Na KAC-u

Na KAC-u

Eurospekulanci i paskarze nie zdestabilizowali polskiego rynku
Koks podrożał, jajka prawie bez zmian - ustaliła KAC, czyli Krajowa Akcja Cenowa, uruchomiona przez NBP oraz UOKiK i wsparta przez kilka gazet. Zgodnie z naszymi przewidywaniami, wyniki owej akcji są żałosne. Na rynku nie ma żadnej paniki, a nieco wyższy niż przed rokiem wzrost cen ma przyczyny zupełnie inne niż wroga działalność spekulantów i paskarzy. Dlatego wytoczone armaty lepiej schować do magazynów. Chyba że zależy nam na dalszej poprawie notowań Andrzeja Leppera i umocnieniu świadomości mitycznej części obywateli przekonanych, że wskaźniki ekonomiczne zależą od dobrej woli i stosownych uchwał władz państwowych.

Pogoda dla eurorealistów
Każdy student ekonomii w każdej chwili wyrecytuje, że cena towaru zależy od podaży, popytu, kosztów jednostkowych produkcji, cen substytutów i kilkudziesięciu innych czynników. Wszystkie te wielkości zmieniają się w czasie, a ich wypadkowa decyduje o aktualnej cenie. Dlatego prognozy zmian cen konkretnych towarów są dość trudne i sprawdzają się mniej więcej w takim samym stopniu jak przepowiednie pogody. Nasze wejście do UE będzie oznaczać sporą zmianę czynników cenotwórczych, dlatego niechybnie będzie nas czekać mała rewolucja w strukturze cen. Zmiana struktury cen nie musi jednak oznaczać szybszego tempa ich wzrostu, czyli wyższej inflacji. Wzrost cen zależy bowiem od podaży pieniądza i wzrostu dochodów. Czynniki psychologiczne, związane z oczekiwaniami wzrostu inflacji czy nawet paniką konsumpcyjną, mogą wywołać jedynie krótkotrwałe perturbacje. Zapasy gotówkowe ludności wyczerpują się bowiem dość szybko, a jeżeli nie następuje poluzowanie polityki pieniężnej, to ludzie przekonują się, że ceny wcale tak bardzo nie rosną - i szał zakupowy mija. Inflacja gaśnie, a życie płynie jak gdyby nigdy nic.

Pospolite ruszenie donosicieli
Jak podał GUS, ceny żywności i napojów bezalkoholowych w I połowie kwietnia były wyższe o 2,3 proc. w porównaniu z I połową marca tego roku. Ponieważ przyzwyczailiśmy się do cen niemal idealnie stabilnych, może się wydawać, że jest to wzrost duży. A to mogłoby potwierdzać hipotezę o nerwowych reakcjach konsumentów na wejście do unii i związanych z akcesją podwyżkach cen. Mogłoby, ale nie potwierdza. Jest bowiem dostatecznie dużo innych, ważniejszych czynników, które całą sprawę wyjaśniają. Przede wszystkim jest to wzrost obiegu pieniężnego. W lutym podaż pieniądza wynosiła 337,3 mld zł i była o 16,3 mld zł, czyli o 5 proc., wyższa niż przed rokiem. Dla porównania: między lutym 2003 r. a lutym 2002 r. ilość pieniądza zmniejszyła się o 3,8 mld zł. I tu mamy wytłumaczenie stabilności cen przed rokiem i ich nieznacznego wzrostu obecnie. Nawiasem mówiąc, pewien wzrost inflacji przy znacznym przyspieszeniu wzrostu gospodarczego jest zjawiskiem zgoła podręcznikowym. Stawia on władze monetarne przed nieprzyjemnym wyborem: dopuszczenia do wyższej inflacji lub jej gaszenia z negatywnymi - na ogół - konsekwencjami dla tempa wzrostu. Mogę zrozumieć lęk przed falą krytyki za "dalsze chłodzenie gospodarki". Nie rozumiem jednak sytuacji, w której tworzy się monetarne podstawy wzrostu cen a jednocześnie uruchamia pospolite ruszenie donosicieli mających zastraszać sklepikarzy i przekupki na targu. Zwłaszcza że mamy jeszcze inne, "pozapanikowe" czynniki powodujące podwyżki. Wypada przypomnieć, że jest przednówek, czyli pora, kiedy ceny warzyw i owoców muszą rosnąć. Jeżeli ze zmian cen żywności owe przednówkowe towary wyłączymy, wskaźnik spada do 1,7 proc. To też nieco więcej niż przed rokiem, ale nie tak znowu dużo. Tyle samo, średnio, co w strefie euro (marzec - 1,7 proc.) i znacznie mniej niż w Grecji (2,9 proc.), na Słowenii (3,5 proc.), Łotwie (4,6 proc.) czy Węgrzech (8,8 proc.).
