Chiński żelbeton

Chiński żelbeton

Dodano:   /  Zmieniono: 
Wielki mur zbudowano z ryżu Podczas prac nad konserwacją murów miejskich w Xian, stolicy prowincji Shaanxi, robotnicy stwierdzili, że zaprawa, której użyto przed wiekami, jest wyjątkowo twarda i trudno ją usunąć. Testy chemiczne wykazały, że znajduje się w niej składnik przypominający kleik ryżowy. Qin Jianming, badacz zatrudniony w centrum ochrony zabytków w Xian, uważa, że kleik nadawał murom spoistość i trwałość, dzięki której przetrwały wieki. Dalsze badania wykazały, że kleiku ryżowego używano także jako spoiwa do budowy Wielkiego Muru Chińskiego. Ta legendarna technika spajania cegieł, długo uważana za mit, okazała się prawdziwa.
Fortyfikacje feudalne
Przy budowie tysięcy kilometrów Wielkiego Muru zatrudniono miliony ludzi. Kiedy w 555 r. n.e. powstawał krótki, "zaledwie" 450-kilometrowy odcinek, zatrudniono do pracy 1,8 mln robotników. Odcinki muru, które można podziwiać dzisiaj, pochodzą głównie z czasów dynastii Ming, z XIV-XVII wieku. Budowa największego systemu obronnego świata rozpoczęła się jednak prawie 2000 lat wcześniej. Wielki Mur Chiński zaczął swoje istnienie skromnie, jako wiele małych, niezależnych systemów fortyfikacji, wznoszonych przez feudalne państwa istniejące w IV i III w. p.n.e. na terytorium Chin. Cesarz z dynastii Qin Shi Huangdi, który między rokiem 221 i 206 p.n.e. podbił niezależne terytoria i zjednoczył Chiny, zrobił z murem to samo, co z państwem: rozkazał połączyć odcinki starych fortyfikacji w jeden system, który miał zatrzymać inwazję barbarzyńców z północy. Do budowy zapędzono wieśniaków, więźniów i jeńców wojennych; ponad 300 tys. żołnierzy miało nadzorować prace i bronić północnej granicy nowo powstałego państwa. Po śmierci cesarza i upadku dynastii Qin Chiny pogrążyły się w chaosie, a pozbawiony nadzoru mur zaczął się walić. Cesarz Wu-Di z dynastii Han po zdobyciu tronu w połowie II w. p.n.e. rozpoczął drugi wielki cykl budowy muru. Jego inżynierowie zrekonstruowali zrujnowane odcinki i przedłużyli mur prawie o 500 km przez niegościnne tereny pustyni Gobi. W tym stanie mur przetrwał ponad 1400 lat, od czasu do czasu dobudowywano jedynie "skromne" kilkusetkilometrowe odcinki. Za czasów dynastii Ming cesarze na nowo podjęli dzieło budowy. Podczas 300 lat, kiedy nomadzi z północy stanowili poważne zagrożenie dla Chin, prace nad murem podejmowano 18 razy. Przebudowano wiele odcinków i dodano ponad 1000 km długości. Podczas pierwszego okresu budowy w III w. p.n.e. budowniczowie byli uzależnieni od lokalnych źródeł surowca. Znaczna część konstrukcji została wzniesiona z miejscowego kamienia, ale tam, gdzie kamienia nie było, wymyślono inną metodę zapewnienia murowi trwałości. Robotnicy wypełniali drewnianą ramę do wysokości 10 cm ziemią, którą przez wiele godzin ubijano. Proces powtarzano do osiągnięcia pełnej wysokość muru; ubite warstwy ziemi były trwałe i elastyczne. Budowniczowie z dynastii Han tworzyli mur bardziej pracochłonną metodą, a efekt ich pracy przypominał żelbeton. We wnętrzu drewnianej ramy układali gałęzie, które zalewali mieszaniną wody i żwiru. Całość dokładnie ubijali. Masa po wyschnięciu była twarda, a gałęzie nadawały jej elastyczność, podobnie jak