Triumf postkomunizmu

Triumf postkomunizmu

Dodano:   /  Zmieniono: 
Siedem lat temu myślałem, że Jaruzelski wyląduje w więzieniu. Teraz widzę, jak w telewizji dowodzi, że jest bohaterem Prezydent Reagan, przemawiając w brytyjskim parlamencie, powiedział, że komunizm jest skazany na śmierć i zapomnienie. Po 20 latach nawet słowo komunizm jest rzadko używane, nie mówiąc o nazwiskach komunistycznych sekretarzy partii. Wątpię, by ktokolwiek o nich pamiętał. Ja będę wkrótce świętował osobistą rocznicę, 30-lecie zmiany obywatelstwa. Czy to jest zwycięstwo, że przyjeżdżam do rodzinnego kraju jak turysta z obcym paszportem i obywatelstwem? Nie, to po prostu przejście na drugą stronę muru.
Wojna idei
Zimna wojna była wojną idei. Historia upadku komunizmu jest tak skomplikowana, że wątpię, czy nawet przyszli historycy odpowiedzą na wszystkie związane z nią pytania. To, co teraz mówi się o komunizmie, jest zbiorem ogólników. Oto przykład. Wiemy, że konflikt między komunistami a nazistami został wykreowany przez Komintern i był przykrywką wspólnej pracy nad tworzeniem militarnej potęgi. Chodziło też o postawienie ludzi przed wyborem: nazizm albo komunizm. Niezależnie od demokratycznych czasem przekonań obywatele musieli się opowiedzieć po jednej z tych stron. 60 lat później sprawa wciąż jest aktualna. Na Zachodzie pokutuje przekonanie, że naziści byli źli, a komuniści dobrzy. I nie da się wytłumaczyć Europejczykom, że nie było politycznej różnicy między tymi ideologiami. Dlaczego narodowy socjalizm miałby być prawicowy, a międzynarodowy socjalizm lewicowy? To dla mnie tajemnica. Zachód przez dziesiątki lat przymykał oczy na zbrodnie Stalina i niemal go gloryfikował, chcąc uwidocznić zło popełniane przez Hitlera. A przecież Hitlera wyniosło do władzy i skłoniło do dokonania dzieła zniszczenia to samo, co powodowało Stalinem.
Po upadku muru berlińskiego przywódcy Zachodu ogłosili dwa największe kłamstwa naszych czasów: że zimna wojna się skończyła i że to oni ją wygrali. To nieprawda. Zimna wojna nie zaczęła się w dniu stworzenia muru berlińskiego i nie skończyła w dniu jego upadku. Zburzenie muru było jedynie manifestacją. Prawda jest taka, że zimna wojna była na rękę zachodnim przywódcom, z których wielu starało się wręcz uniemożliwić rozpad Związku Sowieckiego. Mitterrand w istocie wspierał Moskwę w 1991 r., Bush senior w tym samym roku pojechał do Kijowa i wygłosił słynne przemówienie, w którym starał się odwieść Ukraińców od myśli o wystąpieniu z ZSRR i stworzeniu własnego państwa.
Jeśli spojrzeć na zimną wojnę jako konflikt Układu Warszawskiego i NATO, to można dojść do wniosku, że ta wojna się skończyła i wygrał ją blok transatlantycki. Ale to była wojna idei między liberalną demokracją a totalitaryzmem. ZSRR i jego sojusznicy upadli pod ciężarem własnej głupoty, a nie za sprawą Zachodu. Przez ostatnich siedem lat istnienia ZSRR państwa zachodnie dały mu 45 mld dolarów w rozmaitych kredytach, których ani Związek Sowiecki, ani Rosja nie spłaciły. Nie przypominam sobie, by Zachód w spektakularny sposób świętował upadek komunizmu. Zachodni przywódcy sprawiali wrażenie zmartwionych, zawstydzonych tym największym wydarzeniem XX wieku. Poza kilkoma latami tuż po II wojnie światowej i kadencją Reagana Zachód prowadził miękką politykę w stosunku do ZSRR. Wygrał kilka bitew, ale nie zwyciężył w wojnie.