Mamy w Polsce jeszcze inne nieszczęście, a jest nim Agencja Rynku Rolnego. Dzięki jej znakomitej działalności stabilizacyjnej ceny żyta wzrosły w porównaniu z rokiem ubiegłym o 40 proc., a pszenicy o ponad 50 proc. Tona pszenicy w lutym kosztowała 687 zł (przy cenie unijnej około 100 euro, co nawet według obecnego szaleńczego kursu daje dobre 200 zł mniej). Nie wiem, jak polscy piekarze to robili, ale do końca lutego chleb prawie nie podrożał. W marcu i kwietniu cena wzrosła o 5 proc. Trudno to jednak uznać za efekt paniki czy paskarstwa.

Infolinia absurdu
Większość z ponad tysiąca telefonicznych informacji skierowanych pod specjalny numer infolinii cenowej dotyczyła żywności, głównie cukru i przetworów zbożowych; ponadto skarżono się na wzrost cen koksu (spowodowany zwyżką cen na świecie) i samochodów (wyższe ceny to skutek zakończenia noworocznych promocji). Cukier rzeczywiście podrożał. Według GUS, w I kwartale tego roku był o 6,0 proc. droższy niż przed rokiem (w okresie 2002-2003 r. mieliśmy spadek ceny o 0,4 proc.). W tym wypadku faktycznie przez moment zapanowała panika. Na szczęście były święta i ludzie stwierdzili, że poza cukrem wypada kupować także szynki oraz indyki, co wyraźnie ów panikarski popyt zmniejszyło. Jak podaje NBP, średnia cena kilograma cukru wynosi obecnie 3,3885 zł (osobiście znam dyskont, gdzie sprzedaje się go po 2,60 zł), czyli dokładnie tyle, ile ma wynosić po pełnym wprowadzeniu unijnych regulacji.
Tyle że cukier jest jedynym towarem powszechnego użytku, którego cenę Unia Europejska sztucznie zawyża (cena światowa cukru to ca 1,20 zł). Miesięczne spożycie cukru na mieszkańca wynosi w Polsce 1,8 kg, co oznacza, że "szalejąca drożyzna" zubożyła przeciętną polską rodzinę mniej więcej o 7 zł. Wreszcie, owa panika już dzisiaj doprowadziła cenę polskiego cukru do poziomu unijnego (na mniejszą skalę podobne zjawisko wystąpiło w wypadku niektórych materiałów budowlanych), co oznacza, że po 1 maja - pod groźbą interwencyjnego importu - cena nie może już rosnąć.
A skoro tak, to może warto by zamknąć ową gorącą infolinię (Telekomunikacja Polska i bez tego ma huk roboty). Jeśli bowiem ludzie uwierzą, że poziom cen zależy od kontroli organów państwowych, to dlaczego mają nie uwierzyć Lepperowi, który mówi, że jeśli państwo zechce, to da każdemu obywatelowi co miesiąc 900 zł?

