Pokalane poczęcie III RP

Pokalane poczęcie III RP

Brytyjskie, amerykańskie i francuskie tajne służby próbowały werbować polskich dyplomatów
Polska debata publiczna na temat ujawnienia archiwów komunistycznych służb specjalnych jest od początku skażona fałszem. Opiera się bowiem na przekonaniu, że akta polskiej bezpieki i archiwalia nas dotyczące znajdują się wyłącznie w polskich rękach, i to w dodatku pod kluczem instytucji państwowych. Nic podobnego. Informacje, kartoteki i dokumenty dotyczące PRL-owskiej rzeczywistości, w tym również ludzi antykomunistycznej opozycji i elit politycznych III Rzeczypospolitej, znajdują się także poza Polską.

Naiwni i zadufani
"Historie komunizmu i służb specjalnych składają się na historię Europy" - powiedziała kiedyś Marianna Birthler, pełnomocnik rządu niemieckiego ds. akt Stasi i szefowa Instytutu Gaucka. To prawda, teczki po byłych komunistycznych służbach specjalnych są dziś dziedzictwem archiwalnym Europy. Powinny też być świadectwem okresu bezprawia i pogardy czasów komunizmu, ale również bohaterstwa i odwagi ludzi gotowych powiedzieć "nie" ideologii Imperium Zła.
Dzięki upadkowi komunizmu w 1990 r. i zmianom na geopolitycznej mapie Europy archiwalia komunistycznych tzw. specsłużb nabrały międzynarodowego charakteru. Od tej chwili powstałe na gruzach sowieckiego obozu niepodległe państwa zaczęły dysponować dossier nie tylko własnych obywateli, ale i obywateli krajów obcych. Naiwni są ci (abstrahuję od złej woli), którzy zakładają po prostu kontrolę instytucji państwa polskiego nad wiedzą historyczną ukrytą w dokumentach z okresu PRL. Hołdujący takiemu poglądowi politycy, publicyści (a nawet część historyków) są przekonani, że wystarczy "zakazać", "ograniczyć dostęp", "spalić", "zabetonować" lub po prostu wpisać takie czy inne zastrzeżenie do kolejnej wersji ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, by zapobiec niepotrzebnemu wstrząsowi związanemu z odkrywaniem stresującej przeszłości. Ponadto zwolennicy tego stanowiska zapominają, że część "teczek" została w latach 1989-1990 sprywatyzowana przez byłych oficerów Służby Bezpieczeństwa i wciąż może to być powód szantażu i różnorakich gier. Dowodem na to jest na przykład głośna ostatnio sprawa dokumentów antykościelnego Wydziału IV SB w Lublinie, które jeden z byłych funkcjonariuszy SB usiłował sprzedać swego czasu abp. Józefowi Życińskiemu.
Przyszłość wymaga odwagi, więc należy uczynić krok w przód i odsłonić przeszłość. "Uspołecznienie" prawdy o przeszłości nie tylko wpływa na proces uświadamiania społeczeństwa, czym był komunizm, ale także uzdrawia aparat państwowy i samorządowy oraz staje się skuteczniejszym narzędziem walki z korupcją. Szansę ku temu stwarza, mimo licznych zastrzeżeń, nowa ustawa o IPN.

Rosyjski szantaż
Istotna wiedza o PRL-owskiej przeszłości jest ukryta w wielu dokumentach, które znajdują się poza Polską, i to nie tylko w rękach naszych sąsiadów z Federacji Rosyjskiej. Dowodów na to, że Rosjanie dysponują istotnymi dokumentami obciążającymi polskie elity i że mogą się posunąć w tej kwestii do szantażu, jest wiele. Dzięki likwidacji WSI wiemy, że w 1990 r. ostatni szef Wojskowej Służby Wewnętrznej gen. Edmund Buła przekazał Sowietom kartotekę kontrwywiadu wojskowego. Ujawniony niedawno raport Macierewicza w części dotyczącej operacji o kryptonimie "Gwiazda" ukazuje, że jeszcze w latach 90. (a nawet później) Rosjanie wykorzystywali w pracy operacyjnej wiedzę zdobytą w czasach Związku Sowieckiego na temat oficerów Ludowego Wojska Polskiego, którzy później znaleźli się w szeregach armii III RP.