żelazne pręty w betonowych konstrukcjach. W tym okresie budowy co 8-15 km wzniesiono wieże; kłęby dymu z palonych tam ognisk były ostrzeżeniem przed atakiem. Jeden słup dymu oznaczał, że placówkę zaatakowało mniej niż 500 żołnierzy, dwie kolumny - że atakujących jest mniej niż 3 tys. W owym czasie technologie oblężnicze w Azji nie były zaawansowane i ziemno-kamienny mur doskonale pełnił swoją funkcję. Kiedy jednak podjęto przebudowę muru w czasach dynastii Ming, dostępny był już proch strzelniczy. Konstruktorzy starali się więc wzmocnić strukturę budowli. Licówką z wypalonej cegły okładano komory wypełnione ubitą ziemią. Cegła, wypalana w specjalnych piecach, była twarda jak kamień; wszystkie cegły były jednakowej wielkości i budowało się z nich łatwo jak z klocków Lego. Według legendy, robotnik Yi Kaizhan potrafił przewidzieć, że do budowy jednego z odcinków muru potrzeba będzie 99 999 cegieł. Nadzorca ogłosił, że jeśli Yi pomyli się chociaż o jedną cegłę, zostanie skazany na ciężkie roboty. Po ukończeniu budowy okazało się, że nad bramą pozostała dokładnie jedna zbędna cegła. Nadzorca już szykował się do ukarania Yi, kiedy ten oznajmił, że cegła została umieszczona przez bogów i ktokolwiek ją poruszy, spowoduje upadek całego muru. Nadprogramowa cegła pozostała więc na bramie po wsze czasy. Tylko dwa razy w historii Chin najeźdźcy przejęli władzę w Chinach (Mongołowie, którzy utworzyli dynastie Yuan w latach 1271-1368, i Mandżurowie z dynastii Qing w latach 1644-1911), ale winna temu była polityka Chin, a nie słabe fortyfikacje. Dziś Wielki Mur Chiński znika w zastraszającym tempie. Od kiedy przestał pełnić funkcję obronną, stał się źródłem budulca dla okolicznych wiosek. Mimo że od 1987 r. jest na liście zabytków Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, za kilkadziesiąt lat może zniknąć z powierzchni ziemi.

CESARZE, KTÓRZY WZNIEŚLI MUR
  • Dynastia Qin (221-207 r. p.n.e.)
    Urzędnicy Shi Huangdiego, pierwszego cesarza Chin, palili konfucjańską literaturę, wierząc, że swoboda myślenia prowadzi do anarchii. Cesarz uczynił nonkonformizm zdradą stanu i skazał wielu intelektualistów na lata ciężkich robót... przy budowie muru. Wielki Mur był tylko jednym z przedsięwzięć budowlanych cesarza; największe prace podjęto przy wznoszeniu jego monumentalnego grobowca. Grobowiec odkryty w latach 70. XX wieku przypomina podziemny pałac, otoczony miniaturowymi miastami, rzekami, w których wodę zastąpiono rtęcią, drzewami wysadzanymi klejnotami i armią terakotowych wojowników.
  • Dynastia Han (206 r. p.n.e. - 9 r. n.e. i 23-220 r. n.e.)
    Władcy dynastii Han przywrócili do łask klasyczną chińską literaturę, zwłaszcza dzieła Konfucjusza. Za ich panowania powstał pierwszy system szkół publicznych, wynaleziono papier, porcelanę i taczki, dzięki którym robotnik mógł przemieszczać ciężar do 150 kg. W tym czasie chińscy uczeni skonstruowali pierwszy kompas i prosty sejsmograf. Pod rządami dynastii Han powstał Szlak Jedwabny; karawany wędrujące przez pustynie i góry połączyły Chiny z Zachodem. Handlarze z Rzymu, Antiochii, Bagdadu i Aleksandrii udawali się na wschód po jadeit, złoto, przyprawy, konie, jedwab i szlachetne kamienie.
  • Dynastia Ming (1368-1644 r. n.e.)
