Urna z sukcesem

Urna z sukcesem

Dodano:   /  Zmieniono: 
Vladimír Meciar i Robert Fico lepperyzują Słowację
Słowacja jest krajem sukcesu gospodarczego i klęski politycznej. Do kraju szerokim strumieniem płyną zagraniczne inwestycje, a jednocześnie od kilku miesięcy trwa tam kryzys polityczny - rząd Mikulása Dzurindy znalazł się na skraju upadku.

Prezydent Kukan czy prezydent Meciar?
3 kwietnia Słowacy wybiorą nowego prezydenta i - co ważniejsze - w referendum ogłoszonym na wniosek konfederacji związków zawodowych zdecydują, czy należy skrócić kadencję obecnego parlamentu. Wybory prezydenckie w pierwszej turze raczej nie wyłonią zwycięzcy. Spośród kilku kandydatów największe szanse mają: Eduard Kukan, obecny minister spraw zagranicznych, absolwent moskiewskiego MGIMO, kiedyś funkcjonariusz KPC i przeciwnik suwerenności Słowacji, dziś wspierany przez rządzącą Słowacką Unię Chrześcijańską i Demokratyczną (SDKÚ), oraz Vladimír Meciar, trzykrotny premier Słowacji, lider ciągle popularnej Partii Ludowej - Ruchu na rzecz Demokratycznej Słowacji (LS HZDS). Pozycji Kukana nie poprawiły informacje, jakoby w czasach komunistycznych był agentem czechosłowackiego wywiadu wojskowego. Dowodów - jak zwykle w takich wypadkach - nie ma. Tymczasem niedawno pobito Jana LangoŠsa, szefa Instytutu Pamięci Narodowej, który archiwizuje teczki komunistycznych służb bezpieczeństwa. Pracownicy instytutu twierdzą, że ktoś próbuje zastraszyć ich zwierzchnika. Pobicie potwierdza spekulacje, że kandydaci do słowackiej prezydentury mają mroczną, komunistyczną przeszłość.
Nieoczekiwanie do rozgrywki wyborczej zgłosił się także urzędujący prezydent Rudolf Schuster. Ten nawrócony po 1989 r. na demokrację były komunistyczny aparatczyk przed pięcioma laty zwyciężył Meciara dzięki konsolidacji sił przeciwnych elekcji byłego premiera. Pozbawiony charyzmy, sprawnie pełni swój urząd. Niewiadomą może być wynik czwartego uczestnika wyścigu, Ivana GaŠsparoviŠca, niegdyś najbliższego współpracownika Meciara (w lipcu 2002 r. dokonał rozłamu w partii Meciara, tworząc Ruch na rzecz Demokracji - HZD). Jego szanse na prezydenturę zwiększa to, że wsparła go część opozycji.
Zwycięży ten, kto wejdzie do drugiej tury wraz z Meciarem, który w pierwszej turze najprawdopodobniej uzyska najwięcej głosów. - Najpoważniejsze szanse na zwycięstwo w wyborach ma Kukan. W drugiej turze większość Słowaków zagłosuje przeciw Meciarowi, więc obecny minister spraw zagranicznych powinien zwyciężyć co najmniej z dwudziestoprocentową przewagą - mówi politolog Grigorij Meseznikov.