Można się również odwołać do opublikowanych u nas pamiętników Borysa Jelcyna, który w szczególny sposób opisał konsternację polskiego prezydenta podczas przekazania mu części dokumentacji tzw. komisji Michaiła Susłowa: "Wiadomo, że KGB usiłował kierować likwidacją związku zawodowego »Solidarność«. Przywiozłem Lechowi Wałęsie kopie materiałów komisji Susłowa [szarej eminencji Breżniewowskiego Biura Politycznego] - pełne dossier »Solidarności«. Polscy i radzieccy czekiści rozłożyli na czynniki pierwsze całe życie przywódców tego ruchu robotniczego. Niekiedy czytanie owych dokumentów wywoływało wręcz przerażenie - do tego stopnia bezlitosny był kagiebowski rentgen. Położyłem rękę na teczce i powiedziałem: »Tutaj jest wszystko. Proszę«. Wałęsa zbladł". Opisując tę sytuację, rosyjski prezydent chciał zapewne podkreślić, że KGB dysponuje pełną dokumentacją na temat "Solidarności", i dać do zrozumienia, że polskie elity ogarnia strach na samą myśl o ujawnieniu jakichkolwiek dokumentów, nad którymi nie sprawują pieczy.

Wiedza międzynarodowa
Bez większego ryzyka o narażenie się na zarzut formułowania hipotez na wyrost można założyć, że zwłaszcza po 1990 r. wiedza o Polsce stała się powszechna i międzynarodowa. Potwierdzają to ukazujące się za granicą liczne publikacje naukowe, źródłowe oraz wspomnienia. Niektóre z nich opublikowano również w Polsce, ale nawet one - mimo wielu interesujących informacji dotyczących Polski, jak choćby te zawarte w pierwszym tomie słynnego archiwum Mitrochina - nie stały się przedmiotem dyskusji, również naukowej.
Przyglądając się środowisku naukowemu w Polsce, można odnieść wrażenie, że na ogół panuje w nim przekonanie, iż ujawniane na Zachodzie "kontrowersyjne" informacje dotyczące spraw polskich należy zignorować lub co najwyżej traktować jako "niepotwierdzone poszlaki", których przywoływanie, choćby w przypisach, należy uznać za zbędne. Przykładów w tym względzie mamy sporo, żeby odwołać się tylko do opisanego przez wybitnych amerykańskich badaczy (Johna Earle'a Haynesa, Harveya Klehra, Herberta Romersteina i Erica Breindela) znaczenia sprawy polskiej w działalności sowieckich służb specjalnych podczas II wojny światowej oraz kwestii współpracy agenturalnej z Sowietami takich osób jak Oskar Lange i Bolesław Gebert czy też spojrzenia byłego oficera KGB Anatolija Golicyna na kryzys systemu komunistycznego przez pryzmat światowych operacji dezinformacyjnych Związku Sowieckiego. Znamienne, że żaden z przywołanych autorów nie wydał swoich książek w Polsce. Można by powiedzieć, że nie mamy przecież wpływu na to, co inni wiedzą i czym dysponują na nasz temat. To prawda, ale jedyne, co możemy w tej sprawie zrobić, to upowszechnić wiedzę odkrytą przez naszych zagranicznych partnerów, a nie - jak jeden z bardziej znanych naszych historyków "PRL-listów" - ironizować na temat rzekomej niewiarygodności amerykańskich autorów i kpić z przedstawionych przez nich dowodów.

W kontenerach do Moskwy
W jednym z ostatnich wydań "Polityki" mogliśmy przeczytać artykuł, którego autor z dystansem odniósł się do wszystkich tych, którzy przez lata twierdzili, że KGB ma szeroką wiedzę na temat PRL-owskiej agentury. Nadal w polskiej historiografii i publicystyce upowszechniane są absurdalne opinie, które w dodatku tylko częściowo udaje się zbijać prezentowaniem faktów i dowodów. W tym wypadku pomógł nam niezwykły ślad odkryty w polskich archiwach. Dzięki odnalezionym niedawno przeze mnie w IPN dokumentom Departamentu I MSW z początku 1990 r., czyli już z okresu III Rzeczypospolitej, możemy zakwestionować stanowisko autora "Polityki".
