Dr Hartz i Mr Schroeder

Dr Hartz i Mr Schroeder

Tandem, który zatopił Volkswagena i gospodarkę Niemiec Volkswagen jest obecnie lustrzanym odbiciem stanu niemieckiej gospodarki: przynosi straty, zatrudnia kilkadziesiąt tysięcy ludzi za dużo, produkcja aut kosztuje o 40 proc. więcej niż u konkurentów, a fabryka koncernu w Wolfsburgu wykorzystuje 70 proc. mocy, bo brakuje chętnych na samochody z logo VW. I jeszcze jedno. Zarówno VW, jak i gospodarkę Nziemiec "uzdrawiał" do niedawna prawie 64-letni dr Peter Hartz.
"Zasiadając w radzie nadzorczej Volkswagena, nauczyłem się od Petera Hartza, jak trzymać kurs w burzliwych czasach, jak wyprowadzić przedsiębiorstwo z trudności i przekształcić je w koncern ze ścisłej światowej czołówki" - wspominał kiedyś kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder. Na początku lat 90. Hartza uznano za męża opatrznościowego, gdy wchodząc do rady nadzorczej VW i obejmując funkcję dyrektora personalnego, wprowadził swój plan ratunkowy. Kiedy dekadę później niemiecka gospodarka zaczęła osiadać na mieliźnie, kanclerz Schroeder wezwał na pomoc wypróbowanego przyjaciela. W lutym 2002 r. pod wodzą Hartza powstała Komisja ds. Nowoczesnych Usług na Rynku Pracy, która miała zaproponować najważniejszą od lat 40. reformę niemieckiego państwa opiekuńczego. "Niemiecki Hausner" okazał się jednak specjalistą od malowania trawy na zielono. W VW zamiast zwalczać chorobę, tylko uśmierzał ból, obniżając płace w zamian za długoletnie gwarancje zatrudnienia czy kupując poparcie związkowych liderów za fundowanie im wojaży po świecie i prostytutek. Recepta dr Hartza zastosowana w skali kraju (ogłoszony w sierpniu 2002 r. pakiet reform Hartz I-IV) miała zapewnić Schroederowi reputację socjaldemokraty, ale i twardziela, uzdrowiciela gospodarki i pogromcy bezrobocia oraz trzeci z rzędu triumf w wyborach. Tak samo jak w VW musiało się to skończyć skandalem. - By powstawały nowe miejsca pracy, potrzebny jest wzrost gospodarczy, a reformy Hartza nie dają żadnych impulsów do tego - mówi ekonomista prof. Rudolf Hickel z Uniwersytetu Bremy. Gdy Schršder obejmował w 1998 r. fotel kanclerza, w Niemczech bez pracy było około 4 mln osób; dziś bezrobotnych Niemców jest 4,7 mln.

Chłopcy z ferajny
Hartz, absolwent uczelni ekonomicznej w Saarbrucken, zawsze zdradzał zamiłowanie do "wielkich planów". Gdy w październiku 1993 r. został członkiem rady nadzorczej VW, od razu opracował plan postawienia koncernu na nogi. Zakładał on m.in. wprowadzenie w firmie czterodniowego tygodnia pracy. By nakłonić związki zawodowe do zgody na redukcję zatrudnienia i obniżkę płac, Hartz obiecał pozostającej w firmie załodze pracę do 2011 r. i realizację projektu 5000x5000 (w miejsce zwalnianych zatrudnienie nowych osób z niższymi pensjami). W ten sposób kupił spokój społeczny i VW zdołał dociągnąć do czasu hossy na rynku motoryzacyjnym. Ta pseudoreforma zjednała Hartzowi sympatię SPD, a zwłaszcza Schroedera, który wówczas był premierem Dolnej Saksonii, udziałowca koncernu z Wolfsburga, i członkiem rady nadzorczej VW.
Podczas pracy w VW Hartz stał się trybikiem czegoś, co w Niemczech określa się jako Deutsche AG - pajęczyny polityczno-biznesowych powiązań, oplatającej największe firmy w kraju. Niedawno wyszło na jaw, że VW opłacał posłów SPD Ingolfa Vierecka i Hansa-Hermanna Wendhausena, korumpował członków rady pracowniczej. W ciągu ostatnich dwóch lat na pięciogwiazdkowe hotele, loty pierwszą klasą i prostytutki dla związkowców z rady nadzorczej koncern wydał ponad milion euro. Wojaże współorganizował szef rady nadzorczej Klaus Volkert; koncern wypłacał też co kwartał 23 tys. euro brazylijskiej kochance Volkerta.