    Chiny stały się w tym czasie gospodarczą potęgą. Rzemieślnicy odkryli, jak
    produkować niezwykle cienką porcelanę, pokrytą gładką glazurą. Chińskie statki żeglowały do Indii, Japonii, po Zatoce Perskiej i południowym Pacyfiku, wyładowane towarami z Państwa Środka: porcelaną, przyprawami, jedwabiem i nowym napojem, który podbił Europę - herbatą. Władcy Ming w połowie XV wieku nagle zamknęli Chiny na wpływy zewnętrzne, rozpoczynając erę izolacjonizmu.




Więcej możesz przeczytać w 24/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 24/2005 (1176)

  • Wprost od czytelników 19 cze 2005 PLAGA BŁĘDÓW MEDYCZNYCH Zainspirowany artykułem "Plaga błźdów medycznych" ( nr 23) chciałbym poinformować, że w wielu krajach Europy istnieje system formularzy objaśniających dla pacjentów poddawanych... 3
  • Na stronie 19 cze 2005 Tylko miernota może sobie na wszystko pozwalać. I sobie pozwala 3
  • Skaner 19 cze 2005 MAREK BELKA - AGENT BELCH? Marek Belka został zarejestrowany przez wywiad PRL jako agent o kryptonimie Belch. Z teczki, która z Instytutu Pamięci Narodowej trafiła do komisji śledczej ds. PKN Orlen, wynika, że w latach 80., będąc na... 6
  • Dossier 19 cze 2005 LECH WAŁĘSA były prezydent RP "Jak geje i ludzie ich pokroju chcą sobie paradować, to niech sobie wybudują nową Warszawę. Tę wybudowali ludzie biali i mają do niej prawo" Radio Tok FM ROMAN GIERTYCH lider LPR "W dzienniku... 7
  • Sawka czatuje 19 cze 2005 8
  • Playback 19 cze 2005 11
  • Poczta 19 cze 2005 KRYPTONIM "TRUTEŃ" W artykule "Kryptonim `Truteń`" ( nr 23) "Wprost" przedstawia sprawę rzekomych kontaktów mego ojca Jędrzeja ze służbami specjalnymi PRL jako sensację. Zwracam uwagę, że o sprawie... 11
  • Nałęcz - Kontrrewolucja moralna 19 cze 2005 Lech Kaczyński wpisał Polskę na niechlubną listę krajów cierpiących na deficyt wolności Lech Kaczyński nie wystawił Polsce dobrego świadectwa, odmawiając zgody na zorganizowanie Parady Równości w Warszawie. Dostarczył ważny dowód nieprzyjaciołom, którzy przedstawiają nasz... 12
  • Okiem barbarzyńcy - Szkoła insynuacji 19 cze 2005 Przeciwników rozliczenia przeszłości nie interesuje zawartość archiwów IPN, ale ukryte motywy tego, kto ją ujawnił Mamy się czym szczycić. Jak świat długi i szeroki dziennikarze nic tylko by ujawniali. A w Polsce na odwrót. W Polsce wiedzą, że ujawnianie jest rzeczą... 13
  • Z życia koalicji 19 cze 2005   NOWY SZEF SLD PODPADŁ "TRYBUNIE". Wojciech Olejniczak dość nierozsądnie wyznał, że jest katolikiem. Co prawda tolerancyjnym, ale jednak wierzącym. "Trybuna" labiedzi, że ta deklaracja czyni z sojuszu siłę... 14
  • Z życia opozycji 19 cze 2005   STANISŁAW TYMIŃSKI WRÓCIŁ. Panie Tadeuszu, musi pan kandydować! JUŻ JEST! PSL wreszcie wybrało swojego kandydata na prezydenta. Został nim Jarosław Kalinowski, który ma wszystko, co prawdziwie polski prezydent mieć... 15
  • Fotoplastykon 19 cze 2005 © H. Sawka www.przyssawka.pl 16
  • 50 największych opiniotwórców 19 cze 2005 Spontaniczne manifestacje po śmierci Jana Pawła II pokazały, jak głęboka jest potrzeba autentycznego, osadzonego w zakorzenionych wartościach autorytetu Nowoczesność, a zwłaszcza późna nowoczesność, w której żyjemy, jest epoką kryzysu autorytetów - uważa się powszechnie. Ma... 18