Na szczególną uwagę zasługuje dokument z 20 stycznia 1990 r., podpisany przez płk. Henryka Jasika, dyrektora Departamentu I MSW, dotyczący sytuacji w pogrążonej w chaosie Niemieckiej Republice Demokratycznej. Szef wywiadu zwraca uwagę, że kryzys polityczny w NRD na tyle wstrząsnął wschodnioniemieckim państwem, że "aktualnie działalność wywiadu [NRD] jest znacznie ograniczona". Nie to jest jednak w tym dokumencie najciekawsze. Jasik zwraca uwagę, że podczas szturmu na berlińską siedzibę Stasi "w jednym z przeszukiwanych pokojów znaleziono, a następnie zabezpieczono materiały dot. działalności »Solidarności« i jej przywódcy oraz korespondencję obywateli polskich (materiały te zostały uzyskane w wyniku działań operacyjnych MSW NRD)". Być może chodzi o "urobek" z działalności tzw. grupy operacyjnej Warszawa, powołanej jesienią 1980 r. Rzecz bardzo znamienna: dyrektor Departamentu I dodaje, że dokumentacja dotycząca współpracy wywiadowczej NRD z bratnimi krajami socjalistycznymi, w tym z wywiadem PRL, została "zniszczona bądź zmikrofilmowana i w kontenerach przekazana partnerom radzieckim na przechowanie". Czy ten argument dotrze do opinii publicznej równie wyraźnie jak opublikowana przed kilkoma tygodniami w wielkonakładowym tygodniku nieprawda?
Nie jest jasne, skąd wywiad PRL/RP pozyskał informacje o istnieniu i "zabezpieczeniu" materiałów o "Solidarności" i "jej przywódcy". Rezydentura w Berlinie mogła mieć własne źródła informacji w NRD, ale mogła je też uzyskać od swoich partnerów z KGB lub ze Stasi, tym bardziej że po przełomie politycznym w Polsce kontynuowano współpracę pomiędzy SB a Stasi (np. sprawa o kryptonimie "Sycylia", dotycząca rozpracowania Solidarności Walczącej). W każdym razie w świetle dokumentu płk. Jasika możemy uznać za pewne, iż po 1990 r. posiadane wcześniej przez Stasi, a więc i przez KGB, dossier "Solidarności" i "jej przywódcy" stało się wspólną wiedzą państwa rosyjskiego i zjednoczonych już wkrótce Niemiec.

Oferta Edwarda
Czy nierozliczona polska przeszłość mogła nie stać się przedmiotem wielkiej polityki? Odpowiedź na to pytanie zawiera w jakimś sensie dokument, którego autorem jest również płk Jasik. Jego krótka notatka informacyjna z 27 lutego 1990 r. dotyczy podejmowanych na początku 1990 r. przez brytyjskie służby wywiadowcze (MI 6) prób werbunku polskich dyplomatów. Jasik cytuje treść pisemnej oferty, podpisanej przez niejakiego "Edwarda", którą otrzymali niektórzy z polskich dyplomatów w Londynie 29-30 stycznia 1990 r. Brytyjscy oferenci zwracali uwagę potencjalnym kandydatom do werbunku na "niepewną przyszłość, zagrażającą ich karierom". Na koniec Jasik konstatuje, że podobne próby podejmują także Amerykanie i Francuzi, którym również zależy na "rozbudowie sieci agenturalnej w krajach Europy Wschodniej, m.in. w Polsce". Dokument ten skłania nas do smutnej konstatacji, że uwikłania kadry dyplomatycznej III Rzeczypospolitej z okresu służby komunizmowi stały się powodem zainteresowania ze strony obcych służb. Natomiast zbiorczy, ankietowy i rutynowy charakter oferty werbunkowej wobec aparatu dyplomatycznego PRL/III RP wskazuje w istocie na pogardliwą ocenę jego odporności na zdradę.
Być może tajemniczy "Edward", który złożył polskim dyplomatom pisemną ofertę współpracy, zachęcony swoimi sukcesami w pozyskiwaniu agentury porzucił zindywidualizowane starania werbunkowe na rzecz działań bardziej otwartych, skierowanych do większej grupy osób. Skoro tak wielką pewność siebie wykazywał wywiad brytyjski, to można przypuszczać, że jeszcze lepiej wyglądały efekty działań wspomnianych w dokumencie służb francuskich, mających - jak się wydaje - dużo lepsze rozeznanie w aparacie władzy PRL (zbliżenie z Francją w dekadzie Gierka). Pozycję służb amerykańskich należy natomiast rozpatrywać w nieco innych kategoriach, gdyż wkrótce stosunki pomiędzy wywiadem SB/UOP a CIA przybrały charakter oficjalnego współdziałania, ujawnionego chociażby podczas wojny w Zatoce Perskiej. Za udział w niej grupa byłych oficerów SB (w tym płk Jasik) otrzymała amerykańskie odznaczenia.