Hartz, będąc członkiem rady i jednocześnie dyrektorem personalnym, co najmniej wiedział o tych nadużyciach (jak twierdzi "Bild", z kasy VW opłacano też prostytutkę dla Hartza). Co ciekawe, w 2002 r. ówczesny premier Dolnej Saksonii i członek rady nadzorczej VW Siegmar Gabriel przedłużył Hartzowi wygasający kontrakt na kolejne pięć lat, mimo że po ukończeniu 63 lat przez pracownika umowę można przedłużyć najwyżej o rok (czyli w wypadku Hartza najdalej do 2005 r.). Trzy miesiące później, po przegranych wyborach, Gabriel założył firmę
CoNeS, która od VW otrzymała wart 100 tys. euro kontrakt na doradztwo. Pod naporem mediów 12 lipca tego roku Hartz podał się do dymisji, którą w VW przyjęto. Znacznie gorsze od obyczajowo-finansowej afery są jednak wyniki firmy, w której pozorowane reformy doktora odbijają się po latach czkawką. W 2004 r. część koncernu pod marką VW straciła 250-300 mln euro, a obecnie aż 80 proc. wartości całej grupy stanowi dużo mniejsze Audi.

Plan za euro
Tandem Schroeder - Hartz od trzech lat usiłował zastosować w skali całych Niemiec tę samą politykę odwlekania katastrofy co wcześniej w VW. - Na całkowity bilans reformy jest jeszcze za wcześnie, ale już teraz widać, że główne punkty programu, takie jak liberalizacja czasu pracy, okazały się niewypałem - mówi Bernhard Boeckmann z Europejskiego Centrum Badań nad Gospodarką w Mannheim.
Czteroetapowe reformy Hartza miały doprowadzić do usprawnienia systemu pomocy społecznej, zredukowania bezrobocia i obcięcia wydatków socjalnych państwa o 20 mld euro, ale zamiast prostej obniżki podatków i składek społecznych czy ograniczenia biurokracji ich autor zaserwował lewicowe majsterkowiczostwo. Całkowitą porażką okazał się na przykład program "Ein-Euro-Job", czyli robót publicznych dla bezrobotnych z płacą w wysokości euro za godzinę. Kto odrzucał tę ofertę, miał tracić prawo do zasiłku, ale pod naciskiem związkowców wprowadzono tak wiele wyjątków od zasady, że cały program stracił sens. Według zapowiedzi ministra finansów Wolfganga Clementa, w Niemczech miało powstać 600 tys. nowych ein-euro-job, a bezrobocie miało zmaleć o 1,5 proc. Tyle że sama realizacja pomysłu pochłonęła 3 mld euro z budżetu, a bezrobocie mimo statystycznych sztuczek wcale nie spadło (ten, kto przepracuje chociaż 15 godzin w tygodniu za jedno euro na godzinę, jest wykreślany z rejestru bezrobotnych).
Nawet obcięcie zasiłków (do niecałych 350 euro miesięcznie) nie zmusiły bezrobotnych do poszukiwania pracy, choćby kiepsko płatnej. Lepszej zaś nie ma, bo społeczno-gospodarcza inżynieria Hartza zamiast pobudzić wzrost PKB, doprowadziła tylko do kolejnych nadużyć. Pomoc finansową dla nowo zakładanych firm w większości roztrwoniono, a wprowadzenie tzw. minietatów dla nowych pracowników (z pensją maksymalnie 400 euro miesięcznie) zamiast skłonić do zatrudniania nowych osób, spowodowało zjawisko dzielenia istniejących etatów na minietaty w celu uzyskania dotacji.
Odejście Hartza z VW w atmosferze skandalu to cios dla ustępującego kanclerza Schroedera. Cios, który najpewniej ostatecznie pogrzebie szanse wyborcze SPD i Zielonych. Hartz miał być Mojżeszem, który przeprowadzi socjaldemokrację przez morze rynkowych reform i weźmie na siebie winę za demontaż państwa opiekuńczego. Po wydaniu kilku miliardów euro i opracowaniu wielu szumnie brzmiących programów Schroeder nie stał się jednak niemieckim Blairem, a niemiecka gospodarka dalej sunie w tempie żółwia.
