Seryjna satysfakcja

Seryjna satysfakcja

Dodano:   /  Zmieniono: 
Kino kona, rozdarte między efektami specjalnymi a artystycznym eksperymentem. Widz wybiera więc dobry serial
Kiedyś uważano film za najniższą formę sztuki. Teraz i my mamy na co patrzeć z góry" - tymi słowami powitał powstanie telewizji legendarny hollywoodzki reżyser Billy Wilder. Medium, nazywane złośliwie gumą do żucia dla oczu, bierze dziś na filmowcach srogi odwet. Przeboje małego ekranu zaczynają wygrywać poziomem artystycznym z filmami kinowymi. A co ważniejsze dla producentów, stały się równie wielkim źródłem dochodów jak superprodukcje wyświetlane w multipleksach. Tajna broń, za pomocą której telewizja skutecznie zaatakowała Hollywood, nazywa się "popularny serial na DVD".
Także w Polsce ambitne seriale z importu mają szybko rosnące grono wiernych widzów. Czekają oni niecierpliwie na kolejny sezon "Rodziny Soprano", "Sześciu stóp pod ziemią", "Deadwood", "Huffa" czy "Carniv`ale". Najwyraźniej oczekują od telewizji czegoś więcej niż niekończące się perypetie zawodowe lekarzy z "Ostrego dyżuru" i miłosne kłopoty "wiecznie młodych" bohaterów "Przyjaciół". Rosnącej popularności "seriali z wyższej półki" nie da się wytłumaczyć tylko modą i pracą specjalistów od reklamy.

Żyjemy w Rzymie
Wiele wyjaśnia krótkie spojrzenie na trzy najbardziej oczekiwane serialowe premiery DVD ostatnich tygodni. Posępny i porywający serial historyczny "Rzym" wart jest każdego centa z ponad stu milionów dolarów wydanych na produkcję - ale to nie walory widowiskowe stanowią o jego sile. Opowieść o upadku rzymskiej republiki i walce o władzę między Cezarem a Pompejuszem brzmi zadziwiająco współcześnie. Najważniejsze są tu nie bitwy i łopot chorągwi, ale losy zwykłych ludzi. Pytania o lojalność w wielkiej polityce i najbliższej rodzinie. O cienką granicę między tyranią a wolnością, między tęsknotą za lepszym światem a żądzą władzy. "Rzym" jest filmem o tym wszystkim, o czym nie potrafią opowiadać współcześni propagandyści w rodzaju Olivera Stone'a, beznadziejnie uwikłani w bieżące spory ideologiczne.
"Gotowe na wszystko" to z kolei najlepszy od lat serial obyczajowy nie podpierający się gatunkową protezą. O problemach współczesnego społeczeństwa "Rodzina Soprano" mówiła w przebraniu gangsterskim, a "Nowojorscy gliniarze" - w kostiumie kryminału. Opowiadał o nich nawet "Ostry dyżur" - udając medyczną operę mydlaną. W "Gotowych na wszystko" maski opadły - choć sporo tu elementów komediowych, widz nie obcuje z kolejną bajkową historią o Ally McBeal czy seksie w wielkim mieście. To drapieżne kino obyczajowe, bliższe klimatom z "American Beauty" - tyle że w odcinkach.
Wreszcie król polowania, czyli "Zagubieni", ogłoszony już nawet "serialem idealnym". To zdecydowanie najlżejsza (więc i najpopularniejsza) pozycja w wymienianym gronie, ale także kryjąca drugie dno. Historia grupy rozbitków walczących o przetrwanie na tajemniczej wyspie jest jednocześnie serialem kryminalnym, fantastycznym i obyczajowym. Doceniając warsztatowe mistrzostwo jego twórców (genialna konstrukcja, umożliwiająca plątanie w nieskończoność poszczególnych wątków, i galeria bohaterów, w której każdy widz znajdzie kogoś, komu zechce kibicować), trudno nie zauważyć, że "Zagubieni" idealnie oddają stan ducha zachodniego społeczeństwa u progu XXI wieku. W świecie, który powstał po 11 września, poczucie niepewności, podejrzliwość i strach łączą się w niepokojącą miksturę zatruwającą nas wszystkich. Bohaterowie serialu nie wiedzą, dlaczego znaleźli się w krytycznej sytuacji, nie wiedzą, jakie siły oddziałują na ich los, i po omacku szukają dróg ratunku. Trudno o bardziej nośną metaforę.
