Za-palenie mózgu

Za-palenie mózgu

Nie palą Lech Wałęsa, Leszek Miller, Józef Glemp - nie pal i ty! Obaliłeś komunizm, jesteś laureatem Nagrody Nobla i byłeś prezydentem, a palenia nie potrafisz rzucić. Co z ciebie za przywódca? Gdzie twój charakter? - spytałem sam siebie i postanowiłem zerwać z nałogiem. Bo rzeczywiście, jakim wzorem dla innych może być człowiek, który nie potrafi zrezygnować z czegoś tak głupiego i błahego jak palenie - opowiada "Wprost" Lech Wałęsa. Były prezydent żartuje, że skoro nie udała się w Polsce dekomunizacja, to może chociaż uda się denikotynizacja. I udaje się. Nie pali kardynał Józef Glemp, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. Nie palą premier Leszek Miller oraz byli premierzy Hanna Suchocka, Jan Krzysztof Bielecki, Jan Olszewski, Józef Oleksy i Jerzy Buzek. Na początku lat 80. paliło 70 proc. mężczyzn w Polsce i 40 proc. kobiet, zaś obecnie - niecałe 40 proc. mężczyzn i 19 proc. kobiet. W III RP ubyło 4 mln palaczy (ich liczba spadła z 13 mln do 9 mln). W raporcie Banku Światowego (z czerwca 2003 r.) Polska znalazła się - obok Kanady, Brazylii, RPA, Tajlandii - na liście krajów najlepiej radzących sobie z plagą palenia. Eksperci Banku Światowego wymieniają trzy rewolucje, które udały się w III RP: urynkowienie handlu, powstanie prywatnych szkół wyższych i zwalczanie nikotynizmu. Dzięki masowemu rzucaniu palenia w ciągu ostatnich dziesięciu lat Polacy żyją dłużej - mężczyźni o 4,3 lata, kobiety o 3,7 lata.
Zadymiony Okrągły Stół
Gdy rodziła się III RP, palili prawie wszyscy jej twórcy. Podczas obrad "okrągłego stołu" z papierosem nie rozstawali się Lech Wałęsa, Tadeusz Mazowiecki, Adam Michnik, Jacek Kuroń, fajkę palili Bronisław Geremek i Janusz Onyszkiewicz. Na zdjęciach z obrad "Solidarności", po jej zarejestrowaniu w kwietniu 1989 r., prawie zawsze widać chmury dymu. Gdy Tadeusz Mazowiecki został pierwszym niekomunistycznym premierem rządu, sala obrad Rady Ministrów wyglądała niczym wielka palarnia. Małgorzata Niezabitowska, rzeczniczka tego rządu, wspomina, że po obradach ministrowie wychodzili z sali niemal sini od dymu papierosowego.
Dopiero niedawno palenie zaczęło być wstydliwe. Politycy - podobnie jak Lech Wałęsa - zadają sobie pytanie, czy osoba nie mogąca sobie poradzić z nałogiem, czyli nie potrafiąca pokierować samym sobą, ma cechy charakteru i dostateczne kwalifikacje do kierowania państwem. Coraz częściej pracodawcy zastanawiają się, czy osoba nie umiejąca zapanować nad uzależnieniem od palenia tytoniu może być dobrym pracownikiem. Czy osoba niezdolna odmówić sobie błahej przyjemności będzie umiała się oprzeć znacznie silniejszym pokusom, którymi konkurenci mogą próbować ją przekupić?