Okładka tygodnika WPROST: 19/2004
Więcej możesz przeczytać w 19/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2004 (1119)

  • Wprost od czytelników 9 maj 2004, 1:00 Spadamy z Polski! Po przeczytaniu artykułu "Spadamy z Polski!" (nr 10) postanowiłem napisać o sobie i swoich znajomych. Jesteśmy czwórką przyjaciół. Wszyscy skończyliśmy nie najgorsze uniwersytety. Każdy z nas co... 3
  • Impotencjał 9 maj 2004, 1:00 Garstka tak zwanych alterglobalistów skrzyknęła się na okoliczność Europejskiego Szczytu Gospodarczego w Warszawie przez Internet. 3
  • Skaner 9 maj 2004, 1:00 Euromajówka WARSZAWA - PLAC PIŁSUDSKIEGO Nasze miejsce we wspólnocie negocjowaliśmy w jakimś sensie także pod Grunwaldem - tak daleko marszałek Sejmu Józef Oleksy szukał naszych europejskich korzeni. Wejście do unii... 6
  • Sawka 9 maj 2004, 1:00 9
  • Dossier 9 maj 2004, 1:00 LESZEK MILLER premier RP Mnie już żadna satysfakcja nie spotka Program I Polskiego Radia bp TADEUSZ PIERONEK rektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie Świat bez wyzysku jest iluzją, bo nie ma takiego świata Radio Zet LECH WAŁĘSA... 9
  • Kadry 9 maj 2004, 1:00 10
  • Sejmowy totolotek 9 maj 2004, 1:00 Trzeba zreformować ordynację wyborczą. Najprostsze i najtańsze byłoby zastąpienie wyborów powszechnym losowaniem 11
  • Nałęcz - Pustynia moralna 9 maj 2004, 1:00 W skłóconym Sejmie języczkiem u wagi stają się posłowie ścigani przez prokuraturę 12
  • Playback 9 maj 2004, 1:00 13
  • DAY AFTER 9 maj 2004, 1:00 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Poczta 9 maj 2004, 1:00 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 9 maj 2004, 1:00 Na nocnej nasiadówie SLD z prezydentem doszło do regularnej pyskówki między Józefem Oleksym a Aleksandrem Kwaśniewskim. Obaj panowie zarzucali sobie intrygowanie, a wkurzony prezydent przerywał Oleksemu i mu dogadywał.... 14
  • Z życia opozycji 9 maj 2004, 1:00 Najsłynniejszy polski Mulat będzie gwiazdą MTV Polska. Niestety, tylko przez jeden dzień, 3 maja. Wtedy to stacja będzie puszczać wyłącznie polskie klipy, a zapowiadać je będzie wybitny Polak Andrzej Lepper, który podobno jest... 15
  • Fotoplastykon 9 maj 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Drang nach Westen 9 maj 2004, 1:00 Tylko Polacy mogą nas uratować - mówią zgodnie burmistrzowie wschodnioniemieckich miast, m.in. Frankfurtu nad Odrą, Goerlitz, Neubrandenburga, Schwedt czy Eggesin. Dziesiątki miejscowości w przygranicznych landach dawno opuścili najlepsi specjaliści, a wciąż opuszcza je... 18
  • Europejskie gadanie 9 maj 2004, 1:00 Antyglobaliści na ulicach Warszawy kontra antyglobaliści w hotelu Victoria 24
  • Alter-natywa 9 maj 2004, 1:00 Zamiast środków antykorozyjnych pojawią się wkrótce alterkorozyjne. Nie będą usuwać rdzy, tylko nadawać jej szlachetniejszy wymiar 27
  • Partia Diety 9 maj 2004, 1:00 Czy polska klasa polityczna jest zbyt zepsuta, by sama się uzdrowić? 28
