. Po Morganie, Jolidonie i Wolffie kolekcję utrzymaną w tej estetyce zaprezentowała Samanta. Subtelne paski...68
  • Kwadratura pióra1 maj 2005Po ponad 120 latach, które upłynęły od opatentowania przez Lewisa Edsona Watermana pierwszego wiecznego pióra, projektanci tych przyborów doszli do wniosku, że wcale nie muszą one mieć owalnych kształtów. Exception, najnowsza kolekcja...68
  • Muzyka bez wstrząsów1 maj 2005Po flircie designerów z takimi materiałami jak drewno, ebonit, czy guma do łask przy projektowaniu sprzętu hi-fi znów wraca aluminium. Płaska aluminiowa obudowa jest znakiem rozpoznawczym najnowszych odtwarzaczy firmy TEAC. Redukcja...68
  • Passat z górnej półki1 maj 2005W ciągu 32 lat volkswagen passat zmienił się sześciokrotnie. Po ostatnich zabiegach jest dłuższy (4,77 m), szerszy (1,82 m) i wyższy (1,47 m). Powiększył mu się też bagażnik - aż o 90 l. W nowym passacie uwagę przykuwają trzy...68
  • Matura z matury1 maj 2005To głównie nauczyciele zdają obecnie egzamin dojrzałości Dyrektorzy żalili się, że będą musieli spać w szkołach na łóżkach polowych podczas trwania nowej matury. Do ostatniej chwili szukano w jej koncepcji błędów. Wielkim błędem miało być nawet...70
  • Moda na mody1 maj 2005Koniec liniowego rozwoju mody Moda wkracza w tyle obszarów, że najlepszym wyjściem jest zostać jej niewolnikiem" - mawiał Napoleon Bonaparte. Do niedawna miał rację, bo modom się bezwzględnie poddawano. Płaszcze ortalionowe, spodnie dzwony,...74
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Smakosze w bibliotece1 maj 2005Piotrusiu! Chciałem prześledzić historię hiszpańskiej wojny domowej, kupiłem więc książkę Barbary Goli i Franciszka Ryszki pt. "Hiszpania", wydaną w ramach sygnowanej przez Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego serii...78
  • Druga płeć - Bez pornografii1 maj 2005"Pornografia to teoria, zaś przemoc to praktyka" - głosiła Andrea Dworkin, przywódczyni ruchu antypornograficznego Dokładnie trzydzieści pięć lat temu amerykańska antropolog kultury Margaret Mead prorokowała: "Wchodzimy w okres presymboliczny", w...80
  • Prigłaszenije w Moskwu1 maj 2005Zaproszenie dla polskich polityków do Moskwy częściej przypominało wezwanie niż propozycję Piłsudski zaproszenia do Moskwy nie przyjął. Mimo że czerwona Rosja publicznie deklarowała polskie prawa do świeżo odzyskanej niepodległości, mimo że...82
  • Zdrada przy Miłej1 maj 2005Mordechaj Anielewicz i jego towarzysze zginęli wskutek zdrady - mówią świadkowie, do których dotarł "Wprost" Nie mam najmniejszych wątpliwości, że zostaliśmy zdradzeni przez Żydów - mówi "Wprost" Masza Glajtman Putermilch, jedna z dwóch żyjących...86
  • Know-how1 maj 2005Mrówcza pułapka Amazońskie mrówki z gatunku Allomerus decemarticulatus chwytają duże owady w pułapki zbudowane z roślin, na których żyją. Mrówki robią w łodygach otwory o średnicy nieco większej od swoich...88
  • Patent na zyski1 maj 2005Wybitny amerykański naukowiec ma większy dorobek niż wszyscy czołowi polscy uczeni ostatniego dziesięciolecia! "To najczęściej cytowana lodówka świata" - mówi o swoim laboratorium prof. Bert Vogelstein z Johns Hopkins University w Baltimore. W...90