Dymek złudzeń
Sukces w walce z nikotynizmem to w dużej mierze zwycięstwo prof. Witolda Zatońskiego, dyrektora Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów w warszawskim Centrum Onkologii. Walkę z tą epidemią toczy on od końca lat 70. Przez długi czas uważano go albo za nieszkodliwego wariata, albo za kogoś, kto próbuje ograniczyć wolność osobistą palaczy. Po 1989 r. twierdzili oni wręcz, że nie po to Polacy odzyskali wolność i pozbyli się cenzury, by teraz zmuszano ich do rezygnowania z palenia. Złe skutki palenia powszechnie bagatelizowano: w jednym z odcinków "Czterdziestolatka" lekarz przekonywał inżyniera Karwowskiego, że palenie szkodzi nie bardziej niż pięć minut spędzonych na dworcu kolejowym. W tzw. środowiskach twórczych utrzymywano wręcz (mówili tak m.in. Stanisław Grochowiak, Ireneusz Iredyński czy Jan Himilsbach), że zniechęcając do palenia, chce się ich pozbawić środka podtrzymującego sprawność umysłową i zmysł krytyczny. Amerykański reżyser filmowy Jim Jarmusch dziesięć lat temu nakręcił film "Kawa i papierosy", będący hymnem pochwalnym dla nikotynizmu. "Bez papierosa nie ma rozmowy" - mówił w wywiadach. Powoływał się przy tym na etnologów, którzy opisywali, jak to papieros pełnił funkcję spoiwa rozmowy w wielu kulturach. W Mongolii gość od razu jest częstowany tabaką, zaś u Masajów - zwiniętymi liśćmi tytoniu. Majowie podejmowali przybyszów tytoniem, bo uważali dym za element łączący ich ze światem nadprzyrodzonym. Ernst Dichter, autor m.in. "Psychologii uzależnienia", twierdził, że wkładając papierosa do ust, wracamy do chwil, gdy matka karmiła nas piersią, do stanu bezpieczeństwa i błogości. Papieros daje nam złudzenie, że nie jesteśmy sami. Dopiero ci, którzy rzucali palenie, odkrywali, że nikotyna nie była żadnym bodźcem intelektualnym, nie ułatwiała rozmowy, nie przełamywała samotności, tylko wręcz przeciwnie - przytępiała umysł, utrudniała konwersację, ułatwiała popadanie w depresję i stany lękowe.

Palenie obrzydliwości
Kiedy po 1989 r. Polacy zaczęli częściej podróżować do Stanów Zjednoczonych zauważali, że palenie to coraz bardziej wstydliwy margines. Że palacze muszą wychodzić na zewnątrz biurowców. Że nie pali się na przyjęciach, a zabarwione smołą z papierosów palce czy zęby są równie kompromitujące, jak brud za paznokciami czy bekanie w towarzystwie. "Palenie jest bardzo nieestetyczne i mówi o słabości charakteru. To wstyd palić" - napisał reżyser Juliusz Machulski w specjalnej antynikotynowej księdze. Księgę wyłożono w 2001 r. podczas festiwalu polskich filmów fabularnych w Gdyni. Machulskiego poparła m.in. aktorka Ewa Kasprzyk: "Kochani! Dajmy światu świeży oddech" - napisała w księdze. Apel o rzucenie poparli obecni na festiwalu dziennikarze Anna Maruszeczko, Tomasz Raczek i Maciej Orłoś, piosenkarka Danuta Rinn, scenarzysta Maciej Karpiński, aktorki Małgorzata Pieczyńska, Bożena Dykiel, Iga Cembrzyńska i Anna Samusionek, aktorzy Franciszek Trzeciak i Igor Michalski. Niepalący aktor amerykański Gene Hackman uważa całowanie się z palącą kobietą za wrażenie estetyczne porównywalne do lizania używanej przez kilka lat metalowej popielniczki.

Moda na niepalenie
Nikotynowy nałóg porzucają głównie osoby lepiej wykształcone. Według badań prof. Witolda Zatońskiego, w grupie osób z wyższym wykształceniem jest dwukrotnie mniej osób palących niż w grupach z wykształceniem podstawowym i zawodowym. Papieros jest dziś znakiem niższego statusu społecznego. Dobrze to widać, gdy spojrzymy na mapę krajów, których obywatele są najbardziej uzależnieni od nikotyny. WHO szacuje, że spośród 4,9 mln osób umierających co roku na choroby spowodowane nikotyną, trzy czwarte przypada na kraje Trzeciego Świata. Nieprzypadkowo najwięcej palaczy jest w Chinach - 350 mln.
Papieros przestał być symbolem emancypacji kobiet. Jeszcze w latach 80., gdy liczba palących mężczyzn spadała, rosła liczba palących kobiet, bo w ten sposób wyobrażały sobie one często prawne i obyczajowe zrównanie z mężczyznami. Zdobywały coraz większe prawa, także coraz więcej paliły. W Polsce najbardziej uzależnione od nikotyny są kobiety urodzone pomiędzy 1940 r. a 1960 r. W latach 70. paliła połowa kobiet w wieku 20-30 lat. Obecnie uzależnionych od nikotyny w tej grupie wiekowej jest o połowę mniej.