Mięso dla Jaruzelskiego
Co by było, gdyby po wojnie alianci przyjęli koncepcję pieriestrojki zamiast zniszczenia faszyzmu? Powstałby system posttotalitarny, w którym naziści i ich sprzymierzeńcy dalej sprawowaliby władzę, choć może w łagodniejszy sposób, nie doszłoby do przemian i oczyszczenia. Byli esesmani byliby szefami gangów, a może nawet policji i banków. Tak się stało nie tylko w Rosji, Bułgarii, Rumunii, Mołdawii, ale także na Węgrzech i w Polsce. Po kilku latach komuniści wrócili do władzy i nikt w Berlinie nawet się nie zdziwił, nie przestraszył.
Kiedy zapoznałem się z komunistycznymi archiwami, zrozumiałem przyczyny klęski ZSRR. Jednym z głównych powodów była esencja reżimu, komunistyczna ekonomia, bezproduktywna i bezsensowna od samego początku. Wiemy doskonale, że socjalizm nie jest w stanie realnie funkcjonować. Nigdzie. Ten system doprowadził do tego, że w połowie lat 60. w Rosji było za mało siły roboczej. W tym samym czasie okazało się, że nie ma już ziemi zdatnej pod uprawę. W Rosji w latach 70. nie było już ropy. Komuniści, którzy postanowili za wszelką cenę zwiększyć produkcję, sprawili, że na siłę budowano nowe fabryki, zatrudniano masy ludzi, maksymalnie eksploatowano złoża naturalne. Ale to tylko jedna strona medalu. Koszty związane z istnieniem imperium wzrastały wraz z sukcesami polityki zagranicznej ZSRR. Im więcej krajów było wyzwalanych z sideł kapitalizmu, tym bardziej tonęła gospodarka. W Wietnamie utopiono 3,5 mld dolarów, a w wypadku Afryki nie da się nawet oszacować rozmiarów klęski finansowej.
Polski kryzys spowodował, że sowieccy przywódcy zrozumieli, iż znajdują się w ekonomicznej zapaści i system umiera. Kiedy gen. Jaruzelski wprowadził stan wojenny, poprosił ZSRR o przysłanie 30 tys. ton mięsa - mięso w sklepach miało choć częściowo uspokoić nastroje po wprowadzeniu stanu wojennego. Tymczasem ZSRR nie był w stanie przysłać tyle mięsa. Każde spotkanie Biura Politycznego zaczynało się od Breżniewa, który pytał, co będzie z mięsem dla Polaków. Gorbaczow, który był sekretarzem odpowiedzialnym za rolnictwo, odpowiadał: Tak, towarzyszu, wysłaliśmy polecenia do wszystkich miast i zewsząd otrzymujemy entuzjastyczne odpowiedzi. Na to Breżniew pytał: No dobrze, ale co z mięsem?. Mięsa nie zdołaliśmy zdobyć - stwierdzał Gorbaczow.
Przez wiele miesięcy supermocarstwo nie było w stanie zdobyć 30 tys. ton mięsa, udało mu się zgromadzić zaledwie połowę. Wtedy zrozumieli, że ich ekonomiczne możliwości są za małe jak na globalne ambicje. Od tego momentu zaczęli pracować nad koncepcją pieriestrojki. Pieriestrojka wcale nie była demokratycznym impulsem Gorbaczowa czy Jakowlewa. Prawda jest taka, że była to odpowiedź na rosnące koszty utrzymania imperium, wyreżyserowana przez specjalistów z KGB.
I wreszcie wyścig zbrojeń. Reagan świadomie tak rozkręcił wyścig zbrojeń, że zmusił ZSRR do wydawania olbrzymich funduszy na ten cel. Polityka Reagana była bardzo przemyślana i sprytna. Cały pomysł gwiezdnych wojen był w dużej mierze oparty na fikcji i dezinformacji. Rozmawiałem wówczas z asystentem sekretarza obrony USA i powiedziałem mu, że to, co prezentuje rzekomo USA, z naukowego punktu widzenia będzie realne dopiero za 20 lat. Odparł: No cóż, ale w tym czasie Związek Sowiecki będzie wydawał pieniądze na ściganie się z nami.
