Rządy antyglobalistów

Rządy antyglobalistów

Ranking "Wprost": 100 najpotężniejszych państw i korporacji świata
 Na początku XX wieku pierwszym w Wielkiej Brytanii nabywcą forda - samochodu stworzonego dzięki determinacji i wyobraźni Henry'ego Forda, uważanego wówczas przez niektórych za szaleńca (dwa razy bankrutował, nim otworzył słynną fabrykę aut w Detroit) - został lekarz z Liverpoolu, specjalizujący się w leczeniu zamożnych osób chorych umysłowo. Dziś Forda za szaleńca mógłby uznać tylko człowiek obłąkany; podejmowaliby go i zabiegali o jego względy szefowie najpotężniejszych państw, bo amerykański koncern pod względem finansowej potęgi wyprzedza tylko 25 krajów na świecie.
Na przygotowywanej przez "Wprost" liście 100 najpotężniejszych organizacji ekonomicznych w 2003 r. znalazło się 51 koncernów. Na tegorocznej liście globalne korporacje powiększyły swą przewagę nad państwami o kolejne miejsca. Wyprzedzające w rankingu Polskę sieć marketów Wal-Mart, koncerny naftowe BP oraz ExxonMobil i General Motors zatrudniają łącznie niemal 2 mln osób na całym świecie i mają prawie 900 mld USD przychodów rocznie. Wartość towarów i usług sprzedanych przez Wal-Mart w 2003 r. przewyższa o 45 proc. polski produkt narodowy brutto. Sieć handlowa z USA wyprzedza takie zamożne kraje, jak Belgia, Szwecja czy Austria.
Słynna powieść "Neuromancer" Williama Gibsona, której akcja toczy się w świecie rządzonym przez wielkie korporacje, długo jeszcze pozostanie jednak w sferze science fiction. Choć politycy (zwłaszcza zachodnioeuropejscy) chętnie odwołują się do haseł globalizacji i wolnego handlu, to nie tylko kurczowo bronią swojej władzy, ale nawet zwiększają ingerencję w gospodarkę. Rządy są dziś często w awangardzie antyglobalistów!

Państwo SA
W latach 70. w pierwszej pięćdziesiątce największych organizacji na świecie było 41 państw; dziś jest 37. Resztę stanowią potęgi gospodarcze w rodzaju Toyoty, General Electric czy Royal Dutch/Shell. Lider naszego rankingu wśród korporacji Wal-Mart (19. miejsce) w ciągu ostatnich 12 miesięcy wyprzedził Belgię i Szwecję; brytyjski koncern paliwowy BP "przeskoczył" Arabię Saudyjską, petrodolarową potęgę.
Według magazynu "Forbes", przychody 2000 największych na świecie firm sięgają 19 bln USD, co stanowi niemal dwukrotność PNB Stanów Zjednoczonych. Zatrudniają one około 64 mln ludzi! Z wolna zaczynają przypominać państwa: mają "placówki dyplomatyczne" (na świecie działa około 250 tys. spółek-córek 40 tys. międzynarodowych firm), prowadzą własną politykę zagraniczną, dysponują armiami ochroniarzy, lobbystów i prawników wpływających na kształt państwowego prawodawstwa. Poza ich zasięgiem pozostaje tylko kilkanaście najbogatszych krajów (choć Wal-Mart może wkrótce wyprzedzić osiemnastą na liście Szwajcarię).

Czas "patriotów"
Siła międzynarodowych koncernów rośnie w dużej mierze dzięki globalizacji; obniżają one koszty, przenosząc produkcję do krajów z tanią siłą roboczą, pozyskują miliony nowych klientów na otwierających się rynkach. Największym zagrożeniem dla nich są więc dziś regulatorskie zapędy rządów, które zamiast reformować "społeczne gospodarki" własnych państw, wolą zmuszać przedsiębiorców i obywateli do podtrzymywania welfare state.
Szczyty hipokryzji zdobywają rządy Francji, Niemiec i tych państw Unii Europejskiej, które - mając usta pełne frazesów o dobrodziejstwach globalizacji - prowadzą najbardziej antyglobalistyczną politykę. Tylko sztucznie regulowany rynek cukru (od limitów produkcji po ceny urzędowe) sprawia, że w państwach unii ceny cukru w sklepach są o 30-40 proc. wyższe niż przeciętnie na świecie. Ceny urzędowe cukru (narzucane przez Radę Ministrów UE) nie zmieniły się w unii od 1 lipca 1989 r.! Wypaczające ideę wolnego handlu wysokie dopłaty dla rolników w unii czy ulgi celne dla eksporterów w USA są nieustannie zarzewiem transatlantyckiego konfliktu gospodarczego (unia grozi nałożeniem odwetowych sankcji handlowych na import amerykańskich towarów w wysokości 4 mld USD rocznie).
Politycy podstawiają nogę globalizacji, by chronić rynki pracy: rolników, hutników, kogokolwiek. Z tego rozliczają ich wyborcy. Stagnacja gospodarcza w ostatnich trzech latach (na przykład w 2002 r. tempo rozwoju światowej gospodarki wynosiło niecałe 2 proc.) i rosnące bezrobocie sprawiły, że dla wielu zamożnych państw Zachodu miejsca pracy stały się surowcem strategicznym, nie mniej ważnym niż ropa, gaz, energia elektryczna lub stal. Dlatego m.in. kanclerz Niemiec Gerhard Schröder "zarzucił" niedawno Polsce i innym państwom Europy Środkowej obniżanie podatków, co zachęca niemieckich przedsiębiorców do przenoszenia ich firm na wschód. Na "brak patriotyzmu" u niektórych zarządów koncernów z USA narzeka też John Kerry, kandydat demokratów na prezydenta (ostro krytykuje outsourcing, czyli zlecanie produkcji podwykonawcom spoza USA).