Rząd coraz bardziej mniejszościowy
Jeśli Słowacy w referendum opowiedzą się za przedterminowym zakończeniem kadencji parlamentu, będzie to oznaczać upadek rządu Mikulása Dzurindy. Koalicja rządząca kilka miesięcy temu straciła większość w parlamencie, ale zaryzykowała wprowadzenie od 1 stycznia zdecydowanych reform ekonomicznych. - Reformy naszej gospodarki, choć niezbędne, idą za szybko. Stąd tak duże niezadowolenie z rządów Dzurindy - wyjaśnia "Wprost" Jan CŠarnogurski, były premier Słowacji.
Referendum zostało rozpisane przez Schustera po zebraniu podpisów 600 tys. obywateli. Dotychczas słowackie referenda zwykle unieważniano ze względu na zbyt niską frekwencję. Obecne ma szanse się udać, bo będzie przeprowadzone w dniu wyborów prezydenckich. Głosy będzie się oddawać w innych lokalach wyborczych.
- Prawie na pewno nie będzie frekwencji, która jest wymagana, by wynik referendum uznać za wiążący - uspokaja CŠarnogurski.
Ugrupowania tworzące zaplecze rządu Dzurindy uzyskały w 2002 r. przewagę zaledwie trzech głosów w 150-osobowym parlamencie. Kłopoty Dzurindy zaczęły się jesienią 2003 r., gdy zdymisjonował on szefa Narodowego Urzędu Bezpieczeństwa Jána MojŠziŠsa. W obronie MojŠziŠsa stanął ówczesny minister obrony Ivan SŠimko, jeden ze współpracowników Dzurindy. Natychmiast został zdymisjonowany. SŠimko stworzył Slobodné Fórum (Wolne Forum), które zaczynało jako platforma polityczna SDKÚ, ale w styczniu zostało zarejestrowane jako osobny podmiot polityczny.

Premier Dzurinda czy premier Fico?
Gdyby się okazało, że wyborcy w referendum zadecydują o przedterminowych wyborach, ich zwycięzcą byłaby prawdopodobnie partia Smer (Kierunek), a premierem zostałby Robert Fico, jej lider, awanturnik polityczny. Smer utworzono w 1999 r. na fali ostrej krytyki wszystkich dotychczasowych środowisk politycznych. - W przeciwieństwie do Polski czy Węgier na Słowacji po upadku żelaznej kurtyny nie powstało silne ugrupowanie lewicowe wywodzące się z dawnej partii komunistycznej. Dopiero Smer stara się zapełnić tę lukę - mówi "Wprost" politolog Alexander Duleba.
Lider Smeru uważa, że najnowszą historię Słowacji można opisać jednym słowem: kradzież. Zdaniem Roberta Ficy, majątek narodowy po 1989 r. rozkradały kolejne ekipy rządzące - najpierw Meciara, a później Dzurindy. Główne hasło, z którym Smer idzie do referendum, brzmi: "Nie kraść i troszczyć się o ludzi". Stałą taktyką Ficy jest uderzanie na dwóch frontach: oskarża obecny rząd i Meciara. Twierdzi, że politycy obu ugrupowań zawarli tajne porozumienie w celu ochrony HZDS i SDKÚ przed odpowiedzialnością karną za przestępstwa gospodarcze. Jeden z dzienników opublikował tekst rzekomej umowy. Wprawdzie Dzurinda i Meciar wszystkiemu zaprzeczyli, ale część elektoratu chętnie wierzy w spisek polityków próbujących się uchronić przed odpowiedzialnością.
Trudno mówić o programie gospodarczym Smeru; to stek komunałów o socjalnej gospodarce rynkowej oraz potrzebie troski o prostego człowieka. Gdyby powstał rząd Ficy, wróciłyby wszystkie obawy żywione w Europie, gdy Słowacją rządził Meciar.