Gwoździem do trumny gospodarki ZSRR, który sprowokował pieriestrojkę, był dramatyczny spadek cen ropy. W połowie lat 80. cena baryłki ropy spadła z 38 do 12 dolarów, co oznaczało, że Związek Sowiecki stracił dwie trzecie dochodów. Co mógł w tej sytuacji zrobić? Przekonać Amerykanów do zaniechania wyścigu zbrojeń? Wycofać się z czynnego udziału w konfliktach zbrojnych w Afryce i Azji? Gorbaczow mówił wprost do wielu komunistycznych przywódców (świadczą o tym dokumenty), że jeśli ZSRR nie podejmie tych działań, będzie skończony.

Putin, czyli Spectra
Jakie były następstwa pieriestrojki? Komunistyczni działacze przekształcili się w demokratów i biznesmenów, nastąpiła prywatyzacja, podział funkcji, wyodrębnienie się grupy miliarderów. Politbiuro zdecydowało, że potrzebna będzie nowa kadra, na uczelnie posłano więc grupę młodych ludzi, których kształcono w kierunkach marketingowych i biznesowych. Ci zaufani ludzie partii stanęli później na czele sprywatyzowanych przedsiębiorstw. Nie wiadomo, ile pieniędzy zniknęło podczas przekształceń i po nich. Wiadomo tylko, że 300 mld dolarów ulokowano w zachodnich bankach.
Teoretycznie komunizm zniknął, ale jego struktura organizacyjna została. Przedstawiciele nomenklatury są teraz bardzo bogaci. Po 10 latach wątpliwości i wahań postkomunistyczna Rosja przeszła do ofensywy. Prezydenckie wybory sprzed pięciu lat to najlepszy przykład tego, czym stała się dzisiejsza Rosja. Kiedy wyborcy musieli wybierać między komunistami a pseudodemokratami, właściwie nie mieli wyboru, bo obie strony niewiele się różniły. W tym zamkniętym układzie powiązań są też Sąd Najwyższy, banki i przedsiębiorstwa. A kim jest prezydent Rosji? Putin pracował przecież w KGB. Ta sytuacja przypomina jeden z odcinków przygód Jamesa Bonda, w którym występuje tajemnicza organizacja Spectra. Kiedy mówimy o strukturach rosyjskiej mafii, to musimy mieć świadomość, że rosyjska mafia to w rzeczywistości wierchuszka państwa, rząd i najwyżsi politycy. Rosja jako kraj cofa się, jej armia znowu ma sowiecką flagę, znów pojawiają się więźniowie polityczni. W ciągu ostatnich 10 lat Rosja była chaotyczna, teraz jest agresywna. Wtrąca się w sprawy Ukrainy, Gruzji i ma zaborcze intencje, także wobec krajów bałtyckich, mimo że znalazły się w NATO.
Ludzie, którzy kolaborowali z Sowietami, dopiero doszli do władzy. Komunizm we Włoszech wcale nie zniknął, pod zmienioną nazwą wygrał już raz wybory. Elity polityczne w zachodniej Europie są mniej lub bardziej otwarcie zaangażowane we współpracę z Rosją. Jack Straw, obecny szef brytyjskiego MSZ, utrzymywał kontakty z pracownikami KGB. I nikomu to nie przeszkadza. Oczywiście, ludzie, którzy doszli do władzy, a wcześniej mieli koneksje z ZSRR, teraz nie lubią rozmawiać o przeszłości.

Moralna schizofrenia
We współczesnym świecie zaczęliśmy z pozoru doceniać role sądu i kary dla zbrodniarzy. Morderców i katów wymieniamy z nazwiska i stawiamy przed trybunałami. W Serbii i Bośni publicznie wymieniają nazwiska zbrodniarzy wojennych. Ofiary reżimu, obojętnie czy w Afganistanie, czy w Kambodży, wołają o pomstę. Trybunał w Norymberdze pokazał, że niektóre historyczne fakty można zakwalifikować jako zbrodnie przeciw ludzkości. A Katyń? Przez wiele lat po upadku ZSRR był to temat tabu. Zbrodniarze komunistyczni, jak pułkownik Soprunienko, żyli spokojnie. Jak to się stało, że Zachód zapadł na moralną schizofrenię? Straszliwe zbrodnie Sowietów nie są uważane za zbrodnie. Co jakiś czas zdarzają się procesy byłych esesmanów w krajach Ameryki Południowej za mordy, których dokonali kilkadziesiąt lat temu, a ma jesteśmy dumni, że sprawiedliwość działa. Kiedy jednak mówimy o Erichu Honeckerze, który wydawał polecenia zabijania ludzi, podnoszą się krzyki, że to nieludzkie, bo on jest już stary, i w efekcie puszczamy go wolno. Dochodzi do absurdu.
