Kod biznesu

Kod biznesu

Dodano:   /  Zmieniono: 
Tag w handlu? Tak!
Za kilka lat po zrobieniu zakupów w markecie przejedziemy wózkiem sklepowym przez bramkę z detektorem, który zdalnie odczyta rodzaj, liczbę i ceny nabytych przez nas towarów. Koniec ze skanowaniem zakupów przy kasach! Z czasem kasy w ogóle znikną, bo naliczona kwota zostanie automatycznie pobrana z naszej karty płatniczej. To wszystko będzie się działo zaledwie 30 lat po największej rewolucji we współczesnym handlu, która rozpoczęła się 26 czerwca 1974 r., gdy klient sklepu Marsh w amerykańskim miasteczku Troy w Ohio kupił opakowanie gum do żucia Juicy Fruit - pierwszy produkt oznaczony kodem kreskowym sprzedany w sklepie detalicznym.
Technologię RFID, czyli zdalnego skanowania elektronicznych chipów (tzw. tagów), które zastąpią kody kreskowe, już testują potentaci masowego handlu: sieci Wal-Mart, Metro AG, Tesco czy Ahold. Działające również w Polsce Metro otworzyło 28 kwietnia 2004 r. w Rheinbergu koło Duisburga eksperymentalny market wykorzystujący tagi. Amerykański Wal-Mart (ponad 4000 sklepów) chce je wprowadzić na wielką skalę od 2005 r. Nowy system (w wersji opracowanej przez firmę 3M) prezentowano już w Polsce, m.in. w bibliotece Politechniki Świętokrzyskiej, krakowskim magazynie komputerowym oraz w jednej z fabryk na Śląsku. Dzięki nowej technologii zyskają i firmy, i klienci. Wal-Mart chce dzięki tagom obniżyć koszty działalności o 4-6 proc., czyli o 10-15 mld USD rocznie! - Zaoszczędzone pieniądze trafią również do klientów w postaci niższych cen i lepszej obsługi - mówi "Wprost" Gus Whitcomb, rzecznik Wal-Mart Stores.

Klient kasjerem
Conrad Chase, właściciel klubu nocnego Baja Beach Club w Barcelonie, postanowił stałym gościom lokalu wszczepiać mikrochipy. Gadżet jest swoistą kartą stałego klienta, a poza tym zastępuje portfel. Zamiast płacić gotówką czy kartą płatniczą, wystarczy przesunąć rękę (czy którąkolwiek część ciała, gdzie wszczepiony jest mikrochip) w pobliżu skanera, a pieniądze zostaną ściągnięte bezpośrednio z konta klienta. - Elektroniczne chipy staną się dla konsumentów codziennością za pięć, osiem lat. Znacznie szybciej nastąpi to w obrocie między firmami - uważa Elżbieta Hałas, odpowiadająca za kody kreskowe w Instytucie Logistyki i Magazynowania w Poznaniu, który jako jedyny w Polsce nadaje numery do znakowania produktów kodami kreskowymi. W Tesco w angielskim Leicester Hamilton na próbę sprzedawane są filmy DVD oznaczone tagami, w podobny sposób sprzedawano żyletki Gillette w Cambridge. W "sklepie przyszłości" koncernu Metro tagi zastąpiły tradycyjne kody kreskowe na opakowaniach filmów wideo, płyt CD, wybranych kosmetyków i artykułów spożywczych. W Rheinbergu część kas zastąpiono zresztą samoobsługowymi punktami, w których kupujący sami płacą kartą w terminalu.
Potencjalne zyski z rozwoju tej technologii sięgają miliardów dolarów. Dość wspomnieć, że już dzięki upowszechnieniu kodów kreskowych firmy i klienci na całym świecie oszczędzają - według szacunków PricewaterhouseCoopers - 30 mld USD rocznie! Tracimy mniej czasu na zakupy, firmy osiągają większe obroty, obniżyły koszty pracy (zatrudnienie w handlu spadło średnio o ponad 3 proc.). W Polsce prosty czytnik kodu kreskowego kosztuje około 1200 zł; system dla całego hipermarketu (sprzęt, oprogramowanie, druk kodów i serwis) - 0,5-1 mln zł. Te wydatki zwracają się jednak z nawiązką.

