Rebeliantka rocka - Patti Smith

Rebeliantka rocka - Patti Smith

Dodano:   /  Zmieniono: 
Patti Smith przez 30 lat utrzymała pozycję numer jeden damskiego rocka Przed jej pojawieniem się młode dziewczyny mogły co najwyżej stać się groupies, czyli materacykami dla znużonych herosów gitary. Trzydzieści lat temu Patti Smith zmieniła kierunek ewolucji rocka. Sukces albumu "Horses" (1975), na którym rock połączył się z poezją - jak w twórczości Jima Morrisona - zapalił zielone światło dla punk rocka i zespołów w rodzaju The Ramones, Blondie i Talking Heads. Za przykładem nowojorczyków poszli Sex Pistols czy The Clash z Londynu, dając początek punkrockowej rebelii. Jednocześnie za sprawą Smith runęła mentalna zapora, powstrzymująca napływ płci pięknej do rocka. Panie akceptowane były w folk rocku, bluesie i soulu, tolerowano je jako maskotki w hardrockowych kręgach, ale rock and roll był bastionem mężczyzn.
O tym, że coś się zmienia, mówiła okładka "Horses" - zdjęcie wybitnego, nieżyjącego fotografika Roberta Mapplethorpe'a, ówczesnego partnera Smith. Przyprawiło ono o drżenie feministki walczące z męskim szowinizmem. Widniała na nim bowiem artystka, wyglądająca jakby dopiero wstała z łóżka, gdzie spędziła noc w ubraniu. "To był najbardziej elektryzujący wizerunek kobiety z mojego pokolenia, jaki kiedykolwiek ujrzałam. Okładka płyty natychmiast znalazła się na ścianie w moim salonie, jakby była świętą ikoną. Symbolizowała ona nie tylko nowy impuls dla ruchu wyzwolenia kobiet, ale także fuzję wysokiej sztuki z kulturą popularną" - wspomina pisarka i feministka Camille Paglia. Takie było zresztą powszechne odczucie. Dowiodły tego kariery Debbie Harry w Nowym Jorku czy Siouxsie Sioux z Londynu. Dowiodła tego też kariera Olgi Jackowskiej, czyli Kory z Maanamu, a także sukcesy dziesiątków ambitnych dziewczyn na całym świecie, dla których Smith stała się wzorem, patronką i wyrocznią.

Zawód: pesymistka
Rozczochrane włosy, brak makijażu, biała rozchełstana koszula, czarne lub niebieskie dżinsy, czarna marynarka stały się znakiem rozpoznawczym Smith. Trzy dekady później nic się nie zmieniło - no może poza tym, że ciemne niegdyś włosy przetykane są gęsto siwizną, a twarz pokryła się zmarszczkami. Dziewiąty studyjny album "Trampin" dowodzi, że rock jest dla Smith wciąż tym, czym był w czasach debiutu: religią, ekstatycznym duchowym przeżyciem, środkiem przekazu i ewangelią miłości. Tak pryncypialne i idealistyczne traktowanie muzyki powstrzymywało ją przed nagrywaniem płyt wtedy, gdy czuła, że nie ma niczego ważnego do powiedzenia. Po 11 września 2001 r. uznała, że przyszła pora na album, w którym powinna dać wyraz swej trosce o Amerykę i nostalgii za dawnymi czasami.
Na początku lat 70. nic nie wróżyło, że młoda poetka, mająca na koncie trzy tomiki wierszy, zamieni się w liderkę rockowej grupy. Zdecydowało o tym spotkanie z Lennym Kayem, miłośnikiem przedhipisowskiego garażowego rocka z lat 60., pogardliwie zwanego punk rockiem. Kaye akompaniował Smith na gitarze, gdy ta recytowała swoje utwory na imprezach nowojorskiej bohemy. Do dziś jest filarem założonej w 1974 r. Patti Smith Group. Smith od początku traktowała swoją karierę jako misję: "Straciliśmy Jimmy'ego Hendrixa, Jima Morrisona, Briana Jonesa. Bob Dylan przycichł. The Rolling Stones stawali się obrzydliwie wielcy.(...) Artyści zdawali się zmęczeni protestowaniem, znużeni polityką, stracili złudzenia. Zaczynały ich bardziej interesować rzeczy materialne, luksusowy styl życia, narkotyki, limuzyny. Rock and roll szedł w złym kierunku, a więc postanowiłam nawiązać do tradycji, której rock powinien pozostać wierny. Bo rock and roll został stworzony przez biedotę, jest muzyką buntu".