Okładka tygodnika WPROST: 31/2005
Więcej możesz przeczytać w 31/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2005 (1183)

  • Przewodnik po Muzeum Powstania Warszawskiego 7 sie 2005 Muzeum Powstania Warszawskiego 1 prawdziwy mundur dowódcy powstania, gen. Chruściela - "Montera", znajduje się wśród eksponatów muzeum 25 metrów długości ma replika kanału, którym poruszali się... 1
  • Na stronie - Polskandia czy Polskaruś? 7 sie 2005 Z Polski jest teraz niemal dokładnie tak samo daleko (i tak samo blisko) na Białoruś jak do Irlandii Każdy ma takiego Łukaszenkę, na jakiego zasługuje; nasz nazywa się Lepper. Andrzej Lepper cieszy się w Polsce mniej więcej piętnastoprocentowym poparciem, a Aleksander... 3
  • Skaner 7 sie 2005 SKANER - POLSKA AFERA ORLENU Makler Cimoszewicz Marszałek Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz powiedział przed komisją śledczą ds. Orlenu, że akcje płockiej spółki, które nabył w 2000 r., kupił za pieniądze i w imieniu... 6
  • Dossier 7 sie 2005 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Wiele osób, które powoływał i odwoływał Leszek Miller, czuło się nie jak mebel, tylko chyba jeszcze gorzej" Program III Polskiego Radia JAN ROKITA lider PO "Ten Sejm jest... 7
  • Sawka czatuje 7 sie 2005 8
  • Okiem barbarzyńcy - Kto nas wpuścił w rurę? 7 sie 2005 Chcę w Polsce dobrze funkcjonującego prawa, chcę więc kolejnych komisji śledczych Sejmowe komisje w Polsce mają dziwną moc stymulowania prokuratury. Dopiero po zakończeniu prac komisji w sprawie Rywina prokuratura postawiła pierwsze zarzuty uwikłanym w nią postaciom. Zaczęła... 12
  • Poczta 7 sie 2005 Rak umysłu Autorka artykułu "Rak umysłu" (nr 30) pisze, iż "nawet buddyjscy mnisi zaczynają odradzać mieszkańcom Zachodu medytowanie według wschodnich technik". To stwierdzenie ma być jakoby ostatecznym uzasadnieniem... 13
  • Playback 7 sie 2005 13
  • Z życia koalicji 7 sie 2005 Nieustraszony milicjant obywatelski Dziewulski Jerzy (tak, pamiętamy, że sami ogłosiliśmy bojkot dziennikarski tej postaci, ale na chwilę go zawieszamy) przestraszył się nie na żarty, że ktoś dybie na jego życie, i rozpowiada o tym na... 14
  • Z życia opozycji 7 sie 2005 W ostatni czwartek, przed południem, byliśmy w Sejmie świadkami historycznego wydarzenia. Konsumując sernik na zimno, słuchaliśmy ostatniego w kilkusetletnich dziejach polskiego parlamentaryzmu przemówienia Romana Jagielińskiego.... 15
  • Nałęcz - Elita kontra motłoch 7 sie 2005 W 1980 r. można było akceptować PRL i jednocześnie wspierać "Solidarność" Sejm przyjął ustawę ustanawiającą 31 sierpnia Dniem Solidarności i Wolności. Będzie to święto państwowe, upamiętniające wielki historyczny zryw, który w 1980 r. zapoczątkował upadek komunizmu w Europie... 16
  • Fotoplastykon 7 sie 2005 17
  • Tyranienko Białorusi 7 sie 2005 Łukaszenka wypowiada Polakom zimną wojnę Nie wygraliśmy zimnej wojny - ostrzega na łamach "Wprost" Władimir Bukowski, rosyjski pisarz emigracyjny, były więzień łagrów. A białoruski pisarz Sokrat Janowicz powiada, że to, co się obecnie dzieje między Polską a Białorusią, to... 18
  • Bezkarność Łukaszenki 7 sie 2005 Europolitycy w mdłych słowach dają dobre rady, na które sami już wpadliśmy Władza białoruska, która na co dzień łamie prawa człowieka i jest uwikłana w układy przestępcze, może utrzymać swoją pozycję tylko dzięki izolowaniu społeczeństwa od niezależnych źródeł informacji.... 24