  • 10 milionów liberałów 9 maj 2004, 1:00 Jan Winiecki ma do Platformy Obywatelskiej pretensje, że osiągnęła więcej, niż powinna 32
  • Wszyscy obrońcy Rywina 9 maj 2004, 1:00 Sprawa Rywina skończy się nierychliwą, ale sprawiedliwą szkodą dla grupy trzymającej władzę, tyle że za kilka lat 34
  • Akademia konkurencji 9 maj 2004, 1:00 Złote Indeksy "Wprost" 2004 36
  • Giełda 9 maj 2004, 1:00 HossaŚwiat Pomnik sera Do 25 sierpnia można zgłaszać projekty pomnika... rosyjskiego serka topionego Drużba. Z okazji czterdziestolecia swojego najpopularniejszego produktu i siedemdziesięciolecia istnienia zakładów serowarskich... 38
  • Półgłówek regulowany 9 maj 2004, 1:00 1000 zł rocznie kosztuje każdego z nas nadużywanie władzy przez państwo 40
  • Koszty regulacji 9 maj 2004, 1:00 Mnożenie administracyjnych regulacji wzmaga korupcję i szarą strefę 44
  • Rządy antyglobalistów 9 maj 2004, 1:00 Ranking "Wprost": 100 najpotężniejszych państw i korporacji świata 46
  • Hamulec w sejfie 9 maj 2004, 1:00 Strefa euro to okręt bez steru 50
  • Unipetrorlen 9 maj 2004, 1:00 Rosyjskie koncerny paliwowe tracą szansę na opanowanie środkowoeuropejskiego rynku. PKN Orlen wygrał bowiem przetarg na kupno kontrolnego pakietu (63 proc.) akcji największej czeskiej firmy paliwowej Unipetrol (w skład grupy wchodzą m.in. rafinerie, petrochemie i sieć stacji... 52
  • Wschód Italii 9 maj 2004, 1:00 Banki z Europy Wschodniej to moja recepta na wysokie zyski" - twierdzi Alessandro Profumo, prezes największego włoskiego banku UniCredito Italiano. 54
  • Na KAC-u 9 maj 2004, 1:00 Eurospekulanci i paskarze nie zdestabilizowali polskiego rynku 56
  • Pragnienia Samoobrony 9 maj 2004, 1:00 Lepper widzi się w roli "dyktatora pozytywnego". Czyli takiego, który nie zabija? Wacław Wilczyński Odpowiedź na pytanie, do czego tęskni Samoobrona, nie jest trudna. Wzdycha do lat 80., do czasów, kiedy przy stopie... 57
  • Supersam 9 maj 2004, 1:00 Cyfrowa busola Po przejechaniu 500 m skręć w lewo, uwaga, droga podporządkowana, zaczyna się teren zabudowany" - takie komunikaty może wyświetlać i przekazywać elektronicznie generowanym głosem samochodowy system nawigacji... 58
  • Przemoc na zdrowie 9 maj 2004, 1:00 Jednym z największych kłamstw psychologii może być przekonanie, że oglądanie przemocy rodzi przemoc. 60
  • Liga bankrutów 9 maj 2004, 1:00 Socjalizm niszczy zawodową ligę hokeja 64
  • Globalna akwizytorka 9 maj 2004, 1:00 Od gotowania kremów we własnej kuchni zaczynała światową karierę Estée Lauder 66
  • Mistrzowie złamanej kierownicy 9 maj 2004, 1:00 Jesteśmy niedouczonymi megalomanami - dowiódł Narodowy Test na Prawo Jazdy TVN i "Wprost" 67
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Zielono nam 9 maj 2004, 1:00 Drogi Przyjacielu! Ależ nam się namnożyło tych sałat przeróżnych. Gdzie nie spojrzysz, tam jakaś nowa, wcześniej nieznana, i to wcale niekoniecznie zielona i o sercowatych liściach. Rozmaitość smaków i konsystencji. Z... 68
  • Zamek błyskawiczny 9 maj 2004, 1:00 Mantra feministki brzmi: Nie muszą cię lubić, niech cię szanują 69