Tylko na moment udało się tej drobnej kobiecie i jej uczniom odnieść spektakularne zwycięstwo nad systemem. Po serii albumów "Radio Ethiopia", "Easter", z którego pochodzi największy przebój "Because The Night" (nagrany z Bruce'em Springsteenem) - oraz "Wave", w 1980 r. rozczarowana show-biznesem Smith wycofała się w domowe zacisze, by czytać, pisać, malować, wychowywać dzieci i rozkoszować się życiem małżeńskim z Fredem "Sonic" Smithem, byłym muzykiem grupy MC5 z Detroit.

Wojenna krucjata
Jeśli nie liczyć wydanej w 1988 r. ascetycznej płyty "Dream Of Life", powrót Smith do rocka nastąpił po następnych ośmiu latach milczenia, kiedy to w sklepach ukazał się album "Gone Again". Zestaw elegijnych utworów przywoływał pamięć zmarłych członków jej rodziny, męża i brata oraz dawnych i nowych przyjaciół. Także "Peace And Noise" z 1997 r. był pożegnaniem starych znajomych i mistrzów: Allena Ginsberga i Williama S. Burroughsa. Dopiero jednak "Gung Ho" (2000) zwiastował odzyskanie dawnej energii i powrót bojowej formy.
Być może nowego albumu w ogóle by nie było, gdyby nie doświadczenia terrorystycznych ataków, wojen w Afganistanie i Iraku, a także rozczarowanie rządami obecnego prezydenta USA. To one kazały 57-letniej Smith opuścić rodzinny dom i wyruszyć na krucjatę. "Wycofuję się, wracam i znowu znikam. To jest służba. I w moim odczuciu moja rola w rocku od początku ma wiele z żołnierskiego obowiązku. Zjawiam się wtedy, gdy słyszę wezwania do jego wypełnienia. Tak jest i tym razem".
Więcej możesz przeczytać w 21/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2004 (1121)

  • Na stronie - Polska półrządem stoi 23 maj 2004, 1:00 Oto miara postępu: kiedyś, w czasach przedrozbiorowych, Polska nierządem stała, a teraz stoi półrządem. Półpremier Marek Belka stoi na czele półrządu wspieranego w pół-Sejmie przez półkoalicję półrządową, złożoną z dwóch półpartii, a nad naszym półpaństwem na wpół czuwa coraz... 3
  • Wprost od czytelników 23 maj 2004, 1:00 Dziura Raczki W związku z artykułem "Dziura Raczki" (nr 16) przedstawiającym najgłupsze pomysły ekonomiczne I kwartału 2004 r. chciałbym poinformować, że rozporządzenie ministra środowiska z 10 grudnia 2003 r. "w sprawie... 3
  • Skaner 23 maj 2004, 1:00 Jazda na czas - Ranking premierów III RP Tylko premierowi Jerzemu Buzkowi udało się przetrwać na stanowisku całą kadencję Sejmu. Najkrócej - 33 dni - rządził Waldemar Pawlak. Czy Marek Belka pobije jego rekord? 1448 dni JERZY... 8
  • Sawka 23 maj 2004, 1:00 9
  • Dossier 23 maj 2004, 1:00 ANDRZEJ LEPPER lider Samoobrony Polityk taki jak ja musi dbać o dwie dziedziny: więziennictwo i szpitalnictwo. Prędzej czy później trafi w jedno z tych miejsc PAP STANISŁAW LEM pisarz Na ulicach i w sklepach widać zastrzyki... 9
  • Licznik 23 maj 2004, 1:00 1 redaktor naczelny prowadzi "Gazetę Wyborczą" od początku 2,8 zł kosztuje gazeta w stolicy 8 stron miał pierwszy numer "GW" 15 lat temu powstała "GW" 20 osób przygotowało pierwszy numer 21 miast ma... 10
  • Kadry 23 maj 2004, 1:00 Triumwirat © K. Mikuła 11