  • Rubikon 7 sie 2005 Izolacja Białorusi, do której doprowadza Łukaszenka, jest wygodna dla Moskwy No i stało się. Do opisania sytuacji wokół Związku Polaków na Białorusi potrzeba nowych słów. Trzech działaczy ZPB wtrąca się do więzienia, przez co stają się "sutacznikami", czyli skazanymi. Do... 26
  • Centrum przeciw winie 7 sie 2005 Jeśli w Berlinie powstanie Centrum przeciw Wypędzeniom, niech w Warszawie stanie Europejskie Centrum Pamięci Zbrodni Niemieckich Niech nikt nie ma złudzeń. Próby przesunięcia Niemców z obozu sprawców do obozu ofiar nie skończą się tym, że największa jatka w dziejach, druga... 28
  • Prywatne leczy 7 sie 2005 Sprywatyzowano już de facto około 70 proc. polskiej służby zdrowia Polska służba zdrowia przypomina dziś handel z czasów późnej PRL, gdy powstały sklepy komercyjne. Jest niby państwowa, ale w dużej części już prywatna. Jest taką hybrydą dlatego, że z PRL-owskiej konstytucji... 30
  • Moda na liberalizm 7 sie 2005 Manifest Millera - polemika Próba wchodzenia w buty Schroedera czy Blaira przez polskich polityków lewicy wygląda groteskowo W Polsce zapanowała moda na etykietki: ten - liberał, tamten - socjalista, ten - beton, tamten - reformator. Po pewnym czasie nikt już nie wie, co te... 36
  • Giełda 7 sie 2005 Hossa Świat Znaki Dziwne znaki, które pojawiły się na szwedzkich polach, okazały się dziełem nie kosmitów, lecz pracowników kolei SJ. Wycięli w trawie na wynajętych nieużytkach gigantyczne loga firmy oraz cenniki... 38
  • Pistolet na wodę 7 sie 2005 Rachunki Polaków za wodę wzrosną nawet o 1000 zł rocznie Oszczędzajcie wodę, bierzcie krótkie prysznice, nauczcie się zakręcać kran podczas mycia zębów. Każda kropla wody jest cenna" - tak w czerwcu 2005 r. apelował do Włochów szef Obrony Cywilnej Guido Bertolaso. Upalne lato... 40
  • Dr Hartz i Mr Schroeder 7 sie 2005 Tandem, który zatopił Volkswagena i gospodarkę Niemiec Volkswagen jest obecnie lustrzanym odbiciem stanu niemieckiej gospodarki: przynosi straty, zatrudnia kilkadziesiąt tysięcy ludzi za dużo, produkcja aut kosztuje o 40 proc. więcej niż u konkurentów, a fabryka koncernu w... 46
  • Górnik w portfelu 7 sie 2005 250 zł rocznie na górnicze emerytury pomostowe - tyle posłowie wyłudzili od każdego pracującego Polaka Przedwyborcza Polska jest jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, gdzie wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, za to ona odpowiada za długi całym swoim... 48
  • 2 x 2 = 4 - Choroba zakaźna 7 sie 2005 Sukcesy populistycznych haseł mają źródło w niewiedzy, w niedokształceniu ich adresatów Szczególnie ostre objawy choroby zakaźnej - populizmu - występują u polityków w okresie przedwyborczym. Niestety, nie tylko u tych, którzy od dawna obiecują gruszki na wierzbie, lecz także... 50
  • Człowiek, który nie chciał być papieżem 7 sie 2005 100 dni Benedykta XVI To najmniej wdzięczna rola na świecie. Być następcą Jana Pawła II, być codziennie doń porównywanym - to wyzwanie, któremu trudno sprostać. Może dlatego kwietniowe konklawe było tak krótkie: nie było chętnych do objęcia tej funkcji. Kandydatura Josefa... 52
  • Polskie motyle 7 sie 2005 Otylia Jędrzejczak lubi poleniuchować, a Paweł Korzeniowski to filozof nie zawsze słuchający poleceń trenera Jaka jest najnowsza polska specjalność? Hydraulik? Pielęgniarka? Wreszcie liczymy się w dziedzinie, która nie tylko cieszy się prestiżem, ale wymaga też zdawałoby się... 56
