Chór rafy koralowej

Chór rafy koralowej

Dodano:   /  Zmieniono: 
Trzaski, którymi krewetki straszą swoich wrogów, zakłócają działanie sonarów okrętów podwodnych Wbrew popularnemu powiedzeniu ryby mają głos. I to całkiem donośny. Toczą kłótnie o to, komu przypadnie kawałek morskiego dna, smakowity robak lub atrakcyjna samica. Spośród 40 tys. gatunków ryb co najmniej 2 proc. jest uzdolnionych wokalnie. Najbardziej gadatliwi są mieszkańcy raf koralowych - nie tylko wydają dźwięki, ale także uważnie słuchają.
Narybek - niespełna dwucentymetrowe przezroczyste miniatury ryb - odpływa daleko od miejsca narodzin. Czasami kilkaset kilometrów. Na otwartych wodach te młode ryby spędzają do kilku miesięcy. Na pewnym etapie rozwoju są gotowe do osiedlenia się na stałe. Do niedawna sądzono, że do miejsca przeznaczenia trafiają przypadkowo, zwykle tam, gdzie zaniesie je prąd morski. Dopiero badania prof. Johna Montgomery'ego z University of Auckland z Nowej Zelandii udowodniły, że narybek szybko opanowuje umiejętność pływania. Wykształcenie się pęcherza pławnego umożliwia nawet bardzo małym rybom kontrolowanie głębokości zanurzenia. Ryby unikają więc wartkich prądów, które porwałyby je w niegościnne okolice. Co więcej, gdy już płetwa ogonowa wyrośnie im w pełni, potrafią płynąć pod prąd. Kierunek wędrówki wybierają bezbłędnie. Okazuje się, że w nawigacji bardziej przydaje się im słuch niż węch czy wzrok.

Śpiew krewetek
Rafa koralowa jest gwarnym miejscem. Świsty, chrząkania, dudnienia, skrzypienia i zgrzytania rozbrzmiewają tam od rana do nocy. Odgłosy zmieniają się zależnie od dobowego rytmu zachowań żyjących na rafie zwierząt. Wiele gatunków ryb wydaje dźwięki, szybko napinając i rozkurczając mięśnie podobne do mięśni głosowych innych kręgowców, także ptaków i ssaków. Przyczepione do ścian pęcherza pławnego powodują wibracje tego wypełnionego powietrzem worka. U "śpiewających" ryb jest on nienaturalnie powiększony. Inne gatunki ryb zgrzytają silnymi szczękami - tak jak papugoryby, które niszczą koralowce, ogryzając z nich żywą tkankę. Hałas towarzyszący kruszeniu wapiennego szkieletu korali przypomina rozgryzanie orzechów. Krewetki z kolei manifestują obecność dźwiękami przypominającymi skwierczenie smażonego boczku. Są nie większe od palca, ale za to najgłośniejsze spośród wszystkich skorupiaków zamieszkujących płytkie wody. Fatalne skutki obecności tych niepozornych zwierząt odkryto w czasie II wojny światowej. Okazało się, że trzaski, którymi krewetki straszą swoich wrogów, zakłócają działanie sonarów okrętów podwodnych.
W wodzie dźwięk rozchodzi się szybciej niż w powietrzu. Młode ryby szukające odpowiedniego dla siebie miejsca płyną w kierunku dobrze znanych odgłosów. Potwierdził to eksperyment przeprowadzony przez Stephena Swearera z University of Melbourne - umieszczona na dnie morza pułapka z głośnikami emitującymi trzaski krewetek przyciągała kilkakrotnie więcej ryb niż ciche miejsca. Ochrona zwierząt wydających dźwięki - nawet takich jak kraby czy jeżowce - może pomóc w odtwarzaniu populacji ryb.

Koncert samców
Większości odgłosów rozbrzmiewających na rafie nie jesteśmy w stanie usłyszeć, gdyż mają zbyt niską częstotliwość, niedostępną dla ludzkiego ucha. Z powodu głośnego zachowania do najbardziej słyszalnych należy ryba żyjąca u zachodnich wybrzeży Stanów Zjednoczonych. Amerykanie uważają Porichthys notatus za najbrzydszą rybę wszechoceanu - wygląda jak mocno przerośnięta, prawie 40-centymetrowa kijanka. Zwykle żyje z dala od brzegu, ale na początku lata migruje w stronę wybrzeża, by w cieplejszej wodzie dochować się potomstwa. Samce budują gniazda w szczelinach skał i pod kamieniami, a gdy lokum jest gotowe, zaczynają wokalne popisy trwające do dwóch godzin. Samicom zupełnie nie przeszkadza, że serenady ich partnerów przypominają warkot motorówki. Największe szanse ma u nich ten, który śpiewa najgłośniej. Samice wpływają do jego gniazda, przyklejają ikrę pod sufitem i już się jajeczkami nie interesują. Samiec zapładnia cenny depozyt i pilnie go strzeże, a potem długo dba o świeżo wykluty narybek. Nie przerywa jednak nocnego koncertowania. Wabi kolejne samice, wychodząc z założenia, że im więcej ikry w gnieździe, tym lepiej.