Antynikotynowa kuracja rynkowa
Rząd Kanady rozważa możliwość obniżenia podatków osobom, które rzucą palenie. W niektórych firmach w USA uruchomiono fundusze premiowe dla osób zrywających z nałogiem - za rzucenie palenia otrzymują one 400-500 dolarów. Firmom to się opłaca, ponieważ palacze są dużo droższymi pracownikami niż osoby niepalące. Rocznie każdy z nich spędza aż 18 dni na papierosowych przerwach w pracy - wynika z badań prof. Moniki Belcourt, specjalisty w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi na Uniwersytecie York w Wielkiej Brytanii. W USA osoby palące mają czterokrotnie mniejsze szanse znalezienia pracy niż niepalący, a w wypadku menedżerów nawet ośmiokrotnie - wynika z badań Ronalda Gilberta, Edwarda Hannana i Kevina Lowe'a.
W 1996 r. Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uznał, że pracodawca ma prawo odmówić zatrudnienia pracownika, który palił w roku poprzedzającym złożenie podania o pracę. Przyznał on też (sprawa Kurtz przeciwko City of North Miami), że władze jednej z dzielnic Miami miały prawo zwolnić w pierwszej kolejności palaczy, bo narazili oni pracodawcę na nieuzasadnione wyższe koszty spowodowane wyższymi stawkami ubezpieczenia, mniejszą wydajnością i większą podatnością na choroby. Każdy palacz narażał pracodawcę na ekstra wydatki w wysokości 4,6 tys. dolarów rocznie. Palacze sami obniżają swoje szanse na rynku, o czym można się już przekonać także w Polsce. Niektóre firmy żądają od kandydatów na menedżerskie stanowiska badań aspirometrycznych, potwierdzających dobry stan płuc i oskrzeli. W wypadku szeregowych pracowników pracodawcy na razie ograniczają się do apeli i akcji edukacyjnych. Już kilka lat temu firma Philips Lighting Poland w Pile zorganizowała miesięczną akcję dla pracowników, którzy chcieli rzucić palenie. Rozdawano gumę Nicorette, zatrudniono psychologów, którzy tłumaczyli, jak sobie radzić z uzależnieniem. Do rzucenia palenia zachęcano też pracowników PKO BP. Andrzej Widerszpil, prezes Optimusa, przestał palić, chcąc zachęcić swoich pracowników do zerwania z nałogiem.

Rezerwaty dla palaczy
W wielu krajach palaczy traktuje się niczym ludzi z marginesu. Rząd Norwegii chce od początku 2004 r. wprowadzić drakoński zakaz palenia w restauracjach, klubach nocnych, hotelach oraz kawiarniach. Od kilku lat podobne zakazy obowiązują w Kalifornii, a w grudniu ubiegłego roku strefą antynikotynową (w urzędach) stał się Nowy Jork, do czego doprowadził burmistrz Michael Bloomberg, który sam rzucił palenie. Surowe prawo ograniczające palenie wprowadzono niedawno w Grecji, Irlandii, Nowej Zelandii Szwajcarii, a będzie ono wprowadzone także m.in. we Włoszech. W Tokio zabroniono palić na głównych ulicach - od listopada 2002 r. złamanie tego przepisu kosztuje 20 tys. jenów (650 zł). W Finlandii na studia medyczne przyjmowane są wyłącznie te osoby, które nie palą tytoniu. Milton Friedman, laureat Nagrody Nobla z ekonomii, wymyślił przekorny sposób zwalczania palenia. Uważa on, że osoba, która pali, czyli chce sobie szkodzić, ma do tego pełne prawo. Jednocześnie nie powinna mieć prawa do leczenia w publicznej służbie zdrowia chorób spowodowanych nałogiem. Mogłaby też być pozywana do sądu przez osoby narażone na bierne palenie. Pracodawcy mieliby prawo odmówić zatrudnienia palacza (jak i narkomana) lub go zwolnić. Friedman opowiada się za pełną wolnością palenia, tyle że byłaby to wolność wyjątkowo nieopłacalna. I to jest najlepszy sposób na palaczy.


Dlaczego warto rzucić palenie
1. Paląc paczkę papierosów dziennie (4-6 zł), wydaje się ponad 1800 zł rocznie. Rzucając palenie, przez 30 lat można zaoszczędzić ponad 50 tys. zł.
