Milioner z Antwerpii

Milioner z Antwerpii

Dodano:   /  Zmieniono: 
Najlepszą inwestycją Lille w ostatnich dziesięcioleciach jest wystawa 170 najwybitniejszych dzieł Rubensa
Przez prawie 300 lat był najbardziej wpływowym europejskim malarzem. Zanim wymyślono techniki masowej reprodukcji, z jego dziełami miały kontakt miliony osób w całej Europie. Dopiero wiek XX zdetronizował Rubensa w roli malarza wszech czasów. "Trzeba oglądać Rubensa, inspirować się Rubensem, kopiować Rubensa" - radził młodemu Édouardowi Manetowi EugŻne Delacroix. Jeszcze dzisiaj podręczniki są pełne reprodukcji jego dzieł. Artystyczna spuścizna autora "Ogrodu miłości" została w wieku XX wypaczona, sprowadzona do tzw. rubensowskich kształtów. Tymczasem Rubens był jednym z najwybitniejszych w dziejach twórców sztuki religijnej. Był też wybitnym portrecistą i pejzażystą. To Rubens pierwszy stworzył też swego rodzaju malarską taśmę produkcyjną: sam robił szkic kompozycji i niektóre detale, resztę - jego uczniowie. W ciągu czterdziestu lat stworzył ponad 1400 obrazów i kilkadziesiąt tysięcy rysunków. Najlepsze obrazy flamandzkiego mistrza można obecnie podziwiać na wielkiej wystawie w Lille. Dla katedry w tym kiedyś flandryjskim, a obecnie francuskim mieście Rubens namalował replikę swego najsłynniejszego dzieła - "Zdjęcie z krzyża".

Rubens 2004
Lille w tym roku - obok Genui - wyróżniono tytułem Europejskie Miasto Kultury. Dla tego górniczego miasta retrospektywa Rubensa, największa od 1977 r., kiedy przypadała czterechsetna rocznica urodzin flandryjskiego mistrza, jest najważniejszym wydarzeniem artystycznym. Dotychczas miasto było znane przede wszystkim z niewielkiej starówki i domu rodzinnego generała de Gaulle'a. Wystawa prac Rubensa (czynna do 14 czerwca w Muzeum Sztuk Pięknych) już okazała się najlepszą inwestycją Lille w kilku ostatnich dziesięcioleciach. Dowodzi ona, jak bardzo widzowie znudzeni i zmęczeni bylejakością współczesnej sztuki cenią starych mistrzów. Z największych światowych kolekcji sprowadzono do Lille ponad 170 dzieł Rubensa. Z muzeum w Kolonii przywieziono "Autoportret z przyjaciółmi", z Narodowej Galerii Sztuki w Waszyngtonie - "Upadek Faetona", z Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu - "Sąd Parysa", z Galerii Uffizi we Florencji - portret Isabelli Brandt (pierwszej żony artysty).
Gigantyczne płótno "Św. Ambroży i Teodozjusz" przedstawia arcybiskupa Mediolanu, który odmawia cesarzowi wejścia do katedry. Obraz ma typowy dla Rubensa rozmach, patos i idealną perspektywę. Za te cechy warsztatu flamandzkiego mistrza okrzyknięto w XIX wieku "królem baroku". "Zwierzęta [Rubensa], szczególnie lwy i konie, są tak wspaniałe, że można by rzec, iż nikt wcześniej ich nie malował" - mówił z zazdrością Joshua Reynolds, jeden z najwybitniejszych angielskich portrecistów. Potwierdzają to pokazywane w Lille obrazy "Polowanie na lwy" czy mitologiczna "Wojna i pokój" (własność brytyjskiej rodziny królewskiej). Geniusz portrecisty potwierdza z kolei obraz "Anna Austriaczka", przedstawiający królową Francji znaną z powieści Aleksandra Dumasa. Wszechstronności Rubensa dowodzą gobeliny i arrasy wykonane według jego projektów.
Wystawa w Lille jest częścią europejskiego projektu o nazwie "Rubens 2004". Do 11 czerwca w Genui prezentowana będzie wystawa "Wiek Rubensa". W Antwerpii można oglądać imponujące zbiory biblioteczne artysty. W niemieckim Kassel do 13 czerwca czynna jest wystawa "Peter Paul Rubens i Jan Breughel - koledzy i przyjaciele". Tylko część imprez poświęconych najsłynniejszemu obywatelowi Antwerpii. W wypadku Rubensa nie potwierdza się reguła, że artysta rozchwytywany za życia, po śmierci popada w zapomnienie. Choć symbole i alegorie, do których odwołuje się Rubens, są dziś czytelne dla niewielu widzów.