Siedem lat temu, kiedy opublikowałem książkę opartą na dokumentach znalezionych w Polsce, byłem przekonany, że Wojciech Jaruzelski wyląduje w więzieniu. Tymczasem widzę, jak w telewizji udowadnia, że jest bohaterem. Mimo że wszystkie dokumenty dowodzą, iż ma krew na rękach. Pamiętam wywiad dla BBC sprzed kilku lat. Kierowca, którego po mnie wysłano, powiedział mi, że wiózł niedawno Markusa Wolfa (byłego szefa Stasi), który przyjechał do Londynu, by promować swoją książkę. Dla mnie był to taki szok, jakby ktoś mi powiedział, że w telewizji puszczą wywiad z Himmlerem. Kiedy ktoś powiedział mi, że Jerzy Urban przeżył tsunami w Azji, wcale mnie to nie zdziwiło. Urban jest niezniszczalny.

Specjaliści z KGB
Tyle lat po zakończeniu wojny i kilkanaście lat po upadku komunizmu jakakolwiek próba ucięcia głowy totalitarnej hydrze napotyka potężny sprzeciw na Zachodzie. Próba potraktowania symboli komunistycznych tak, jak są traktowane nazistowskie, budzi sprzeciw. Kilka miesięcy temu w Rosji odbył się gigantyczny show propagandowy z okazji rocznicy zakończenia II wojny światowej. Przywódcy Zachodu radośnie bili brawa, choć zdawali sobie sprawę, że to święto miało poprzedzać wzniesienie nowego pomnika Stalina! Dzisiaj zachodni przywódcy chwalą urzędników KGB, którzy wsadzali do więzień takich ludzi jak ja.
W ramach tworzenia koalicji antyterrorystycznej premier Tony Blair po konsultacjach z USA pojechał do Rosji i stwierdził, że cieszy się, iż Rosja stoi wreszcie ramię w ramię z przywódcami Zachodu w walce z terroryzmem, bo ma wielkie doświadczenie w tej dziedzinie. To jest tak idiotyczne jak powiedzenie, że Niemcy mają wielkie doświadczenie w radzeniu sobie z Żydami.
Przecież to właśnie Rosja wymyśliła polityczny terroryzm naszych czasów. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że sprawcy większości ataków terrorystycznych - łącznie z Nowym Jorkiem czy Londynem - przeszli przez obozy szkoleniowe w ZSRR, co więcej - wielu z nich nadal otrzymuje wsparcie Rosji, może nawet finansowe. Szkolący ich KGB-owcy dalej sprzedają broń swoim starym klientom, system działa. Nikogo to nie obchodzi. Policja na całym świecie poszukuje Michaiła Buta, który jest głównym dostawcą broni dla Al-Kaidy. But mieszka w Moskwie i często udziela wywiadów prasie, nie ukrywa się, choć gdyby przyjechał do Londynu, natychmiast zostałby aresztowany. Kim jest? Byłym oficerem służb bezpieczeństwa.

Niedokończona bitwa
Czy cokolwiek osiągnęliśmy? Mimo wszystko tak. Przede wszystkim, co wynika z dokumentów, zdelegalizowaliśmy moralnie reżim komunistyczny do tego stopnia, że nawet aparatczycy nie chcieli być komunistami, a słowo komunizm stało się wstydliwe.
Zachód długo sądził, że musi się z Układem Warszawskim zaprzyjaźnić albo rozpocząć z nim wojnę, bo inaczej go nie pokona. Dysydenci w krajach komunistycznych pokazali, że ZSRR można pokonać bez wojny. Reagan i Thatcher dziękowali mi za to osobiście. To podziękowanie należy się wszystkim dysydentom, a tych dwoje polityków wiedziało, jak zniszczyć ZSRR. Nie wygrali jednak zimnej wojny. Komunizm nie zginie, póki nie wyrzucimy go na śmietnik historii, póki trybunał nie osądzi zbrodni komunistycznych. Stoimy przed zagrożeniem stworzenia w Rosji (i nie tylko) nowego potwora, który może być tak niebezpieczny jak komunizm.