Podczas gdy kino coraz bardziej zapada na śmiertelnie niebezpieczne rozdwojenie jaźni (rozdartej między orgiami efektów specjalnych a artystowskim bełkotem), ambitne seriale telewizyjne zaczynają odgrywać rolę kina środka. Telewizyjne hity z roku na rok mają większe budżety i skupiają coraz lepszych reżyserów, scenarzystów i aktorów. Nie stronią od najtrudniejszych tematów, ale podają je w atrakcyjnej formie (przede wszystkim nie nudząc).

Świat według Polskich
W Polsce brak takich produkcji jest szczególnie mocno odczuwalny. Nie ma się więc co dziwić, że bardziej wybredny widz - zmuszony do wyboru między "Klanem" i "Śpiewającymi fortepianami" w telewizji a depresyjnymi i na wpół amatorskimi wizjami reżyserów kinowych - szuka mądrej rozrywki gdzie indziej: w dobrym serialu na DVD. Wygląda więc na to, że ten rok zapisze się w historii polskiego rynku jako przełomowy. W internetowym sklepie Merlin pierwsza trzydziestka najchętniej kupowanych filmów w jednej trzeciej należy już do seriali. Przyczynił się do tego zdecydowanie kontratak polskich producentów - w ciągu ostatnich kilku miesięcy nastąpił prawdziwy wysyp ich propozycji. Monopol Klossa, czterech pancernych i mieszkańców bloku przy Alternatywy 4 został złamany. O zawartość portfela widza walczą hity TVP ("Glina", "Oficer"), TVN ("Magda M." i "Kryminalni") i Polsatu ("Świat według Kiepskich", a nawet słabiutkie "Daleko od noszy" czy "Czego boją się mężczyźni"). Wydawcy zacierają ręce, klienci zarywają noce przed telewizorem, by obejrzeć wszystko "jeszcze raz, na spokojnie", kolejne tytuły szturmują listy bestsellerów i tylko z boku siedzi diabeł i cicho chichocze. Bo zauważył już, jak złudny jest to sukces. Na nowych polskich serialach można zarobić pieniądze, ale to akurat jedyna dobra rzecz, jaką można o nich powiedzieć. Tematów do poważniejszej dyskusji brak.
Choć pod względem realizacji polskie produkcje wyglądają coraz lepiej, mentalnie zatrzymały się gdzieś na poziomie osiągnięć amerykańskiej telewizji lat 70. i 80. Królują klasyczne soap opery, wzbogacone o rozbudowane swojskie tło obyczajowe ("M jak Miłość", "Na Wspólnej", "Samo życie", "Na dobre i na złe"). Gonią je sitcomy, przyrządzane ze sprawdzonych receptur (jak choćby "Niania" czy "Miodowe lata"). Do tego dochodzi polska Ally McBeal ("Magda M.") i garść seriali sensacyjnych, z których najlepiej zrobieni są TVN-owscy "Kryminalni" (takie rodzime "Ulice San Francisco").