W obu dokumentach zwraca uwagę różnica w rozdzielniku. Dokument na temat "Solidarności" i "jej przywódcy" płk Jasik przesłał wyłącznie najwyższej kadrze ówczesnego MSW (którą notabene stanowiła wierchuszka bezpieki) - gen. Czesławowi Kiszczakowi, gen. Henrykowi Dankowskiemu, gen. Zbigniewowi Pudyszowi, płk. Zdzisławowi Sarewiczowi i płk. Jerzemu Karpaczowi. Natomiast informację na temat aktywności zachodnich służb specjalnych dyrektor Departamentu I przekazał prezydentowi Wojciechowi Jaruzelskiemu, premierowi Tadeuszowi Mazowieckiemu, Czesławowi Kiszczakowi oraz ministrom Jackowi Ambroziakowi, Krzysztofowi Skubiszewskiemu, Henrykowi Dankowskiemu i Zdzisławowi Sarewiczowi, a także gen. Romanowi Misztalowi z wywiadu wojskowego. To jeszcze jeden interesujący przyczynek do dyskusji o genezie III Rzeczypospolitej, początkach postkomunizmu i nierozliczonej przeszłości, która mimo iż od formalnego upadku komunizmu upłynęło 17 lat, wciąż do nas powraca.

Szersza wersja artykułu ukaże się w najnowszym numerze dwumiesięcznika "Arcana".


Ilustracja: D. Krupa
Okładka tygodnika WPROST: 13/2007
Więcej możesz przeczytać w 13/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2007 (1266)

  • Na stronie - Impotenci 25 mar 2007, 22:00 Gdy mówią profesorowie, najczęściej nie można niczego zrozumieć 5
  • Wprost od czytelników 25 mar 2007, 22:00 Powiernictwo sumieniaRodzina mojej matki została wypędzona przez Niemców na początku okupacji (dziadek został zabity). Z zainteresowaniem przeczytałem w artykule "Powiernictwo sumienia" (nr 8) o istnieniu Powiernictwa Polskiego z... 5
  • Murowany prestiż 25 mar 2007, 22:00 15 milionów złotych kosztował najdroższy w Polsce penthouse w warszawskim apartamentowcu Złota 44 6
  • Mafia prawnicza 25 mar 2007, 22:00 Śledztwo 8
  • Prokuratorzy na usługach 25 mar 2007, 22:00 Najwyższym rangą prokuratorem zamieszanym w poważne przestępstwa był dotychczas Jerzy H., były szef Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach. Został oskarżony m.in. o wyłudzenie 1,7 mln zł od 65 osób prywatnych i firm.Prokurator Katarzyna... 8
  • Pisarz Hugh Grant 25 mar 2007, 22:00 Gwiazdy 8
  • Dygant jak Jovovich 25 mar 2007, 22:00 Reklama 8
  • TVN Religia 25 mar 2007, 22:00 Telewizja 8
  • Cenzura żyje! 25 mar 2007, 22:00 Jan Pietrzak 8
  • Skaner 25 mar 2007, 22:00 8
  • Otylia specjalnej troski 25 mar 2007, 22:00 Prawo 10
  • Kwiatkowski wraca 25 mar 2007, 22:00 Tvp 10
  • Rząd ukrywa prawdę o UFO? 25 mar 2007, 22:00 Kosmici 10
  • Wstydliwe korzenie IV RP? 25 mar 2007, 22:00 Polityka 10
  • Wielka ucieczka 25 mar 2007, 22:00 Polska klasa średnia wyprowadza się na przedmieścia 10
  • Sawka czatuje 25 mar 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Noc żywych trupów 25 mar 2007, 22:00 50 lat UE 12
  • Klimat 25 mar 2007, 22:00 Ciepło i głodno 12
  • Ciepło i głodno 25 mar 2007, 22:00 Klimat 12
  • Polka twarzą Valentino 25 mar 2007, 22:00 Moda 12
  • Jestem feministką 25 mar 2007, 22:00 Rozmowa z Barbarą Giertych 13
  • Plus ujemny - Zapnij pasy 25 mar 2007, 22:00 Grozi nam zderzenie demokracji tych, którzy wiedzą, z demokracją tych, którzy mają... władzę 14
  • Kredyt zaufania 25 mar 2007, 22:00 Długoterminowe kredyty opłaca się brać we frankach szwajcarskich 14
  • Polowanie na zyski 25 mar 2007, 22:00 Na kupnie mieszkania można zarobić nawet dziesięć razy więcej niż na najlepszej lokacie bankowej 16
  • Wprost24 25 mar 2007, 22:00 "Wprost" extraUjawnione przez Wprost 24 stenogramy z rozmów Józefa Oleksego i Aleksandra Gudzowatego były najważniejszym newsem politycznym ostatnich dniW minioną środę Jan Piński i Krzysztof Trębski pierwsi opublikowali na... 16