Dinozaury komunizmu

Michaił Gorbaczow
przywódca ZSRR
- odpowiedzialny za stłumienie demonstracji ulicznych w Tbilisi w 1989 r. (zginęło 16 osób), w Baku w 1990 r. (zginęły 132 osoby) oraz rozgromienia manifestacji pod gmachem telewizji w Wilnie w 1991 r. (zginęło 14 osób)
- wyróżniony Pokojową Nagrodą Nobla w 1990 r.; wystąpił w reklamie Pizza Hut w 1997 r., za którą otrzymał milion dolarów honorarium

Wojciech Jaruzelski
przywódca PRL
- odpowiedzialny za wprowadzenie stanu wojennego w 1981 r., udział Polski w interwencji w Czechosłowacji w 1968 r., wydarzenia z grudnia 1970 r. (zginęły 42 osoby) i spacyfikowanie kopalni Wujek w 1981 r. (zginęło 9 osób)
- został pierwszym prezydentem w wolnej Polsce, dziś 36 proc. Polaków twierdzi, że dobrze pełnił ten urząd, a 54 proc. uważa go za patriotę; wydane przez niego w czerwcu wspomnienia natychmiast stały się bestsellerem

Gustaw Husak
przywódca Czechosłowacji
- odpowiedzialny za zdławienie praskiej wiosny w 1968 r. (zginęły 72 osoby)
- ustąpił z urzędu w 1989 r. z gwarancją, że nie będzie pociągnięty do odpowiedzialności; zmarł w 1991 r.

Erich Honecker
przywódca NRD
- odpowiedzialny za wydanie rozkazu strzelania do ludzi, którzy chcieli przeskoczyć mur berliński w latach 1960-1989 (zginęło 916 osób), i stworzenie bezprecedensowego systemu inwigilacji mieszkańców NRD (teczki założono 6 mln osób)
- zwolniony z aresztu zmarł w Chile


Więcej możesz przeczytać w 31/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 31/2005 (1183)

  • Przewodnik po Muzeum Powstania Warszawskiego7 sie 2005Muzeum Powstania Warszawskiego 1 prawdziwy mundur dowódcy powstania, gen. Chruściela - "Montera", znajduje się wśród eksponatów muzeum 25 metrów długości ma replika kanału, którym poruszali się...1
  • Na stronie - Polskandia czy Polskaruś?7 sie 2005Z Polski jest teraz niemal dokładnie tak samo daleko (i tak samo blisko) na Białoruś jak do Irlandii Każdy ma takiego Łukaszenkę, na jakiego zasługuje; nasz nazywa się Lepper. Andrzej Lepper cieszy się w Polsce mniej więcej piętnastoprocentowym...3
  • Skaner7 sie 2005SKANER - POLSKA AFERA ORLENU Makler Cimoszewicz Marszałek Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz powiedział przed komisją śledczą ds. Orlenu, że akcje płockiej spółki, które nabył w 2000 r., kupił za pieniądze i w imieniu...6
  • Dossier7 sie 2005ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Wiele osób, które powoływał i odwoływał Leszek Miller, czuło się nie jak mebel, tylko chyba jeszcze gorzej" Program III Polskiego Radia JAN ROKITA lider PO "Ten Sejm jest...7
  • Sawka czatuje7 sie 20058
  • Okiem barbarzyńcy - Kto nas wpuścił w rurę?7 sie 2005Chcę w Polsce dobrze funkcjonującego prawa, chcę więc kolejnych komisji śledczych Sejmowe komisje w Polsce mają dziwną moc stymulowania prokuratury. Dopiero po zakończeniu prac komisji w sprawie Rywina prokuratura postawiła pierwsze zarzuty...12
  • Poczta7 sie 2005Rak umysłu Autorka artykułu "Rak umysłu" (nr 30) pisze, iż "nawet buddyjscy mnisi zaczynają odradzać mieszkańcom Zachodu medytowanie według wschodnich technik". To stwierdzenie ma być jakoby ostatecznym uzasadnieniem...13
  • Playback7 sie 200513
  • Z życia koalicji7 sie 2005Nieustraszony milicjant obywatelski Dziewulski Jerzy (tak, pamiętamy, że sami ogłosiliśmy bojkot dziennikarski tej postaci, ale na chwilę go zawieszamy) przestraszył się nie na żarty, że ktoś dybie na jego życie, i rozpowiada o tym na...14