  • Kościół Dziwisza 19 cze 2005 Po śmierci papieża polski Kościół nie straci swoich wpływów w Kościele powszechnym, lecz jeszcze je poszerzy Miała być powszechna depresja, histeria, odwrócenie się ludzi od Kościoła, a nawet schizma w wykonaniu zwolenników Radia Maryja. Wieszczono, że śmierć Jana Pawła II... 32
  • Hejmo SA 19 cze 2005 Ojciec Konrad Hejmo ma pełną kontrolę nad domem polskiego pielgrzyma w Rzymie Ojciec Konrad Hejmo nie jest już opiekunem polskich pielgrzymów. Nadal pozostaje jednak dyrektorem domu polskiego pielgrzyma przy Via Monti 1 w Rzymie. Z funkcji opiekuna odwołał go przewodniczący... 35
  • Rezydent Wolski 19 cze 2005 Czy generał Jaruzelski panicznie boi się Rosjan, bo wie co mają na niego w Moskwie? Jarosław Jakimczyk Krzysztof Łoziński W historii każdego narodu są plamy", ale "najważniejszą lekcją z tej historii jest to, by się ona już... 36
  • Giełda 19 cze 2005 Hossa Świat Bulgarian dream Prawie dwukrotnie wzbogacili się Bułgarzy w ciągu ostatnich czterech lat - wynika z wyliczeń agencji Industry Watch. Jest to głównie zasługa wzrostu cen nieruchomości. Stanowią one 80 proc. wartości... 44
  • Jeep cherokee za ćwierć ceny 19 cze 2005 W Chinach pełną parą pracuje około 50 dużych fabryk samochodów i setki mniejszych Poamerykańskim i europejskim rynku odzieżowym Chińczycy mogą opanować także rynek motoryzacyjny! Brzmi to jak fantazja, choć nie dla nieco szalonego biznesmena Malcolma Bricklina, właściciela... 46
  • Włoska choroba 19 cze 2005 Dlaczego Berlusconi poniósł porażkę tam, gdzie zwyciężyli Blair i Bush? Jesteśmy krajem dobrobytu i radości. Włochy są jednym z najbogatszych krajów świata". Zdumieni Włosi nie chcieli uwierzyć, że słowa te padły z ust ich premiera Silvio Berlusconiego. Sam Berlusconi może... 50
  • Przetarg do wolności 19 cze 2005 Rozmowa z Julią Tymoszenko, premierem Ukrainy 54
  • Mesjasz Polski 19 cze 2005 Marek Goliszewski - czarny koń wyborów prezydenckich? Prezes Business Centre Club Marek Goliszewski robił już w życiu prawie wszystko. Był zapaśnikiem i zdobywał medale na uniwersjadzie w Moskwie, z funkcjonariuszem MSW redagował popularny w latach 80. tygodnik, a za ostatnie... 56
  • Załatwione odmownie 19 cze 2005 "Wielki strach" nadal tkwi w podświadomości byłych strażników komunizmu W literaturze łagrowej jest taka niedługa nowelka, pasująca jak ulał do najnowszych zachowań byłych liderów Polski komunistycznej. Ludzie zastanawiają się, skąd bierze się ich zapiekła niechęć do zmian... 60
  • Supersam 19 cze 2005 62
  • Presley z Diorem 19 cze 2005 Wnuczka Elvisa Presleya, Riley Keough,została najnowszą "twarzą" marki Christian Dior. Zdaniem Johna Galliano, twórcy reklamowanego przez nią zapachu Miss Dior Cherie, image wnuczki króla rockandrolla jest połączeniem... 62
  • Odtworzyć "Hair" 19 cze 2005 Nietypowe, zabawne wzornictwo staje się atutem w obliczu ogromniej konkurencji na rynku sprzętu hi-fi. Dzięki ciekawemu designowi coraz większą popularność zdobywa marka TEAC. Najnowszy odtwarzacz plików MP3 tej firmy, MP 8000, to... 62