Pełna kontrola
Pionierami technologii RFID są koncerny z branż, w których logistyka pochłania ogromne wydatki (handel, usługi kurierskie, linie produkcyjne w fabrykach). Wal-Mart testuje system w siedmiu hurtowniach w Houston w Teksasie i chce, by od 2005 r. używali go jego wszyscy główni dostawcy. W USA podobne próby podjęły sieci handlowe Target i Albertson. Wyobraźmy sobie hurtownię wyposażoną w skanery RFDI, w której produkty są oznaczone chipami. Jej właściciel w każdej chwili wie, ile i jakich towarów ma w magazynie. Inwentaryzacja sprowadza się do odczytania wskazań skanerów!
Popularny na świecie standard kodu kreskowego EAN-13 (patrz: ramka na str. 48) zawiera 13 znaków pozwalających zapisać różne informacje o towarze. Elektroniczne metki - o wymiarach 1x1 cm - mogą natomiast zawierać informacje zapisane w ciągu liczącym do około 200 znaków. Tagi mogą być więc nośnikami wszelkich danych: od daty produkcji towaru, serii, liczby sztuk w opakowaniu, wagi czy koloru po termin przydatności do użycia, miejsce przeznaczenia, numer miejsca na półce sklepowej itp. Tylko dzięki wprowadzeniu kodów kreskowych koszty magazynowe sieci Wal-Mart spadły o 60 proc., a wartość utrzymywanych zapasów o 80 proc. Włoska kancelaria prawnicza Jacobacci & Partners, obsługująca Ferrari, oznacza tagami dokumenty, co pozwala kontrolować obieg papierów i zapobiega ich gubieniu.

Kreskówka finansów
Nowy standard oznaczania towarów przechodzi w przyspieszonym tempie podobną drogę jak wcześniej kody kreskowe. W latach 70. kody kreskowe niemal z dnia na dzień upowszechniły się w biznesie. Teraz co dzień produkty nimi oznaczone są skanowane na świecie kilka miliardów razy.
Ten przełomowy wynalazek przebijał się powoli. Jego pierwowzór opracował już w 1932 r. Wallace Flint, syn hurtownika artykułów spożywczych z Massachusetts, który na ten temat napisał pracę na Uniwersytecie Harvarda. W październiku 1952 r. kod kreskowy podobny do dzisiejszego opatentowali absolwenci filadelfijskiego Drexel Institute of Technology - Joseph Woodland i Bernard Silver. 82-letni dziś Woodland wspominał, że na pomysł wpadł, gdy na plaży przypadkowo narysował na piasku kilka kresek. Co ciekawe, swój patent sprzedał potem firmie Philco za stosunkowo niewielką kwotę. Początkowo każdy wprowadzał kody na własny sposób (na przykład w markecie Kroger w Cincinnati pracownicy naklejali je na produkty dopiero przy kasach). Nacisk supermarketów z USA i Kanady, które potrzebowały jednolitej technologii rozwiązującej problem kolejek przy kasach, sprawił, że wygodny system opracowano dość szybko (najpopularniejszy był standard UPC firmy IBM, dla której w latach 50. pracował Woodland). Kiedy wprowadziły go Wal-Mart, K-Mart czy General Motors (do kontroli dostaw i drogi każdej części w procesie produkcji aut), a dodatkowo w 1982 r. amerykański Departament Obrony przyjął go do oznaczania produktów kupowanych przez US Army, popularność kodu kreskowego wzrosła błyskawicznie. Dziś w globalnym systemie organizacji standaryzacyjnej EAN-UCC, która kontroluje wykorzystanie i rozwój technologii kodu kreskowego, zarejestrowanych jest ponad milion firm. W Polsce jest ich niemal 16 tys., a co roku przybywają 2-3 tys. przedsiębiorstw używających kodu kreskowego.

Rozmiar ściśle tajny
Największym problemem RFID jest dziś kwestia ochrony danych osobowych, które dzięki tagom sklepy mogą de facto pozyskiwać bez ograniczeń. Włoski dom mody Prada zainstalował system RFID w salonie w Nowym Jorku, ale zrezygnował z niego po protestach kupujących. Tagi służyły nie tylko identyfikacji ubrań przy kasie, lecz także gromadzeniu informacji o tym, co kupują poszczególne osoby, kiedy i ile pieniędzy zostawiły w salonie itp. Co prawda klientkom ta świadomość nie przeszkadzała, póki nie ujawniono, iż gromadzone są także dane o... rozmiarach kupowanych przez nie ubrań. W Cambridge Tesco wstrzymało testy, gdy okazało się, że kupno wyrobu Gillette oznaczonego tagiem zdalnie uruchamiało kamerę, która fotografowała kupującego (w celu ustalenia tzw. profilu nabywców). W Niemczech niektórzy oponowali przeciw umieszczaniu tagów na lojalnościowych kartach klientów (Extra Future Card) w eksperymentalnym markecie Metro AG.