To prawda, wielu dobrych reżyserów, scenarzystów i aktorów zabrało się w Polsce do prac zleconych na małym ekranie. Nie doprowadziło to jednak do zmiany jakościowej. Telewizja dała im schronienie i zarobek, ale najwyraźniej pożarła ambicje. W efekcie Polska pokazywana z małego ekranu przypomina jakiś fikcyjny Neverland, poskładany z przygód Magdy M., przekleństw Pitbulla oraz wygłupów niani Frani i zasnuty dymem z papierosów nadkomisarza Gajewskiego. Miłośnik "Rzymu" dostanie po oczach kiczem "Starej baśni". Fan inteligentnego sitcomu (jak "Seinfeld", "Frasier" czy "Biuro") dostanie po uszach rechotem Smolenia lub Buły i spóły. Widz, spragniony rozmowy na poziomie "Gotowych na wszystko" albo "Rodziny Soprano", w ogóle nie ma czego szukać przy półkach z napisem "polskie seriale". Paradoksalnie, ostatnią produkcją, która choć trochę się otarła o rzeczywistość, był tak wyśmiewany niegdyś serial "Ekstradycja". Dzisiejsze prasowe doniesienia ze spóźnionych śledztw prokuratorskich pokazują, jak blisko prawdziwych patologii byli jego twórcy.
Nasza telewizja wciąż czeka na przełom - na odważnych twórców i jeszcze odważniejszych producentów. O widza nie ma się co martwić - jeśli tylko potraktuje się go poważnie, na pewno sięgnie po pilota. Dziś Polacy mają więcej pieniędzy niż kiedykolwiek, chętnie oglądają dobre seriale i coraz chętniej fundują sobie luksus postawienia ich w domu na półce. Nie ma żadnego powodu, by nie sięgnęli również po polskie propozycje. Najpierw muszą się jednak przebić do rodzimych producentów z prostym przesłaniem "Dam ci się uwieść, tylko nie rób ze mnie idioty".
Więcej możesz przeczytać w 39/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2006 (1241)

  • Na stronie - Gdzie jest polski Gyurcsány?!15 gru 2006, 15:00Polska szczepionka na węgierską chorobę5
  • Wprost od czytelników15 gru 2006, 15:00AMNESTY AMNEZJA Grzegorz Sadowski w artykule "Amnesty amnezja" (nr 37) pisze, że Amnesty International przestała bezstronnie zajmować się prawami człowieka i jest tubą lewicy. Takie zarzuty słyszymy mniej więcej od 45 lat. Już...5
  • Skaner15 gru 2006, 15:00SKANER POLSKA ZAGINĘLI ZA GRANICĄ Polska nie szuka Polaków Monika Ornowska z Bobolic w województwie zachodniopomorskim zniknęła we Włoszech dwa lata temu. Edyta Skowrońska - siostra zaginionej - podejrzewa, że kuzynka i jej mąż, z...10
  • Sawka czatuje15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)12
  • Playback15 gru 2006, 15:00Premier Jarosław Kaczyński © M. Figurski/FORUM16
  • Poczta15 gru 2006, 15:00MAZURY PRUSKIE N awiązując do informacji zawartych w artykule "Mazury Pruskie" (nr 32), wyjaśniamy, iż Urząd Miasta Giżycka - w ramach grantów przyznawanych organizacjom pozarządowym - wsparł kwotą 1200 zł działające w...16
  • Ryba po polsku - Palec boży w dupie15 gru 2006, 15:00Szalikowcy PO i krawaciarze Samoobrony będą ostoją nowego ruchu obywatelskiej niezgody17
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00BEATA ZAMIAST MULATA - na razie na tym skończyła się destrukcja rządu. Stanowczo protestujemy! Andrzej Lepper jest potrzebny nam, rządowi, Polsce! Jak rybie narty. ZA TO BARDZO CHCIELIBY ZOSTAĆ W TEJ RUBRYCE odszczepieńcy od Mulata,...18