  • Lekarstwo na miłość1 maj 2005Camilla Parker-Bowles jest - według złośliwców - tak podobna do księcia Karola, że różni się od niego głównie strojem i fryzurą Amerykański satyryk Ambrose Bierce w "Diabelskim słowniku" napisał, że uwielbienie to "uprzejme zauważenie, że inna...96
  • Bez granic1 maj 2005Wyszedł, zaraz wraca Włosi mają nowego biskupa Rzymu, ale nie mają premiera. W środę Silvio Berlusconi, w reakcji na dymisje czterech koalicyjnych ministrów, stwierdził, że i on składa rezygnację, co niezwłocznie uczynił. W...98
  • Unia Amerykańska1 maj 2005Fuzje coraz modniejsze nie tylko wśród firm, ale i państw Gospodarka obciążona deficytem budżetowym, rynek zalany azjatyckimi towarami, Unia Europejska awanturuje się z powodu niskiej wartości dolara, a deficyt w obrotach handlowych USA przybrał...100
  • Sojusz na wschód1 maj 2005NATO ma być zbrojnym ramieniem całej cywilizacji zachodniej Zapowiedzi końca NATO są stanowczo przedwczesne. Ministrowie spraw zagranicznych sojuszu udowodnili podczas spotkania w Wilnie, że po kryzysie wywołanym wojną w Iraku pakt znów mówi...104
  • Ostatni dyktator1 maj 2005Aleksander Łukaszenko nie może już ufać nawet własnej bezpiece To człowiek beznadziejnie chory na władzę - mówi Anatol Lebiedźka, szef Zjednoczonej Partii Obywatelskiej, najważniejszej białoruskiej opozycyjnej partii liberalnej. - Chce jej w...106
  • Zaginione dzieci Izraela1 maj 2005Za 50 lat Żydzi staną się mniejszością we własnym państwie Na początku był Bóg, potem Słońce, woda i Ziemia. A potem Tora i Jerozolima, cała ze szczerego złota. Prawie stuletni Menasze, kes wszystkich kesów, najwyższy kapłan Żydów etiopskich,...108
  • Klucznicy pokoju1 maj 2005Szaron z twardego generała stał się politykiem zdolnym do kompromisu Klucz do Bliskiego Wschodu trzymają teraz w rękach trzej politycy. Pierwszy raz wszyscy trzej reprezentują świat demokratyczny. To prezydent USA George Bush, premier Izraela...111
  • Menu1 maj 2005MUZYKA Narcyz z Manchesteru Cokolwiek się wydarzy, nie zapominajcie o mnie!" - apeluje ze sceny Morrissey. Sądząc po reakcji publiczności, ma to jak w banku. Choć zespół The Smith`s (z którym Morrissey nagrał największe...112
  • TV Kulturatura1 maj 2005Nareszcie twórcy będą mieli własną telewizję za nasze pieniądze Chcieliście, to macie, i się odczepcie - tak najkrócej można opisać powstanie kanału Kultura w publicznej telewizji. Nieprzypadkowo jego inauguracja zbiega się z kuriozalnym listem...114
  • Antykwariat Europa1 maj 2005Przewodnik "Wprost" po pchlich targach Starego Kontynentu Ależ w Polsce są drogie antyki! - mówi Christine Lemaitre, właścicielka sklepu z antykami przy placu Sablon na starym mieście w Brukseli. Kształtująca się w naszym kraju klasa średnia nie...117
  • Ueorgan Ludu1 maj 2005Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 17 (132) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 25 kwietnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza "UEORGAN LUDU" WZYWA Odpowiadając na...121
  • Skibą w mur - Gierek wraca!1 maj 2005Gierek miał świetny pomysł gospodarczy - wziąć kasę od bogatych głupków z Zachodu i nie oddać Jest nadzieja, że wrócą czasy Gierka, a nawet sam Gierek. Dziennik "Trybuna" zaproponował, aby kandydatem lewicy na prezydenta był syn pierwszego...122