Malarz włosko-holenderski
"Talent mój jest tej miary, że żadne przedsięwzięcie, jak wielkie by nie były jego rozmiary czy różnorodna jego tematyka, nie zachwiało nigdy mej odwagi" - mówił bez fałszywej skromności. Po powrocie z Włoch do Antwerpii malarz osiągnął nie tylko artystyczne mistrzostwo, ale i sukces finansowy.
Mistrza z Antwerpii nigdy nie peszyły dorobek i wielkość jego poprzedników. Po prostu korzystał z tego, co było w nich najlepsze: od Rafaela rozwiązania kompozycyjne, od Michała Anioła - atletyczny wizerunek ludzkiego ciała, od Tycjana - sposób malowania aktów, od Veronesego - podejście do faktury, od Tintoretta - metodę przedstawiania gestów, od Caravaggia - światło, zaś od Holbeina - realizm scen. Rubens połączył największe osiągnięcia Włochów i Holendrów: energię i kolory ciepłego Południa oraz chłodne spojrzenie i precyzję typowe dla Północy.

Od kopisty do mistrza
Zaczynał od kopiowania cudzych dzieł i dopiero ośmioletni pobyt we Włoszech uczynił z niego samodzielnego artystę. Idealnie trafił w swój czas: kościoły południowych Niderlandów zostały zdewastowane podczas wojen religijnych drugiej połowy XVI wieku, a zwycięzcy katolicy chcieli je na nowo ozdobić. Gdy Rubens pojawił się w Antwerpii, stał się najbardziej rozchwytywanym artystą. Przepustką do kariery okazał się dla niego tryptyk "Zdjęcie z krzyża" (z 1611 r.) - dzieło, które po umieszczeniu w ołtarzu katedry antwerpskiej od razu stało się obiektem nie tylko religijnej adoracji.
Mistrz brylował też w kręgach współczesnych mu europejskich intelektualistów. Biegle mówił kilkoma językami. Był jednym z najbardziej cenionych dyplomatów i negocjatorów.
Kiedy ogląda się dzieła Rubensa, przychodzi na myśl amerykańskie nastawienie do sukcesu: w wypadku flamandzkiego mistrza jego talent został już za życia wyceniony.

Więcej możesz przeczytać w 14/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2004 (1114)