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00PRÓBKA ORATORSKIEGO TALENTU Grzegorza Napieralskiego, zapewniającego, że SLD nie boi się wcześniejszych wyborów: "W sondażach wybijamy się ponaddwucyfrową cyfrą". Pomińmy to, że cyfra może być tylko jednocyfrowa, ale...19
  • Wprost przeciwnie - Nasza chata z kraja?15 gru 2006, 15:00Nie chcemy ginąć za Afganistan, jak Francuzi nie chcieli ginąć za Gdańsk, a potem żyli pod niemiecką okupacją20
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)21
  • Prawy prosty15 gru 2006, 15:00Jeśli Prawo i Sprawiedliwość chce naprawdę zmieniać Polskę, powinno się zdecydować na nową ordynację i nowe wybory22
  • Z archiwum Y15 gru 2006, 15:00Fakty odkrywane przez Antoniego Macierewicza podczas likwidacji WSI mogły wpłynąć na rozpad koalicji PiS i Samoobrony25
  • Węgierska choroba15 gru 2006, 15:00Polsce grozi węgierski scenariusz, bo nasze finanse są prawie tak chore jak węgierskie28
  • Łże-elity kontra gnojki15 gru 2006, 15:00Język polityczny IV Rzeczypospolitej34
  • Herezje Kisiela15 gru 2006, 15:00"Prawa człowieka? Człowiek nie ma żadnych praw, kiedy nie ma pieniędzy" - powtarzał Stefan Kisielewski38
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Tankowanie portfeli Osoby pijące alkohol zarabiają o 10-14 proc. więcej niż abstynenci - wynika z badań Bethany'ego Petersa i Edwarda Stringhama z Reason Foundation. Na największe zarobki mogą liczyć ci, którzy piją w...40
  • Europejska lista płac15 gru 2006, 15:00Biały, wykwalifikowany, dość tani pracownik to najbardziej poszukiwany obecnie "towar" w Unii Europejskiej42
  • Dom na bańce15 gru 2006, 15:00Mieszkania w Polsce są relatywnie o połowę droższe niż w Hiszpanii50
  • Plan anty-Marshalla15 gru 2006, 15:00Dzięki biurokracji niemal 16 mld euro dołożymy do unijnych dotacji54
  • Załatwione odmownie - Leninizm wiecznie żywy15 gru 2006, 15:00Rządzący etatyści podejrzliwie patrzą na wszystko, czego nie kontrolują58
  • Supersam15 gru 2006, 15:00 60
  • Lot z Valentino15 gru 2006, 15:00Bilet lotniczy w klasie biznes - tak właśnie wyglądało zaproszenie na pokaz jesienno-zimowej kolekcji domu mody Valentino podczas Tygodnia Mody w Mediolanie. Na przekór obawom przed podróżami samolotem po atakach z 11 września, nawiązań...60
  • Komedie w łazience15 gru 2006, 15:00TileVision to płaski telewizor LCD zaprojektowany specjalnie do łazienki. 17- i 23-calowa wersja "kafelkowego telewizora" jest, jak zapewnia producent, odporna na zalanie wodą i stłuczenie. Sterowanie TileVision odbywa się za...60
  • Niezbędnik domowego piekarza15 gru 2006, 15:00 Polacy kupują rocznie kilkadziesiąt tysięcy automatów do pieczenia chleba. Nic dziwnego - domowy chleb jest często smaczniejszy i zdrowszy niż z piekarni, a upieczenie go w automacie ogranicza się do umieszczenia w maszynie...60
  • Pomoc do mielonego15 gru 2006, 15:00Ajuda 2004, Vinho Regional Alentejano, Herdade da Ajuda Nova Importer: Atlantika Cena: ok. 27 zł Ajuda (wym. ażuda) znaczy po portugalsku "pomoc". To czerwone, bezpretensjonalne, pełne soczystego owocu wino z regionu Alentejo w...60
  • Wyprawka od Swarovskiego15 gru 2006, 15:00Swarovski projektuje wszystko - od biżuterii, poprzez zdobione kryształami paski i bieliznę, po wystrój łazienki. Najnowszym pomysłem jest szkolna wyprawka. W kolekcji "Back to school!" znajdziemy między innymi stylowe...60
  • Rywal iPoda15 gru 2006, 15:0060