  • Ryba po polsku - Albo konstytucja, albo Szwajcaria 23 maj 2004, 1:00 Jeden z członków Komisji Europejskiej postraszył Brytyjczyków, że jeśli odrzucą konstytucję, skończą jak Szwajcarzy. W Londynie panika Nie możemy narzekać, że Europa się o nas nie troszczy. Europa wstaje rano, zjada śniadanie, a potem się troszczy, z przerwą na obiad, aż do... 13
  • Nałęcz - Probierz demokracji 23 maj 2004, 1:00 Rosyjski słup graniczny powinien stanąć w krakowskiej siedzibie PO, skoro jej działacze reprezentują poglądy z czasów Mikołaja II  Od kilkunastu dni jesteśmy dumni z tego, że należymy do Unii Europejskiej. W naszym uczestnictwie w tym potężnym organizmie politycznym widzimy... 14
  • Playback 23 maj 2004, 1:00 15
  • M&M 23 maj 2004, 1:00   PO PODPISANIU KONTRAKTU Rząd Belki chce mieć kontrakt, więc wyjaśnić pora, co różni kontrakt rządu i kontrakt aktora. Rzecz w udawaniu. Aktor ZACZNIE udawanie, kiedy dostanie kontrakt, rząd wtedy PRZESTANIE. 15
  • Poczta 23 maj 2004, 1:00 Półgłówek regulowany Nie tylko wysokość "stosownych opłat" ("Półgłówek regulowany", nr 19) jest udręką dla przedsiębiorców - także sposób ich uiszczania bywa kuriozalny.... 15
  • Z życia koalicji 23 maj 2004, 1:00 Biedny osamotniony Plecak, Boski Tadeo Iwiński, nie ma się do kogo przykleić (bo Miller już nie Miller), a zawsze chciałby być w świetle kamer. Opowiadali nam posłowie, jak to w Brukseli Tadeo przypałętał się na uroczystość... 16
  • Z życia opozycji 23 maj 2004, 1:00 Coraz więcej dziwnych stworów przyjmuje pod swe skrzydła najsłynniejszy polski Mulat. Ostatnio z Andrzejem Lepperem o wspólnym programie rozmawiali sobie Roman Jagieliński z FKP i Tomasz Mamiński z Krajowej Partii... 17
  • Fotoplastykon 23 maj 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Polski apartheid 23 maj 2004, 1:00 6 milionów obywateli żyje w gettach beznadziei Tu się kończy prawo" - taki napis widnieje na murach wielu bloków w łódzkich dzielnicach Bałuty i Widzew. To stąd pochodzi większość uczestników niedawnych starć ze studentami i policją na tzw. Lumumbowie. Nazywają siebie białymi... 20
  • Ostatnia Belka ratunku 23 maj 2004, 1:00 Marek Belka ma zabezpieczyć interesy prezydenta i SLD, zanim stracą władzę Wrócę do polityki za trzy lata na osiem miesięcy" - powiedział "Wprost" w grudniu 2002 r. Marek Belka, kilka miesięcy po tym, jak odszedł z posady wicepremiera i ministra finansów w rządzie Leszka... 26
  • Pęknięta prezerwatywa 23 maj 2004, 1:00 Polska lewica znajduje się obecnie tam, gdzie prawica była w 1993 r. Listy śmierci, konwent św. Katarzyny, targowica, proces zjednoczeniowy - to słowa-klucze z języka polskiej prawicy w latach 90. Teraz takim językiem posługuje się lewica, która właśnie zdała egzamin do... 30
  • Dobry jak Niemiec 23 maj 2004, 1:00 Coś złego zaczyna się dziać z niektórymi niemieckimi mózgami Dzisiejsze Niemcy mają dla Polaków, zwłaszcza młodszych, twarz telewizyjnego ulubieńca Steffena Möllera. Starsi Polacy pamiętają pomoc niemieckich przyjaciół sprzed roku 1989. Często wręcz wzruszającą, bo od ludzi,... 32
  • Bezpieka Urbana 23 maj 2004, 1:00 Prymus kursów KGB i pogromca demokratycznej opozycji jest najbliższym współpracownikiem Jerzego Urbana 36