Miłosny śpiew Porichthys przywabia także nieuzdolnione wokalnie samce tego gatunku, które chcą się rozmnożyć niewielkim wysiłkiem. Chyłkiem wślizgują się do gniazda i w czasie, gdy jego prawowity właściciel pręży płetwy i popisuje się przed sąsiadami, zapładniają część jego ikry. Intruzowi uchodzi to płazem - jest mały i do złudzenia przypomina samicę. Poza jednym szczegółem - ma ponad dziesięć razy większe jądra niż śpiewak i produkuje wielkie ilości mleczu. Niemych samców jest jednak mało, podczas gdy rozśpiewana większość buczy jak gigantyczny ul.
- Nigdy nie przestawało mnie dziwić, jak w podobny sposób działa układ nerwowy ryby i ssaka - mówi prof. Andrew Bass z amerykańskiego Cornell University, który bada zmysł słuchu tych ryb. Tylko niektóre gatunki ryb potrafią śpiewać, wszystkie jednak doskonale słyszą. Na próżno jednak szukalibyśmy na ich głowie czegoś, co przypominałoby małżowinę uszną. Ich podstawowy narząd słuchu to tzw. linia boczna - kanalik, który ciągnie się wzdłuż ciała od głowy do ogona, a niewielkie otworki w skórze i łuskach łączą go z otoczeniem. Fala dźwiękowa docierająca do ryby oddziałuje na włoski czuciowe znajdujące się w podskórnym kanaliku. Włoski wzbudzają impulsy nerwowe, które dochodzą do mózgu. Prof. Bass odkrył, że samce Porichthys mogą jednocześnie wyśpiewywać miłosne serenady i ich słuchać. Tuż przed wydaniem dźwięku z mózgu ryby płynie impuls blokujący wrażliwość ucha. Zewnętrzne odgłosy są odbierane ze zwykłą intensywnością tylko w tych krótkich okresach, kiedy samiec milczy. Ucho wewnętrzne i mózg są więc idealnie dostrojone do długości dźwięków produkowanych przez organizm. Być może to odkrycie pozwoli wyjaśnić mechanizm utraty słuchu u ludzi, o którym nadal niewiele wiemy.
Więcej możesz przeczytać w 31/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2005 (1183)

  • Przewodnik po Muzeum Powstania Warszawskiego7 sie 2005Muzeum Powstania Warszawskiego 1 prawdziwy mundur dowódcy powstania, gen. Chruściela - "Montera", znajduje się wśród eksponatów muzeum 25 metrów długości ma replika kanału, którym poruszali się...1
  • Na stronie - Polskandia czy Polskaruś?7 sie 2005Z Polski jest teraz niemal dokładnie tak samo daleko (i tak samo blisko) na Białoruś jak do Irlandii Każdy ma takiego Łukaszenkę, na jakiego zasługuje; nasz nazywa się Lepper. Andrzej Lepper cieszy się w Polsce mniej więcej piętnastoprocentowym...3
  • Skaner7 sie 2005SKANER - POLSKA AFERA ORLENU Makler Cimoszewicz Marszałek Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz powiedział przed komisją śledczą ds. Orlenu, że akcje płockiej spółki, które nabył w 2000 r., kupił za pieniądze i w imieniu...6
  • Dossier7 sie 2005ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Wiele osób, które powoływał i odwoływał Leszek Miller, czuło się nie jak mebel, tylko chyba jeszcze gorzej" Program III Polskiego Radia JAN ROKITA lider PO "Ten Sejm jest...7
  • Sawka czatuje7 sie 20058
  • Okiem barbarzyńcy - Kto nas wpuścił w rurę?7 sie 2005Chcę w Polsce dobrze funkcjonującego prawa, chcę więc kolejnych komisji śledczych Sejmowe komisje w Polsce mają dziwną moc stymulowania prokuratury. Dopiero po zakończeniu prac komisji w sprawie Rywina prokuratura postawiła pierwsze zarzuty...12
  • Poczta7 sie 2005Rak umysłu Autorka artykułu "Rak umysłu" (nr 30) pisze, iż "nawet buddyjscy mnisi zaczynają odradzać mieszkańcom Zachodu medytowanie według wschodnich technik". To stwierdzenie ma być jakoby ostatecznym uzasadnieniem...13
  • Playback7 sie 200513