2. Wskutek palenia w Polsce rocznie umiera 70 tys. osób, czyli prawie 200 dziennie.
3. Palące kobiety mają tylko 70 proc. szans na zajście w ciążę. Dziecko palaczki jest o prawie 200 gramów lżejsze niż dziecko kobiety niepalącej. Palaczki mają średnio o trzy lata przyspieszoną menopauzę i czterokrotnie częściej zapadają na raka szyjki macicy.
4. Dym z papierosów zawiera 4 tys. związków chemicznych, z czego ponad 50 to substancje rakotwórcze.
5. Po 15 latach od rzucenia palenia ryzyko zachorowania na raka jest podobne jak u osoby nigdy niepalącej.

Jak rzucić palenie według fundacji Promocja Zdrowia
  • Ustal dzień zerwania z nałogiem
  • Poproś rodzinę i znajomych o wsparcie
  • Załóż się z kimś, że nie zapalisz tego dnia
  • Ruszaj się: spaceruj, biegaj, uprawiaj sport
  • Zaopatrz się w dropsy, gumy do żucia, pokrojone kawałki owoców i warzyw
  • Usuń z otoczenia przedmioty związane z paleniem
  • Wywietrz i odśwież mieszkanie
  • W pierwszych dniach przebywaj tam, gdzie nie wolno palić
  • Jedz niskokaloryczne posiłki, pij dużo niegazowanej wody i soków
  • Zajmij czymś ręce - ołówkiem, breloczkiem, spinaczem, kluczami
  • Podtrzymując swoją decyzję, myśl pozytywnie



ZBRODNIA palenia
X pali 26 proc. mężczyzn powyżej 18. roku życia
X pali 21 proc. kobiet powyżej 18. roku życia
X pali 34 proc. osób, które mają co najmniej maturę
X pali 10,9 proc. osób mających za sobą 16 lat i więcej edukacji
X 38-50 proc. palaczy, którzy mieli atak serca, zaczęło ponownie palić jeszcze w szpitalu
X do palenia wraca 40 proc., którym usunięto struny głosowe z powodu raka krtani
X do palenia wraca 50 proc. osób, którzy przeżyli po operacji raka płuc
X 33-50 proc. osób, które spróbowały papierosa, zaczęło palić regularnie
X 70-90 proc. palaczy to osoby uzależnione
Okładka tygodnika WPROST: 49/2003
Więcej możesz przeczytać w 49/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • agnete sieroten IP
    uświadamianie działania i szkodliwości palenia papierosów to bardzo mądre ale i zakazy palenia w miejscach publicznych są wg.mnie słuszne;

    Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2003 (1097)

    • Na stronie - Władza odmładza 7 gru 2003 Lepiej wiedzieć, jak robi się pasztet, niż jak w Polsce prawo. Ludzie, którzy lubią pasztety i stosują prawo, nie powinni patrzeć na powstawanie tych rzeczy. Nie powinni także patrzeć na stosowanie prawa w Polsce i Europie, gdyż grozi to trwałą utratą apetytu na życie.... 3
    • Peryskop 7 gru 2003 Wielcy bracia Czy przywództwo francusko-niemieckie jest do uratowania? - pyta z niekłamaną troską na łamach "Rzeczpospolitej" (nr 276 z 27 listopada) były ambasador Janusz Reiter. I zapewnia: "Europie nie grozi dominacja... 6
    • Dossier 7 gru 2003 Aleksander KWAŚNIEWSKI prezydent RP "26 czerwca miała miejsce premiera 'Pianisty' (...), na którą było bardzo niewiele miejsc i trwała walka o zaproszenia (...) Moi współpracownicy kontaktowali się z biurem Rywina celem... 7
    • Poczta 7 gru 2003 Wdychanie śmierci W nawiązaniu do artykułu "Wdychanie śmierci" (nr 45) pragnę przyłączyć się do krytycznej opinii mych kolegów fizjologów na temat tzw. tlenoterapii serwowanej w barach tlenowych. Podzielam ich... 9
    • Kadry 7 gru 2003 "Jezeli tak właśnie Polska zacyna cłonkostwo w Unii Eulopejskiej, to ja załuję swoich działań na zec Polski" - Günterchen Verheugen, komisarz Unii Europejskiej ds. rozszerzenia Fot. D. Krupa, M. Stelmach 9
