Biotechnologia talerza

Biotechnologia talerza

Dodano:   /  Zmieniono: 
Larum, jakie dziś podnoszą na Starym Kontynencie przeciwnicy żywności ze zmienionym DNA - w związku z niedawną decyzją Komisji Europejskiej dopuszczającą komercyjną uprawę zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy (Bruksela w tym miesiącu rozpatrzy dwa wnioski o dopuszczenie do sprzedaży kolejnych transgenicznych produktów spożywczych) - świadczy o tym, że nie wiedzą oni nie tylko, co mówią, ale i co od lat jedzą!
Przynajmniej od kilku lat europejskie sklepy są pełne na przykład zmodyfikowanej soi, która jest składnikiem ponad 30 tys. artykułów żywnościowych! W Polsce Państwowa Inspekcja Sanitarna wydała zgodę na wprowadzenie do sprzedaży 50 produktów spożywczych zawierających genetycznie zmienione komponenty. Używa się ich m.in. do produkcji wędlin, warzenia piwa i pieczenia chleba. Gdy w ubiegłym roku w obawie przed BSE wycofano z użytku mączkę pochodzenia zwierzęcego, zwierzęta hodowlane zaczęto karmić transgeniczną soją.

Kukurydza z trawy
W przyszłym roku Europa całkowicie otworzy się na zmodyfikowane genetycznie produkty, podobnie jak wcześniej uczyniły to Ameryka i Azja - przewiduje amerykański koncern Monsanto. Za kilka lat nie będzie już prawdopodobnie w krajach Zachodu żywności nie zmienionej genetycznie. W ostatnich pięciu latach ponadtrzykrotnie (do 67 mln ha) zwiększyła się na świecie powierzchnia upraw biotechnologicznych. Uprawia się ponad sto zmienionych genetycznie roślin. Błędne jest jednak przekonanie, że niedługo będziemy jedli wyłącznie "nienaturalną" żywność. Rośliny uprawne były modyfikowane przez człowieka od czasu, gdy zaczął on prowadzić osiadły tryb życia i zajął się rolnictwem. Gatunki, które uznajemy dziś za naturalne, zostały udoskonalone przez człowieka głównie w ostatnich 300 latach. W XVIII i XIX wieku zaczęto używać nawozów sztucznych i rozpowszechniono nie znane wcześniej w Europie uprawy, głównie ziemniaków.
Pszenica powstała w wyniku naturalnego skrzyżowania się trzech dziko rosnących zbóż. Kukurydzę dawni mieszkańcy Ameryki pozyskali z meksykańskich odmian traw (do dziś jest to najczęściej krzyżowana roślina w USA). W Polsce jeszcze przed wojną wynaleziono pszenżyto, które dziś jest najpopularniejszą rośliną uprawną w naszym kraju. Ze skrzyżowania kostrzewy łąkowej i życicy wielokwiatowej powstała wysokokaloryczna trawa pastewna - festulolium. Amerykanin Norman Borlaug wyhodował wysokoplenną odmianę pszenicy i ryżu (za co w 1970 r. otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla). Dzięki tym innowacjom w ciągu 25 lat, podczas tzw. zielonej rewolucji, o połowę wzrosła produkcja zbóż na świecie.


Turbohodowla
- Kolejnych rewolucji w rolnictwie dokonywano dzięki nawozom sztucznym, pestycydom i innym metodom "niezgodnym z naturą". Modyfikacje genetyczne to po prostu kolejny krok w postępie technicznym rolnictwa - mówi prof. Tomasz Twardowski z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Inżynieria genetyczna pozwala przyspieszyć pozyskiwanie nowych roślin uprawnych. Prof. Borlaug do wyhodowania nowej odmiany pszenicy ze skrzyżowania sześciu gatunków roślin potrzebował ponad 20 lat. Dr Ingo Portrykus dzięki inżynierii genetycznej wyhodował tzw. złoty ryż (o wysokiej zawartości prowitaminy A, chroniącej przed zaburzeniami wzroku) już po czterech latach badań.
- Inżynieria genetyczna jest znacznie bardziej przewidywalna niż tradycyjne krzyżówki, bo nie ma w niej miejsca na przypadek - mówi prof. Twardowski. Przykładem są uzyskane tradycyjną metodą nektarynki - nigdy nie ma pewności, czy z ich pestki wyrośnie nektarynkowiec, czy brzoskwiniowiec. - Z transgenetyką jest jak z komputerami: gdy wprowadzono je do powszechnego użytku, okazało się, że dzięki nim większość spraw staje się znacznie prostsza - mówi prof. Stefan Malepszy, biotechnolog ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