  • Giełda 23 maj 2004, 1:00 Hossa Świat Tajski Liverpool Thaksin Shinawatra, multimilioner i premier Tajlandii, kupił 30 proc. akcji angielskiego klubu piłkarskiego FC Liverpool. Wartość transakcji wyniosła ponad 100 mln USD. Shinawatra, najbogatszy mieszkaniec... 40
  • Wzrost mniemany 23 maj 2004, 1:00 Jak dzięki wejściu do unii napompowano naszą gospodarkę Od stycznia do mar-ca tempo naszego wzrostu gospodarczego wyniosło 6,4 proc. - wynika z danych NBP. Czy to już boom gospodarczy? Jeżeli nawet tak, to opisują go dwa prawa ekonomii: pierwsze twierdzi, że normalna... 42
  • Spółki kominiarzy 23 maj 2004, 1:00 Na płytkim rynku polskich menedżerów średniacy oka zują się najlepsi Chciwość jest dobra" - to powiedzenie Gordona Geco, specjalisty giełdowego granego przez Michaela Douglasa w filmie "Wall Street", zdobyło w Stanach Zjednoczonych niezwykłą popularność. Stało się mottem... 46
  • Autobus w przestworzach 23 maj 2004, 1:00 Europa może zacząć dominować na niebie dzięki amerykańskiej strategii 50
  • Miss Wall Street 23 maj 2004, 1:00 Jak Mariola Haggar-Górska zrobiła karierę na nowojorskiej giełdzie Na początku lat 90. Louis Rukeyser prowadzący popularny w USA telewizyjny program giełdowy ("Wall Street Week with Louis Rukeyser"; obecnie w stacji CNBC) zaprosił do studia Mariolę Haggar, którą przedstawił... 52
  • Słabe ogniwo 23 maj 2004, 1:00 Im wcześniej podwyższymy akcyzę na paliwa, tym więcej będzie pieniędzy na budowę dróg 56
  • Doktryna Sorosa 23 maj 2004, 1:00 Dostrzegłem niedoskonałości światowego systemu kapitalistycznego i stwierdziłem, że można im zaradzić przez zreformowanie i wzmocnienie międzynarodowych instytucji finansowych. Naturalnie moja argumentacja kłóciła się ze stanowiskiem administracji George'a W. Busha" - pisze w... 56
  • Unia ma konstytucję! 23 maj 2004, 1:00 Bogaty repertuar praw socjalnych w projekcie unijnej konstytucji pozbawi Europę dynamiki i konkurencyjności 58
  • Supersam 23 maj 2004, 1:00 Kombajn biurowy Zgromadzenie sprzętu niezbędnego w każdym biurze: kopiarki, drukarki, faksu i skanera, jest dość drogim przedsięwzięciem. Komplet tych urządzeń zajmuje dużo miejsca, a połączenie go w jeden sprawnie działający... 60
  • Humanitarni idioci 23 maj 2004, 1:00 Surowe kary bardziej niż resocjalizacja przemawiają do przestępców Co na nich działa?" - pytał w 1974 r. Robert Martinson, znany amerykański kryminolog. I odpowiadał: "Nic na nich nie działa". Martinson zbadał efekty ponad dwustu amerykańskich programów resocjalizacji... 62
  • Gates z Krakowa 23 maj 2004, 1:00 Jak z profesora zrobić milionera Profesor krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej zarabiający milion złotych rocznie? Janusz Filipiak już na początku lat 90. miał takie dochody dzięki systemom informatycznym wykonywanym przez uczelnię dla różnych firm. Filipiak zarabiał... 66
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Sensacyjne orzechy 23 maj 2004, 1:00 Piotrusiu! Gdybyś miał teraz zdjęcia z amerykańskiego satelity szpiegowskiego lustrującego okolicę, w której właśnie przebywam, zobaczyłbyś wiele interesujących rzeczy, ale daję głowę, że najbardziej zainteresowałaby Cię buteleczka, którą w dłoni dzierżę. Cóż tam mój... 68