  • Z życia koalicji7 sie 2005Nieustraszony milicjant obywatelski Dziewulski Jerzy (tak, pamiętamy, że sami ogłosiliśmy bojkot dziennikarski tej postaci, ale na chwilę go zawieszamy) przestraszył się nie na żarty, że ktoś dybie na jego życie, i rozpowiada o tym na...14
  • Z życia opozycji7 sie 2005W ostatni czwartek, przed południem, byliśmy w Sejmie świadkami historycznego wydarzenia. Konsumując sernik na zimno, słuchaliśmy ostatniego w kilkusetletnich dziejach polskiego parlamentaryzmu przemówienia Romana Jagielińskiego....15
  • Nałęcz - Elita kontra motłoch7 sie 2005W 1980 r. można było akceptować PRL i jednocześnie wspierać "Solidarność" Sejm przyjął ustawę ustanawiającą 31 sierpnia Dniem Solidarności i Wolności. Będzie to święto państwowe, upamiętniające wielki historyczny zryw, który w 1980 r....16
  • Fotoplastykon7 sie 200517
  • Tyranienko Białorusi7 sie 2005Łukaszenka wypowiada Polakom zimną wojnę Nie wygraliśmy zimnej wojny - ostrzega na łamach "Wprost" Władimir Bukowski, rosyjski pisarz emigracyjny, były więzień łagrów. A białoruski pisarz Sokrat Janowicz powiada, że to, co się obecnie dzieje...18
  • Bezkarność Łukaszenki7 sie 2005Europolitycy w mdłych słowach dają dobre rady, na które sami już wpadliśmy Władza białoruska, która na co dzień łamie prawa człowieka i jest uwikłana w układy przestępcze, może utrzymać swoją pozycję tylko dzięki izolowaniu społeczeństwa od...24
  • Rubikon7 sie 2005Izolacja Białorusi, do której doprowadza Łukaszenka, jest wygodna dla Moskwy No i stało się. Do opisania sytuacji wokół Związku Polaków na Białorusi potrzeba nowych słów. Trzech działaczy ZPB wtrąca się do więzienia, przez co stają się...26
  • Centrum przeciw winie7 sie 2005Jeśli w Berlinie powstanie Centrum przeciw Wypędzeniom, niech w Warszawie stanie Europejskie Centrum Pamięci Zbrodni Niemieckich Niech nikt nie ma złudzeń. Próby przesunięcia Niemców z obozu sprawców do obozu ofiar nie skończą się tym, że...28
  • Prywatne leczy7 sie 2005Sprywatyzowano już de facto około 70 proc. polskiej służby zdrowia Polska służba zdrowia przypomina dziś handel z czasów późnej PRL, gdy powstały sklepy komercyjne. Jest niby państwowa, ale w dużej części już prywatna. Jest taką hybrydą dlatego,...30
  • Moda na liberalizm7 sie 2005Manifest Millera - polemika Próba wchodzenia w buty Schroedera czy Blaira przez polskich polityków lewicy wygląda groteskowo W Polsce zapanowała moda na etykietki: ten - liberał, tamten - socjalista, ten - beton, tamten - reformator. Po pewnym...36
  • Giełda7 sie 2005Hossa Świat Znaki Dziwne znaki, które pojawiły się na szwedzkich polach, okazały się dziełem nie kosmitów, lecz pracowników kolei SJ. Wycięli w trawie na wynajętych nieużytkach gigantyczne loga firmy oraz cenniki...38
  • Pistolet na wodę7 sie 2005Rachunki Polaków za wodę wzrosną nawet o 1000 zł rocznie Oszczędzajcie wodę, bierzcie krótkie prysznice, nauczcie się zakręcać kran podczas mycia zębów. Każda kropla wody jest cenna" - tak w czerwcu 2005 r. apelował do Włochów szef Obrony...40
  • Dr Hartz i Mr Schroeder7 sie 2005Tandem, który zatopił Volkswagena i gospodarkę Niemiec Volkswagen jest obecnie lustrzanym odbiciem stanu niemieckiej gospodarki: przynosi straty, zatrudnia kilkadziesiąt tysięcy ludzi za dużo, produkcja aut kosztuje o 40 proc. więcej niż u...46
  • Górnik w portfelu7 sie 2005250 zł rocznie na górnicze emerytury pomostowe - tyle posłowie wyłudzili od każdego pracującego Polaka Przedwyborcza Polska jest jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, gdzie wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, za to ona...48