  • Miss imprez15 gru 2006, 15:00Miss World to trzecia pod względem oglądalności impreza na świecie - po piłkarskich mistrzostwach świata i igrzyskach olimpijskich62
  • Klątwa nad Transrapidem15 gru 2006, 15:00Już przed tragedią najszybsza kolej świata wyjątkowo wolno wchodziła do użytku66
  • Szybcy i czyści15 gru 2006, 15:00Jak zadawać szyku bez rujnowania kieszeni i środowiska naturalnego70
  • Srebrna wolność15 gru 2006, 15:00Polacy są ciągle narodem niedokończonym74
  • Koniec braterstwa?15 gru 2006, 15:00Wielu francuskich Żydów rozważa wyjazd do Izraela z powodu antyizraelskiej polityki Paryża78
  • Pazurem - Czadu, Maryla!15 gru 2006, 15:00W Polsce niby nic trwałego: od pór roku po politykę. A Rodowicz trwa79
  • Rewolwerowcy komendanta15 gru 2006, 15:00Największego napadu rabunkowego na ziemiach polskich w XX wieku dokonał Józef Piłsudski80
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Proteza z myślą 26-letnia Claudia Mitchell jest pierwszą pacjentką z protezą ręki, która potrafi składać ubrania, jeść i myć się. Jej ruchy są świetnie skoordynowane, ponieważ sztuczna ręka reaguje na polecenia wydawane przez...84
  • Szczepionka na gwałt15 gru 2006, 15:00Szczepionki nowej generacji będą chroniły przed cukrzycą oraz przed uzależnieniem od nikotyny i narkotyków86
  • Nieme pokolenie15 gru 2006, 15:00Coraz więcej dzieci zaczyna mówić późno i ma ubogi zasób słów90
  • Dolina faraonów15 gru 2006, 15:00Największe odkrycie archeologiczne w Egipcie od 1922 roku92
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Harmonia w Bangkoku Thaksin Shinawatra, przebywający w Nowym Jorku premier Tajlandii, miał właśnie wygłosić przemówienie na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Nie zdążył. Zamiast premiera w tajskiej telewizji pokazał się gen. Sonthi...94
  • Mudżahedin kontra NATO15 gru 2006, 15:00Dżalaluddin Hakkani wygnał z Afganistanu Rosjan, a teraz zagraża wojskom Zachodu96
  • Miecz Benedykta15 gru 2006, 15:00Islamscy radykałowie usiłują narzucić Zachodowi reguły szarijatu100
  • Gra demokratyczna15 gru 2006, 15:00Unia Europejska cierpi na deficyt idei, deficyt przywództwa i deficyt optymizmu102
  • Ostatni Rosjanin15 gru 2006, 15:00W 1989 r. w sowieckiej jeszcze Rosji mieszkało 147 mln ludzi, w 2050 r. może ich tam mieszkać mniej niż 100 mln104
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00108
  • Wencel gordyjski - Ćwierćliteratura15 gru 2006, 15:00Powieść postmodernistyczna, feministyczna, gejowska... Czy współczesna proza potrzebuje podobnych epitetów?108
  • Kobiety z La Manchy15 gru 2006, 15:00"Volver" znaczy "powrót". Pedro Almodóvar wraca z rozwibrowanego permisywnego Madrytu do prowincjonalnej La Manchy, gdzie spędził dzieciństwo. W jego nowym filmie na ziemię wraca zmarła matka (Carmen Maura), by...108
  • Lukrowane baletki15 gru 2006, 15:00Tańczyła dla Stalina i Mao Zedonga, a swoją popisową rolę "Umierającego łabędzia" wykonywała setki razy. Choć zakazywano jej wyjazdów za granicę, w obawie, by nie uciekła, paradoksalnie stała się radzieckim towarem...108
  • Smutas i Pocahontas15 gru 2006, 15:00Terrence Malick ("Cienka czerwona linia") próbował upolować jednym strzałem trzy zające. Opowiedzieć o zderzeniu cywilizacji bez powielania schematów o dobrych dzikusach i wrednych osadnikach, nakręcić wzruszający melodramat i...108