    • M&M 7 gru 2003  KTO PIERWSZY (oskarży) TEN LEPSZY Naskarżył Jasio pani w trybie tajemniczym, że wkrótce coś się wyda. Teraz głośno krzyczy: To lobbing wywarł na nich taki wpływ zwodniczy! Mówiłem, że naskarżą! To się już nie... 10
    • Playback 7 gru 2003 Jan Rokita, poseł Platformy Obywatelskiej, i Andrzej Barcikowski, szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego EPAPAP/Forum, K. Mikula 10
    • Z życia koalicji 7 gru 2003 Mazurek & Zalewski Ludzie, ludzie, mamy 30 km autostrady wiĘcej!!! I to nie byle jakiej autostrady, bo święcili ją osobiście minister Pol i premier Miller, a wzruszone do łez koparki wykonały układ baletowy. (Nie kpimy, naprawdę... 12
    • Z życia opozycji 7 gru 2003 Renata Beger z Samoobrony wspaniałomyślnie zrzekła się immunitetu. Zrobiła to w swoim stylu: trochę popłakała, wspomniała coś o Polsce i zapewniła, że jest niewinna. Niewinna? Jak to? Z tymi kurwikami i temperamentem to była lipa?... 13
    • Fotoplastykon 7 gru 2003 14
    • Zwyciężył niezwyciężonych 7 gru 2003 Dał nam przykład Kluska... Gdyby przedsiębiorcy mylili się tak często jak urzędnicy skarbowi i prokuratorzy, większość byłaby bankrutami. Czy jednak urzędnicy i prokuratorzy tylko się mylą? Czy wielka swoboda interpretacji przepisów jest przyczyną łamania prawa przez... 16
    • Awangarda Giscarda 7 gru 2003 Twardo broniącego naszych interesów narodowych Leszka Millera straszy się zesłaniem Polski do unii B Polska jest najprzykrzejszą niespodzianką ostatnich lat dla unijnej awangardy. Awangarda Giscarda to w żargonie dyplomatycznym Francja, Niemcy, kraje Beneluksu oraz Włochy.... 22
    • Mafia hazardowa 7 gru 2003 Już trzy lata temu tygodnik "Wprost" opisał korumpowanie posłów przy uchwalaniu ustawy o grach losowych Ustawę o grach losowych pisano i nowelizowano wedle życzeń hazardowego lobby, które reprezentowali posłowie niemal wszystkich partii. Na łapówki w ostatnich dziesięciu... 24
    • Pruska pycha, polski niepokój 7 gru 2003 Kto odmawia dialogu między Polakami i Niemcami To zdumiewające! Prof. Heinrich Olschowsky ("Gazeta Wyborcza" z 25 listopada 2003 r.) przypisuje polskiej stronie odmowę dialogu. Drogi profesorze, nie jestem tu nikim po tej stronie, mam jakiś tam swój wpływ na polską opinię... 26
    • Dyktatura sondaży 7 gru 2003 Zbyt często kontrolując temperaturę, zdrowa demokracja może się stać hipochondryczką Prawdopodobnie nie ma na świecie polityka na poziomie parlamentarnym lub samorządowym, który nie śledziłby wyników sondaży. Nie ma polityka, który nie analizowałby sondaży pod kątem pozycji... 28
    • Nałęcz 7 gru 2003 Niech panie z ZUS podziwiają sobie męskie wdzięki, ale za własne pieniądze Wielu emerytów zbulwersowała wiadomość podana przez jedną z gazet, że krakowski oddział ZUS funduje swoim pracownikom bilety na pokazy męskiego striptizu. Rzecznik firmy potwierdził sensacyjną... 30
    • Poczta 7 gru 2003 Instytut kolaboracji Jestem zmuszony się odnieść do artykułu "Instytut kolaboracji" Sławomira Sieradzkiego (nr 13) poświęconego w części mojemu ojcu prof. dr. hab. Janowi Ernstowi (wówczas doktorowi geografii)... 30
    • Giełda i wektory 7 gru 2003 Hossa Świat Życiowy numer W Stanach Zjednoczonych abonent, który zmieni operatora sieci komórkowej, będzie mógł zachować stary numer telefonu. Wejście w życie nowego prawa stało się impulsem do rozpoczęcia... 34
    • Autodestrukcja 7 gru 2003 1000 złotych rocznie traci przeciętny polski kierowca na skutek "chrzczenia" paliwa Jedna trzecia paliwa sprzedawanego w Polsce to wyrób benzynopodobny, niszczący samochody i budżet państwa. To trzy razy więcej, niż szacowano do tej pory. Używane w naszym kraju samochody... 36