  • Poczta 25 mar 2007, 22:00 Niech nas zobaczą!Wartykule "Niech nas zobaczą!" (nr 9) pojawił się cytat z mojej wypowiedzi: "Mam dość sytuacji, w której osobiste problemy Jana Rokity stają się problemami Platformy Obywatelskiej". Jednak na... 17
  • Playback 25 mar 2007, 22:00 Józef Oleksy, były premier © W. Rozbicki/REPORTER 17
  • Z życia koalicji 25 mar 2007, 22:00 PO przeprowadzonym wywiadzie Zbigniew Ziobro zażądał od dziennikarza Pawła Siennickiego autoryzacji zdjęcia! Siennickiemu opadła szczęka, ale jak wróciła na swe miejsce, to rzecz potem opisał w blogu. Ziobro jest specjalistą od... 18
  • Z życia opozycji 25 mar 2007, 22:00 Przeprowadziliśmy śledztwo i okazało się, że w Platformie Obywatelskiej istnieje 867 wersji tak zwanej sprawy gliwickiej. Samych frakcji politycznych w PO jest z tuzin, a psychiatrycznych - z tysiąc. W każdym razie konferencji programowej... 19
  • Wprost przeciwnie - Wrzód na wątrobie 25 mar 2007, 22:00 Brytyjczycy zakończyli ponoć nauczanie historii w szkole na II wojnie i z tej perspektywy oceniają Niemców 20
  • Fotoplastykon 25 mar 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Krach Polski Prezia 25 mar 2007, 22:00 Prawda jest taka, że cały kapitalizm polityczny stworzył Kwaśniewski. Ch... skończony, oszust i krętacz" 22
  • Biurowiec w portfelu 25 mar 2007, 22:00 Jak zarabiać na hossie budowlanej, nie będąc milionerem 22
  • Zemsta Monte Christo 25 mar 2007, 22:00 Aleksander Gudzowaty zmusza swoich przeciwników, by sami się wyniszczyli 26
  • Zielony boom 25 mar 2007, 22:00 Piękny ogród buduje prestiż podobnie jak dobry samochód 26
  • Efekt JP 2 25 mar 2007, 22:00 Częściej angażujemy się w działalność do  broczynną - to największy wpływ Jana Pawła II dwa lata po śmierci 28
  • Pokój gliwicki 25 mar 2007, 22:00 Napięcie wokół konferencji w Gliwicach mogło doprowadzić do usunięcia z PO Andrzeja Olechowskiego i Jana Rokity 32
  • Żyć jak Britney Spears 25 mar 2007, 22:00 Luksusowy dom lub mieszkanie to wzmacniacze dobrego wizerunku 32
  • Pokalane poczęcie III RP 25 mar 2007, 22:00 Brytyjskie, amerykańskie i francuskie tajne służby próbowały werbować polskich dyplomatów 34
  • Piękny socrealizm 25 mar 2007, 22:00 Zachodnim architektom podoba się u nas to, czego Polacy najchętniej by się pozbyli 34
  • Damskie uderzenie 25 mar 2007, 22:00 PiS i LPR chcą odebrać Platformie wyborców przy pomocy znanych kobiet 38
  • Włamanie na nosa 25 mar 2007, 22:00 Uzbrojona ochrona może się pojawić w 5-7 minut po ogłoszeniu alarmu 38
  • Bismarckizacja Polski 25 mar 2007, 22:00 Odnawianie pomników pruskiego szowinizmu to nie do  wód naszej otwartości, lecz nihilizmu 42
  • Obiad z fotografią w tle 25 mar 2007, 22:00 Nowym trendem jest unifikacja designu kuchni I łazienki 42
  • Kolumbia w Polsce 25 mar 2007, 22:00 Rezydenci największych mafii narkotykowych z Kolumbii, Peru, Boliwii i Meksyku działają już w naszym kraju 46
  • Ryba po polsku - Plankton w bajorze 25 mar 2007, 22:00 Według Ryszarda Kalisza, Oleksy był narąbany, nagadał bzdur, bo Józio tak zawsze, ile razy sobie popije 48
  • Powrót malarstwa 25 mar 2007, 22:00 Wyrazem bezguścia jest wieszanie na ścianach seryjnej tandety z Chin 48
  • Giełda 25 mar 2007, 22:00    50
  • Sądy 500-dniowe 25 mar 2007, 22:00 Nawet o połowę skróci się czas rozpatrywania spraw w sądach gospodarczych. Dziś wynosi około 1000 dni. Nowością będzie m.in. obowiązek wskazania przez strony wszystkich wniosków dowodowych już w pierwszych pismach procesowych i... 50