  • Koniec końca świata 7 sie 2005 10 miejsc, które musisz zobaczyć Budrewicz odkrywa Hierro i Gomerę Miejsc, gdzie kończy się świat, mamy pod dostatkiem - kilka nawet w Polsce. Jeden z nich, a właściwie dwa mało znane zakamarki na końcu świata, w które warto wetknąć nos, to El Hierro i La Gomera - dwie rzadko... 60
  • Zbrodnia zaniechania 7 sie 2005 Stalin rękoma zbrodniarzy niemieckich ukrzyżował Warszawę Jest błogosławieństwem, że Polacy to robią. Po pięciu, sześciu tygodniach wybrniemy z tego. A po tym Warszawa, stolica, głowa, inteligencja tego byłego 16-17-milionowego narodu Polaków będzie zniszczona. Tego narodu,... 64
  • Know-how 7 sie 2005 Unia zwierząt Dzikie zwierzęta coraz częściej osiedlają się na terenach rolniczych porzuconych przez ludzi, którzy w poszukiwaniu pracy przenoszą się do miast. Coraz więcej wilków zamieszkuje porzuconą przez ludzi... 68
  • Kaczka trojańska 7 sie 2005 Niektóre kraje zaczęły robić zapasy leków skutecznych w leczeniu ptasiej grypy Ponad trzydzieści osób zmarło już na tajemniczą epidemię atakującą hodowców świń w chińskiej prowincji Siczuan. Objawy choroby przypominają grypę, ale władze utrzymują, że schorzenie wywołuje... 70
  • Chór rafy koralowej 7 sie 2005 Trzaski, którymi krewetki straszą swoich wrogów, zakłócają działanie sonarów okrętów podwodnych Wbrew popularnemu powiedzeniu ryby mają głos. I to całkiem donośny. Toczą kłótnie o to, komu przypadnie kawałek morskiego dna, smakowity robak lub atrakcyjna samica. Spośród 40... 74
  • Pierwsi Amerykanie 7 sie 2005 Ameryka mogła być zasiedlona, gdy w Europie królował neandertalczyk! Przed 40 tys. lat grupa ludzi przemieszczała się brzegiem jeziora opodal wulkanu Cerro Toluquilla w dzisiejszym Meksyku. Nie wiadomo, czy polowali, czy uciekali przed erupcją wulkanu. Ślady ich stóp... 76
  • Bez granic 7 sie 2005 Krwiożercze arbuzy Kuwejt zakazał importu irackich arbuzów. Władze obawiają się, że w owocach będą przemycane narkotyki lub materiały wybuchowe. Ta decyzja to odpowiedź na niedawne zamachy w Mosulu, kiedy wybuch ukrytej w... 78
  • Triumf postkomunizmu 7 sie 2005 Siedem lat temu myślałem, że Jaruzelski wyląduje w więzieniu. Teraz widzę, jak w telewizji dowodzi, że jest bohaterem Prezydent Reagan, przemawiając w brytyjskim parlamencie, powiedział, że komunizm jest skazany na śmierć i zapomnienie. Po 20 latach nawet słowo komunizm jest... 80
  • Skok kangura 7 sie 2005 Australia staje się "zastępcą amerykańskiego szeryfa" w rejonie Pacyfikui Jeszcze dziesięć lat temu Lee Kuan Yew, ówczesny premier Singapuru, ostrzegał Australię, że jeśli ten kraj nie weźmie się do reform, niedługo zostanie "białym śmieciem Azji". Dziś to Canberra jest... 86
  • Dzieci króla Fahda 7 sie 2005 W renomowanej muzułmańskiej szkole w Niemczech uczniowie szkoleni są w nienawiści do Zachodu W Niemczech można publicznie drwić z Osamy bin Ladena, ale przecież nie ma on nic wspólnego z "prawdziwym", a więc pokojowym islamem. Ktoś, kto śmiałby skrytykować Mohameta czy Koran,... 88
  • Zabójcza kroplówka 7 sie 2005 W Nigerii od 1960 r. rozkradziono 375 mld dolarów - sześć razy więcej, niż kosztował plan Marshalla Są tak wygłodzone, że ich mięśnie zanikają, a przez skórę prześwitują kości. Ich organizmy nie są w stanie nawet regulować temperatury ciała. To powoduje, że podczas... 90