    • Nasza szkapa 7 gru 2003 Następuje wzrost PKB iluzji Chowanie termometru przed chorym - tak można nazwać zachowanie władzy rozkoszującej się coraz lepszymi wskaźnikami ekonomicznymi. Owszem, trochę drgnęło, ale nie na tyle, by głosić, że złe czasy mamy już za sobą. Bo cóż teraz mamy? Wzrost PKB w... 42
    • Pakt stabilizacji i rozwoju fikcji 7 gru 2003 Francja i Niemcy nałożyły haracz na resztę Unii Europejskiej Początek XXI wieku miał być dla Europy czasem wspaniałym. Miała się rodzić Wielka Europa. Jeden organizm polityczny i ekonomiczny, jednoczący 27 państw prowadzących wspólną politykę, mających (m.in. dzięki wspólnej... 46
    • Gubernia Czernomyrdina 7 gru 2003 "Wprost" i "The Times" penetrują Ukrainę oligarchów W gabinecie Wadyma Rabinowycza, znanego kijowskiego oligarchy, wszystko było przygotowane: na wypolerowanym stole kartki, długopisy, magnetofon, przy ścianie dwóch asystentów czekających na skinienie szefa. W paru zdaniach... 48
    • Balcerowicz wprost 7 gru 2003 "Spodlenie" pieniądza osiągnęło szczyt w socjalizmie, który ograniczył wymienialność złotego na towary i dewizy Denar, grosz, dukat, talar, tynf, szeląg, marka polska, złoty - takie m.in. jednostki pieniężne funkcjonowały w ponadtysiącletniej historii Polski. Przez pierwsze... 52
    • 2 x 2 = 4 Singapuru! 7 gru 2003 Sejm stał się areną, na której może się produkować każdy ignorant i chuligan Zorientowany czytelnik domyśli się natychmiast, o co mi chodzi. Oczywiście, nie o wyprawę turystyczną do Singapuru ani o jego aneksję przez Polskę. Otóż mam absolutnie dość wszechobecnej w Polsce... 53
    • Supersam 7 gru 2003 Pierwszy polski maybach W Polsce jest już maybach, jeden z najdroższych i najbardziej luksusowych samochodów świata, produkowany przez Mercedesa. Auto odebrano w październiku. Maybach nr 1, wartości prawie 2 mln zł, pojawił się w... 54
    • Za-palenie mózgu 7 gru 2003 Nie palą Lech Wałęsa, Leszek Miller, Józef Glemp - nie pal i ty! Obaliłeś komunizm, jesteś laureatem Nagrody Nobla i byłeś prezydentem, a palenia nie potrafisz rzucić. Co z ciebie za przywódca? Gdzie twój charakter? - spytałem sam siebie i postanowiłem zerwać z nałogiem. Bo... 56
    • Zbigniew I Grodziski 7 gru 2003 Jestem oszczędny, bo wolę budować fabryki, niż je zamykać - mówi Zbigniew Drzymała Kilka lat temu Zbigniew Drzymała, prezes Groclinu Grodzisk Wielkopolski, wyrzucił z zespołu piłkarza Piotra Rockiego, który zamiast trenować, uczestniczył w niezliczonych balangach. Piłkarz... 62
    • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Bajki z Jamajki i deser na zakąskę 7 gru 2003 Piotrusiu! Ty nadal zgłębiasz tajniki śląskiej kuchni, a ja wróciłem z kuchennych antypodów, gdzie rolada ze słoniną i ogórkiem budzi takie samo zdumienie, jak u nas pieczeń z aligatora. Jak Ci już pisałem, bawiłem na Jamajce, gdzie dominują zwyczaje potomków niewolników... 68
    • Druga płeć 7 gru 2003 Kobiety, gdyby tylko chciały, mogłyby się stać swoimi najlepszymi adwokatami - w sprawach małżeńskich i zawodowych Kiedyś życie kobiet było ciężkie i ponure. Dziś życie kobiet bywa równie ciężkie i ponure. Niemożliwe? Bo czasy inne i nie trzeba już prać na tarce mężowskich... 69
    • Komu bił dzwon 7 gru 2003 Cudzoziemscy ochotnicy walczący w Hiszpanii mieli dwóch wrogów: generała Franco i republikę, której przyjechali bronić Latem 1938 r. gdzieś w Katalonii setki wycieńczonych mężczyzn usypywały w polu wały obronne. Umocnienia miały powstrzymać nacierające oddziały gen. Franco.... 70