Słowacja z głową
"Waży się przyszłość kraju. Ryzykujecie utratę tego, co osiągnęliście kosztem dużych wyrzeczeń społecznych. Nie zawiedźmy zaufania naszych przyszłych partnerów europejskich. Nie zniechęcajmy przyszłych inwestorów" - napisała niedawno grupa 30 intelektualistów słowackich.
Dzurinda przekonuje obywateli, że Słowacja stała się najszybciej rozwijającym się gospodarczo krajem Europy Środkowej. Rząd w trosce o zachodnich inwestorów przygotował cały pakiet udogodnień i zwolnień podatkowych. To właśnie zagraniczne inwestycje są kołem napędowym słowackiej gospodarki, dzięki nim w 2003 r. słowacki PKB wzrósł o 3,9 proc., a w tym roku ma się zwiększyć o 4-4,5 proc. W ostatnich 18 miesiącach na Słowacji stworzono 80 tys. miejsc pracy, a w tym roku planuje się utworzenie 50 tys. nowych stanowisk. Towarzyszą temu reformy gospodarcze i socjalne. W styczniu wprowadzono podatek liniowy (19 proc.), planuje się wprowadzenie opłat za studia i opiekę medyczną. Program reform jest śmiały, lecz ryzykowny, zważywszy na niską popularność rządu. Wskaźnik bezrobocia przekracza 17 proc., bez pracy jest 37 proc. absolwentów szkół. Mocno krytykowany jest wicepremier Ivan MikloŠs, twórca programu stabilizacyjnego. Opozycja wielokrotnie domagała się jego odwołania. Ostatni wniosek przepadł tylko dlatego, że część opozycji uznała, że jest to element kampanii wyborczej Meciara, więc go nie poparła.
Rząd Dzurindy chciał przeprowadzić najtrudniejsze reformy na początku kadencji, wierząc, że później będzie mu łatwiej rządzić, zwłaszcza po wejściu do Unii Europejskiej i NATO. Rachuby mogą się jednak nie sprawdzić, jeśli opozycji uda się przekonać Słowaków, że istnieje alternatywa dla polityki zaciskania pasa. Byłaby to kolejna porażka reformatorów w Europie Środkowej.

Andrzej Grajewski

Więcej możesz przeczytać w 14/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2004 (1114)