Obawy towarzyszyły również ekspansji kodów kreskowych, które zastąpiły widoczne i oczywiste dla każdego etykiety z cenami. W końcu przeważyły ekonomiczne korzyści, podobnie będzie zapewne także w wypadku tagów. Szybki rozwój technologii informatycznych sprawia bowiem, że koszty przestawienia się na tagi stale maleją. Przed kilku laty taki elektroniczny chip kosztował ponad 50 centów, dziś kosztuje około 30 centów, a może spaść do 5 centów.
Niewykluczone, że w nieodległej przyszłości tradycyjne kody kreskowe będziemy mogli obejrzeć tylko w muzeach. Na przykład w National Museum of American History w Waszyngtonie, Smithsonian institution, gdzie znajduje się słynna paczka gum do żucia, zakupiona przed 30 laty w miasteczku Troy.
Unia transatlantycka
Kod kreskowy to wręcz ikona popkultury. Proces ujednolicania standardów kodu kreskowego trwał ponad dwie dekady. W 1970 r. producenci i handlowcy z USA i Kanady utworzyli Komitet ds. Jednolitego Kodu (Universal Code Council - UCC), który doprowadził do opracowania w 1973 r. dwunastocyfrowego systemu kodu kreskowego (zwanego Universal Product Code - UPC). W 1974 r. firmy z 12 najbardziej uprzemysłowionych krajów Europy Zachodniej powołały podobny do amerykańskiego komitet badawczy, a dwa lata później powstał Europejski System Kodowania Towarów (European Article Numbering - EAN). W 1988 r. organizacje amerykańska i europejska scaliły oba systemy, by ułatwić transakcje w globalnym handlu. W ten sposób powstał światowy system EAN-UCC grupujący poszczególne organizacje krajowe. Polskę przyjęto do stowarzyszenia EAN w 1990 r. (jako 47. członka). Nasze przedsiębiorstwa otrzymują numery do znakowania produktów kodami za pośrednictwem Centrum Kodów Kreskowych w Instytucie Logistyki i Magazynowania - EAN Polska w Poznaniu. W zamian muszą wnieść opłatę rejestracyjną (w zależności od wielkości puli przydzielanych numerów - od 250 zł do 3000 zł), a później opłaty roczne (w zależności od przychodów firmy - od 100 zł do 4200 zł). Dziś najpopularniejszymi standardami kodu kreskowego na świecie są EAN-UCC 128, EAN-13, UCC-12, ITF-14, Code 49 (stosowane w zależności od tego, w jakim państwie lub branży działa użytkownik). Na przykład popularny w handlu kod EAN-13 zawiera 13 znaków - pierwsze dwie lub trzy cyfry to numer kraju (Polska ma oznaczenie 590), dalsze cztery albo siedem - numer identyfikujący firmę, a kolejne dwie albo pięć - indywidualny numer towaru. Ostatnia cyfra to cyfra kontrolna (do sprawdzenia poprawności odczytu). Żadne dwa produkty na świecie (nawet jeśli jest to ten sam towar, lecz dostępny na przykład w różnych wersjach wagowych) nie mogą mieć identycznego kodu.
Więcej możesz przeczytać w 24/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Współpraca:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 24/2004 (1124)

  • Postępaki 13 cze 2004 Postępowcy psują rynek, by wprowadzić protezy rynku 5
  • Wprost od czytelników 13 cze 2004 Listy od czytelników 5
  • Skaner 13 cze 2004 AMERYKA REAGANA "Gdy Pan wezwie mnie do siebie - kiedykolwiek miałoby to być - odejdę z wielką miłością dla tego kraju i wieczną, optymistyczną wiarą w jego przyszłość" Ronald Reagan, 5 listopada 1994 Smutnym dniem dla... 8
  • Sawka 13 cze 2004 10
  • Kadry 13 cze 2004 11
  • Licznik 13 cze 2004 0 złotych płacą za audycje wyborcze w radiu i TV komitety wyborcze, które zarejestrowały swoje listy co najmniej w dziewięciu okręgach 9 komisji wyborczych znajduje się na statkach 14 komitetów zarejestrowało swoje listy w... 11
  • Playback 13 cze 2004 13