Lecznicze owoce i warzywa
Dostępnymi na rynku zmodyfikowanymi produktami, takimi jak kukurydza Bt-11, interesują się głównie rolnicy. Nowe odmiany są odporne na szkodniki i nie wymagają stosowania drogich środków chemicznych (oblicza się, że upowszechnienie w Europie produkcji transgenicznych zbóż zmniejszyłoby zużycie pestycydów w rolnictwie o 60 proc.!). Biotechnolodzy mają nadzieję, że europejscy konsumenci przekonają się do żywności zmodyfikowanej genetycznie, gdy będzie ona przewyższała inne produkty walorami odżywczymi. W ciągu kilku lat pojawią się "lecznicze" warzywa i owoce, takie jak pomidory zawierające wyjątkowo dużo flawonoidów (chroniących przed chorobami serca) oraz rzepak z podwójną zawartością witaminy E. Dr Colin Lazarus z University of Bristol i dr Baoxiu Qi z University of Bath wyhodowali niedawno kapustę zawierającą wyizolowane z alg i grzybów geny kodujące nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 (w jakie obfitują tłuste ryby morskie). Prof. Jan Szopa z Instytutu Biochemii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Wrocławskiego wyhodował w ubiegłym ziemniaki z flawonoidami. Z kolei zespół prof. Andrzeja Legockiego z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN uzyskał transgeniczną sałatę, która działa jak szczepionka - chroni przed wirusowym zapaleniem wątroby typu B.


Melony w Andach?
Ryzyko, że modyfikacje genetyczne spowodują w roślinach uprawnych niekorzystne dla zdrowia ludzi zmiany, jest najprawdopodobniej takie jak w wypadku produktów spożywczych uzyskiwanych tradycyjnymi metodami - oświadczyła brytyjska akademia nauk Royal Society. Wszelkie wątpliwości mogą jednak rozwiać wyłącznie wieloletnie i skrupulatne badania. Do tego czasu wyhodowane zostaną odporne na mróz pomidory, melony i ziemniaki, które będzie można uprawiać nawet w wysokich Andach. Zboża będą wegetować na zasolonych glebach. Pojawią się rośliny uprawne odporne na wirusy, grzyby, ozon i silne nasłonecznienie oraz takie, które będą w stanie żyć w trudnych warunkach klimatycznych, a nawet oczyszczać glebę z nadmiaru metali ciężkich.


NORMAN BORLAUG
laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1970 r.
Do tej pory nie odnotowano ani jednego wypadku szkodliwego działania żywności transgenicznej. Jest nas 6,3 mld i mamy problemy z wykarmieniem wszystkich. Do 2025 r. na ziemi przybędą kolejne dwa miliardy ludzi. Szacuję, że będziemy potrzebowali co najmniej miliarda ton zbóż więcej, aby każdy miał co jeść. Nie można też zapomnieć o nieustającej urbanizacji, która pozostawia coraz mniej ziemi pod uprawy. Jedyną szansą jest rozwój inżynierii genetycznej - bez niej będziemy musieli przeznaczyć trzy razy więcej ziemi pod uprawy. Politycy nie powinni zatem blokować rozwoju transgenetyki. Ludzie są rozsądni i sami umieją wybrać, co jest dla nich najlepsze. Wiem, że gdy będą mieli szansę poznać zalety modyfikacji genetycznych, bez wahania sięgną po zmodyfikowane produkty.
Więcej możesz przeczytać w 24/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 24/2004 (1124)