    • Know-how 7 gru 2003 Ebola unieszkodliwiona Pierwszą szczepionkę przeciwko śmiertelnemu wirusowi Ebola testuje na 27 ochotnikach amerykański National Institute of Allergy and Infectious Diseases. W sierpniu tego roku przedstawiciele instytutu oświadczyli, że... 73
    • Odkurzacz miażdżycy 7 gru 2003 Cholesterol chroni przed zawałem serca! 40 wiekowych mieszkańców włoskiego miasteczka Limone sul Garda paliło na potęgę, fatalnie się odżywiało, a mimo to u nikogo z nich nie wykryto żadnych objawów miażdżycy, choć - teoretycznie - pierwszy atak serca powinni mieć już w wieku... 74
    • Igłą w raka 7 gru 2003 Skuteczna szczepionka na czerniaka made in Poland? Pierwsze szczepionki pomocne w leczeniu raka prostaty i raka nerki będą dostępne już w przyszłym roku. W Kanadzie, Europie i Stanach Zjednoczonych testuje się około pięćdziesięciu preparatów do walki z chorobami... 78
    • Autoloty 7 gru 2003 Jak za milion dolarów pofrunąć, żeby się przejechać Skycar M400 to czerwony, opływowy samolot, który przypomina niewielki myśliwiec lub pojazd Batmana. Może pomieścić cztery osoby i będzie latać z prędkością 480 km/godz. na wysokości do dziewięciu kilometrów. Na ziemi zmienia... 81
    • Gwiazdoholicy 7 gru 2003 Co trzeci z nas wpada w obsesję patologicznego uwielbienia dla sławnych i bogatych Na 25 lat więzienia skazano ogarniętego obsesją na punkcie Stevena Spielberga mężczyznę, który wdarł się do domu reżysera z zamiarem jego zamordowania. Wyrok 10 lat pozbawienia wolności zapadł... 84
    • Bez granic 7 gru 2003 Z indykiem do Iraku Tylko dwie i pół godziny trwała wizyta George'a W. Busha w Iraku. "Przyjechałem, by podziękować naszym żołnierzom za obronę Ameryki" - mówił prezydent. Zaraz jednak dorzucił: "I chciałem... 86
    • Imperium George 7 gru 2003 Nasi sojusznicy nie są wystarczająco uczciwi, by przyznać, że żyją pod parasolem ochronnym amerykańskiej potęgi Po zakończeniu zimnej wojny i upadku imperium sowieckiego historyk Paul Kennedy mówił, że cierpiąca na imperializm Ameryka chyli się ku upadkowi. Z kolei entuzjaści... 88
    • Brygady śmierci 7 gru 2003 Czerwone potwory zrodziła włoska lewica Poczterech latach śledztwa włoska policja aresztowała dziewięciu lewicowych terrorystów, oskarżonych o dwa morderstwa i wiele mniejszych akcji. Ich organizacja nosi złowieszczo znajomą nazwę - Czerwone Brygady. Starzy terroryści... 92
    • Ekstradycja z raju 7 gru 2003 Syn Bohdana Kozija na wieść o zbrodniach ojca popełnił samobójstwo Oskarżony Kozij jest mordercą! - oświadczył amerykański sędzia James C. Paine z West Palm Beach na Florydzie 20 lat temu, odbierając Ukraińcowi Bohdanowi Kozijowi obywatelstwo Stanów Zjednoczonych. 81-letni... 96
    • Rozkład jazdy po bezdrożu 7 gru 2003 Idąc Karradą, główną ulicą Bagdadu, słyszy się: "Saddam był zły, ale Amerykanie są jeszcze gorsi" Kiedy w ubiegłym tygodniu w holu hotelu Palestyna zagadnął mnie przybyły niedawno do Iraku Amerykanin, okazało się, że jest "specem od propagandy", pracującym dla firmy PR... 100
    • Menu 7 gru 2003 film Z Wrocławia do buszu Kinomanom Czarny Kontynent kojarzy się przede wszystkim ze słynnym melodramatem "Pożegnanie z Afryką". Bohaterowie filmu Caroline Link "Nigdzie w Afryce" również żyją na farmie w Kenii,... 102
    • Pies, który tropi 7 gru 2003 Franc Maurer kontra porucznik Borewicz To nie komisarz Olgierd Halski, twardy glina z III RP, lecz porucznik Sławomir Borewicz z czasów PRL przyczynił się do odrodzenia telewizyjnego serialu kryminalnego. Podczas niedawnej, dwunastej z kolei powtórki przygód dzielnego... 104