Recepta na cud
Z ankiety przeprowadzonej przez World Economic Forum wynika, że przeciętny poziom zaufania ludzi do wielkich firm wrócił do poziomu sprzed czterech lat (przed głośnym skandalem w Enronie). Dużym zaufaniem darzą międzynarodowe korporacje obywatele państw, w których zagraniczne inwestycje zapoczątkowały boom gospodarczy i wzrost zamożności rzesz ludzi.
W globalnym wyścigu w górę pną się państwa, które nie boją się globalizacji i naśladują sposób sprawnego zarządzania prywatnymi firmami: otwierają rynki, znoszą cła, stawiają na edukację, reklamują swój kraj. Meksyk dzięki uczestnictwu w wolnocłowej strefie NAFTA (wraz z USA i Kanadą) konsekwentnie bogaci się i zrywa z wizerunkiem kraju nędzy i bandytyzmu (w naszym rankingu awansował z 10. na 9. miejsce). Mieszkańcy Argentyny, kraju, który fatalna polityka fiskalna państwa doprowadziła w grudniu 2001 r. do faktycznego bankructwa, wolą zaś winić za kryzys spiskującą światową finansjerę i globalne koncerny (nieudolnym politykom wybaczyli szybko: zaufanie do rządu deklaruje tam dziś 65 proc. obywateli). Czas "patriotów" tak szybko zatem nie przeminie.




Okładka tygodnika WPROST: 19/2004
Więcej możesz przeczytać w 19/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2004 (1119)