  • O OPŁATACH ZA LECZENIE 13 cze 2004 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Poczta 13 cze 2004 Książka na twardo Chcę podziękować za felieton Tomasza Raczka "Książka na twardo" (nr 22). Po raz pierwszy ktoś zebrał i przedstawił moje przekonania dotyczące książek, ich wyglądu i sposobu "używania".... 13
  • Z życia koalicji 13 cze 2004 Mylili się ci, którzy myśleli, że w konkursach w Telewizji Białoruskiej oddział w Warszawie obowiązuje kryterium polityczne. Otóż, na pięciu szefów oddziałów terenowych trzech wybranych to Nowaki, z czego dwa... 16
  • Z życia opozycji 13 cze 2004   W Sejmie przechadzał się - jak to ma w zwyczaju - dyrektor biblioteki warszawskiej Michał Strąk. Odwiedził klub PSL, pospacerował korytarzami z posłem Kuźmiukiem, pewno wpadł do Wojciechowskiego. Aż dziw, że nie odwiedził... 17
  • Fotoplastykon 13 cze 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Lawina Rywina 13 cze 2004 Do obalenia postkomunizmu potrzeba większej energii, wiary i determinacji niż do obalenia komunizmu 20
  • Zerminator 13 cze 2004 To będzie najważniejsze zero w moim życiu: jak w powiedzeniu od zera do bohatera. Wyzeruję nim wszystkich swoich przeciwników - miał powiedzieć Zbigniew Ziobro, kiedy Leszek Miller nazwał go zerem. 23
  • Zemsta Wieczerzaka 13 cze 2004 Polowanie z nagonką na swoich nielojalnych kompanów rozpoczął były prezes PZU Życie 26
  • Ruch Oporu Obywatelskiego 13 cze 2004 Jak obalić lokalnego tyrana - poradnik konspiratora. 28
  • ZUS fiction 13 cze 2004 Pół miliona złotych z naszych składek wydał ZUS na nikomu niepotrzebną imprezę - śledztwo TVN i "Wprost". 32
  • Polska fatamorgana 13 cze 2004 Dlaczego Polacy idealizują PRL? 34
  • Rząd rżnie głupa 13 cze 2004 Zdanie "Rząd rżnie głupa" najtrafniej oddaje klimat ostatnich 15 lat - uznali uczestnicy głosowania Wprost Online. Słowa te wypowiedział kiedyś Janusz Korwin-Mikke, założyciel Unii Polityki Realnej. To i inne głośne... 36
  • Nałęcz - We własnych sidłach 13 cze 2004 Dołki, które pod innymi kopie SLD, mogą się okazać grobem dla samego sojuszu 36
  • Giełda 13 cze 2004 HossaŚwiat Paragraf na szejka Senat USA pracuje nad ustawą, która pozwoli na postawienie rządów krajów należących do kartelu producentów ropy naftowej OPEC przed amerykańskim sądem. Jeżeli plan się powiedzie,... 38
  • Inwestycja w skansen 13 cze 2004 Dopłaty unijne przeniosą polskie rolnictwo w XIX wiek 40
  • Złoty na celowniku 13 cze 2004 Pół miliarda dolarów wystarczy spekulantom, żeby puścić nas z torbami 44
  • Kod biznesu 13 cze 2004 Tag w handlu? Tak! 47
  • Saper Ameryki 13 cze 2004 Prezydenci USA się zmieniają, Alan Greenspan trwa 50
  • Hamburger a sprawa polska 13 cze 2004 Jedzenie to przyjemność odzyskana po latach upokorzeń w "punktach zbiorowego żywienia 54
  • Supersam 13 cze 2004 Odporna i szybka TDK jako pierwsza firma wprowadziła na polski rynek nośniki DVD umożliwiające zapis z prędkością 8x. Nowe media współpracują ze wszystkimi nagrywarkami DVD-R/RW. Specjalna wersja płyt ScratchProof jest... 56
  • Dyktatura równości 13 cze 2004 Gejowi rękę podam, przed kamerą się pokażę, ale tyłem do niego nie stanę - żartuje jeden z liderów lewicy. Rozmowom o prawach homoseksualistów towarzyszą uśmieszki, porozumiewawcze spojrzenia i lekceważące machanie ręką. Niesłusznie. Lesbijki i geje robią wszystko, by śmiech... 58
  • Czempionat statystów 13 cze 2004 Mistrzostwa Europy albo znikną, albo będą czymś w rodzaju drugorzędnego turnieju olimpijskiego 66
  • Tajne miasto 13 cze 2004 Czy Nan Madol jest częścią zaginionego kontynentu Mu? 70
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Zielone ucztowanie 13 cze 2004 Wróciłem właśnie z Norymbergi. Reprezentowaliśmy tam podczas dorocznego święta, zwanego Blaue Nacht, miasto Kraków i uczyniliśmy to godnie, bowiem Jorgos Skolias i Bronek Duży dali fenomenalny koncert na głos i puzon, a i mnie udało się zrobić zrazy z polędwicy wołowej z... 72