  • Euroonaniści 4 kwi 2004, 1:00 Nareszcie! - odetchnęli z wielką ulgą nasi miłośnicy eurokonstytucji. 3
  • Skaner 4 kwi 2004, 1:00 Ranking trutniów 1600 zł miesięcznie ma dostawać były poseł lub senator, który nie może znaleźć pracy. Mimo że najpilniej nad tym pomysłem pracują politycy SLD, mogą liczyć na wsparcie innych partii. Na tę specjalną... 6
  • Sawka 4 kwi 2004, 1:00 7
  • Dossier 4 kwi 2004, 1:00 KRZYSZTOF JANIK przewodniczący SLD Proszę nie wymagać od szefa partii rządzącej, żeby zamieniał się we wróżkę Radio Zet JERZY STUHR aktor, reżyser Mnie się wydaje, że Słowianie w ogóle nie są zbyt czyści Program I... 7
  • Licznik 4 kwi 2004, 1:00 1 stosunek seksualny zdarzył się w "Big Brother" 2 filmy fabularne nakręcono z bohaterami "Big Brother" 3 edycje miał w Polsce "Big Brother" 4 razy pokazywano "Bar" 15 programów typu reality show... 8
  • Kadry 4 kwi 2004, 1:00 9
  • Nałęcz - Gorączka ludowców 4 kwi 2004, 1:00 Liderzy PSL usiłują schwytać wiatr w żagle, kokietując Samoobronę i otwarcie romansując z LPR 12
  • Playback 4 kwi 2004, 1:00 13
  • M&M 4 kwi 2004, 1:00 MÓJ SKRÓT ŚWIADCZY O MNIE 13
  • Poczta 4 kwi 2004, 1:00 List od czytelnika 13
  • Z życia koalicji 4 kwi 2004, 1:00 Ze trzy tygodnie powoływał nową partię Marek Borowski i w końcu powołał. Socjaldemokracja Polska narodziła się w nocy i ma już pierwszy sukces na koncie: nie wstąpił do niej Wiesław Kaczmarek. Nie wstąpił, bo SLD obiecało mu... 14
  • Z życia opozycji 4 kwi 2004, 1:00 Główny specjalista od politycznej nawalanki Jan Maria Rokita poboksował się tym razem z Andrzejem Olechowskim. Panowie pokłócili się o Niceę. Pierwszy uważa, że trzeba twardo, drugi - że miękko. Wspomniano coś o... 15
  • Fotoplastykon 4 kwi 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Kompromisowa kapitulacja 4 kwi 2004, 1:00 Kompromis jest zaprzeczeniem słowa kapitulacja. Jest podstawą kultury politycznej w unii - powiedział Leszek Miller rankiem 26 marca. Myliłby się jednak ten, kto potraktowałby te słowa jako ciąg dalszy wypowiedzi premiera z grudnia ubiegłego roku, kiedy "kompromis nazywał się... 18
  • Mielony z Millera 4 kwi 2004, 1:00 Zero wzrostu, sto procent podatków i słonina na kartki 24
  • Agent non grata 4 kwi 2004, 1:00 Za uwolnienie szpiega przed sądem mogą stanąć prezydent Kwaśniewski, były premier Cimoszewicz i kilku ministrów jego rządu. 26
  • Niewierni wierni 4 kwi 2004, 1:00 Pod hasłem "To my jesteśmy Kościołem" polscy katolicy zaczynają wypowiadać posłuszeństwo biskupom 28
  • Ziemie obiecane 4 kwi 2004, 1:00 Prawdziwa historia polskich ziem zachodnich 32
  • Giełda i wektory 4 kwi 2004, 1:00 HossaŚwiat Zwolniony zamówiony Donald Trump, amerykański potentat nieruchomości, zamierza zastrzec w biurze patentowym zdanie "You're fired!", czyli "jesteś zwolniony". Trump używa tego zwrotu w reality show... 36
  • Fotel z katapultą 4 kwi 2004, 1:00 Zbigniew Drzymała - Menedżer Roku 2003 38
  • Drapieżny pingwin 4 kwi 2004, 1:00 Linuksowcy detronizują Microsoft Bill Gates, najbogatszy człowiek świata, zawsze powtarzał, że każdy może dokonać tego co on. Gdy jego proroctwo zdaje się spełniać, twórca Microsoftu, najpotężniejszego producenta oprogramowania na świecie, nie chce w to uwierzyć. 42
  • Wojna światów 4 kwi 2004, 1:00 Rozmowa z Linusem Torvaldsem, twórcą systemu operacyjnego Linux 44
  • Wirtualny bazar 4 kwi 2004, 1:00 Ponad 1,5 mln Polaków buszuje po internetowych sklepach. 46
  • Polisa na bank 4 kwi 2004, 1:00 Ślub PZU i PKO BP, czyli jak przegrać z obcym kapitałem 50
  • Załatwione odmownie - Dwie prędkości donikąd 4 kwi 2004, 1:00 Jeśli nie odpowiemy sobie na pytanie, czego właściwie chcemy od UE, możemy się obudzić z ręką w... drugiej prędkości 54
  • Supersam 4 kwi 2004, 1:00 Ścienny telewizor Kto raz zobaczył film wyświetlany przez domowy rzutnik, temu już nigdy nie spodoba się obraz ze zwykłego telewizora. Oczywiście, jeśli warunki projekcji były wystarczająco dobre, a nie są one wcale łatwe do... 58