  • Euroonaniści 4 kwi 2004, 1:00 Nareszcie! - odetchnęli z wielką ulgą nasi miłośnicy eurokonstytucji. 3
  • Skaner 4 kwi 2004, 1:00 Ranking trutniów 1600 zł miesięcznie ma dostawać były poseł lub senator, który nie może znaleźć pracy. Mimo że najpilniej nad tym pomysłem pracują politycy SLD, mogą liczyć na wsparcie innych partii. Na tę specjalną... 6
  • Sawka 4 kwi 2004, 1:00 7
  • Dossier 4 kwi 2004, 1:00 KRZYSZTOF JANIK przewodniczący SLD Proszę nie wymagać od szefa partii rządzącej, żeby zamieniał się we wróżkę Radio Zet JERZY STUHR aktor, reżyser Mnie się wydaje, że Słowianie w ogóle nie są zbyt czyści Program I... 7
  • Licznik 4 kwi 2004, 1:00 1 stosunek seksualny zdarzył się w "Big Brother" 2 filmy fabularne nakręcono z bohaterami "Big Brother" 3 edycje miał w Polsce "Big Brother" 4 razy pokazywano "Bar" 15 programów typu reality show... 8
  • Kadry 4 kwi 2004, 1:00 9
  • Nałęcz - Gorączka ludowców 4 kwi 2004, 1:00 Liderzy PSL usiłują schwytać wiatr w żagle, kokietując Samoobronę i otwarcie romansując z LPR 12
  • Playback 4 kwi 2004, 1:00 13
  • M&M 4 kwi 2004, 1:00 MÓJ SKRÓT ŚWIADCZY O MNIE 13
  • Poczta 4 kwi 2004, 1:00 List od czytelnika 13
  • Z życia koalicji 4 kwi 2004, 1:00 Ze trzy tygodnie powoływał nową partię Marek Borowski i w końcu powołał. Socjaldemokracja Polska narodziła się w nocy i ma już pierwszy sukces na koncie: nie wstąpił do niej Wiesław Kaczmarek. Nie wstąpił, bo SLD obiecało mu... 14
  • Z życia opozycji 4 kwi 2004, 1:00 Główny specjalista od politycznej nawalanki Jan Maria Rokita poboksował się tym razem z Andrzejem Olechowskim. Panowie pokłócili się o Niceę. Pierwszy uważa, że trzeba twardo, drugi - że miękko. Wspomniano coś o... 15
  • Fotoplastykon 4 kwi 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Kompromisowa kapitulacja 4 kwi 2004, 1:00 Kompromis jest zaprzeczeniem słowa kapitulacja. Jest podstawą kultury politycznej w unii - powiedział Leszek Miller rankiem 26 marca. Myliłby się jednak ten, kto potraktowałby te słowa jako ciąg dalszy wypowiedzi premiera z grudnia ubiegłego roku, kiedy "kompromis nazywał się... 18
  • Mielony z Millera 4 kwi 2004, 1:00 Zero wzrostu, sto procent podatków i słonina na kartki 24
  • Agent non grata 4 kwi 2004, 1:00 Za uwolnienie szpiega przed sądem mogą stanąć prezydent Kwaśniewski, były premier Cimoszewicz i kilku ministrów jego rządu. 26
  • Niewierni wierni 4 kwi 2004, 1:00 Pod hasłem "To my jesteśmy Kościołem" polscy katolicy zaczynają wypowiadać posłuszeństwo biskupom 28
  • Ziemie obiecane 4 kwi 2004, 1:00 Prawdziwa historia polskich ziem zachodnich 32
  • Giełda i wektory 4 kwi 2004, 1:00 HossaŚwiat Zwolniony zamówiony Donald Trump, amerykański potentat nieruchomości, zamierza zastrzec w biurze patentowym zdanie "You're fired!", czyli "jesteś zwolniony". Trump używa tego zwrotu w reality show... 36
  • Fotel z katapultą 4 kwi 2004, 1:00 Zbigniew Drzymała - Menedżer Roku 2003 38
  • Drapieżny pingwin 4 kwi 2004, 1:00 Linuksowcy detronizują Microsoft Bill Gates, najbogatszy człowiek świata, zawsze powtarzał, że każdy może dokonać tego co on. Gdy jego proroctwo zdaje się spełniać, twórca Microsoftu, najpotężniejszego producenta oprogramowania na świecie, nie chce w to uwierzyć. 42
  • Wojna światów 4 kwi 2004, 1:00 Rozmowa z Linusem Torvaldsem, twórcą systemu operacyjnego Linux 44
  • Wirtualny bazar 4 kwi 2004, 1:00 Ponad 1,5 mln Polaków buszuje po internetowych sklepach. 46
  • Polisa na bank 4 kwi 2004, 1:00 Ślub PZU i PKO BP, czyli jak przegrać z obcym kapitałem 50
  • Załatwione odmownie - Dwie prędkości donikąd 4 kwi 2004, 1:00 Jeśli nie odpowiemy sobie na pytanie, czego właściwie chcemy od UE, możemy się obudzić z ręką w... drugiej prędkości 54
  • Supersam 4 kwi 2004, 1:00 Ścienny telewizor Kto raz zobaczył film wyświetlany przez domowy rzutnik, temu już nigdy nie spodoba się obraz ze zwykłego telewizora. Oczywiście, jeśli warunki projekcji były wystarczająco dobre, a nie są one wcale łatwe do... 58
