Dwie Europy

Dwie Europy

Podział kontynentu na dynamiczną północ i niewydolne południe nie pokrywa się z geografią ani z polityką Żałobne dźwięki "Requiem" Giuseppe Verdiego, rozbrzmiewające o tej samej godzinie w teatrach i salach koncertowych całego kraju, to dość osobliwy początek świątecznych przygotowań. Taką formę protestu wybrali kilka tygodni temu pracownicy instytucji kulturalnych we Włoszech, by dać wyraz żałobie po "pogrzebanej przez budżet kulturze". Sprzeciwiając się budżetowym cięciom na przyszły rok, zastrajkowali też robotnicy zakładów przemysłowych, kolejarze, personel lotniczy i urzędnicy bankowi.
Drastyczny program oszczędnościowy rządu nie uchronił Włoch przed wystawieniem ich gospodarce bezlitosnej oceny przez prestiżowy brytyjski tygodnik "The Economist". "Addio, dolce vita" - brzmiała konkluzja biznesowej wyroczni. Włochy przeżywają fazę "długiego i powolnego upadku". Szwankują finanse publiczne, opóźniają się reformy, zbyt powolny jest proces liberalizacji rynku. Bez rozległych, bolesnych przemian Włochy może czekać taki koniec jak Wenecję, która zbyt długo zadowalała się historycznymi sukcesami, a dziś jest "niewiele więcej niż atrakcją turystyczną".



Requiem dla modelu
Lamenty nad włoską gospodarką od lat są niemal rytuałem, rzadko przerywanym refleksją, że w końcu daje sobie ona jakoś radę. Tak się złożyło, że surowe, choć nieco mniej dramatyczne oceny zebrały w ostatnim czasie gospodarki dwóch innych czołowych państw kontynentu - Francji i Niemiec. Razem z Włochami kraje te tworzyły podwaliny wspólnoty europejskiej. Czy teraz są dowodem słabnięcia gospodarczych struktur całej UE? Na takie dictum obruszają się dziś inne unijne państwa - Wielka Brytania, kraje skandynawskie czy na przykład Hiszpania, przedstawiając obraz dynamicznego wzrostu, spadającego bezrobocia, stabilnych finansów i prężnego rynku. Do maruderów nie chcą się też zaliczać nowi członkowie UE, tacy jak Polska czy Słowacja, których gospodarki rosną znacznie szybciej od unijnej przeciętnej. Do niedawna dominujący w unii francusko-niemiecki tandem głosił koncepcję "Europy dwóch prędkości", czyli szybszego tempa integracji jedynie "starych" państw UE. Dziś okazuje się, że wewnątrzeuropejski podział może przebiegać gdzie indziej, a "nowi" członkowie niekoniecznie skazani są na kompleks niższości wobec "starych".
Chodzi o modele polityki społeczno-gospodarczej, które ostatnio są przedmiotem coraz gwałtowniejszych polemik w Brukseli i stolicach państw członkowskich. Trzy tygodnie "płonących nocy" w październiku i listopadzie na przedmieściach francuskich miast rzuciły światło nie tylko na stan ducha dzieci imigrantów z Maghrebu. W Paryżu otwarcie mówi się o związku między zamieszkami a francuskim modelem społecznym. Szczodry dla osób mających zatrudnienie, którym oferuje rozliczne świadczenia socjalne tudzież zmniejszenie czasu pracy do 35 godzin tygodniowo, poświęca mniej uwagi ludziom bez pracy. Rezultatem tego jest niemal 10-procentowe bezrobocie, w dzielnicach imigrantów przekraczające 30 proc. Statyczna gospodarka, ze wzrostem na poziomie 1-2 proc. rocznie, nie rokuje szybkiego przyrostu miejsc pracy. "Tak, francuski model społeczny przeżył się, niezbędne jest radykalne zerwanie z przeszłością" - mówi szef francuskiego MSW Nicolas Sarkozy, kandydat do fotela prezydenckiego w 2007 r. "Musimy zerwać z rodzącymi niestabilność reformami i obłudną ostrożnością, która przez ostatnich trzydzieści, czterdzieści lat prowadziła nas w ślepe uliczki. Jedyny model społeczny godny tej nazwy to taki, który każdemu zapewnia pracę. Nasz tego nie gwarantuje" - dodaje.