  • Apetyt fiskusa 25 mar 2007, 22:00 Dochody budżetowe z podatków wyniosły w Polsce w 2005 r. tylko 34,2 proc. PKB, czyli aż o 18 proc. mniej niż w Szwecji, kraju z najbardziej żarłocznym fiskusem. Mniej optymistyczne jest to, że w porównaniu z 2004 r. wzrosły one o 1,5... 50
  • Indeks "Wprost" 25 mar 2007, 22:00 Liberałowie z odzysku 50
  • Wille socjalne 25 mar 2007, 22:00 Składane domki sprzedają w Wielkiej Brytanii szwedzkie koncerny IKEA i Skanska. Nowa seria budynków o nazwie BoKlok ma podwójnie przeszklone okna, drewniane podłogi, a także dodatkowe pomieszczenia: pralnie, komórki. Domek można kupić... 50
  • McPraca 25 mar 2007, 22:00 "Słabo opłacana praca, która wymaga niewielkich umiejętności i daje niewielkie szanse awansu" - taką definicję McJob podali autorzy słownika Merriam-Webster. "To policzek dla 12 mln mężczyzn i kobiet ciężko pracujących... 50
  • Być jak Warren Buffett 25 mar 2007, 22:00 Od hitu do kitu 50
  • Warszawa walczy o Sofię 25 mar 2007, 22:00 Spróbujemy przebić ofertę Austriaków - deklarował miesiąc temu w rozmowie z "Wprost" Ludwik Sobolewski, szef Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Wówczas wydawało się, że to Wiener Börse będzie najpoważniejszym... 50
  • Caryca ubezpieczeń 25 mar 2007, 22:00 Czy Aleksandra Wiktorow będzie dożywotnim prezesem ZUS? 52
  • Planik Kluski 25 mar 2007, 22:00 Propozycje rządu nie poprawią sytuacji przedsiębiorców 56
  • Odrzutowce na szynach 25 mar 2007, 22:00 Europa przesiada się z samolotów do superszybkich pociągów 58
  • Koreańska szarża 25 mar 2007, 22:00 Samsung wypowiedział wojnę światowym potentatom elektroniki 64
  • 2x2=4 - Dola ministra finansów 25 mar 2007, 22:00 Trwa wyrywanie dodatkowych pieniędzy z budżetu na co tylko się da, tak jakby to było obce państwo 66
  • Supersam 25 mar 2007, 22:00 70
  • Uwodzicielski Gucci 25 mar 2007, 22:00 Gucci Pour Homme II to, jak zapewnia producent, zapach dla mężczyzn uwodzicielskich. W uwodzeniu mają im pomóc nowe nuty zapachowe: bergamota, ziele angielskie, piżmo czy cynamon, który bywa uznawany za afrodyzjak. Mężczyzna, dla którego... 70
  • Kawowa nowa fala 25 mar 2007, 22:00 Do stylu New Wave nawiązał Villeroy & Boch, projektant nowej kolekcji akcesoriów do przyrządzania kawy. Za cechy nowej fali firma uznała oszczędność formy, więc naczynia charakteryzuje przede wszystkim prostota i umiar. Akcesoria... 70
  • Hity CeBIT 2007 25 mar 2007, 22:00 Angela Merkel, kanclerz Niemiec, była honorowym gościem CeBIT. Te największe na świecie targi informatyczne odbyły się już po raz 37. w Hanowerze. Zgromadziły ponad 6 tys. wystawców z 77 krajów. W 26 halach można było obejrzeć... 70
  • Portfel na wysoki połysk 25 mar 2007, 22:00 Złote i srebrne portfele są najnowszą propozycją firmy Peterson, znanej z wprowadzenia pierwszych na polskim rynku portfeli ze specjalnymi schowkami na nośniki pamięci USB, flash i pendrive. Nowa kolekcja wyraźnie wpisuje się w wiosenne... 70
  • Zegarek z tradycją 25 mar 2007, 22:00 Szwajcarska firma Tissot nawiązuje do własnej tradycji. Zegarki wchodzące w skład nowej kolekcji Quadrato mają duże kwadratowe tarcze - tak jak Tissot Hermetic, podróżny czasomierz, który zdobył dużą popularność w latach 20. Kolejny... 70
  • Krótko po wolsku - Gra w numerki 25 mar 2007, 22:00 No i proszę. Jak doniosły media, we francuskich wyborach prezydenckich pojawiły się wątki polskie. Główni kandydaci mówili o nas w swych wystąpieniach - Sarkozy z sympatią, a pani Ségol?ne ze zgrozą. Nie przeszkodziło jej to jednak... 72