  • Z życia opozycji7 sie 2005W ostatni czwartek, przed południem, byliśmy w Sejmie świadkami historycznego wydarzenia. Konsumując sernik na zimno, słuchaliśmy ostatniego w kilkusetletnich dziejach polskiego parlamentaryzmu przemówienia Romana Jagielińskiego....15
  • Nałęcz - Elita kontra motłoch7 sie 2005W 1980 r. można było akceptować PRL i jednocześnie wspierać "Solidarność" Sejm przyjął ustawę ustanawiającą 31 sierpnia Dniem Solidarności i Wolności. Będzie to święto państwowe, upamiętniające wielki historyczny zryw, który w 1980 r....16
  • Fotoplastykon7 sie 200517
  • Tyranienko Białorusi7 sie 2005Łukaszenka wypowiada Polakom zimną wojnę Nie wygraliśmy zimnej wojny - ostrzega na łamach "Wprost" Władimir Bukowski, rosyjski pisarz emigracyjny, były więzień łagrów. A białoruski pisarz Sokrat Janowicz powiada, że to, co się obecnie dzieje...18
  • Bezkarność Łukaszenki7 sie 2005Europolitycy w mdłych słowach dają dobre rady, na które sami już wpadliśmy Władza białoruska, która na co dzień łamie prawa człowieka i jest uwikłana w układy przestępcze, może utrzymać swoją pozycję tylko dzięki izolowaniu społeczeństwa od...24
  • Rubikon7 sie 2005Izolacja Białorusi, do której doprowadza Łukaszenka, jest wygodna dla Moskwy No i stało się. Do opisania sytuacji wokół Związku Polaków na Białorusi potrzeba nowych słów. Trzech działaczy ZPB wtrąca się do więzienia, przez co stają się...26
  • Centrum przeciw winie7 sie 2005Jeśli w Berlinie powstanie Centrum przeciw Wypędzeniom, niech w Warszawie stanie Europejskie Centrum Pamięci Zbrodni Niemieckich Niech nikt nie ma złudzeń. Próby przesunięcia Niemców z obozu sprawców do obozu ofiar nie skończą się tym, że...28
  • Prywatne leczy7 sie 2005Sprywatyzowano już de facto około 70 proc. polskiej służby zdrowia Polska służba zdrowia przypomina dziś handel z czasów późnej PRL, gdy powstały sklepy komercyjne. Jest niby państwowa, ale w dużej części już prywatna. Jest taką hybrydą dlatego,...30
  • Moda na liberalizm7 sie 2005Manifest Millera - polemika Próba wchodzenia w buty Schroedera czy Blaira przez polskich polityków lewicy wygląda groteskowo W Polsce zapanowała moda na etykietki: ten - liberał, tamten - socjalista, ten - beton, tamten - reformator. Po pewnym...36
  • Giełda7 sie 2005Hossa Świat Znaki Dziwne znaki, które pojawiły się na szwedzkich polach, okazały się dziełem nie kosmitów, lecz pracowników kolei SJ. Wycięli w trawie na wynajętych nieużytkach gigantyczne loga firmy oraz cenniki...38
  • Pistolet na wodę7 sie 2005Rachunki Polaków za wodę wzrosną nawet o 1000 zł rocznie Oszczędzajcie wodę, bierzcie krótkie prysznice, nauczcie się zakręcać kran podczas mycia zębów. Każda kropla wody jest cenna" - tak w czerwcu 2005 r. apelował do Włochów szef Obrony...40
  • Dr Hartz i Mr Schroeder7 sie 2005Tandem, który zatopił Volkswagena i gospodarkę Niemiec Volkswagen jest obecnie lustrzanym odbiciem stanu niemieckiej gospodarki: przynosi straty, zatrudnia kilkadziesiąt tysięcy ludzi za dużo, produkcja aut kosztuje o 40 proc. więcej niż u...46
  • Górnik w portfelu7 sie 2005250 zł rocznie na górnicze emerytury pomostowe - tyle posłowie wyłudzili od każdego pracującego Polaka Przedwyborcza Polska jest jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, gdzie wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, za to ona...48