  • Gra Katyniem 9 maj 2004, 1:00 Kto i dlaczego przemilczał prawdę o zbrodni katyńskiej? 70
  • Know-how 9 maj 2004, 1:00 Lato dla serca Poziom cholesterolu we krwi zmienia się w ciągu roku - najwyższy jest w grudniu i styczniu, a najniższy w czerwcu i lipcu - twierdzą amerykańscy lekarze. Różnica może wynosić od 3,9 mg/dl (u mężczyzn) do 5,4 mg/dl... 74
  • Dobrobyt w centymetrach 9 maj 2004, 1:00 Potomkowie najzamożniejszych i najlepiej wykształconych są wyżsi, szczuplejsi i żyją dłużej niż inni. 76
  • Laboratoria śmierci 9 maj 2004, 1:00 SARS powraca w zmutowanej postaci 78
  • Bez granic 9 maj 2004, 1:00 Klęska pod Trafalgarem? Brytyjski atomowy okręt podwodny HMS "Trafalgar" miał właśnie ruszyć w pierwszy rejs po remoncie kapitalnym, gdy 11 marynarzy ogłosiło strajk. Ich zastrzeżenia wzbudził stan reaktora atomowego.... 80
  • Paszport pożądania 9 maj 2004, 1:00 Polska brama do Unii Europejskiej 82
  • Europa wraca do Polski 9 maj 2004, 1:00 Wreszcie zakończyła się II wojna światowa 84
  • Socjalizm samobójców 9 maj 2004, 1:00 Sojusz związkowców i brukowców blokuje zachodnioeuropejskie rynki pracy 86
  • Ucieczka od wolności 9 maj 2004, 1:00 Dlaczego tylko co dziesiąty Rosjanin chce żyć w demokratycznym państwie prawa 88
  • Hugo, boss ekstremistów 9 maj 2004, 1:00 Jak Hugo Chavez wspiera międzynarodówkę terrorystyczną 92
  • Dom boży pod młotek 9 maj 2004, 1:00 60 kościołów sprzedano ostatnio w Niemczech 96
  • Menu 9 maj 2004, 1:00 Książki Wielcy odmieńcy Aż 8 osób pomogło Krzysztofowi Miklaszewskiemu w opisaniu czy też "odbrązowieniu" Gombrowicza. Wywiady, które składają się na książkę "Distancia, Witoldo!", pokazują... 98
  • Polska incognita 9 maj 2004, 1:00 Wódka i kiełbasa, a nie polska sztuka skusiły berlińskich krytyków do odwiedzenia festiwalu Terra Polska. 100
  • Odpust europejski 9 maj 2004, 1:00 Nie mamy do pokazania zagranicznym widzom niczego, co byłoby uniwersalne, polskie i przyzwoite 104
  • Drugie zdobycie Troi 9 maj 2004, 1:00 Homer nie powstydziłby się filmu Wolfganga Petersena 106
  • Tuńczyk trojański 9 maj 2004, 1:00 Wojna trojańska nie toczyła się o piękną Helenę, lecz o rynki zbytu 106
  • Perły do lamusa? 9 maj 2004, 1:00 W "Kill Bill" Quentin Tarantino z miłości do kina stworzył wirtuozerskie szyderstwo 109
  • Apetyt na destrukcję 9 maj 2004, 1:00 Wybujałe ego wokalisty zniszczyło rockową supergrupę Guns N' Roses 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 9 maj 2004, 1:00 Recenzje płyt 111
  • Sława i chała 9 maj 2004, 1:00 Recenzje - książki,wystawy,komiks, teatr 112
  • UEorgan Ludu 9 maj 2004, 1:00 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 19 (84) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 3 maja 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza O, Radości! - mówią światowe media, przede... 113
  • Nowe czasy, stare pieśni 9 maj 2004, 1:00 Lepsze piwo z brzydką Niemką niż bimberek z Łukaszenką 114

ZKDP - Nakład kontrolowany