  • Szwoleżerowie wybiegów 25 mar 2007, 22:00 Kto się ożeni z modą, ten szybko zostanie wdowcem 72
  • Chianti na wszystko 25 mar 2007, 22:00 Toskańczycy uratowali swój najsłynniejszy trunek 76
  • Kaci na sprzedaż 25 mar 2007, 22:00 Ponad 1800 wydanych Polsce niemieckich zbrodniarzy wojennych zniknęło z polskich więzień 80
  • Z ziemi polskiej do Polski 25 mar 2007, 22:00 Doświadczeniem Żydów zawsze było wygnanie - nawet na wygnaniu 82
  • Know-how 25 mar 2007, 22:00   84
  • Falowanie seksem 25 mar 2007, 22:00 Zmysłowe usta i wydatny biust to za mało, by uwieść mężczyznę. Najbardziej pociągające są dla panów kobiece biodra, i to najlepiej w ruchu - dowodzą uczeni z New York University. Badani przez nich mężczyźni zwracali większą uwagę... 84
  • Czujne tkaniny 25 mar 2007, 22:00 Mundury armii amerykańskiej będą monitorować, jak organizmy żołnierzy radzą sobie w walce. Firma Zephyr z Nowej Zelandii opracowała tkaninę, która mierzy puls, temperaturę ciała i rytm oddechu. We włókna tkaniny są wplecione... 84
  • Kepler mordercą? 25 mar 2007, 22:00 Czy Johannes Kepler, odkrywca ruchu planet, zamordował Tycho Brahego, duńskiego astronoma? Od śmierci Brahego w 1601 r. krążyły plotki, że naukowiec został otruty, ale nie było na to dowodów. Dopiero badania włosów z brody astronoma... 84
  • Miniantykoncepcja 25 mar 2007, 22:00 Najnowsze pigułki antykoncepcyjne Yasminelle są już dostępne w polskich aptekach. Są to tabletki z minimalną dawką estrogenu. - Takie pigułki warto zalecać zwłaszcza kobietom, które dopiero zaczynają przyjmować środki antykoncepcyjne... 84
  • Naprawianie słuchu 25 mar 2007, 22:00 . 84
  • Gra w erekcję 25 mar 2007, 22:00 Polska wersja viagry będzie dwukrotnie tańsza od oryginału 86
  • Inteligencja z morza 25 mar 2007, 22:00 Uczniowie jedzący ryby w trzy miesiące osiągnęli takie postępy w nauce jak ich rówieśnicy w ciągu trzech lat 92
  • Gramatyka moralności 25 mar 2007, 22:00 Moralność odziedziczyliśmy po zwierzęcych przodkach 96
  • Joystick w głowie 25 mar 2007, 22:00 Grami komputerowymi można już sterować myślą 98
  • Bez granic 25 mar 2007, 22:00    100
  • Komentarz 25 mar 2007, 22:00 Instalacje tarczy antyrakietowej, których rozmieszczenie negocjujemy z Polską i z Czechami, są zaprojektowane tak, by mogły odpowiedzieć na bardzo konkretne zagrożenie. Nie jest to system, który zagrozi Rosji, i Rosja doskonale o tym wie.... 100
  • Dziennikarz za talibów 25 mar 2007, 22:00 Radość z uwolnienia z rąk talibów Daniela Mastrogiacoma, wysłannika gazety "La Repubblica", nie trwała długo. Rzym skrytykowały USA, Wielka Brytania, Niemcy i Holandia. Poszło o negocjacje z talibami. Włosi w zamian za... 100
  • Ambitna dwunastka 25 mar 2007, 22:00 Dwunastu kandydatów będzie się ubiegać o stanowisko prezydenta Francji. W ostatniej chwili dołączył lider alterglobalistów José Bové, który uzyskał podpisy 500 funkcjonariuszy publicznych. Co ciekawe, w wyborach po raz pierwszy w... 100
  • Obszarnicy bez ziemi 25 mar 2007, 22:00 Prezydent Wenezueli Hugo Chávez po nacjonalizacji sektora energetycznego wziął się do obszarników. Zapowiedział "nową ofensywę" mającą polegać na przymusowym wykupie tych gruntów, w których tereny nieproduktywne... 100
  • Lokomotywa warszawsko-berlińska 25 mar 2007, 22:00 Rola lidera unii przerasta możliwości Niemiec 102
  • Kołchoz Bruksela 25 mar 2007, 22:00 Eurokraci żyją w sztucznym, socjalistycznym świecie 106
  • Saddam, wróć! 25 mar 2007, 22:00 Na obaleniu Husajna najgorzej wyszedł Izrael 110