  • Stal bez odcisków 19 cze 2005 Wynaleziona niedawno matowa stal, na której nie pozostają żadne plamy czy zabrudzenia, a nawet odciski palców, znalazła zastosowanie w sprzętach gospodarstwa domowego. Firma Brabantia pierwsza wprowadza na polski rynek "bezsmugowe"... 62
  • Edukacja sorbetem 19 cze 2005 Jesteśmy smakowymi konserwatystami. Według badań TNS OBOP, aż 38 proc. Polaków najbardziej lubi lody śmietankowe. Lider na tym rynku, firma Algida, której śmietankowe desery wybierane są przez co drugiego Polaka, postanowiła nieco... 62
  • Drzewa pamięci 19 cze 2005 Poddajemy się genealogicznemu nałogowi, bo potrzebujemy zakorzenienia, potwierdzenia własnej tożsamości Pokolenia, które ignorują swoje pochodzenie, nie mają ani przeszłości, ani przyszłości - mawiał amerykański pisarz Robert Heinlein. Do podobnych wniosków dochodzi coraz... 64
  • Pokolenie przebudzonych 19 cze 2005 Na Lednicy odbywa się największy religijny happening świata To co od dziewięciu już lat dzieje się na Polach Lednickich (między Poznaniem a Gnieznem), ktoś trafnie nazwał "największym cyklicznym happeningiem religijnym na świecie". W tym roku uczestniczyło w nim prawie 200... 68
  • Suknia Sharon Stone 19 cze 2005 Tegoroczne Oscary mody potwierdzają dominację Amerykanów w światowym krawiectwie Jej kariera w Ameryce jest podobna do tej, jaką zrobił polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Nawet zaczynali w podobnym czasie i są w podobnym wieku.... 70
  • Orlęta i sokolęta 19 cze 2005 Do dziś nie wiadomo, dlaczego w 1918 r. - mimo militarnej przewagi - Ukraińcy oddali Lwów Słabną już ramiona bohaterskich obrońców Lwowa. Ich garstka maleje, ale trzyma się nadludzkim wysiłkiem i czeka pomocy. Niech każdy z nas pamięta, że krew tych najszlachetniejszych, o... 72
  • Know-how 19 cze 2005 Kultura delfinów Butlonosy z zachodniej Australii odrywają gąbki od dna morskiego i unoszą je na nosie jako przynętę na ulubione ryby. Naukowcy odkryli, że zwyczaj jest przekazywany z pokolenia na pokolenie, ale tylko wśród... 77
  • Leki z gwarancją 19 cze 2005 Firmy będą zwracać pieniądze za nieudaną terapię Jeśli lekarz oszuka pacjenta, każąc mu zbyt dużo płacić za lekarstwa, zostanie mu odcięty palec u lewej ręki - głosił Kodeks Hammurabiego z XVIII wieku p.n.e., uznawany za pierwszą wykładnię etyki medycznej. Starożytni medycy... 78
  • Śmierć z wody 19 cze 2005 Polskie hotele atakuje choroba legionistów Ponad 50 mieszkańców Norwegii nagle w maju i czerwcu zachorowało na zapalenie płuc. Wywołały je bakterie Legionella pneumophila, które rozprzestrzeniły się przez system filtrujący powietrze w jednej z fabryk w Sarpsborg. Zmarło już... 82
  • Chiński żelbeton 19 cze 2005 Wielki mur zbudowano z ryżu Podczas prac nad konserwacją murów miejskich w Xian, stolicy prowincji Shaanxi, robotnicy stwierdzili, że zaprawa, której użyto przed wiekami, jest wyjątkowo twarda i trudno ją usunąć. Testy chemiczne wykazały, że znajduje się w niej składnik... 84
  • Bez granic 19 cze 2005 Kawaleria równości Sam Brown, 21-letni student z Oksfordu, spędził noc w areszcie i będzie musiał zapłacić grzywnę za obrazę policyjnego konia, któremu zarzucił homoseksualizm. Chłopak świętował z kolegami zakończenie... 86