Sarkozy nie zaprzecza, że ma na myśli model brytyjski, zwany też anglosaskim, czasem amerykańskim. Wprowadzona na początku lat 80. nad Tamizą, a także po drugiej stronie oceanu kombinacja cięć podatkowych, reform na rynku pracy i deregulacji gospodarki zaowocowała przerwaniem spirali spadkowej, stabilnym wzrostem PKB i zwiększaniem liczby miejsc pracy. Niedobrej spirali, nakręcającej się od lat 70., nie zdołała przerwać reszta kontynentu za sprawą dwóch głównych gospodarek - niemieckiej i francuskiej. W Niemczech realizowany po wojnie model "społecznej gospodarki rynkowej" najpierw przyniósł powszechną pomyślność i dobrobyt. W ostatnich kilkunastu latach jednak - wraz z przyrostem socjalnych obciążeń, ale bez adekwatnego wzrostu dynamiki i konkurencyjności gospodarki - doprowadził do gospodarczej stagnacji i wysokiego bezrobocia. Z powodu zadyszki głównych europejskich lokomotyw powiększał się dystans między UE a Ameryką. Według ogłoszonej w 2000 r. agendy lizbońskiej, do 2010 r. Unia Europejska miała prześcignąć USA i stać się najdynamiczniejszą i najbardziej konkurencyjną gospodarką świata. W połowie drogi wydaje się odleglejsza od celu niż na jej początku. Przewidziane w agendzie reformy, mające doprowadzić do wzrostu zatrudnienia i zwiększenia innowacyjności przez wzrost nakładów na badania i rozwój, pozostały na papierze. Z dwudziestu najlepszych uniwersytetów świata tylko dwa są w Europie, oba w Wielkiej Brytanii. Nad Tamizą bezrobocie wynosi dziś tylko 4,6 proc. mimo przyjęcia tam w ubiegłym roku ponad 200 tys. nowych pracowników z Europy Środkowej i Wschodniej. We Francji i Niemczech jest dwukrotnie wyższe mimo praktycznie zamkniętego rynku pracy.

Pieniądze na pracę, nie na krowy
Przed październikowym szczytem UE w Hampton Court profesor Andre Sapir z Wolnego Uniwersytetu w Brukseli wyodrębnił cztery modele polityki społeczno-gospodarczej w unii. Tylko dwa pierwsze są ekonomicznie wydolne i racjonalne: anglosaski, praktykowany w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Portugalii (słabe związki zawodowe, duża rozpiętość płac, słaba ochrona pracownika przed zwolnieniem, ale z aktywną pomocą w znalezieniu pracy, minimalny poziom bezpieczeństwa socjalnego), i nordycki, praktykowany w Finlandii, Szwecji, Danii, Austrii i Holandii (wysokie podatki i wydatki publiczne na edukację, opiekę socjalną, silne związki zawodowe, mniejsze zróżnicowanie płacowe, swoboda w zwalnianiu pracowników w połączeniu z hojnymi zasiłkami dla bezrobotnych). Do tych dwóch modeli, zwłaszcza do pierwszego, skłaniają się też nowe państwa członkowskie UE, przy czym, zdaniem belgijskiego profesora, jedynie nordycki jest zarówno efektywny, jak i sprawiedliwy. Dwa ostatnie, uznane za niewydolne, ze znacznie wyższymi wskaźnikami bezrobocia i ubóstwa, to model kontynentalny (Francja, Niemcy, Belgia, Luksemburg: wysokie wydatki socjalne, silna ochrona pracowników przed zwolnieniem, niższe zasiłki dla bezrobotnych, silna pozycja związków zawodowych mimo malejącej liczby ich członków, np. we Francji zaledwie 7-8 proc. zatrudnionych) i śródziemnomorski (Włochy, Grecja, niewydolny i niesprawiedliwy; wysokie, choć często nieracjonalne wydatki publiczne, ochrona pracowników przed zwolnieniem, ale niskie zasiłki dla bezrobotnych, wczesne emerytury). Jednak na tymże śródziemnomorskim obszarze Hiszpania, dzięki liberalnej polityce gospodarczej ostatnich kilkunastu lat i usuwaniu przeszkód w tworzeniu nowych miejsc pracy, osiągnęła trzykrotnie wyższą od europejskiej przeciętnej stopę wzrostu i zredukowała bezrobocie z 22 proc. do 10 proc.
Swoisty podział Europy na efektywną, dynamiczną północ i biedniejsze, mniej wydolne południe niekoniecznie pokrywa się więc z geografią, a granice między powyższymi modelami z podziałami politycznymi. Zaprzysięgłym obrońcą modelu socjalnego, z silną rolą państwa, jest centroprawicowy prezydent Francji Jacques Chirac, który niedawno nazwał liberalny kapitalizm w angloamerykańskim stylu "komunizmem nowego stulecia". We Włoszech ewentualna koalicja centrolewicowa zapowiada się jako bardziej liberalna niż obecny centroprawicowy rząd Silvio Berlusconiego - uważa James Walston, politolog z The American University w Rzymie. Próby wyperswadowania Europie źle rokującego jej przyszłości starego modelu socjalnego podjął się od początku brytyjskiej prezydencji w lipcu tego roku premier Tony Blair. W obliczu wyzwań globalizacji, rozwoju gospodarek Chin, Indii i innych azjatyckich krajów, radykalnie odmieniającego otoczenie gospodarcze, Europa nie może czekać dziesięć czy więcej lat na niezbędne zmiany - oświadczył Blair, proponując dostosowanie budżetu UE na lata 2007-2013 do wymogów XXI wieku. Nie jest normalne, że Europa przeznacza 40 proc. budżetu na 5 proc. swojej ludności, sztucznie utrzymując wysokie ceny żywności. Wydatki na rolnictwo, które uszczęśliwiają farmerów francuskich, są siedmiokrotnie wyższe od sum przeznaczanych na naukę, badania i edukację. Pieniądze na miejsca pracy, a nie na krowy - apelował brytyjski premier.

Dwie prędkości
O pieniądze wszakże zaczyna się rozbijać plan rozsądnego "wymodelowania" Europy. Gwoli utrzymania brytyjskiego rabatu, kilkumiliardowej ulgi we wpłatach budżetowych, z jakiej Londyn korzysta od 1984 r., Blair zaproponował cięcia, które dotknęłyby głównie nowe państwa członkowskie UE. Wolta zadziwiająca, jako że ważną częścią budżetowej restrukturyzacji miało być zwiększenie pomocy regionalnej dla najbiedniejszych państw członkowskich i jeszcze w październiku brytyjski wicepremier John Prescott zapewniał, że tak się stanie. Unijne fundusze strukturalne pomogły swego czasu w unowocześnieniu i przekształceniu biednej przed laty gospodarki Hiszpanii i na powtórzenie tego sukcesu liczyły nowe państwa UE.
Na ironię zakrawa fakt, że to etatystyczna Francja zablokowała reformę wydatków na wspólną politykę rolną, a głównym hamulcowym przemodelowania UE jest dziś liberalna Wielka Brytania. Proponowany przez nią budżet wprowadza system "dwóch prędkości", który jeszcze bardziej podzieli Europę - twierdzi komisarz UE ds. budżetu Dalia Grybauskaite.. Europa kontra Europa czy tylko bunt "starej Europy"? Budowa europejskiego modelu na miarę XXI wieku spali na panewce, jeśli z powodu różnych prędkości cała unia zacznie przypominać ślimaka.
Okładka tygodnika WPROST: 51/52/2005
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2005 (1203)

  • Na stronie - Darmowe koszty 19 gru 2005, 16:00 Polak prywatny żyje ciągle pod okupacją Polaka publicznego, któremu nie ufa 3
  • Skaner 19 gru 2005, 16:00 (Skaner - Polska) WYROK Rymarz zlustrowany Ferdynand Rymarz, przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, nie był agentem peerelowskiej bezpieki - uznał sąd lustracyjny. W orzeczeniu sędzia Małgorzata Mojkowska potwierdziła informacje... 8
  • Dossier 19 gru 2005, 16:00 ZBIGNIEW ZIOBRO minister sprawiedliwości "W więzieniach jest ciasnawo i będzie jeszcze ciaśniej" "Rzeczpospolita" MAREK JUREK marszałek Sejmu "Mam nadzieję, że Aleksander Kwaśniewski nie będzie chciał, żeby jego... 9
  • Sawka czatuje 19 gru 2005, 16:00 10
  • Playback 19 gru 2005, 16:00 18
  • Poczta 19 gru 2005, 16:00 AMERYKA W AFRYCE Byłem trzy razy w RPA i muszę zaprotestować przeciw sugestiom Olgerda Budrewicza, że poziom przestrępczości w Durbanie i Johannesburgu odpowiada temu w Warszawie ( "Ameryka w Afryce" nr 47). W Durbanie o godz. 18... 18
  • Ryba po polsku - Rzeź partyjnych niewiniątek 19 gru 2005, 16:00 Trzeba było skazać autorów Grudnia i stanu wojennego, a teraz prezydent by ich ułaskawił Gdyby z okazji Bożego Narodzenia posłowie SLD mieli pisać własną wersję Ewangelii, fragment o niewiniątkach wyrżniętych przez siepaczy Heroda brzmiałby mniej więcej tak: w tym to czasie... 19
  • Okiem barbarzyńcy - Zaszczuć Kurtykę 19 gru 2005, 16:00 Intryga mająca zniszczyć Kurtykę jest przedstawiana jako przeciwdziałanie intrydze. Oto III RP Trzecia RP jest wielkim balem przebierańców - pisałem w którymś z felietonów. Sprawa Janusza Kurtyki to jego kolejna odsłona. Nagonka na przyzwoitego człowieka jest prezentowana... 20
  • Fotoplastykon 19 gru 2005, 16:00 21
  • Nałęcz - Święta w III RP 19 gru 2005, 16:00 Nie tylko te, ale i kolejne święta spędzimy w Trzeciej, a nie w Czwartej Rzeczypospolitej Według niedawnych, przedwyborczych zapowiedzi PiS i PO, Boże Narodzenie mieliśmy już świętować w IV Rzeczypospolitej. Tymczasem ciągle trwa III RP i niewiele wskazuje na to, aby miało... 22
  • Ucieczka do wolności 19 gru 2005, 16:00 Nie chcemy już zwalać na Jałtę, Stalina, Gomułkę i Jaruzelskiego odpowiedzialności za złe drogi, skorumpowanych lekarzy, głupich polityków W Polsce wręcz uderza jawne pęknięcie między sferami publiczną i prywatną. Sfera publiczna to dla nas zepsuci politycy, niegościnne... 24
  • Drugie przyspieszenie 19 gru 2005, 16:00 Pięć rad Lecha Wałęsy dla braci Kaczyńskich Polsce potrzebne jest przyspieszenie" - to hasło rzuciłem u progu mojej prezydentury w 1990 r. Dziś, po piętnastu latach, rzucam je po raz drugi i dedykuję Jarosławowi i Lechowi Kaczyńskim u progu ich rządów. Bo mimo upływu lat te... 28
  • Honorowy czekista Gerhard S. 19 gru 2005, 16:00 Schroeder do spółki z Putinem założyli gazową pętlę na szyję połowie Europejczyków "Dziękujemy ci Gerd". Takie transparenty już szyją przeciwnicy gazociągu pod Bałtykiem. Przyjmując posadę szefa rady nadzorczej firmy budującej gazociąg, Schroeder przekonał sporą część... 32
  • Cieszcie się! 19 gru 2005, 16:00 Polska ma najwyższy poziom dobrobytu, najsprawniejszą gospodarkę i najlepsze perspektywy od wieków Polskę wszyscy kochają. To znaczy wszyscy Polacy. Wszyscy kochamy Polskę, ale najbardziej politycy. Z Polakami jest trochę tak jak w starym dowcipie: "Pan to musi kochaś swoją... 34
  • Polscy agenci Kremla 19 gru 2005, 16:00 Świetnie uplasowane i zakamuflowane pokolenia postsowieckiej agentury działają w Polsce także teraz 38
  • Alfabet koalicji 19 gru 2005, 16:00 Becikowe - po tysiącu za noworodka. Pomysł, który połączył mohery z aksamitami, wszechpolaków z mniejszością niemiecką, Kurskiego z Tuskiem, bo - jak się okazuje - wszyscy są za. Panie premierze, a czy nie można by dawać choćby po stówce za każdy akt prowadzący do becikowego?... 44
  • Alfabet opozycji 19 gru 2005, 16:00 Bizon - kiedyś kombajn, dziś zwierzę hodowlane, w przyszłości towarzysz Andrzeja Leppera w jego samotni w Koszalińskiem. Bizony do Polski sprowadził syn Najsłynniejszego Polskiego Mulata, budząc protesty ksenofobiczno-rasistowskich biologów, bojących się o genetyczną czystość... 46
  • Wydarzenia 2005 19 gru 2005, 16:00 Wydarzenia 2005 POLSKA 20 stycznia Ostatnie zadanie Umiera Jan Nowak-Jeziorański, założyciel Radia Wolna Europa, żołnierz Armii Krajowej, wielki patriota. 27 stycznia Koniec naszego świata 60. rocznicę wyzwolenia Auschwitz uczcili byli... 48
  • Lista nieobecności 19 gru 2005, 16:00 Lista nieobecności 2005 - Polska 52
  • Giełda 19 gru 2005, 16:00 Hossa Świat Budżetowy przybytek Rekordowe 214 mld riali, czyli 57 mld USD, wyniesie tegoroczna nadwyżka budżetowa Arabii Saudyjskiej. 555 mld riali dochodów budżetu to niemal dwukrotnie więcej, niż przewidywano. Wydatki zaś, zgodnie... 56
  • Giełda 2005 19 gru 2005, 16:00 Hossa Świat Drugie życie Stewart To miał być koniec Marthy Stewart, amerykańskiej wyroczni w sprawach prowadzenia domu, właścicielki koncernu Martha Stewart Living Omnimedia, zajmującego się m.in. produkcją programów... 58
  • Alfabet Busha 19 gru 2005, 16:00 George Herbert Walker Bush 41. prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki A jak Ameryka Oskarżana jest przez niektóre lewicowe grupy w Europie o imperializm. To oczywisty absurd, antyamerykańska propaganda. W rzeczywistości Ameryka nie zdobywa nowych terytoriów, nie przyłącza... 60
  • Terminator kontra czerwonoskórzy 19 gru 2005, 16:00 Schwarzenegger przegrał bitwę, aby wygrać wojnę Gdybym wydał 100 mln USD na kampanię przeciw Matce Teresie, też by ją pan znienawidził" - tak Arnold Schwarzenegger, gubernator Kalifornii, w rozmowie z dziennikarzem "San Diego Union Tribune" skomentował wyniki przegranego... 66
  • Terroryści na traktorach 19 gru 2005, 16:00 5 mld dolarów co tydzień wyciągają z kieszeni podatników rolnicy z najbogatszych krajów Ministrowie handlu 150 krajów spotkali się w ubiegłym tygodniu w Hongkongu, by kontynuować negocjacje przygotowane przez Światową Organizację Handlu (WTO). To było ostatnie spotkanie w... 68
  • Szynka w portfelu 19 gru 2005, 16:00 II indeks Krakusa "Wprost": Rosjanie zahamowali wzrost cen żywności O 20 proc. - najwięcej w świecie - wzrosła w Polsce podawana w dolarach cena hamburgera. To jeden z najbardziej liczących się w świecie wskaźników inflacji. Znacznie przewyższa on wprowadzony przez "Wprost"... 70
  • Wyścig myśli 19 gru 2005, 16:00 Nie będziemy silni, nie będąc światowi Wprowadzenie mechanizmów wolnego rynku nie przynosi samo z siebie wszystkich jego dobrodziejstw, które tak nam się podobają w rozwiniętych gospodarkach Zachodu. Stefan Kisielewski zwrócił na to uwagę w lutym 1990 r. w głośnym eseju "Komu... 72
  • Brojlery z płetwami 19 gru 2005, 16:00 Za kilkadziesiąt lat zapomnimy, jak smakuje "wolna" ryba "Jedzcie dorsze, są rzeczy gorsze" - tak, a właściwie nieco gorzej, mówiono we wczesnych latach PRL. Sarmacka niechęć do cenionego od wieków przysmaku Anglików, Portugalczyków i Francuzów była niewątpliwie związana z... 74
  • Polska roponośna 19 gru 2005, 16:00 Kilka miliardów dolarów wart jest polski spadek w Azerbejdżanie Nie Jan Kulczyk, lecz spadkobiercy krewnych zmarłego w lipcu 1904 r. na Kaukazie inżyniera górnictwa Witolda Zglenickiego mogliby dziś przewodzić liście najbogatszych Polaków. Zapisy, które pochodzący z drobnej... 82
  • Załatwione odmownie - Manifest indywidualistyczny 19 gru 2005, 16:00 Dla reprezentantów politycznie poprawnego zidiocenia manifestacje grupowych obsesji są probierzem demokracji Kolejne marsze ciężko u nas doświadczanych (według ich własnej propagandy) homoseksualistów stały się okazją do manifestowania swojej "postępowości" czy... 86
  • 2x2=4 - Pierwsze pięciolecie 19 gru 2005, 16:00 Modne stało się zaprzeczanie oczywistym faktom, jak wzrost gospodarki i szybki wzrost konsumpcji Jakie było to pierwsze pięciolecie XXI wieku? Dla Polski, dla świata? Gorsze czy lepsze od ostatniego dziesięciolecia tego makabrycznego wieku XX, który na szczęście skończył się... 88
  • Supersam 19 gru 2005, 16:00 90
  • Drink z rajdowcem 19 gru 2005, 16:00 Gwiazdy Formuły 1 Kimi Raikkonen i Juan Pablo Montoya zgodzili się, by ich podpisy zostały wygrawerowane na szklankach do drinków, które marka Johnnie Walker dołącza w swej świątecznej ofercie do butelek 0,7 l słynnej whisky Red Label.... 90
  • Wieczór w Granadzie 19 gru 2005, 16:00 Koraliki, cekiny, perły i ornamenty biżuteryjne zdobią najnowszą kolekcję torebek i butów hiszpańskiej firmy Menbur z Granady, która właśnie zadebiutowała na polskim rynku. Na sylwestrowy wieczór projektanci firmy proponują zwłaszcza... 90
  • Lexus sportowiec 19 gru 2005, 16:00 Lexusy cieszą się wielką popularnością w USA. Teraz przyszedł czas na Europę. Nowy lexus IS, którym Japończycy chcą oczarować Stary Kontynent, jest dłuższy od poprzednika aż o 17,5 cm i szerszy o 7,5 cm; ma agresywną sylwetką... 90
  • Bezprzewodowe zdjęcia 19 gru 2005, 16:00 Nikon jako pierwszy w świecie wprowadził na rynek kompaktowy cyfrowy aparat fotograficzny z modułem Wi-Fi. Bezprzewodowa transmisja danych obsługiwana przez aparaty Coolpix P1 i P2 pozwala na przesyłanie wybranych zdjęć do komputera,... 90
  • Druga młodość Próchnika 19 gru 2005, 16:00 Sukcesy nowych polskich domów mody, takich jak Simple, Laura Guidi czy Molton, zmobilizowały marki o wieloletniej tradycji. Po Vistuli przyszedł czas na Próchnika, który przejmuje właśnie łódzką Pabię. W jego najnowszej kolekcji... 90
  • Schiza zdzirliderki 19 gru 2005, 16:00 Zmiany w polszczyźnie najlepiej widać w języku opisującym liturgię: komunikanty to chipsy, konfesjonał - kiosk, stuła - szalik, a rekolekcje - spęd Polszczyznę roku 2005 tworzą głównie żądni kariery mieszkańcy wielkich miast, którzy nie ukończyli trzydziestki. Ich języka nie... 92
  • Trwoga statusu 19 gru 2005, 16:00 Ted Turner, twórca CNN, był zdruzgotany, gdy jego wartość spadła do... miliarda dolarów Siła napędowa Amerykanów? Od lat ta sama: troska o zdobycie i utrzymanie wysokiego statusu, zawodowa ambicja i protestancka etyka pracy. Kultura oszczędności przerodziła się jednak w... 98
  • Sylwester z gwiazdami 19 gru 2005, 16:00 Donatella Versace spędzi sylwestra nad jeziorem Como - z przyjaciółkami Madonną, Gwyneth Paltrow i Chelsea Clinton Setki tysięcy kwiatów, w tym 15 tysięcy goździków - ulubionych kwiatów cesarzowej Sissi - zostanie sprowadzonych do hofburskiego pałacu na tegoroczny sylwestrowy... 102
  • Homo conservaticus 19 gru 2005, 16:00 Eksperymenty z rodziną, historią, moralnością są podobnym przejawem pychy, jak komunistyczne eksperymenty ze społeczeństwem, gospodarką, edukacją Wojna kultur nie jest zjawiskiem przypadkowym ani nie wydaje się kolejną z mód ideologicznych, jakimi żyją dzisiejsze... 106
  • Zlecenie na prezydenta 19 gru 2005, 16:00 Zabójstwo Narutowicza miało utorować drogę do władzy polskim faszystom? Zaledwie po dwóch dniach urzędowania, 16 grudnia 1922 r., zamordowany został Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent odrodzonej Polski. Skrytobójczo i haniebnie, bowiem zabójca strzelał w plecy. Oddał... 112
  • Know-how 19 gru 2005, 16:00 Rogalik z bąbelków Inżynierowie z Harvardu wynaleźli "zbrojone" bańki mydlane. Dzięki dodatkowi takich substancji jak tlenek złota potrafią one przyjmować na stałe inne kształty niż kulisty. W czasie... 117
  • Wiecznie młodzi do 2150 roku 19 gru 2005, 16:00 100 lat dożyje co drugi człowiek, który rodzi się dziś w USA i Europie Dlaczego człowiek podobnie jak żółw nie mógłby żyć 180 lat? - pyta prowokacyjnie prof. Tom Kirkwood z University of Newcastle, autor wydanej niedawno w Polsce książki "Czas naszego życia". Jeden z... 118
  • Sztuka inwestowania w sztukę 19 gru 2005, 16:00 ***** Chyba nikt, kto w 1989 r. kupował obraz Jerzego Nowosielskiego za 300 zł, nie przypuszczał, że robi interes życia. Dziś za ten sam pejzaż trzeba zapłacić 40 tys. zł. Ale do tego prócz nosa potrzebny jest pierwszorzędny przewodnik... 120
  • Śmierć narodu 19 gru 2005, 16:00 Współczesne cywilizacje podzielą los Sumerów, Majów, Rzymian i wikingów? Dziesiątki szkieletów mężczyzn, kobiet i dzieci w płytkich, masowych grobach odkryli archeolodzy na terenie Cancuen, starożytnego miasta Majów położonego w dzisiejszej Gwatemali. Większość ofiar zabito,... 124
  • Oleje wiary i rozumu 19 gru 2005, 16:00 Jedynym cudem, który jeszcze może się zdarzyć, jest koniec świata Niemal nieprzytomny opadłem na krzesło i bezwiednie zacząłem prosić Maryję o wybaczenie" - tak biskup Girolamo Grillo wspominał chwilę, gdy ujrzał krwawe łzy płynące z oczu figurki Matki Boskiej. Pierwszy cud... 128
  • Wigilijne rozmowy 19 gru 2005, 16:00 Szympansy przed posiłkiem życzą sobie nawzajem "smacznego" Zwierzęta nie czekają na wigilijną noc, by wymienić ważne informacje. Porozumiewają się za pomocą języka ciała, kolorów, kształtów i zapachów, ale także w sposób - wydawałoby się - zarezerwowany wyłącznie dla ludzi:... 132
  • Mózgokracja 19 gru 2005, 16:00 Mózgokratą nr 1 jest Robert Keohane z Uniwersytetu Princeton, współtwórca współczesnej teorii neoliberalizmu Pod koniec 1945 r. administracja prezydenta Trumana była w kłopocie. Stalin narzucał swoją wolę w Europie, a kolejne konferencje dyplomatów nic nie dawały. Wtedy na... 136
  • Dwadzieścia lat imperium 19 gru 2005, 16:00 Rozmowa z Charlesem Krauthammerem, doradcą prezydenta USA ds. etyki 142
  • Dwie Europy 19 gru 2005, 16:00 Podział kontynentu na dynamiczną północ i niewydolne południe nie pokrywa się z geografią ani z polityką Żałobne dźwięki "Requiem" Giuseppe Verdiego, rozbrzmiewające o tej samej godzinie w teatrach i salach koncertowych całego kraju, to dość osobliwy początek świątecznych... 146
  • Stolica naszego świata - Jerozolima 19 gru 2005, 16:00 Izrael od początku swego istnienia przegrywał wojnę o Jerozolimę O świcie zaczyna muezin: "Allahu akbar! La ilaha illa Allah" - Bóg jest wszechmocny! Nie ma Boga nad Allaha. Tuż po nim odzywają się kościelne dzwonyi pieśń niezmienna od czasów krzyżowców, którą słychać z... 150
  • Sława i chała 2005 19 gru 2005, 16:00 Literatura Sława - kraj Siła rzemiosła Pstrokata formalnie, pusta fabularnie, a przy tym niechlujna językowo i pełna kalkomanii jest najczęściej współczesna młoda proza. Klasyczna narracja, która przywraca wiarę w... 156
  • Bestsellery 2005 19 gru 2005, 16:00 Literatura piękna Literatura faktu DVD Muzyka rozrywkowa Muzyka klasyczna 160
  • Herosi polskiej wyobraźni 19 gru 2005, 16:00 Bohaterami są dla Polaków Pawlak i Kargul, Janosik, kapitan Kloss oraz serialowe anioły - Hanka Mostowiak i doktorostwo Burscy Kto z liderów popkultury rozpala wyobraźnię największej liczby Polaków w roku 2005? Jeśli ktoś liczył na epokową zmianę warty, popełnił błąd! Naszej... 162
  • Kalendarz Sawki 2005 19 gru 2005, 16:00 168
  • Zakazane piosenki 19 gru 2005, 16:00 W wolnej Polsce artyści wciąż zmagają się z cenzurą Gdy na ostatnim festiwalu w Opolu zorganizowano sentymentalny koncert, na którym prezentowały się gwiazdy zbuntowanego rocka z czasów PRL, wielu wykonawców podkreślało, że mimo cenzury piosenki uderzające w socjalistyczną... 170
  • Ueorgan Cudów 19 gru 2005, 16:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 51/52 (165/166) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 19 grudnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Kolęda eurobudżetowa Kolędować jedzie Kazik, a tam Tony już go wita - 6 miliardów mniej w... 176
  • Skibą w mur - Człowiek Wyroku 19 gru 2005, 16:00 Gdyby "Wyborcza" przyznawała tytuł Człowiek Roku, dostawaliby go na przemian Geremek i Mazowiecki Polskie gazety od dawna bawią się w królową brytyjską, nadając wybranym osobom różne tytuły. Przyznawanie tytułów przez dziennikarzy nie wiąże się z żadnym szlachectwem i nie... 178

ZKDP - Nakład kontrolowany