  • 2 x 2 = 4 - Choroba zakaźna7 sie 2005Sukcesy populistycznych haseł mają źródło w niewiedzy, w niedokształceniu ich adresatów Szczególnie ostre objawy choroby zakaźnej - populizmu - występują u polityków w okresie przedwyborczym. Niestety, nie tylko u tych, którzy od dawna obiecują...50
  • Człowiek, który nie chciał być papieżem7 sie 2005100 dni Benedykta XVI To najmniej wdzięczna rola na świecie. Być następcą Jana Pawła II, być codziennie doń porównywanym - to wyzwanie, któremu trudno sprostać. Może dlatego kwietniowe konklawe było tak krótkie: nie było chętnych do objęcia tej...52
  • Polskie motyle7 sie 2005Otylia Jędrzejczak lubi poleniuchować, a Paweł Korzeniowski to filozof nie zawsze słuchający poleceń trenera Jaka jest najnowsza polska specjalność? Hydraulik? Pielęgniarka? Wreszcie liczymy się w dziedzinie, która nie tylko cieszy się prestiżem,...56
  • Koniec końca świata7 sie 200510 miejsc, które musisz zobaczyć Budrewicz odkrywa Hierro i Gomerę Miejsc, gdzie kończy się świat, mamy pod dostatkiem - kilka nawet w Polsce. Jeden z nich, a właściwie dwa mało znane zakamarki na końcu świata, w które warto wetknąć nos, to El...60
  • Zbrodnia zaniechania7 sie 2005Stalin rękoma zbrodniarzy niemieckich ukrzyżował Warszawę Jest błogosławieństwem, że Polacy to robią. Po pięciu, sześciu tygodniach wybrniemy z tego. A po tym Warszawa, stolica, głowa, inteligencja tego byłego 16-17-milionowego narodu Polaków...64
  • Know-how7 sie 2005Unia zwierząt Dzikie zwierzęta coraz częściej osiedlają się na terenach rolniczych porzuconych przez ludzi, którzy w poszukiwaniu pracy przenoszą się do miast. Coraz więcej wilków zamieszkuje porzuconą przez ludzi...68
  • Kaczka trojańska7 sie 2005Niektóre kraje zaczęły robić zapasy leków skutecznych w leczeniu ptasiej grypy Ponad trzydzieści osób zmarło już na tajemniczą epidemię atakującą hodowców świń w chińskiej prowincji Siczuan. Objawy choroby przypominają grypę, ale władze...70
  • Chór rafy koralowej7 sie 2005Trzaski, którymi krewetki straszą swoich wrogów, zakłócają działanie sonarów okrętów podwodnych Wbrew popularnemu powiedzeniu ryby mają głos. I to całkiem donośny. Toczą kłótnie o to, komu przypadnie kawałek morskiego dna, smakowity robak lub...74
  • Pierwsi Amerykanie7 sie 2005Ameryka mogła być zasiedlona, gdy w Europie królował neandertalczyk! Przed 40 tys. lat grupa ludzi przemieszczała się brzegiem jeziora opodal wulkanu Cerro Toluquilla w dzisiejszym Meksyku. Nie wiadomo, czy polowali, czy uciekali przed erupcją...76
  • Bez granic7 sie 2005Krwiożercze arbuzy Kuwejt zakazał importu irackich arbuzów. Władze obawiają się, że w owocach będą przemycane narkotyki lub materiały wybuchowe. Ta decyzja to odpowiedź na niedawne zamachy w Mosulu, kiedy wybuch ukrytej w...78
  • Triumf postkomunizmu7 sie 2005Siedem lat temu myślałem, że Jaruzelski wyląduje w więzieniu. Teraz widzę, jak w telewizji dowodzi, że jest bohaterem Prezydent Reagan, przemawiając w brytyjskim parlamencie, powiedział, że komunizm jest skazany na śmierć i zapomnienie. Po 20...80
  • Skok kangura7 sie 2005Australia staje się "zastępcą amerykańskiego szeryfa" w rejonie Pacyfikui Jeszcze dziesięć lat temu Lee Kuan Yew, ówczesny premier Singapuru, ostrzegał Australię, że jeśli ten kraj nie weźmie się do reform, niedługo zostanie "białym śmieciem...86
  • Dzieci króla Fahda7 sie 2005W renomowanej muzułmańskiej szkole w Niemczech uczniowie szkoleni są w nienawiści do Zachodu W Niemczech można publicznie drwić z Osamy bin Ladena, ale przecież nie ma on nic wspólnego z "prawdziwym", a więc pokojowym islamem. Ktoś, kto śmiałby...88