  • Odnawiamy nadzieję 23 maj 2004, 1:00 Wilki, Anita Lipnicka i John Porter oraz Ich Troje zagrają dla Centrum Zdrowia Dziecka Dlaczego trzydziestoletnia, przeciętna mieszkanka Słubic występuje w reklamówce głośnej akcji "Odnawiamy nadzieję"? Przed rokiem Katarzyna Jachimska dowiedziała się w programie telewizji... 69
  • Druga płeć - Za górami, za lasami... 23 maj 2004, 1:00 Książka Paulo Coelho "Jedenaście minut" chlubnie wpisuje się w prostytucyjną hagiografię Co trzeci Niemiec płaci za miłość. Większość z nich ma żony, narzeczone i kochanki na mieście. W ciągu roku niewierni wydają na grzeszną miłość około 30 miliardów euro. Nic w tym... 70
  • Dziesięć minut Andersa 23 maj 2004, 1:00 Warto było umierać pod Monte Cassino 23 marca 1944 r. ostatecznie załamali się Nowozelandczycy i Gurkowie. Nic nie dało zbombardowanie klasztoru na Monte Cassino, który 15 lutego stał się wielką kupą gruzów. Nie pomogło ośmiogodzinne przygotowanie artyleryjskie, podczas... 72
  • Know-how 23 maj 2004, 1:00 Kolory dla niewidomych Osoby niewidome dzięki polskiemu programowi komputerowemu będą mogły "rozróżniać" kolory... palcami. Algorytm, który to umożliwia, opracował Artur Rataj z Instytutu Informatyki Teoretycznej i... 75
  • Rzeźbiarze ludzi 23 maj 2004, 1:00 Najnowsze hity chirurgii plastycznej Wiele osób płaci ogromne pieniądze za lifting twarzy, ale gdy tylko się odezwą, od razu słychać, że mają 75 lat, a nie 50" - mówi prof. Robert Sataloff, chirurg plastyczny z Graduate Hospital w Filadelfii. Lekarze potrafią jednak odmłodzić... 76
  • Via-gra wstępna 23 maj 2004, 1:00 Trwa wielki wyścig koncernów farmaceutycznych do łóżka Ostatnio lekarze coraz częściej podają pacjentom zyban, lek przeciwdepresyjny ułatwiający rzucenie palenia, który jednocześnie zwiększa... popęd seksualny. Niektóre środki dostępne na receptę mogą być znakomitymi... 80
  • Supercyberwłamywacze 23 maj 2004, 1:00 Polska drugą po Chinach światową wylęgarnią hakerów! Wirusa o nazwie Sasser, który w ciągu kilku dni zainfekował miliony komputerów z systemem Windows, napisał 18-latek z niemieckiego miasteczka. Policja podejrzewa, że jest on członkiem grupy Skynet, która ma na koncie... 82
  • Bez granic 23 maj 2004, 1:00 Powrót dynastii To jeden z najbardziej zaskakujących zwrotów w indyjskiej polityce ostatnich kilkudziesięciu lat. Atal Behari Vajpayee, twórca indyjskiego cudu ekonomicznego, lider nacjonalistów i dotychczasowy... 84
  • Fatamorgana pokoju 23 maj 2004, 1:00 Arabowie nie wybaczyliby Zachodowi wycofania wojsk z Iraku Ocena tymczasowej administracji Iraku (CPA), która miała pokierować rozwojem politycznym i gospodarczym po wojnie, jest jednoznaczna. Po roku jej działalności można powiedzieć bez ogródek: to kompletna klapa.... 86
  • Unia z Kremlem 23 maj 2004, 1:00 Moskwę zmuszono, by dostrzegła Brukselę Guliwer musiał się czuć podobnie. Gdzie wzrokiem sięgnąć - odległy horyzont, szeroka perspektywa, poczucie siły i nieograniczonej przestrzeni. A wkoło liliputy. Przez długie lata Rosja nie traktowała Unii Europejskiej poważnie.... 90
  • Władimir Grozny 23 maj 2004, 1:00 Czeczenią rządzi już tylko prawo zemsty Jeszcze oddychają, jeszcze palą parlamenty [marka papierosów], ale to już żywe trupy - mówi działacz czeczeńskiej organizacji humanitarnej o umundurowanych na czarno, uzbrojonych po zęby żołnierzach czekających na kogoś na lotnisku w... 92