  • Postępaki 13 cze 2004 Postępowcy psują rynek, by wprowadzić protezy rynku 5
  • Wprost od czytelników 13 cze 2004 Listy od czytelników 5
  • Skaner 13 cze 2004 AMERYKA REAGANA "Gdy Pan wezwie mnie do siebie - kiedykolwiek miałoby to być - odejdę z wielką miłością dla tego kraju i wieczną, optymistyczną wiarą w jego przyszłość" Ronald Reagan, 5 listopada 1994 Smutnym dniem dla... 8
  • Sawka 13 cze 2004 10
  • Kadry 13 cze 2004 11
  • Licznik 13 cze 2004 0 złotych płacą za audycje wyborcze w radiu i TV komitety wyborcze, które zarejestrowały swoje listy co najmniej w dziewięciu okręgach 9 komisji wyborczych znajduje się na statkach 14 komitetów zarejestrowało swoje listy w... 11
  • Playback 13 cze 2004 13
  • O OPŁATACH ZA LECZENIE 13 cze 2004 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Poczta 13 cze 2004 Książka na twardo Chcę podziękować za felieton Tomasza Raczka "Książka na twardo" (nr 22). Po raz pierwszy ktoś zebrał i przedstawił moje przekonania dotyczące książek, ich wyglądu i sposobu "używania".... 13
  • Z życia koalicji 13 cze 2004 Mylili się ci, którzy myśleli, że w konkursach w Telewizji Białoruskiej oddział w Warszawie obowiązuje kryterium polityczne. Otóż, na pięciu szefów oddziałów terenowych trzech wybranych to Nowaki, z czego dwa... 16
  • Z życia opozycji 13 cze 2004   W Sejmie przechadzał się - jak to ma w zwyczaju - dyrektor biblioteki warszawskiej Michał Strąk. Odwiedził klub PSL, pospacerował korytarzami z posłem Kuźmiukiem, pewno wpadł do Wojciechowskiego. Aż dziw, że nie odwiedził... 17
  • Fotoplastykon 13 cze 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Lawina Rywina 13 cze 2004 Do obalenia postkomunizmu potrzeba większej energii, wiary i determinacji niż do obalenia komunizmu 20
  • Zerminator 13 cze 2004 To będzie najważniejsze zero w moim życiu: jak w powiedzeniu od zera do bohatera. Wyzeruję nim wszystkich swoich przeciwników - miał powiedzieć Zbigniew Ziobro, kiedy Leszek Miller nazwał go zerem. 23
  • Zemsta Wieczerzaka 13 cze 2004 Polowanie z nagonką na swoich nielojalnych kompanów rozpoczął były prezes PZU Życie 26
  • Ruch Oporu Obywatelskiego 13 cze 2004 Jak obalić lokalnego tyrana - poradnik konspiratora. 28
  • ZUS fiction 13 cze 2004 Pół miliona złotych z naszych składek wydał ZUS na nikomu niepotrzebną imprezę - śledztwo TVN i "Wprost". 32
  • Polska fatamorgana 13 cze 2004 Dlaczego Polacy idealizują PRL? 34
  • Rząd rżnie głupa 13 cze 2004 Zdanie "Rząd rżnie głupa" najtrafniej oddaje klimat ostatnich 15 lat - uznali uczestnicy głosowania Wprost Online. Słowa te wypowiedział kiedyś Janusz Korwin-Mikke, założyciel Unii Polityki Realnej. To i inne głośne... 36
  • Nałęcz - We własnych sidłach 13 cze 2004 Dołki, które pod innymi kopie SLD, mogą się okazać grobem dla samego sojuszu 36
  • Giełda 13 cze 2004 HossaŚwiat Paragraf na szejka Senat USA pracuje nad ustawą, która pozwoli na postawienie rządów krajów należących do kartelu producentów ropy naftowej OPEC przed amerykańskim sądem. Jeżeli plan się powiedzie,... 38
  • Inwestycja w skansen 13 cze 2004 Dopłaty unijne przeniosą polskie rolnictwo w XIX wiek 40
  • Złoty na celowniku 13 cze 2004 Pół miliarda dolarów wystarczy spekulantom, żeby puścić nas z torbami 44
  • Kod biznesu 13 cze 2004 Tag w handlu? Tak! 47
  • Saper Ameryki 13 cze 2004 Prezydenci USA się zmieniają, Alan Greenspan trwa 50
  • Hamburger a sprawa polska 13 cze 2004 Jedzenie to przyjemność odzyskana po latach upokorzeń w "punktach zbiorowego żywienia 54
  • Supersam 13 cze 2004 Odporna i szybka TDK jako pierwsza firma wprowadziła na polski rynek nośniki DVD umożliwiające zapis z prędkością 8x. Nowe media współpracują ze wszystkimi nagrywarkami DVD-R/RW. Specjalna wersja płyt ScratchProof jest... 56
  • Dyktatura równości 13 cze 2004 Gejowi rękę podam, przed kamerą się pokażę, ale tyłem do niego nie stanę - żartuje jeden z liderów lewicy. Rozmowom o prawach homoseksualistów towarzyszą uśmieszki, porozumiewawcze spojrzenia i lekceważące machanie ręką. Niesłusznie. Lesbijki i geje robią wszystko, by śmiech... 58