  • Brytanizacja Europy 19 cze 2005 Brytyjczycy proponują uczciwszy i bardziej demokratyczny model integracji niż tandem niemiecko-francuski Jacques Delors, pierwszy przewodniczący Komisji Europejskiej, który serdecznie nie znosił Margaret Thatcher, apelował w czasach jej rządów do brytyjskiej lewicy: "Jeśli... 88
  • Lepiej mniej 19 cze 2005 Szukanie punktu pośredniego między Londynem a Paryżem w polityce gospodarczej jest zajęciem jałowym PO odrzuceniu traktatu konstytucyjnego przez Francję i Holandię zaczęły się mnożyć czarne scenariusze dla Polski. Odrzucenie traktatu ma stanowić śmiertelne zagrożenie dla... 92
  • Bruksela w Bratysławie 19 cze 2005 Grupa Wyszehradzka będzie dla nas przez najbliższe lata ważniejsza niż Unia Europejska Wasze kraje stały się zastrzykiem świeżej energii dla starych członków UE, jesteście siłą, która wyrwała unię z marazmu i zmusiła do reform - mówi "Wprost" Jose Manuel Barroso,... 94
  • Irlandzka Armia Kryminalna 19 cze 2005 Organizacja terrorystyczna, która nie ma politycznego celu, zamienia się w organizację przestępczą Gerry Adams, prezydent partii Sinn Fein, zwrócił się do członków Irlandzkiej Armii Republikańskiej, stwierdzając, że... 96
  • Rokosz w okopach św. Trójcy 19 cze 2005 Od ponad 400 lat klucz do Bazyliki Grobu Pańskiego znajduje się w rękach rodziny muzułmańskiej z Jerozolimy Jeszcze kilkadziesiąt lat temu chrześcijanie w świecie arabskim byli pomostem między Orientem a zachodnią cywilizacją, tworzyli... 98
  • Ostatni Mohikanin 19 cze 2005 Żydzi polscy dali Izraelowi całe pokolenie najwybitniejszych przywódców Pochodzący z Polski Szimon Peres, czyli Szymon Perski, ma szansę zostać najstarszym w całym demokratycznym świecie przywódcą opozycji i kandydatem na premiera. Rozstrzygną o tym wybory w partii... 101
  • Menu 19 cze 2005 KRÓTKO PO WOLSKU  Eksponaty Powiększa się liczba darów dla Soclandu, muzeum komunizmu. Przeważnie, niestety, są to eksponaty pospolite: kartka na cukier, legitymacja członkowska Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej,... 102
  • Instytuty Nasza Szkapa 19 cze 2005 Instytuty polskie zamiast promować naszą kulturę, obrzydzają ją obywatelom państw, w których działają Polska jest taką potęgą kulturalną jak polskie instytuty miejscem promocji naszej kultury. Polska kultura nie ma wiele do... 104
  • Różowa rewolucja cedrów 19 cze 2005 Golizna z Libanu podbija świat arabski Świat arabski przez lata miał swoją femme fatale. W retrospektywnych programach telewizyjnych Kairu, Damaszku, Ramalli czy Gazy legendarna Um Kultum jest wciąż niekwestionowaną królową kultury masowej. - Kiedyś zobaczyłem jej występ i... 110
  • Ueorgan Ludu 19 cze 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 24 (139) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 13 czerwca 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza GEJOWO WALCZY Mimo znacznych postępów nie... 112
  • Skibą w mur - Ciach! Boom! Karate! 19 cze 2005 Kraju Jana Vermeera i depresji! Czas zgasić jointa! Nasz kraj nie ma ostatnio dobrej prasy, i to nie tylko na Białorusi. Źle o Polsce pisze się też w Holandii. Oburzenie tamtejszych mediów wywołało zachowanie polskich celników, którzy wspólnie z celnikami niemieckimi... 114