  • 2 x 2 = 4 - Choroba zakaźna7 sie 2005Sukcesy populistycznych haseł mają źródło w niewiedzy, w niedokształceniu ich adresatów Szczególnie ostre objawy choroby zakaźnej - populizmu - występują u polityków w okresie przedwyborczym. Niestety, nie tylko u tych, którzy od dawna obiecują...50
  • Człowiek, który nie chciał być papieżem7 sie 2005100 dni Benedykta XVI To najmniej wdzięczna rola na świecie. Być następcą Jana Pawła II, być codziennie doń porównywanym - to wyzwanie, któremu trudno sprostać. Może dlatego kwietniowe konklawe było tak krótkie: nie było chętnych do objęcia tej...52
  • Polskie motyle7 sie 2005Otylia Jędrzejczak lubi poleniuchować, a Paweł Korzeniowski to filozof nie zawsze słuchający poleceń trenera Jaka jest najnowsza polska specjalność? Hydraulik? Pielęgniarka? Wreszcie liczymy się w dziedzinie, która nie tylko cieszy się prestiżem,...56
  • Koniec końca świata7 sie 200510 miejsc, które musisz zobaczyć Budrewicz odkrywa Hierro i Gomerę Miejsc, gdzie kończy się świat, mamy pod dostatkiem - kilka nawet w Polsce. Jeden z nich, a właściwie dwa mało znane zakamarki na końcu świata, w które warto wetknąć nos, to El...60
  • Zbrodnia zaniechania7 sie 2005Stalin rękoma zbrodniarzy niemieckich ukrzyżował Warszawę Jest błogosławieństwem, że Polacy to robią. Po pięciu, sześciu tygodniach wybrniemy z tego. A po tym Warszawa, stolica, głowa, inteligencja tego byłego 16-17-milionowego narodu Polaków...64
  • Know-how7 sie 2005Unia zwierząt Dzikie zwierzęta coraz częściej osiedlają się na terenach rolniczych porzuconych przez ludzi, którzy w poszukiwaniu pracy przenoszą się do miast. Coraz więcej wilków zamieszkuje porzuconą przez ludzi...68
  • Kaczka trojańska7 sie 2005Niektóre kraje zaczęły robić zapasy leków skutecznych w leczeniu ptasiej grypy Ponad trzydzieści osób zmarło już na tajemniczą epidemię atakującą hodowców świń w chińskiej prowincji Siczuan. Objawy choroby przypominają grypę, ale władze...70
  • Chór rafy koralowej7 sie 2005Trzaski, którymi krewetki straszą swoich wrogów, zakłócają działanie sonarów okrętów podwodnych Wbrew popularnemu powiedzeniu ryby mają głos. I to całkiem donośny. Toczą kłótnie o to, komu przypadnie kawałek morskiego dna, smakowity robak lub...74
  • Pierwsi Amerykanie7 sie 2005Ameryka mogła być zasiedlona, gdy w Europie królował neandertalczyk! Przed 40 tys. lat grupa ludzi przemieszczała się brzegiem jeziora opodal wulkanu Cerro Toluquilla w dzisiejszym Meksyku. Nie wiadomo, czy polowali, czy uciekali przed erupcją...76
  • Bez granic7 sie 2005Krwiożercze arbuzy Kuwejt zakazał importu irackich arbuzów. Władze obawiają się, że w owocach będą przemycane narkotyki lub materiały wybuchowe. Ta decyzja to odpowiedź na niedawne zamachy w Mosulu, kiedy wybuch ukrytej w...78
  • Triumf postkomunizmu7 sie 2005Siedem lat temu myślałem, że Jaruzelski wyląduje w więzieniu. Teraz widzę, jak w telewizji dowodzi, że jest bohaterem Prezydent Reagan, przemawiając w brytyjskim parlamencie, powiedział, że komunizm jest skazany na śmierć i zapomnienie. Po 20...80
  • Skok kangura7 sie 2005Australia staje się "zastępcą amerykańskiego szeryfa" w rejonie Pacyfikui Jeszcze dziesięć lat temu Lee Kuan Yew, ówczesny premier Singapuru, ostrzegał Australię, że jeśli ten kraj nie weźmie się do reform, niedługo zostanie "białym śmieciem...86