  • Czempionat statystów 13 cze 2004 Mistrzostwa Europy albo znikną, albo będą czymś w rodzaju drugorzędnego turnieju olimpijskiego 66
  • Tajne miasto 13 cze 2004 Czy Nan Madol jest częścią zaginionego kontynentu Mu? 70
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Zielone ucztowanie 13 cze 2004 Wróciłem właśnie z Norymbergi. Reprezentowaliśmy tam podczas dorocznego święta, zwanego Blaue Nacht, miasto Kraków i uczyniliśmy to godnie, bowiem Jorgos Skolias i Bronek Duży dali fenomenalny koncert na głos i puzon, a i mnie udało się zrobić zrazy z polędwicy wołowej z... 72
  • Ekran osobisty - Muzyczna jemioła 13 cze 2004 Teledyski stały się zjawiskiem samoistnym, nie służącym muzyce, lecz na niej pasożytującym 73
  • Polski D-Day 13 cze 2004 Historia zapomniała o naszym udziale w największym zwycięstwie w dziejach świata 74
  • Know-how 13 cze 2004 We wtorek 8 czerwca czarna tarcza Wenus będzie widoczna na tle Słońca. "Przejście" Wenus po tarczy słonecznej to bardzo rzadkie zjawisko. Tym razem potrwa około sześciu godzin i będzie najlepiej widoczna w Europie, Afryce i Azji.... 77
  • Biotechnologia talerza 13 cze 2004 Larum, jakie dziś podnoszą na Starym Kontynencie przeciwnicy żywności ze zmienionym DNA - w związku z niedawną decyzją Komisji Europejskiej dopuszczającą komercyjną uprawę zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy (Bruksela w tym miesiącu rozpatrzy dwa wnioski o dopuszczenie do... 78
  • Krzesiwo pradziadów 13 cze 2004 Odkryto najstarsze ogniska praczłowieka 82
  • Bez granic 13 cze 2004 Miss podatników "Kiedy ogłosili, że wygrałam, było to dla mnie jak hiperwentylacja. Wszyscy krzyczeli i klaskali, sędziowie machali, dziewczyny za mną płakały. To było oczyszczające" - opowiadała zaraz po wyborze na... 84
  • Transatlantyk Bush 13 cze 2004 500 mld USD wypełnia ocean uprzedzeń dzielących UE i Amerykę 86
  • Fotodyplomacja 13 cze 2004 Włoskiej lewicy nie stać na odwagę 88
  • Pałac terrorystów 13 cze 2004 Al-Kaida stała się narzędziem w walce o saudyjski tron 90
  • Cud nad Żółtą Rzeką 13 cze 2004 Jak chiński smok uczy łapać myszy rosyjskiego niedźwiedzia 94
  • Komisarz kompromisu 13 cze 2004 Verheugen na premiera Europy? 96
  • Widmo Slobo 13 cze 2004 13 czerwca Serbowie wybiorą przyszłość 98
  • Menu 13 cze 2004 Świat Straszny Harry Harry Potter dorasta. Kolejne tomy sagi J.K. Rowling są coraz poważniejsze i bardziej skomplikowane. Kinowe ekranizacje muszą, chcąc nie chcąc, iść w ich ślady. Trzeci film "Harry Potter i więzień... 100
  • Gdzie jest Rafael? 13 cze 2004 W Polsce może się znajdować wiele cennych dzieł sztuki uznanych za zrabowane przez Niemców lub Rosjan. 102
  • Braterstwo ekranu 13 cze 2004 Bracia Coenowie najpierw podbili kampusy, potem międzynarodowe festiwale, a wreszcie - szeroką widownię 106
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 13 cze 2004 recenzje 107
  • Męska diwa rocka 13 cze 2004 Morrissey to pierwowzór mężczyzny metroseksualnego - ani homo-, ani hetero-, ani bi- 108
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 13 cze 2004 Recenzje płyt 109
  • Sława i chała 13 cze 2004 DVD Powrót Jacksona To drugi przebój kinowy wszech czasów - lepszy jest tylko "Titanic" Jamesa Camerona. Trzygodzinny "Powrót króla" zdobył w tym roku jedenaście Oscarów.... 111
  • Pani mi mówi "niemożliwe" 13 cze 2004 Błochowiaczka załatwiła komisję za pomocą procedury, to i za pomocą procedury Sejm załatwił Błochowiaczkę Jan T. Stanisławski Zaczyna się sezon wpadania w dołki. Pierwsza wpadła Błochowiaczka, co pod kolegą z ławki, Ziobrą... 112
  • 300 batów 13 cze 2004 Osób skazanych i nadal zasiadających w Sejmie do więzienia wsadzić nie można, ale kara chłosty, czemu nie? 112
  • Ueorgan Ludu 13 cze 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 24 (89) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 7 maja 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza W cieniu działań P. Prezydenta Urodziny Koziołka Bez specjalnego echa odbył się cykl imprez w Pacanowie... 113
  • Skibą w mur - Precz z Polską! 13 cze 2004 Myślałem, że po 15 latach demokracji wycieranie sobie gęby Polską nie jest już w modzie 114