  • E-Seksfilia 4 kwi 2004, 1:00 Zdrada w Internecie niczym nie różni się od zdrady w rzeczywistości. Tak Stolica Apostolska zareagowała na masowe uprawianie seksu w sieci, bez cielesnego kontaktu kochanków. - Zmierzamy ku seksualnej samowystarczalności. Seks uprawiany za pośrednictwem nowoczesnej technologii... 60
  • Różowe zagłębie 4 kwi 2004, 1:00 Seks stał się w Dąbrowie Górniczej ważniejszym przemysłem niż wydobycie węgla 64
  • Mister Formuła 1 4 kwi 2004, 1:00 Bernie Ecclestone z wyścigów samochodowych uczynił globalny przemysł zarabiający miliardy 66
  • Polska kuchnia żydowska 4 kwi 2004, 1:00 Izrael jest jak czulent, czyli potrawa składająca się z resztek posiłków z całego tygodnia 70
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Łyk na apetyt 4 kwi 2004, 1:00 Wiosna już za pasem i ptactwo kwili radośnie, więc tematy winniśmy podejmować promienne jak pocztówka z Dalmacji. Lecz cóż poradzę, że oblicze mam chmurne niczym niż skandynawski. I optymizmu póki co wykrzesać z siebie nie potrafię. Otóż wczoraj wydawałem przyjęcie. Poważne... 72
  • Ekran osobisty - Pożegnanie szczura 4 kwi 2004, 1:00 Politycy powinni w dwuszeregu pomaszerować do kina na "Nigdy w życiu!", by zobaczyć, o czym marzy przynajmniej 1,5 mln wyborców 74
  • Papież ze skazą 4 kwi 2004, 1:00 Pius XII chciał ratować Kościół, przymykając oczy na okrucieństwa Hitlera 76
  • Know-how 4 kwi 2004, 1:00 Motyle dinozaurów Motyle mogły latać już w czasach dinozaurów! Do niedawna badacze uważali, że pierwsze takie owady mogły się pojawić około 40-50 milionów lat temu. Badania znalezionych ostatnio pięciu... 80
  • Harfa na moście 4 kwi 2004, 1:00 Rozwiązania stosowane przy budowie statków kosmicznych wykorzystują konstruktorzy mostów 82
  • Pocałunek raka 4 kwi 2004, 1:00 Zarazki wywołują schizofrenię, depresję i miażdżycę? 86
  • Pies z naszego psa 4 kwi 2004, 1:00 50 tys. dolarów za sklonowanie ulubionego czworonoga 88
  • Bez granic 4 kwi 2004, 1:00 Atomowe rozgrywki Ten okręt jesta w takim stanie, że może w każdej chwili wybuchnąć - rzucił po wizytacji "Piotra Wielkiego" admirał Władimir Kurojedow, naczelny dowódca floty rosyjskiej. "Piotr Wielki" to... 90
  • Izrael w stanie Alef 4 kwi 2004, 1:00 Henryk Szafir z Jerozolimy Przywódca Hamasu szejk Ahmed Jasin już od kilku tygodni był namierzony przez pilotów izraelskich helikopterów Apache, ale premier Ariel Szaron i jego generałowie zwlekali. Dopiero niedawno zamach w porcie w Aszdodzie, w czasie którego samobójcy... 92
  • Wszyscy wrogowie prezydenta 4 kwi 2004, 1:00 Bush mógł zapobiec atakowi na World Trade Center - oskarża Car Antyterroryzmu. 96
  • Imperium dobra 4 kwi 2004, 1:00 Rozmowa z Condoleezzą Rice, doradcą prezydenta George'a W. Busha ds. bezpieczeństwa narodowego 98
  • Czarne dzieci Proroka 4 kwi 2004, 1:00 Radykalni mułłowie przejmują władzę nad Afrykanami 100
  • Urna z sukcesem 4 kwi 2004, 1:00 Vladimír Meciar i Robert Fico lepperyzują Słowację 104
  • Menu 4 kwi 2004, 1:00 Kraj Beethoven jak Zygmunt III Waza "Kiedyś przeniesiono stolicę z Krakowa do Warszawy, teraz festiwal. Szalenie się z tego cieszę. Zainteresowanie melomanów z zagranicy jest ogromne" - powiedziała Elżbieta Penderecka,... 108
  • Tańczący z Abbą 4 kwi 2004, 1:00 Abba to emocjonalna intensywność, melancholia i mroczny motyw dominacji-uległości między kochankami 110
  • Stopy Liz Taylor 4 kwi 2004, 1:00 Autentyczną psią kupę zjada bohater jednego z filmów Johna Watersa 114
  • Nie-ludzka komedia 4 kwi 2004, 1:00 Polski "Folwark zwierzęcy" ćwierć wieku przed Orwellem napisał Władysław Reymont 116
  • Milioner z Antwerpii 4 kwi 2004, 1:00 Najlepszą inwestycją Lille w ostatnich dziesięcioleciach jest wystawa 170 najwybitniejszych dzieł Rubensa 118
  • Sława i chała 4 kwi 2004, 1:00 Płyty, Komiks, Książki 120
  • Organ Ludu 4 kwi 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 14 (79) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 29 marca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza W nocy z soboty na niedzielę nastąpiło historyczne przyspieszenie - z godziny drugiej od razu na trzecią.... 121
  • Skibą w mur - Opylić Stalina 4 kwi 2004, 1:00 Jeśli uda się sprzedać PKiN, będzie można zbudować 8 mostów i kupić 300 tramwajów, a w dodatku Stalin wkurzy się w piekle 122