  • Kompromis über alles 23 maj 2004, 1:00 Rozmowa z prof. Gesine SCHWAN, kandydatką SPD na prezydenta Niemiec, rektorem Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą 96
  • Klucz francuski - Z życia masochistów 23 maj 2004, 1:00 Pracownicy France Télécom cierpią w pracy, bo firma jest restrukturyzowana, a od nich wymaga się wydajności Francuscy ludzie pracy mają już i tak imponujący dorobek w dziedzinie pomysłów na uzasadnianie strajków i manifestacji, ale 27 kwietnia tego roku postanowili dokonać w... 97
  • Menu 23 maj 2004, 1:00 Świat Giorgione prześwietlony Giorgio Da Castelfranco, znany jako Giorgione (1476-1510), to najbardziej tajemnicza postać włoskiego renesansu. Weneckiemu malarzowi przypisuje się 25 obrazów, chociaż na żadnym się nie podpisał. Do... 98
  • Amerykanin w Cannes 23 maj 2004, 1:00 Cannes, bastion nudnego kina europejskiego, poddał się Hollywood 100
  • Sfera całkowicie erogenna 23 maj 2004, 1:00 Ciało ludzkie jest jedynym źródłem wszelkiej radości, bólu i prawdy - mówiła Alina Szapocznikow Zobacz, jaki mam ładny brzuch, mogę ci pozować do obrazu" - powiedziała Alina Szapocznikow do malarza Jerzego Tchórzewskiego. I podniosła spódnicę, obnażając brzuch. Tchórzewski... 104
  • Rebeliantka rocka - Patti Smith 23 maj 2004, 1:00 Patti Smith przez 30 lat utrzymała pozycję numer jeden damskiego rocka Przed jej pojawieniem się młode dziewczyny mogły co najwyżej stać się groupies, czyli materacykami dla znużonych herosów gitary. Trzydzieści lat temu Patti Smith zmieniła kierunek ewolucji rocka. Sukces... 106
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 23 maj 2004, 1:00 WESTLIFE Turnaround Irlandzki kwintet zarobił podobno na śpiewaniu więcej pieniędzy, niż może to sobie wyobrazić profesor Balcerowicz (to ten, który musi odejść). Trudno. Każdy kolejny album anielskich chórzystów... 107
  • Seks ze Stalinem 23 maj 2004, 1:00 Rosyjski desant literacki na Polskę Rosjanie podbijają Warszawę. Aż 40 proc. powierzchni handlowej 49. Międzynarodowych Targów Książki w Pałacu Kultury i Nauki (20-23 maja) zarezerwowali nasi wschodni sąsiedzi, gość honorowy imprezy. Do Warszawy przyjeżdża ponad sto... 108
  • Sława i chała 23 maj 2004, 1:00 Książki Suka z Buchenwaldu Co takiego zrobił Rasputin, że zasłużył na miano największego zbrodniarza w historii? Otóż, nie używał on sztućców, miał zbyt czarne zęby i zbyt jasne oczy, a poza tym za bardzo podniecał... 110
  • Ueorgan Ludu 23 maj 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 21 (86) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 17 maja 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Niecny mobbing prezydenta Prezydent Kwaśniewski wielokrotnie ostatnio mobbingował posłów, grożąc... 112
  • Skibą w mur - Krwawa zabawa 23 maj 2004, 1:00 Jakaś destrukcyjna siła pcha nas zawsze tam, gdzie można dostać w zęby Zawsze wiedziałem, że Polacy uwielbiają krwawe zabawy. Jest w narodzie jakaś destrukcyjna siła, która pcha nas wszędzie tam, gdzie można dostać w zęby. Nie potrafimy się już bawić bez rozróby. Na wsi... 114