    • Gladiator oceanów 7 gru 2003 Peter Weir XIX-wiecznym żaglowcem płynie wprost po kosz Oscarów Peter Weir nigdy nie był królem box-office'ów i nigdy nie nakręcił filmu "z rozdzielnika". A mimo to producenci zainwestowali 160 mln dolarów w najnowszy film w reżyserii Australijczyka. Z kolei widzowie coraz... 106
    • Morski wilk z lepianki 7 gru 2003 Świetna marynistyczna saga Patricka O'Briana powstała z dala od morza - w marnej chacie na południu Francji Porównywano go do Marcela Prousta, Jane Austen, a nawet do Homera. Krytycy okrzyknęli zmarłego przed trzema laty Patricka O'Briana najlepszym anglojęzycznym... 108
    • Rock według blondynki 7 gru 2003 Gdyby nie Debbie Harry i Blondie, nie byłoby Madonny i Britney Spears "Greta Garbo punk rocka" i "Marilyn Monroe nowej fali" - mówiono o niej. Była ozdobą nowojorskiej udergroundowej sceny rockowej połowy lat 70. i dziewczyną "Playboya". Była maskotką artystycznej kliki... 110
    • Płyty Kuby Wojewódzkiego 7 gru 2003 ANITA LIPNICKA & JOHN PORTER Nieprzyzwoite piosenki - **** Najbardziej szokujący duet od czasów wspólnych występów Nicka Cave'a i Kylie Minogue czy Michała Wiśniewskiego i Huberta Urbańskiego. Legenda polskiego... 111
    • Wielka trójka książkowa 7 gru 2003 Sienkiewicz i Prus wygrywają z Mickiewiczem i Żeromskim Co właściwie rozumiemy pod pojęciem "najważniejsza książka"? Po pierwsze, może to być książka zbójecka: napadająca jak zbójca, po spotkaniu z którą wszystko się widzi inaczej. Wyobrażam sobie, że tak właśnie rozumieli... 112
    • Sława i chała 7 gru 2003 KsiĄŻki Królowa jest naga Nina Andrycz w drugim tomie biograficznych zapisków robi co może, by do ewen-tualnego trzeciego tomu nikt już nie chciał zajrzeć. Miała życie długie i ciekawe, zarówno jeśli chodzi o... 114
    • Perły do lamusa? 7 gru 2003 Film "Good bye, Lenin" idealnie trafia w narastającą wśród Niemców tęsknotę za byłą NRD Tomasz Raczek: Panie Zygmuncie, mamy na ekranach film pt. "Good bye, Lenin", który bynajmniej nie powstał w Rosji. Wyreżyserował go Niemiec Wolfgang Becker i jest to opowieść o Niemcach -... 115
    • Nowowizja - Okiem Szarika 7 gru 2003 Dwa sprzeczne sygnały napłynęły ostatnio z niespokojnego jak zwykle Kaukazu. W Azerbejdżanie zwyciężyła komunistyczna dynastia, a w Gruzji aksamitna rewolucja. Śledząc z zapartym tchem owe 48 godzin, które wstrząsnęły Tbilisi, obserwowałem je oczywiście pod kątem poloników - w... 116
    • Śmiesznoty -  Utajnić Sejm przed społeczeństwem! 7 gru 2003 Sejm przechodzi do konspiracji. Jak donoszą zdezorientowane media, nie wiadomo dlaczego, nie wiadomo kiedy odbyły się nocne tajne obrady Sejmu, w których trakcie główny agent bezpieczeństwa wewnętrznego zaskoczył posłów porażającą dawką ściśle poufnych informacji. Odnalazłszy... 116
    • Organ Ludu 7 gru 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 49 (62) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 1 grudnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Cała prawda o tzw. niezależnej prasie "Organ Ludu" w obcych rękach Wobec zdemaskowania knowań... 117
    • Skibą w mur - głowa do wymiany 7 gru 2003 Przeszczep całej głowy to nadzieja dla tych, którzy się skompromitowali, ale chętnie by coś jeszcze pokazali światu Ostatnio nic tak dobrze się nie rozwija, jak korupcja i chirurgia plastyczna. Cięcia chirurgiczne stają się coraz bardziej modne nie tylko przy konstruowaniu... 118

    ZKDP - Nakład kontrolowany