  • Nieznośna lekkość raju15 gru 2006, 15:00Literacki świat Katarzyny Grocholi jest tak cudny, że aż chciałoby się do niego wejść. Są w nim sielskie okoliczności przyrody, wspaniali, szanujący się ludzie, a pojawiające się rozterki dnia codziennego pryskają niczym bańki...108
  • Śmiech się bać15 gru 2006, 15:00Nie wiadomo, do kogo adresuje swoje książki Arkadiusz Pacholski - do wielbicieli kryminałów, czy też do amatorów prozy społeczno-obyczajowej. Druga część "Kronik polskich" próbuje być jednym i drugim. Intryga, niezbyt...108
  • Feminizm dyplomowany15 gru 2006, 15:00Bohaterki opowiadań Ingi Iwasiów nie mają łatwego życia. Pracują jako prostytutki na Bałkanach albo jako sprzątaczki w Holandii. Cierpią na alkoholizm lub raka piersi. Na próżno szukają spełnienia w związkach heteroseksualnych bądź...108
  • Ożywcza trąbka15 gru 2006, 15:00To ostatnia taka płyta. Po trzech albumach nagranych z młodymi polskimi muzykami Tomasz Stańko ogłosił, że rozstaje się z Wasilewskim (fortepian), Kurkiewiczem (perkusja) i Miśkiewiczem (kontrabas). Trębacz nie do końca porzuca smutek z...108
  • Energia kiczu15 gru 2006, 15:00Lata lecą. Jose Carreras, najmłodszy muszkieter z "trzech tenorów", ma już na karku sześćdziesiątkę i na operowej scenie pojawia się sporadycznie. Ulubiony tenor von Karajana o pięknym, choć nigdy wielkim głosie, przeżył...108
  • Bejbe i baby15 gru 2006, 15:00Paweł Rurak-Sokal, pan i władca Blue Café, pytany o tajemniczy tytuł nowej płyty, mówi coś o podróży w głąb duszy. Patetyczny banał gościł w nagraniach zespołu od początku, ale nadanie mistycznej oprawy średniej jakości...108
  • Ulubieniec Führera15 gru 2006, 15:00Salvador Dali nazwał go największym rzeźbiarzem XX wieku. Arno Breker (1900-1991) był zarazem ulubionym artystą Adolfa Hitlera. Po dojściu Führera do władzy przeniósł się z Paryża do Niemiec, gdzie realizował nazistowski program...108
  • Sielanki króla Artura15 gru 2006, 15:00Prerafaelici pragnęli raz na zawsze zerwać z akademizmem małpującym dawnych mistrzów pędzla. Nie spodziewali się jednak, że ich własne prace staną się obiektem naśladownictwa. Wystawa w Wilanowie tylko to potwierdza. Rycina...108
  • Seryjna satysfakcja15 gru 2006, 15:00Kino kona, rozdarte między efektami specjalnymi a artystycznym eksperymentem. Widz wybiera więc dobry serial112
  • Nike bezskrzydła15 gru 2006, 15:00Najpopularniejsza polska nagroda literacka odgrywa rolę stypendium dla pisarzy, których książki zalegają na księgarskich półkach116
  • Don Juan XXI wieku15 gru 2006, 15:00Mitu nie można uśmiercić, ale twórców chętnych do wykonania wyroku na słynnym hiszpańskim kochanku wciąż nie brakuje119
  • Górna półka - Wspólna misska15 gru 2006, 15:00W czasie gdy po Europie krąży widmo agresywnego islamu, po Polsce peregrynuje autobus z grupą anorektycznych panienek nazywanych najpiękniejszymi kobietami świata121
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 39 (205) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 25 września 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Z ostatniej chwili Pawlak pytią IV RP? W czwartek na pytanie, co dalej z koalicją, zagadkowy prezes Pawlak odpowiedział w radiu tajemniczo, że...121
  • Skibą w mur - Orgia kontrolowana15 gru 2006, 15:00Po raz kolejny urzędnicy zaglądają Polakom pod pierzynę i próbują prasować wszystkim prześcieradła122