  • Wprost od czytelników 9 maj 2004, 1:00 Spadamy z Polski! Po przeczytaniu artykułu "Spadamy z Polski!" (nr 10) postanowiłem napisać o sobie i swoich znajomych. Jesteśmy czwórką przyjaciół. Wszyscy skończyliśmy nie najgorsze uniwersytety. Każdy z nas co... 3
  • Impotencjał 9 maj 2004, 1:00 Garstka tak zwanych alterglobalistów skrzyknęła się na okoliczność Europejskiego Szczytu Gospodarczego w Warszawie przez Internet. 3
  • Skaner 9 maj 2004, 1:00 Euromajówka WARSZAWA - PLAC PIŁSUDSKIEGO Nasze miejsce we wspólnocie negocjowaliśmy w jakimś sensie także pod Grunwaldem - tak daleko marszałek Sejmu Józef Oleksy szukał naszych europejskich korzeni. Wejście do unii... 6
  • Sawka 9 maj 2004, 1:00 9
  • Dossier 9 maj 2004, 1:00 LESZEK MILLER premier RP Mnie już żadna satysfakcja nie spotka Program I Polskiego Radia bp TADEUSZ PIERONEK rektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie Świat bez wyzysku jest iluzją, bo nie ma takiego świata Radio Zet LECH WAŁĘSA... 9
  • Kadry 9 maj 2004, 1:00 10
  • Sejmowy totolotek 9 maj 2004, 1:00 Trzeba zreformować ordynację wyborczą. Najprostsze i najtańsze byłoby zastąpienie wyborów powszechnym losowaniem 11
  • Nałęcz - Pustynia moralna 9 maj 2004, 1:00 W skłóconym Sejmie języczkiem u wagi stają się posłowie ścigani przez prokuraturę 12
  • Playback 9 maj 2004, 1:00 13
  • DAY AFTER 9 maj 2004, 1:00 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Poczta 9 maj 2004, 1:00 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 9 maj 2004, 1:00 Na nocnej nasiadówie SLD z prezydentem doszło do regularnej pyskówki między Józefem Oleksym a Aleksandrem Kwaśniewskim. Obaj panowie zarzucali sobie intrygowanie, a wkurzony prezydent przerywał Oleksemu i mu dogadywał.... 14
  • Z życia opozycji 9 maj 2004, 1:00 Najsłynniejszy polski Mulat będzie gwiazdą MTV Polska. Niestety, tylko przez jeden dzień, 3 maja. Wtedy to stacja będzie puszczać wyłącznie polskie klipy, a zapowiadać je będzie wybitny Polak Andrzej Lepper, który podobno jest... 15
  • Fotoplastykon 9 maj 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Drang nach Westen 9 maj 2004, 1:00 Tylko Polacy mogą nas uratować - mówią zgodnie burmistrzowie wschodnioniemieckich miast, m.in. Frankfurtu nad Odrą, Goerlitz, Neubrandenburga, Schwedt czy Eggesin. Dziesiątki miejscowości w przygranicznych landach dawno opuścili najlepsi specjaliści, a wciąż opuszcza je... 18
  • Europejskie gadanie 9 maj 2004, 1:00 Antyglobaliści na ulicach Warszawy kontra antyglobaliści w hotelu Victoria 24
  • Alter-natywa 9 maj 2004, 1:00 Zamiast środków antykorozyjnych pojawią się wkrótce alterkorozyjne. Nie będą usuwać rdzy, tylko nadawać jej szlachetniejszy wymiar 27
  • Partia Diety 9 maj 2004, 1:00 Czy polska klasa polityczna jest zbyt zepsuta, by sama się uzdrowić? 28
  • 10 milionów liberałów 9 maj 2004, 1:00 Jan Winiecki ma do Platformy Obywatelskiej pretensje, że osiągnęła więcej, niż powinna 32
  • Wszyscy obrońcy Rywina 9 maj 2004, 1:00 Sprawa Rywina skończy się nierychliwą, ale sprawiedliwą szkodą dla grupy trzymającej władzę, tyle że za kilka lat 34
  • Akademia konkurencji 9 maj 2004, 1:00 Złote Indeksy "Wprost" 2004 36
  • Giełda 9 maj 2004, 1:00 HossaŚwiat Pomnik sera Do 25 sierpnia można zgłaszać projekty pomnika... rosyjskiego serka topionego Drużba. Z okazji czterdziestolecia swojego najpopularniejszego produktu i siedemdziesięciolecia istnienia zakładów serowarskich... 38
  • Półgłówek regulowany 9 maj 2004, 1:00 1000 zł rocznie kosztuje każdego z nas nadużywanie władzy przez państwo 40
  • Koszty regulacji 9 maj 2004, 1:00 Mnożenie administracyjnych regulacji wzmaga korupcję i szarą strefę 44
  • Rządy antyglobalistów 9 maj 2004, 1:00 Ranking "Wprost": 100 najpotężniejszych państw i korporacji świata 46
  • Hamulec w sejfie 9 maj 2004, 1:00 Strefa euro to okręt bez steru 50
  • Unipetrorlen 9 maj 2004, 1:00 Rosyjskie koncerny paliwowe tracą szansę na opanowanie środkowoeuropejskiego rynku. PKN Orlen wygrał bowiem przetarg na kupno kontrolnego pakietu (63 proc.) akcji największej czeskiej firmy paliwowej Unipetrol (w skład grupy wchodzą m.in. rafinerie, petrochemie i sieć stacji... 52
  • Wschód Italii 9 maj 2004, 1:00 Banki z Europy Wschodniej to moja recepta na wysokie zyski" - twierdzi Alessandro Profumo, prezes największego włoskiego banku UniCredito Italiano. 54
  • Na KAC-u 9 maj 2004, 1:00 Eurospekulanci i paskarze nie zdestabilizowali polskiego rynku 56