  • Europejczyk w Kijowie 25 mar 2007, 22:00 Wiktor Juszczenko stał się na Ukrainie głównym hamulcowym 114
  • Recenzor 25 mar 2007, 22:00 116
  • Taniec potworów 25 mar 2007, 22:00 Baśń cudowna, lecz okrutna niczym skrzyżowanie opowieści braci Grimm z kinem Sama Peckinpaha. Historia trzynastoletniej Ofelii rozgrywa się jednocześnie w świecie realnym (frankistowska Hiszpania roku 1944) i fantastycznym (tytułowy... 116
  • Muzyka Boga 25 mar 2007, 22:00 Groch z kapustą, choć miała być bajka o Beethovenie i skromnej kopistce nut. Duet aktorski Ed Harris i Diane Kruger sprawił się świetnie, ale "zabrakło armat" (poza muzyką Ludwiga van B.). Choć próżno szukać w historii... 116
  • Sztukmistrz z Wiednia 25 mar 2007, 22:00 Inteligentny, mały film, który miał zadatki na wielkość. To przede wszystkim melodramat, a dopiero potem dreszczowiec. Praga świetnie udaje tu CK Wiedeń, a Edward Norton wbija się w buty wszechmocnego mistrza magii. Jego Eisenheim... 116
  • Joss ma głos 25 mar 2007, 22:00 Joss Stone przestała udawać diwę po przejściach i nagrała płytę pełną młodzieńczej energii. Na jej trzecim albumie są kla-syczne soulowe ballady,nawiązujące do stylistyki lat 70., jest trochę hip-hopu i żywsze kawałki na popową... 116
  • Kto mu dał kredki? 25 mar 2007, 22:00 Przyjemna, ale pusta płyta dzieciaka, który jeszcze nie wie, kim chciałby zostać, jak dorośnie. Nowy Freddie Mercury? Sobowtór Robbie'ego Williamsa? A może alternatywna wersja Eltona Johna? Mika jest bardzo kapryśny. Słychać, że... 116
  • Noc teletrupów 25 mar 2007, 22:00 Stephen King wraca do formy. Po mętnej i przesadnie stylizowanej "Historii Lisey" podbija listy bestsellerów powieścią, do której najlepiej pasuje określenie "fanowska". Mistrz horroru jest znanym pożeraczem wszelkiego... 116
  • Makaron w piekle 25 mar 2007, 22:00 Smutna bajka o komunistycznych Chinach, przeradzająca się w tragifarsę. Pisarz na zlecenie partii ma wymyślić wzorcową postać literacką nowych czasów. Do głowy przychodzi mu jednak tylko cyniczny właściciel zakładu kremującego... 116
  • Trzy życia Ala Pacino 25 mar 2007, 22:00 Filmowa książka roku - osiem rozmów Lawrence'a Grobela z Alem Pacino. Nie są to typowe wywiady, bo panów szybko połączyła przyjaźń. Zapiski z trzech dekad są i biografią Ala Pacino, i traktatem o aktorstwie. Filmowy Michael Corleone... 116
  • Jutro Apokalipsa 25 mar 2007, 22:00 Katastroficzne wizje snują dziś lewicowi demagodzy i popkulturowi oportuniści 120
  • Łowcy zielonych jabłek 25 mar 2007, 22:00 Literackie spowiedzi lolitek to tylko pedofilia dla koneserów 124
  • Wielka mistyfikacja 25 mar 2007, 22:00 Arcydzieła malarstwa, muzyki i filmu wyglądają dziś zupełnie inaczej niż w czasach, kiedy powstawały 128
  • Górna półka - Trzęsienie partii 25 mar 2007, 22:00 Czy partie służą przede wszystkim walce o korzyści osobiste ich przywódców? - spytał przed dziesięcioma laty jeden z ośrodków badania opinii publicznej. Odpowiedzi twierdzącej udzieliło 68 proc. badanych. Później było już tylko... 130
  • Wencel gordyjski - Rzeź urbaniątek 25 mar 2007, 22:00 To, co w życiu uchodzi za szczyt chamstwa,w popkulturze jest życzliwą anegdotą 132
  • Ueorgan Ludu 25 mar 2007, 22:00 Jolę?!Józef O., kiedy tak sobie plotkował z A. Gudzowatym, naskarżył na swoich kolegów, poprzezywał ich, ponaśmiewał się, wytykając im różne znajomości i załatwianie po znajomości. I trudno dociekać, czy miał rację. Przez... 133
  • Skibą w mur - Plucie do zupy 25 mar 2007, 22:00 Uśmiech Piwowskiego nie będzie już symbolem kpiarskiego dystansu do świata, ale cwaniactwa 134

ZKDP - Nakład kontrolowany