  • Menu 7 sie 2005 KRAJ Prawdziwy Riedel Miał naturę hipisa i nosił się jak hipis, fascynowali go Indianie i legendarni rockmani. Okazał się jednym z najlepszych wokalistów polskiego rocka. Nagrał kilkanaście albumów z grupą Dżem (mając... 94
  • Recenzje 7 sie 2005 96
  • Ojciec chrzestny z Detroit 7 sie 2005 ****Iggy Pop należy do tych nielicznych i godnych najwyższego szacunku wykonawców, którzy dowiedli, że i w muzyce rockowej można starzeć się z klasą i urągającą metryce urodzenia żywotnością legendarnych bluesmanów z pokolenia... 96
  • Seks, zbrodnia i Sycylia 7 sie 2005 ***Bohater telewizyjnego serialu "Ośmiornica" komisarz Corrado Cattani ma groźnego konkurenta. Salvo Montalbano jest mniej przystojny, lecz równie dociekliwy, a z pewnością bardziej oczytany. W rozwiązaniu jednej z kryminalnych... 96
  • Kurczak z supermarketu 7 sie 2005 ***1/2*Są młodzi, piękni, zamożni i... bardzo sobą znudzeni. Dopiero kiedy odkrywają, kim są w tym drugim, sekretnym życiu, ich małżeństwo nabiera smaku - jak kurczak z supermarketu posypany obficie curry. Okazuje się bowiem, że za... 96
  • Czuła Renee 7 sie 2005 *****Do wycieczek wielkich gwiazd opery w krainę piosenki zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Z mniejszym lub większym powodzeniem czynili to Trzej Tenorzy, Kathleen Battle, Jessye Norman czy nasza Małgorzata Walewska. Zawsze jednak były to... 96
  • Fruwająca gitara 7 sie 2005 ****Nawet jeśli ktoś uważa, że grupa Deep Purple to dinozaury, nie może odmówić jej miejsca w rockowym panteonie. Członkowie tego długowiecznego brytyjskiego zespołu, tak ważnego dla hard rocka, nie tylko zajmują się odcinaniem... 96
  • Galeria Ameropa 7 sie 2005 Aby zobaczyć największe dzieła europejskiej sztuki, trzeba pojechać do USA Wystawa Cezanne'a i Pissarra, czyli tych gejów?". Preferencje seksualne wielkich malarzy najbardziej interesowały uczestników parady odbywającej się na zakończenie tygodnia Gay Pride w Nowym Jorku. Ich... 98
  • Muzyka gangsterów 7 sie 2005 Hip-hop na stałe wprowadził mentalność i przestępczy kodeks getta do muzycznego mainstreamu Rap i hip-hop to już nie biedni, rymujący młodzieńcy z obskurnych spelunek w czarnych gettach. To płytowy biznes szacowany na 1,6 mld dolarów rocznie. Nie wspominając o ściśle... 102
  • Teatr Edynburg 7 sie 2005 5 lat, 3 miesięcy i 25 dni potrzebowałby widz na obejrzenie 1800 spektakli pokazywanych w stolicy Szkocji Trudno uwierzyć, że w sierpniu w Edynburgu może się toczyć normalne życie. Bo jak normalnie żyć, kiedy odbywa się tam nie tylko teatralny Międzynarodowy Festiwal... 104
  • Ueorgan Ludu 7 sie 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 31 (146) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 1 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Nadajemy na fali Tu Radio Wolna Białoruś 7.00 Pogadanka religijna abpa T. Gocłowskiego: Miłuj... 105
  • Skibą w mur - Ci straszni Polacy! 7 sie 2005 Po powrocie z urlopu chwalimy niemieckie drogi, greckie knajpki, hiszpańskie plaże i narzekamy na rodaków Najgorszą opinię o Polakach - jak wiadomo - mają sami Polacy. Potwierdzają to liczne badania i ankiety, w których sami siebie strasznie nie lubimy, sami sobą okrutnie... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany