Nieme pokolenie

Nieme pokolenie

Dodano:   /  Zmieniono: 
Coraz więcej dzieci zaczyna mówić późno i ma ubogi zasób słów
Kampania "Cała Polska czyta dzieciom" słusznie namawia rodziców, by czytali dzieciom więcej książek. Problem w tym, że dzieci słabo się rozwijają, bo dorośli z nimi nie rozmawiają. Współczesne dzieci są nastawione wyłącznie na odbiór. Potrafią siedzieć cicho i oglądać bajki, potrafią się skupić na grze komputerowej, ale nie potrafią rozmawiać. - Przerażające jest to, że dzieci w wieku przedszkolnym nie umieją opowiedzieć, co widzą na rysunku. Mają już bogaty słownik bierny, ale słownik czynny jest u nich w powijakach - alarmuje dr Jolanta Mamińska, logopeda z Centrum Zdrowia Dziecka.

Cała Polska mówi dzieciom
Wielu rodziców nie tylko nie czyta dzieciom książek, ale też nie bawi się z nimi i nie uczy ich poznawania świata. - Dorośli nie mają czasu dla dziecka, które łatwiej jest posadzić przed telewizorem, niż spędzić z nim godzinę na aktywnej zabawie - mówi Elżbieta Olszewska, dyrektor programowy Fundacji ABCXXI "Cała Polska czyta dzieciom". Matka przeciętnie spędza z dzieckiem pół godziny dziennie, ojciec - zaledwie siedem minut. Chodzi o aktywnie spędzony czas, czyli zabawę, rozmowę lub wspólny spacer. Tymczasem aż 57 proc. rodziców deklaruje, że wspólnie z dzieckiem ogląda telewizję, a jedna czwarta, że razem robią zakupy.
Skutek jest taki, że prawie co piąte dziecko cierpi na zaburzenia rozwoju mowy wynikające wyłącznie z zaniedbań rodziców - ujawniła ogólnopolska akcja Dzień Bezpłatnych Diagnoz Logopedycznych. Dzieci zaczynają mówić późno i mają ubogi zasób słów. Dwu-, czterolatki zamiast słowem swoje żądania wyrażają jedynie gestem. Mają trudności z wysłowieniem się i nie mówią, lecz krzyczą. Rodzice tego problemu często nie zauważają albo go lekceważą. - Jeśli takie dzieci nie będą leczone odpowiednio wcześnie i pozostaną zaniedbane, zaburzenia mowy mogą spowodować problemy w szkole i w życiu dorosłym - ostrzega dr Michał Bitniok, logopeda i językoznawca z Uniwersytetu Śląskiego, przewodniczący Zarządu Głównego Polskiego Związku Logopedów.

UGRYŹĆ JĘZYK
Chłopcy trzykrotnie częściej niż dziewczynki zaczynają mówić po ukończeniu dwóch lat. Dzieci mające rodzeństwo dwukrotnie częściej zaczynają późno mówić niż ich rówieśnicy, którzy są jedynakami. Niekorzystne jest zbyt długie karmienie butelką, które wpływa na rozwój układu artykulacyjnego. Do poradni logopedycznych trafiają dzieci, które jedzą kaszki z butelki do piątego roku życia. Również posiłki podawane w przedszkolach często są zbyt papkowate. Dziecko powinno jak najszybciej uczyć się gryźć. To powoduje odpowiednie ustawienie języka, niezbędne do prawidłowej wymowy.
Opóźnienia mowy
Badania australijskich naukowców z Uniwersytetu La Trobe wykazały, że co piąty dwulatek i niemal co dziesiąty czterolatek ma trudności z mówieniem. Aż u 19 proc. spośród 1900 przebadanych dzieci stwierdzono opóźnienie mowy. "Wiele z nich pójdzie do szkoły z nie zidentyfikowaną przez logopedę wadą. Nie będą w stanie dorównać rówieśnikom w nauce, zaczną stwarzać problemy wychowawcze" - mówi prof. Sheena Reilly, autorka badań i pediatra specjalizująca się w patologii mowy.
Podobne badania przeprowadzone przez amerykańską profesor Leslie Rescorlę z Bryn Mawr College w stanie Pensylwania wykazały, że dzieci z opóźnioną mową mają problemy z czytaniem, pisaniem i nauką przedmiotów, w których ważną rolę odgrywa język. Prof. Rescorla badała grupę dzieci od okresu niemowlęctwa do ich 17. urodzin. Dzieci, u których pojawiły się zaburzenia w rozwoju mowy, przez cały okres edukacji odstawały od rówieśników nie mających problemów z mówieniem.
W USA liczba dzieci z zaburzeniami mowy wzrosła od 1989 r. aż 30-krotnie, w Polsce w ciągu jednego pokolenia - kilkakrotnie. Najczęstszym problemem są dyslalie, czyli wady artykulacyjne. Dzieci mówią niewyraźnie, przekręcają wyrazy, głoski w słowach, seplenią.
Zamiana bajek w telewizji na czytanie dzieciom książek nie wystarczy. Czytanie dziecku jest ważne, ale tylko jeśli towarzyszą temu rozmowy i zabawy. - Jeśli spędzimy na czytaniu pół godziny raz w tygodniu i uważamy, że spełniliśmy naszą powinność, jesteśmy w błędzie. Większą korzyścią dla dziecka byłaby półgodzinna rozmowa, zachęcenie do mówienia, opowiedzenia o zabawie, o tym, co przeżyło w ciągu dnia. Oczywiście poziom rozmowy musi być dostosowany do wieku dziecka - uważa Jolanta Mamińska. Zaniedbane dzieci są nadpobudliwe, agresywne, mają trudności ze skupieniem uwagi. To z kolei przyczynia się do trudności w mówieniu, które wymaga od małego dziecka dużej koncentracji, umiejętności słuchania, powtarzania i zapamiętywania.

Stadium przedwerbalne
Mowa dziecka kształtuje się od pierwszych miesięcy życia, dlatego już w okresie niemowlęcym można rozpoznać po odruchach ssania i gryzienia, czy dziecko będzie miało zaburzenia mowy. W tzw. stadium przedwerbalnym, jak określają je psycholodzy, formuje się układ oddechowy i artykulacyjny. Trzymiesięczne niemowlę zaczyna się uśmiechać, pojawia się tzw. głużenie, czyli wydawanie dźwięków w sposób świadomy, jako reakcja na otoczenie. Niemowlę w tym czasie uczy się układać usta w odpowiedni sposób. - Już pięcio-, sześciomiesięczne dzieci zaczynają wypowiadać ciągi sylab, które dorośli odbierają jako intencjonalne nazywanie poszczególnych członków rodziny. To nieświadoma mowa. Co ciekawe, do tego etapu dochodzą również dzieci głuche, u których stopniowo wydawanie dźwięków zanika - mówi dr Mamińska.
W następnych miesiącach niemowlęta zaczynają gaworzyć i naśladują słyszane dźwięki. Kiedy mają mniej więcej rok, rozumieją proste słowa, zakazy typu "nie wolno", reagują na swoje imię. Cały drugi rok życia nazywany jest stadium mowy właściwej. Około drugich urodzin dziecko potrafi łączyć słowa w proste dwu-, trzywyrazowe zdania. Są dwulatki, które doskonale mówią, ale są i takie, które dopiero po drugich urodzinach zaczynają wypowiadać pojedyncze słowa. Przeciętnie około 24. miesiąca życia dziecko posługuje się pięćdziesięcioma słowami. Jeśli jednak dwulatek jeszcze wcale nie mówi, powinien zostać zbadany przez dobrego logopedę i przejść specjalistyczne badania słuchu.


Porozmawiaj z dzieckiem
Kiedy dziecko z zaburzeniami mowy idzie do szkoły i musi skupić uwagę na wielu przedmiotach, jego braki leksykalne dają o sobie znać. Badania prowadzone w tym roku w trójmiejskich szkołach przez Polskie Towarzystwo Dysleksji pokazują, że średnio 17,6 proc. uczniów ma dysleksję. Dotyczy to zwłaszcza uczniów gimnazjów (aż 27 proc.), w mniejszym stopniu szkół podstawowych (14 proc.). Wynika z tego, że w szkole podstawowej dzieci nie miały szansy korzystać z pomocy logopedy i wady się pogłębiły.
Ponieważ dziecko nie jest w stanie poprawnie wymawiać słów, ciężko przychodzi mu nauka czytania, pisania, zapamiętywanie wierszyków czy piosenek. Materiału przybywa szybciej, niż dziecko jest w stanie go ogarnąć. Na szczęście, jeśli nad siedmio-, ośmiolatkiem zacznie pracować logopeda, wady wymowy mają duże szanse zniknąć zupełnie. Niestety, nadal w wielu szkołach i przedszkolach brakuje specjalisty.
U dzieci z zaburzeniami mowy, które nie zostały wyleczone, aż w 60 proc. przypadków pojawiają się dysleksje i dysgrafie, wynika z wieloletnich badań prowadzonych przez psycholog Halinę Spionek. Niepowodzenia w nauce prowadzą z kolei do jąkania się, tak dzieje się u ponad jednej czwartej uczniów. Badania prowadzone w Belgii i Francji pokazują, że w tych krajach sytuacja wygląda podobnie jak w Polsce. W Belgii co drugi uczeń z zaburzeniami mowy wykazuje jednocześnie przejawy dysleksji.
Z raportu ubiegłorocznej ogólnopolskiej akcji Dzień Bezpłatnych Diagnoz Logopedycznych wynika, że jedna czwarta dzieci została bądź zaniedbana przez specjalistę, bądź w ogóle nie miała do niego dostępu. Co dziesiąte dziecko wymagające porady logopedy musiało wiele miesięcy czekać na pierwszą wizytę. - Kiedy rodzice przychodzą z trzylatkiem, wielu logopedów ignoruje wady tak małego dziecka. Uważają, że jeszcze nie czas na ćwiczenia. To błąd, ponieważ właśnie w tym wieku najłatwiej jest skorygować wadę, zanim się w pełni rozwinie - mówi dr Mamińska.
Opóźnienie mowy, ale też niechęć dziecka do mówienia, wynikać może z drobnych usterek w budowie układu oddechowego czy artykulacyjnego. - Może to być przerośnięty migdał lub skrzywienie przegrody nosowej, mogą to być zaburzenia słuchu. Dziecko jąka się, sepleni i zaczyna się tego wstydzić, więc mało się odzywa. Niestety, czasem opóźnienie jest rezultatem urazu, upadku albo bicia - mówi dr Aleksandra Piotrowska, pedagog z Uniwersytetu Warszawskiego.
Dobry słuch bardzo silnie wpływa na prawidłowe kształtowanie się mowy, niestety, coraz więcej dzieci cierpi na jego zaburzenia. Badania Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie pokazują, że 2-7 proc. dzieci w wieku od roku do siedmiu lat niedosłyszy. Związane jest to częściej z przebytymi chorobami (jak zapalenie ucha środkowego) niż z wadami wrodzonymi. Liczba dzieci, które mają problemy ze słuchem, rośnie wraz z wiekiem. Co piąte dziecko w wieku 6-19 lat ma problemy ze słuchem.
Mimo że rozwój u każdego dziecka przebiega inaczej, co jest uzależnione od tempa rozwoju ośrodków mowy w mózgu, rola rodziców jest ogromna. Oczywiście, jeśli układ mowy naszego dziecka biologiczne jest zaprogramowany tak, że maluch zacznie mówić później niż przeciętnie, nasze starania wychowawcze, czyli mówienie do dziecka, śpiewanie mu, czytanie niewiele pomogą, by maluch przemówił wcześniej. Z pewnością jednak przygotują odpowiedni grunt pod jego przyszłą mowę.

Ilustracja: D. Krupa
Więcej możesz przeczytać w 39/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2006 (1241)

  • Na stronie - Gdzie jest polski Gyurcsány?! 15 gru 2006, 15:00 Polska szczepionka na węgierską chorobę 5
  • Wprost od czytelników 15 gru 2006, 15:00 AMNESTY AMNEZJA Grzegorz Sadowski w artykule "Amnesty amnezja" (nr 37) pisze, że Amnesty International przestała bezstronnie zajmować się prawami człowieka i jest tubą lewicy. Takie zarzuty słyszymy mniej więcej od 45 lat. Już... 5
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 SKANER POLSKA ZAGINĘLI ZA GRANICĄ Polska nie szuka Polaków Monika Ornowska z Bobolic w województwie zachodniopomorskim zniknęła we Włoszech dwa lata temu. Edyta Skowrońska - siostra zaginionej - podejrzewa, że kuzynka i jej mąż, z... 10
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 Premier Jarosław Kaczyński © M. Figurski/FORUM 16
  • Poczta 15 gru 2006, 15:00 MAZURY PRUSKIE N awiązując do informacji zawartych w artykule "Mazury Pruskie" (nr 32), wyjaśniamy, iż Urząd Miasta Giżycka - w ramach grantów przyznawanych organizacjom pozarządowym - wsparł kwotą 1200 zł działające w... 16
  • Ryba po polsku - Palec boży w dupie 15 gru 2006, 15:00 Szalikowcy PO i krawaciarze Samoobrony będą ostoją nowego ruchu obywatelskiej niezgody 17
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 BEATA ZAMIAST MULATA - na razie na tym skończyła się destrukcja rządu. Stanowczo protestujemy! Andrzej Lepper jest potrzebny nam, rządowi, Polsce! Jak rybie narty. ZA TO BARDZO CHCIELIBY ZOSTAĆ W TEJ RUBRYCE odszczepieńcy od Mulata,... 18
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 PRÓBKA ORATORSKIEGO TALENTU Grzegorza Napieralskiego, zapewniającego, że SLD nie boi się wcześniejszych wyborów: "W sondażach wybijamy się ponaddwucyfrową cyfrą". Pomińmy to, że cyfra może być tylko jednocyfrowa, ale... 19
  • Wprost przeciwnie - Nasza chata z kraja? 15 gru 2006, 15:00 Nie chcemy ginąć za Afganistan, jak Francuzi nie chcieli ginąć za Gdańsk, a potem żyli pod niemiecką okupacją 20
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Prawy prosty 15 gru 2006, 15:00 Jeśli Prawo i Sprawiedliwość chce naprawdę zmieniać Polskę, powinno się zdecydować na nową ordynację i nowe wybory 22
  • Z archiwum Y 15 gru 2006, 15:00 Fakty odkrywane przez Antoniego Macierewicza podczas likwidacji WSI mogły wpłynąć na rozpad koalicji PiS i Samoobrony 25
  • Węgierska choroba 15 gru 2006, 15:00 Polsce grozi węgierski scenariusz, bo nasze finanse są prawie tak chore jak węgierskie 28
  • Łże-elity kontra gnojki 15 gru 2006, 15:00 Język polityczny IV Rzeczypospolitej 34
  • Herezje Kisiela 15 gru 2006, 15:00 "Prawa człowieka? Człowiek nie ma żadnych praw, kiedy nie ma pieniędzy" - powtarzał Stefan Kisielewski 38
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00 Hossa Świat Tankowanie portfeli Osoby pijące alkohol zarabiają o 10-14 proc. więcej niż abstynenci - wynika z badań Bethany'ego Petersa i Edwarda Stringhama z Reason Foundation. Na największe zarobki mogą liczyć ci, którzy piją w... 40
  • Europejska lista płac 15 gru 2006, 15:00 Biały, wykwalifikowany, dość tani pracownik to najbardziej poszukiwany obecnie "towar" w Unii Europejskiej 42
  • Dom na bańce 15 gru 2006, 15:00 Mieszkania w Polsce są relatywnie o połowę droższe niż w Hiszpanii 50
  • Plan anty-Marshalla 15 gru 2006, 15:00 Dzięki biurokracji niemal 16 mld euro dołożymy do unijnych dotacji 54
  • Załatwione odmownie - Leninizm wiecznie żywy 15 gru 2006, 15:00 Rządzący etatyści podejrzliwie patrzą na wszystko, czego nie kontrolują 58
  • Supersam 15 gru 2006, 15:00   60
  • Lot z Valentino 15 gru 2006, 15:00 Bilet lotniczy w klasie biznes - tak właśnie wyglądało zaproszenie na pokaz jesienno-zimowej kolekcji domu mody Valentino podczas Tygodnia Mody w Mediolanie. Na przekór obawom przed podróżami samolotem po atakach z 11 września, nawiązań... 60
  • Komedie w łazience 15 gru 2006, 15:00 TileVision to płaski telewizor LCD zaprojektowany specjalnie do łazienki. 17- i 23-calowa wersja "kafelkowego telewizora" jest, jak zapewnia producent, odporna na zalanie wodą i stłuczenie. Sterowanie TileVision odbywa się za... 60
  • Niezbędnik domowego piekarza 15 gru 2006, 15:00  Polacy kupują rocznie kilkadziesiąt tysięcy automatów do pieczenia chleba. Nic dziwnego - domowy chleb jest często smaczniejszy i zdrowszy niż z piekarni, a upieczenie go w automacie ogranicza się do umieszczenia w maszynie... 60
  • Pomoc do mielonego 15 gru 2006, 15:00 Ajuda 2004, Vinho Regional Alentejano, Herdade da Ajuda Nova Importer: Atlantika Cena: ok. 27 zł Ajuda (wym. ażuda) znaczy po portugalsku "pomoc". To czerwone, bezpretensjonalne, pełne soczystego owocu wino z regionu Alentejo w... 60
  • Wyprawka od Swarovskiego 15 gru 2006, 15:00 Swarovski projektuje wszystko - od biżuterii, poprzez zdobione kryształami paski i bieliznę, po wystrój łazienki. Najnowszym pomysłem jest szkolna wyprawka. W kolekcji "Back to school!" znajdziemy między innymi stylowe... 60
  • Rywal iPoda 15 gru 2006, 15:00 60
  • Miss imprez 15 gru 2006, 15:00 Miss World to trzecia pod względem oglądalności impreza na świecie - po piłkarskich mistrzostwach świata i igrzyskach olimpijskich 62
  • Klątwa nad Transrapidem 15 gru 2006, 15:00 Już przed tragedią najszybsza kolej świata wyjątkowo wolno wchodziła do użytku 66
  • Szybcy i czyści 15 gru 2006, 15:00 Jak zadawać szyku bez rujnowania kieszeni i środowiska naturalnego 70
  • Srebrna wolność 15 gru 2006, 15:00 Polacy są ciągle narodem niedokończonym 74
  • Koniec braterstwa? 15 gru 2006, 15:00 Wielu francuskich Żydów rozważa wyjazd do Izraela z powodu antyizraelskiej polityki Paryża 78
  • Pazurem - Czadu, Maryla! 15 gru 2006, 15:00 W Polsce niby nic trwałego: od pór roku po politykę. A Rodowicz trwa 79
  • Rewolwerowcy komendanta 15 gru 2006, 15:00 Największego napadu rabunkowego na ziemiach polskich w XX wieku dokonał Józef Piłsudski 80
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00 Proteza z myślą 26-letnia Claudia Mitchell jest pierwszą pacjentką z protezą ręki, która potrafi składać ubrania, jeść i myć się. Jej ruchy są świetnie skoordynowane, ponieważ sztuczna ręka reaguje na polecenia wydawane przez... 84
  • Szczepionka na gwałt 15 gru 2006, 15:00 Szczepionki nowej generacji będą chroniły przed cukrzycą oraz przed uzależnieniem od nikotyny i narkotyków 86
  • Nieme pokolenie 15 gru 2006, 15:00 Coraz więcej dzieci zaczyna mówić późno i ma ubogi zasób słów 90
  • Dolina faraonów 15 gru 2006, 15:00 Największe odkrycie archeologiczne w Egipcie od 1922 roku 92
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00 Harmonia w Bangkoku Thaksin Shinawatra, przebywający w Nowym Jorku premier Tajlandii, miał właśnie wygłosić przemówienie na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Nie zdążył. Zamiast premiera w tajskiej telewizji pokazał się gen. Sonthi... 94
  • Mudżahedin kontra NATO 15 gru 2006, 15:00 Dżalaluddin Hakkani wygnał z Afganistanu Rosjan, a teraz zagraża wojskom Zachodu 96
  • Miecz Benedykta 15 gru 2006, 15:00 Islamscy radykałowie usiłują narzucić Zachodowi reguły szarijatu 100
  • Gra demokratyczna 15 gru 2006, 15:00 Unia Europejska cierpi na deficyt idei, deficyt przywództwa i deficyt optymizmu 102
  • Ostatni Rosjanin 15 gru 2006, 15:00 W 1989 r. w sowieckiej jeszcze Rosji mieszkało 147 mln ludzi, w 2050 r. może ich tam mieszkać mniej niż 100 mln 104
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 108
  • Wencel gordyjski - Ćwierćliteratura 15 gru 2006, 15:00 Powieść postmodernistyczna, feministyczna, gejowska... Czy współczesna proza potrzebuje podobnych epitetów? 108
  • Kobiety z La Manchy 15 gru 2006, 15:00 "Volver" znaczy "powrót". Pedro Almodóvar wraca z rozwibrowanego permisywnego Madrytu do prowincjonalnej La Manchy, gdzie spędził dzieciństwo. W jego nowym filmie na ziemię wraca zmarła matka (Carmen Maura), by... 108
  • Lukrowane baletki 15 gru 2006, 15:00 Tańczyła dla Stalina i Mao Zedonga, a swoją popisową rolę "Umierającego łabędzia" wykonywała setki razy. Choć zakazywano jej wyjazdów za granicę, w obawie, by nie uciekła, paradoksalnie stała się radzieckim towarem... 108
  • Smutas i Pocahontas 15 gru 2006, 15:00 Terrence Malick ("Cienka czerwona linia") próbował upolować jednym strzałem trzy zające. Opowiedzieć o zderzeniu cywilizacji bez powielania schematów o dobrych dzikusach i wrednych osadnikach, nakręcić wzruszający melodramat i... 108
  • Nieznośna lekkość raju 15 gru 2006, 15:00 Literacki świat Katarzyny Grocholi jest tak cudny, że aż chciałoby się do niego wejść. Są w nim sielskie okoliczności przyrody, wspaniali, szanujący się ludzie, a pojawiające się rozterki dnia codziennego pryskają niczym bańki... 108
  • Śmiech się bać 15 gru 2006, 15:00 Nie wiadomo, do kogo adresuje swoje książki Arkadiusz Pacholski - do wielbicieli kryminałów, czy też do amatorów prozy społeczno-obyczajowej. Druga część "Kronik polskich" próbuje być jednym i drugim. Intryga, niezbyt... 108
  • Feminizm dyplomowany 15 gru 2006, 15:00 Bohaterki opowiadań Ingi Iwasiów nie mają łatwego życia. Pracują jako prostytutki na Bałkanach albo jako sprzątaczki w Holandii. Cierpią na alkoholizm lub raka piersi. Na próżno szukają spełnienia w związkach heteroseksualnych bądź... 108
  • Ożywcza trąbka 15 gru 2006, 15:00 To ostatnia taka płyta. Po trzech albumach nagranych z młodymi polskimi muzykami Tomasz Stańko ogłosił, że rozstaje się z Wasilewskim (fortepian), Kurkiewiczem (perkusja) i Miśkiewiczem (kontrabas). Trębacz nie do końca porzuca smutek z... 108
  • Energia kiczu 15 gru 2006, 15:00 Lata lecą. Jose Carreras, najmłodszy muszkieter z "trzech tenorów", ma już na karku sześćdziesiątkę i na operowej scenie pojawia się sporadycznie. Ulubiony tenor von Karajana o pięknym, choć nigdy wielkim głosie, przeżył... 108
  • Bejbe i baby 15 gru 2006, 15:00 Paweł Rurak-Sokal, pan i władca Blue Café, pytany o tajemniczy tytuł nowej płyty, mówi coś o podróży w głąb duszy. Patetyczny banał gościł w nagraniach zespołu od początku, ale nadanie mistycznej oprawy średniej jakości... 108
  • Ulubieniec Führera 15 gru 2006, 15:00 Salvador Dali nazwał go największym rzeźbiarzem XX wieku. Arno Breker (1900-1991) był zarazem ulubionym artystą Adolfa Hitlera. Po dojściu Führera do władzy przeniósł się z Paryża do Niemiec, gdzie realizował nazistowski program... 108
  • Sielanki króla Artura 15 gru 2006, 15:00 Prerafaelici pragnęli raz na zawsze zerwać z akademizmem małpującym dawnych mistrzów pędzla. Nie spodziewali się jednak, że ich własne prace staną się obiektem naśladownictwa. Wystawa w Wilanowie tylko to potwierdza. Rycina... 108
  • Seryjna satysfakcja 15 gru 2006, 15:00 Kino kona, rozdarte między efektami specjalnymi a artystycznym eksperymentem. Widz wybiera więc dobry serial 112
  • Nike bezskrzydła 15 gru 2006, 15:00 Najpopularniejsza polska nagroda literacka odgrywa rolę stypendium dla pisarzy, których książki zalegają na księgarskich półkach 116
  • Don Juan XXI wieku 15 gru 2006, 15:00 Mitu nie można uśmiercić, ale twórców chętnych do wykonania wyroku na słynnym hiszpańskim kochanku wciąż nie brakuje 119
  • Górna półka - Wspólna misska 15 gru 2006, 15:00 W czasie gdy po Europie krąży widmo agresywnego islamu, po Polsce peregrynuje autobus z grupą anorektycznych panienek nazywanych najpiękniejszymi kobietami świata 121
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 39 (205) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 25 września 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Z ostatniej chwili Pawlak pytią IV RP? W czwartek na pytanie, co dalej z koalicją, zagadkowy prezes Pawlak odpowiedział w radiu tajemniczo, że... 121
  • Skibą w mur - Orgia kontrolowana 15 gru 2006, 15:00 Po raz kolejny urzędnicy zaglądają Polakom pod pierzynę i próbują prasować wszystkim prześcieradła 122