  • Zabójcza kroplówka7 sie 2005W Nigerii od 1960 r. rozkradziono 375 mld dolarów - sześć razy więcej, niż kosztował plan Marshalla Są tak wygłodzone, że ich mięśnie zanikają, a przez skórę prześwitują kości. Ich organizmy nie są w stanie nawet regulować temperatury ciała. To...90
  • Menu7 sie 2005KRAJ Prawdziwy Riedel Miał naturę hipisa i nosił się jak hipis, fascynowali go Indianie i legendarni rockmani. Okazał się jednym z najlepszych wokalistów polskiego rocka. Nagrał kilkanaście albumów z grupą Dżem (mając...94
  • Recenzje7 sie 200596
  • Ojciec chrzestny z Detroit7 sie 2005****Iggy Pop należy do tych nielicznych i godnych najwyższego szacunku wykonawców, którzy dowiedli, że i w muzyce rockowej można starzeć się z klasą i urągającą metryce urodzenia żywotnością legendarnych bluesmanów z pokolenia...96
  • Seks, zbrodnia i Sycylia7 sie 2005***Bohater telewizyjnego serialu "Ośmiornica" komisarz Corrado Cattani ma groźnego konkurenta. Salvo Montalbano jest mniej przystojny, lecz równie dociekliwy, a z pewnością bardziej oczytany. W rozwiązaniu jednej z kryminalnych...96
  • Kurczak z supermarketu7 sie 2005***1/2*Są młodzi, piękni, zamożni i... bardzo sobą znudzeni. Dopiero kiedy odkrywają, kim są w tym drugim, sekretnym życiu, ich małżeństwo nabiera smaku - jak kurczak z supermarketu posypany obficie curry. Okazuje się bowiem, że za...96
  • Czuła Renee7 sie 2005*****Do wycieczek wielkich gwiazd opery w krainę piosenki zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Z mniejszym lub większym powodzeniem czynili to Trzej Tenorzy, Kathleen Battle, Jessye Norman czy nasza Małgorzata Walewska. Zawsze jednak były to...96
  • Fruwająca gitara7 sie 2005****Nawet jeśli ktoś uważa, że grupa Deep Purple to dinozaury, nie może odmówić jej miejsca w rockowym panteonie. Członkowie tego długowiecznego brytyjskiego zespołu, tak ważnego dla hard rocka, nie tylko zajmują się odcinaniem...96
  • Galeria Ameropa7 sie 2005Aby zobaczyć największe dzieła europejskiej sztuki, trzeba pojechać do USA Wystawa Cezanne'a i Pissarra, czyli tych gejów?". Preferencje seksualne wielkich malarzy najbardziej interesowały uczestników parady odbywającej się na zakończenie...98
  • Muzyka gangsterów7 sie 2005Hip-hop na stałe wprowadził mentalność i przestępczy kodeks getta do muzycznego mainstreamu Rap i hip-hop to już nie biedni, rymujący młodzieńcy z obskurnych spelunek w czarnych gettach. To płytowy biznes szacowany na 1,6 mld dolarów rocznie. Nie...102
  • Teatr Edynburg7 sie 20055 lat, 3 miesięcy i 25 dni potrzebowałby widz na obejrzenie 1800 spektakli pokazywanych w stolicy Szkocji Trudno uwierzyć, że w sierpniu w Edynburgu może się toczyć normalne życie. Bo jak normalnie żyć, kiedy odbywa się tam nie tylko teatralny...104
  • Ueorgan Ludu7 sie 2005TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 31 (146) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 1 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Nadajemy na fali Tu Radio Wolna Białoruś 7.00 Pogadanka religijna abpa T. Gocłowskiego: Miłuj...105
  • Skibą w mur - Ci straszni Polacy!7 sie 2005Po powrocie z urlopu chwalimy niemieckie drogi, greckie knajpki, hiszpańskie plaże i narzekamy na rodaków Najgorszą opinię o Polakach - jak wiadomo - mają sami Polacy. Potwierdzają to liczne badania i ankiety, w których sami siebie strasznie nie...106