  • Ekran osobisty - Muzyczna jemioła 13 cze 2004 Teledyski stały się zjawiskiem samoistnym, nie służącym muzyce, lecz na niej pasożytującym 73
  • Polski D-Day 13 cze 2004 Historia zapomniała o naszym udziale w największym zwycięstwie w dziejach świata 74
  • Know-how 13 cze 2004 We wtorek 8 czerwca czarna tarcza Wenus będzie widoczna na tle Słońca. "Przejście" Wenus po tarczy słonecznej to bardzo rzadkie zjawisko. Tym razem potrwa około sześciu godzin i będzie najlepiej widoczna w Europie, Afryce i Azji.... 77
  • Biotechnologia talerza 13 cze 2004 Larum, jakie dziś podnoszą na Starym Kontynencie przeciwnicy żywności ze zmienionym DNA - w związku z niedawną decyzją Komisji Europejskiej dopuszczającą komercyjną uprawę zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy (Bruksela w tym miesiącu rozpatrzy dwa wnioski o dopuszczenie do... 78
  • Krzesiwo pradziadów 13 cze 2004 Odkryto najstarsze ogniska praczłowieka 82
  • Bez granic 13 cze 2004 Miss podatników "Kiedy ogłosili, że wygrałam, było to dla mnie jak hiperwentylacja. Wszyscy krzyczeli i klaskali, sędziowie machali, dziewczyny za mną płakały. To było oczyszczające" - opowiadała zaraz po wyborze na... 84
  • Transatlantyk Bush 13 cze 2004 500 mld USD wypełnia ocean uprzedzeń dzielących UE i Amerykę 86
  • Fotodyplomacja 13 cze 2004 Włoskiej lewicy nie stać na odwagę 88
  • Pałac terrorystów 13 cze 2004 Al-Kaida stała się narzędziem w walce o saudyjski tron 90
  • Cud nad Żółtą Rzeką 13 cze 2004 Jak chiński smok uczy łapać myszy rosyjskiego niedźwiedzia 94
  • Komisarz kompromisu 13 cze 2004 Verheugen na premiera Europy? 96
  • Widmo Slobo 13 cze 2004 13 czerwca Serbowie wybiorą przyszłość 98
  • Menu 13 cze 2004 Świat Straszny Harry Harry Potter dorasta. Kolejne tomy sagi J.K. Rowling są coraz poważniejsze i bardziej skomplikowane. Kinowe ekranizacje muszą, chcąc nie chcąc, iść w ich ślady. Trzeci film "Harry Potter i więzień... 100
  • Gdzie jest Rafael? 13 cze 2004 W Polsce może się znajdować wiele cennych dzieł sztuki uznanych za zrabowane przez Niemców lub Rosjan. 102
  • Braterstwo ekranu 13 cze 2004 Bracia Coenowie najpierw podbili kampusy, potem międzynarodowe festiwale, a wreszcie - szeroką widownię 106
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 13 cze 2004 recenzje 107
  • Męska diwa rocka 13 cze 2004 Morrissey to pierwowzór mężczyzny metroseksualnego - ani homo-, ani hetero-, ani bi- 108
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 13 cze 2004 Recenzje płyt 109
  • Sława i chała 13 cze 2004 DVD Powrót Jacksona To drugi przebój kinowy wszech czasów - lepszy jest tylko "Titanic" Jamesa Camerona. Trzygodzinny "Powrót króla" zdobył w tym roku jedenaście Oscarów.... 111
  • Pani mi mówi "niemożliwe" 13 cze 2004 Błochowiaczka załatwiła komisję za pomocą procedury, to i za pomocą procedury Sejm załatwił Błochowiaczkę Jan T. Stanisławski Zaczyna się sezon wpadania w dołki. Pierwsza wpadła Błochowiaczka, co pod kolegą z ławki, Ziobrą... 112
  • 300 batów 13 cze 2004 Osób skazanych i nadal zasiadających w Sejmie do więzienia wsadzić nie można, ale kara chłosty, czemu nie? 112
  • Ueorgan Ludu 13 cze 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 24 (89) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 7 maja 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza W cieniu działań P. Prezydenta Urodziny Koziołka Bez specjalnego echa odbył się cykl imprez w Pacanowie... 113
  • Skibą w mur - Precz z Polską! 13 cze 2004 Myślałem, że po 15 latach demokracji wycieranie sobie gęby Polską nie jest już w modzie 114