  • Pragnienia Samoobrony 9 maj 2004, 1:00 Lepper widzi się w roli "dyktatora pozytywnego". Czyli takiego, który nie zabija? Wacław Wilczyński Odpowiedź na pytanie, do czego tęskni Samoobrona, nie jest trudna. Wzdycha do lat 80., do czasów, kiedy przy stopie... 57
  • Supersam 9 maj 2004, 1:00 Cyfrowa busola Po przejechaniu 500 m skręć w lewo, uwaga, droga podporządkowana, zaczyna się teren zabudowany" - takie komunikaty może wyświetlać i przekazywać elektronicznie generowanym głosem samochodowy system nawigacji... 58
  • Przemoc na zdrowie 9 maj 2004, 1:00 Jednym z największych kłamstw psychologii może być przekonanie, że oglądanie przemocy rodzi przemoc. 60
  • Liga bankrutów 9 maj 2004, 1:00 Socjalizm niszczy zawodową ligę hokeja 64
  • Globalna akwizytorka 9 maj 2004, 1:00 Od gotowania kremów we własnej kuchni zaczynała światową karierę Estée Lauder 66
  • Mistrzowie złamanej kierownicy 9 maj 2004, 1:00 Jesteśmy niedouczonymi megalomanami - dowiódł Narodowy Test na Prawo Jazdy TVN i "Wprost" 67
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Zielono nam 9 maj 2004, 1:00 Drogi Przyjacielu! Ależ nam się namnożyło tych sałat przeróżnych. Gdzie nie spojrzysz, tam jakaś nowa, wcześniej nieznana, i to wcale niekoniecznie zielona i o sercowatych liściach. Rozmaitość smaków i konsystencji. Z... 68
  • Zamek błyskawiczny 9 maj 2004, 1:00 Mantra feministki brzmi: Nie muszą cię lubić, niech cię szanują 69
  • Gra Katyniem 9 maj 2004, 1:00 Kto i dlaczego przemilczał prawdę o zbrodni katyńskiej? 70
  • Know-how 9 maj 2004, 1:00 Lato dla serca Poziom cholesterolu we krwi zmienia się w ciągu roku - najwyższy jest w grudniu i styczniu, a najniższy w czerwcu i lipcu - twierdzą amerykańscy lekarze. Różnica może wynosić od 3,9 mg/dl (u mężczyzn) do 5,4 mg/dl... 74
  • Dobrobyt w centymetrach 9 maj 2004, 1:00 Potomkowie najzamożniejszych i najlepiej wykształconych są wyżsi, szczuplejsi i żyją dłużej niż inni. 76
  • Laboratoria śmierci 9 maj 2004, 1:00 SARS powraca w zmutowanej postaci 78
  • Bez granic 9 maj 2004, 1:00 Klęska pod Trafalgarem? Brytyjski atomowy okręt podwodny HMS "Trafalgar" miał właśnie ruszyć w pierwszy rejs po remoncie kapitalnym, gdy 11 marynarzy ogłosiło strajk. Ich zastrzeżenia wzbudził stan reaktora atomowego.... 80
  • Paszport pożądania 9 maj 2004, 1:00 Polska brama do Unii Europejskiej 82
  • Europa wraca do Polski 9 maj 2004, 1:00 Wreszcie zakończyła się II wojna światowa 84
  • Socjalizm samobójców 9 maj 2004, 1:00 Sojusz związkowców i brukowców blokuje zachodnioeuropejskie rynki pracy 86
  • Ucieczka od wolności 9 maj 2004, 1:00 Dlaczego tylko co dziesiąty Rosjanin chce żyć w demokratycznym państwie prawa 88
  • Hugo, boss ekstremistów 9 maj 2004, 1:00 Jak Hugo Chavez wspiera międzynarodówkę terrorystyczną 92
  • Dom boży pod młotek 9 maj 2004, 1:00 60 kościołów sprzedano ostatnio w Niemczech 96
  • Menu 9 maj 2004, 1:00 Książki Wielcy odmieńcy Aż 8 osób pomogło Krzysztofowi Miklaszewskiemu w opisaniu czy też "odbrązowieniu" Gombrowicza. Wywiady, które składają się na książkę "Distancia, Witoldo!", pokazują... 98
  • Polska incognita 9 maj 2004, 1:00 Wódka i kiełbasa, a nie polska sztuka skusiły berlińskich krytyków do odwiedzenia festiwalu Terra Polska. 100
  • Odpust europejski 9 maj 2004, 1:00 Nie mamy do pokazania zagranicznym widzom niczego, co byłoby uniwersalne, polskie i przyzwoite 104
  • Drugie zdobycie Troi 9 maj 2004, 1:00 Homer nie powstydziłby się filmu Wolfganga Petersena 106
  • Tuńczyk trojański 9 maj 2004, 1:00 Wojna trojańska nie toczyła się o piękną Helenę, lecz o rynki zbytu 106
  • Perły do lamusa? 9 maj 2004, 1:00 W "Kill Bill" Quentin Tarantino z miłości do kina stworzył wirtuozerskie szyderstwo 109
  • Apetyt na destrukcję 9 maj 2004, 1:00 Wybujałe ego wokalisty zniszczyło rockową supergrupę Guns N' Roses 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 9 maj 2004, 1:00 Recenzje płyt 111
  • Sława i chała 9 maj 2004, 1:00 Recenzje - książki,wystawy,komiks, teatr 112
  • UEorgan Ludu 9 maj 2004, 1:00 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 19 (84) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 3 maja 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza O, Radości! - mówią światowe media, przede... 113
  • Nowe czasy, stare pieśni 9 maj 2004, 1:00 Lepsze piwo z brzydką Niemką niż bimberek z Łukaszenką 114

ZKDP - Nakład kontrolowany