  • E-Seksfilia 4 kwi 2004, 1:00 Zdrada w Internecie niczym nie różni się od zdrady w rzeczywistości. Tak Stolica Apostolska zareagowała na masowe uprawianie seksu w sieci, bez cielesnego kontaktu kochanków. - Zmierzamy ku seksualnej samowystarczalności. Seks uprawiany za pośrednictwem nowoczesnej technologii... 60
  • Różowe zagłębie 4 kwi 2004, 1:00 Seks stał się w Dąbrowie Górniczej ważniejszym przemysłem niż wydobycie węgla 64
  • Mister Formuła 1 4 kwi 2004, 1:00 Bernie Ecclestone z wyścigów samochodowych uczynił globalny przemysł zarabiający miliardy 66
  • Polska kuchnia żydowska 4 kwi 2004, 1:00 Izrael jest jak czulent, czyli potrawa składająca się z resztek posiłków z całego tygodnia 70
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Łyk na apetyt 4 kwi 2004, 1:00 Wiosna już za pasem i ptactwo kwili radośnie, więc tematy winniśmy podejmować promienne jak pocztówka z Dalmacji. Lecz cóż poradzę, że oblicze mam chmurne niczym niż skandynawski. I optymizmu póki co wykrzesać z siebie nie potrafię. Otóż wczoraj wydawałem przyjęcie. Poważne... 72
  • Ekran osobisty - Pożegnanie szczura 4 kwi 2004, 1:00 Politycy powinni w dwuszeregu pomaszerować do kina na "Nigdy w życiu!", by zobaczyć, o czym marzy przynajmniej 1,5 mln wyborców 74
  • Papież ze skazą 4 kwi 2004, 1:00 Pius XII chciał ratować Kościół, przymykając oczy na okrucieństwa Hitlera 76
  • Know-how 4 kwi 2004, 1:00 Motyle dinozaurów Motyle mogły latać już w czasach dinozaurów! Do niedawna badacze uważali, że pierwsze takie owady mogły się pojawić około 40-50 milionów lat temu. Badania znalezionych ostatnio pięciu... 80
  • Harfa na moście 4 kwi 2004, 1:00 Rozwiązania stosowane przy budowie statków kosmicznych wykorzystują konstruktorzy mostów 82
  • Pocałunek raka 4 kwi 2004, 1:00 Zarazki wywołują schizofrenię, depresję i miażdżycę? 86
  • Pies z naszego psa 4 kwi 2004, 1:00 50 tys. dolarów za sklonowanie ulubionego czworonoga 88
  • Bez granic 4 kwi 2004, 1:00 Atomowe rozgrywki Ten okręt jesta w takim stanie, że może w każdej chwili wybuchnąć - rzucił po wizytacji "Piotra Wielkiego" admirał Władimir Kurojedow, naczelny dowódca floty rosyjskiej. "Piotr Wielki" to... 90
  • Izrael w stanie Alef 4 kwi 2004, 1:00 Henryk Szafir z Jerozolimy Przywódca Hamasu szejk Ahmed Jasin już od kilku tygodni był namierzony przez pilotów izraelskich helikopterów Apache, ale premier Ariel Szaron i jego generałowie zwlekali. Dopiero niedawno zamach w porcie w Aszdodzie, w czasie którego samobójcy... 92
  • Wszyscy wrogowie prezydenta 4 kwi 2004, 1:00 Bush mógł zapobiec atakowi na World Trade Center - oskarża Car Antyterroryzmu. 96
  • Imperium dobra 4 kwi 2004, 1:00 Rozmowa z Condoleezzą Rice, doradcą prezydenta George'a W. Busha ds. bezpieczeństwa narodowego 98
  • Czarne dzieci Proroka 4 kwi 2004, 1:00 Radykalni mułłowie przejmują władzę nad Afrykanami 100
  • Urna z sukcesem 4 kwi 2004, 1:00 Vladimír Meciar i Robert Fico lepperyzują Słowację 104
  • Menu 4 kwi 2004, 1:00 Kraj Beethoven jak Zygmunt III Waza "Kiedyś przeniesiono stolicę z Krakowa do Warszawy, teraz festiwal. Szalenie się z tego cieszę. Zainteresowanie melomanów z zagranicy jest ogromne" - powiedziała Elżbieta Penderecka,... 108
  • Tańczący z Abbą 4 kwi 2004, 1:00 Abba to emocjonalna intensywność, melancholia i mroczny motyw dominacji-uległości między kochankami 110
  • Stopy Liz Taylor 4 kwi 2004, 1:00 Autentyczną psią kupę zjada bohater jednego z filmów Johna Watersa 114
  • Nie-ludzka komedia 4 kwi 2004, 1:00 Polski "Folwark zwierzęcy" ćwierć wieku przed Orwellem napisał Władysław Reymont 116
  • Milioner z Antwerpii 4 kwi 2004, 1:00 Najlepszą inwestycją Lille w ostatnich dziesięcioleciach jest wystawa 170 najwybitniejszych dzieł Rubensa 118
  • Sława i chała 4 kwi 2004, 1:00 Płyty, Komiks, Książki 120
  • Organ Ludu 4 kwi 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 14 (79) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 29 marca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza W nocy z soboty na niedzielę nastąpiło historyczne przyspieszenie - z godziny drugiej od razu na trzecią.... 121
  • Skibą w mur - Opylić Stalina 4 kwi 2004, 1:00 Jeśli uda się sprzedać PKiN, będzie można zbudować 8 mostów i kupić 300 tramwajów, a w dodatku Stalin wkurzy się w piekle 122