  • Dzieci króla Fahda7 sie 2005W renomowanej muzułmańskiej szkole w Niemczech uczniowie szkoleni są w nienawiści do Zachodu W Niemczech można publicznie drwić z Osamy bin Ladena, ale przecież nie ma on nic wspólnego z "prawdziwym", a więc pokojowym islamem. Ktoś, kto śmiałby...88
  • Zabójcza kroplówka7 sie 2005W Nigerii od 1960 r. rozkradziono 375 mld dolarów - sześć razy więcej, niż kosztował plan Marshalla Są tak wygłodzone, że ich mięśnie zanikają, a przez skórę prześwitują kości. Ich organizmy nie są w stanie nawet regulować temperatury ciała. To...90
  • Menu7 sie 2005KRAJ Prawdziwy Riedel Miał naturę hipisa i nosił się jak hipis, fascynowali go Indianie i legendarni rockmani. Okazał się jednym z najlepszych wokalistów polskiego rocka. Nagrał kilkanaście albumów z grupą Dżem (mając...94
  • Recenzje7 sie 200596
  • Ojciec chrzestny z Detroit7 sie 2005****Iggy Pop należy do tych nielicznych i godnych najwyższego szacunku wykonawców, którzy dowiedli, że i w muzyce rockowej można starzeć się z klasą i urągającą metryce urodzenia żywotnością legendarnych bluesmanów z pokolenia...96
  • Seks, zbrodnia i Sycylia7 sie 2005***Bohater telewizyjnego serialu "Ośmiornica" komisarz Corrado Cattani ma groźnego konkurenta. Salvo Montalbano jest mniej przystojny, lecz równie dociekliwy, a z pewnością bardziej oczytany. W rozwiązaniu jednej z kryminalnych...96
  • Kurczak z supermarketu7 sie 2005***1/2*Są młodzi, piękni, zamożni i... bardzo sobą znudzeni. Dopiero kiedy odkrywają, kim są w tym drugim, sekretnym życiu, ich małżeństwo nabiera smaku - jak kurczak z supermarketu posypany obficie curry. Okazuje się bowiem, że za...96
  • Czuła Renee7 sie 2005*****Do wycieczek wielkich gwiazd opery w krainę piosenki zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Z mniejszym lub większym powodzeniem czynili to Trzej Tenorzy, Kathleen Battle, Jessye Norman czy nasza Małgorzata Walewska. Zawsze jednak były to...96
  • Fruwająca gitara7 sie 2005****Nawet jeśli ktoś uważa, że grupa Deep Purple to dinozaury, nie może odmówić jej miejsca w rockowym panteonie. Członkowie tego długowiecznego brytyjskiego zespołu, tak ważnego dla hard rocka, nie tylko zajmują się odcinaniem...96
  • Galeria Ameropa7 sie 2005Aby zobaczyć największe dzieła europejskiej sztuki, trzeba pojechać do USA Wystawa Cezanne'a i Pissarra, czyli tych gejów?". Preferencje seksualne wielkich malarzy najbardziej interesowały uczestników parady odbywającej się na zakończenie...98
  • Muzyka gangsterów7 sie 2005Hip-hop na stałe wprowadził mentalność i przestępczy kodeks getta do muzycznego mainstreamu Rap i hip-hop to już nie biedni, rymujący młodzieńcy z obskurnych spelunek w czarnych gettach. To płytowy biznes szacowany na 1,6 mld dolarów rocznie. Nie...102
  • Teatr Edynburg7 sie 20055 lat, 3 miesięcy i 25 dni potrzebowałby widz na obejrzenie 1800 spektakli pokazywanych w stolicy Szkocji Trudno uwierzyć, że w sierpniu w Edynburgu może się toczyć normalne życie. Bo jak normalnie żyć, kiedy odbywa się tam nie tylko teatralny...104
  • Ueorgan Ludu7 sie 2005TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 31 (146) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 1 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Nadajemy na fali Tu Radio Wolna Białoruś 7.00 Pogadanka religijna abpa T. Gocłowskiego: Miłuj...105
  • Skibą w mur - Ci straszni Polacy!7 sie 2005Po powrocie z urlopu chwalimy niemieckie drogi, greckie knajpki, hiszpańskie plaże i narzekamy na rodaków Najgorszą opinię o Polakach - jak wiadomo - mają sami Polacy. Potwierdzają to liczne badania i ankiety, w których sami siebie strasznie nie...106