Trójkąt śmierci

Trójkąt śmierci

Czy zamach na Jana Pawła II był częścią operacji "Triangolo" tajnych służb peerelowskich?
Czy zamach na Jana Pawła II był częścią operacji "Triangolo" tajnych służb peerelowskich?

To najbardziej tajemnicza akcja tajnych służb peerelowskich w ich historii. Podobnie jak wielu historyków sądziliśmy, że kryptonimem "Triangolo" (po włosku - trójkąt) była objęta tylko prowokacja, którą w 1983 r. przygotował przeciwko papieżowi Grzegorz Piotrowski, późniejszy zabójca ks. Jerzego Popiełuszki. W ubiegłym roku napisaliśmy, że akcja "Triangolo" miała doprowadzić do kompromitacji papieża lub umożliwić jego szantażowanie. Prowokację przygotowała osławiona sekcja D IV Departamentu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - ta sama, której funkcjonariusze zamordowali ks. Popiełuszkę.

Prowokator Piotrowski
Komunistyczne władze, które po ogłoszeniu stanu wojennego obawiały się wizyty Jana Pawła II w Polsce, chciały mieć wpływ na to, co papież powie rodakom podczas pielgrzymki. Postanowiono więc uciec się do prowokacji, której przeprowadzenie powierzono kpt. Grzegorzowi Piotrowskiemu. Operacja była tak zakonspirowana, że nie poinformowano o niej nawet kierownictwa krakowskiej Służby Bezpieczeństwa. Piotrowskiemu w przygotowaniu prowokacji pomagały dwie funkcjonariuszki. To one udały się do mieszkania ks. Andrzeja Bardeckiego, przyjaciela papieża. Tam, przedstawiając się jako przedstawicielki komitetu pomocy, oczarowały gosposię i wykorzystując jej nieuwagę, podrzuciły materiały mające w przyszłości posłużyć szantażowi. Akcja spaliła jednak na panewce - Piotrowski upił się i spowodował wypadek, a ks. Bardecki znalazł fałszywki i je zniszczył.
Wydawało się, że krakowska prowokacja była odosobnioną akcją realizowaną przez Piotrowskiego. Nasze dziennikarskie śledztwo pozwoliło jednak ustalić, że kryptonimem "Triangolo" była opatrzona cała operacja wymierzona przeciwko Janowi Pawłowi II. Rozpoczęła się ona wkrótce po jego wyborze. Jak większość dokumentów IV departamentu akta operacji "Triangolo" zostały zniszczone lub wyniesione z MSW. W wyświetleniu prawdy przeszkadzał nam, niestety, Instytut Pamięci Narodowej. Przez rok, przekraczając wszelkie dopuszczalne terminy, zwlekano z decyzją o udostępnieniu akt, następnie poproszono o dodatkowe informacje na temat poszukiwanych dokumentów, by w końcu oficjalnie odmówić wglądu do podobno już przygotowanych dla nas ocalałych akt personalnych i paszportowych funkcjonariuszy IV departamentu. Z konieczności musieliśmy korzystać ze szczątkowych informacji odnalezionych w archiwach.

Wiedeńscy Łącznicy
Wybór Polaka na papieża postawił w stan alarmu cały IV Departament MSW, zajmujący się inwigilacją i zwalczaniem Kościoła. Choć już w 1976 r. w dokumentach SB pojawiła się notatka o możliwości wyboru Karola Wojtyły na następcę Pawła VI, to gdy do tego doszło, w organach bezpieczeństwa zapanowała panika. Działania podjęto jednak błyskawicznie.
W dokumencie ujawnionym przez IPN "Spis 221, poz. 15 - Wyjazdy i przyjazdy za lata 1971-1989 Departamentu IV" odnaleźliśmy informację, że już kilka dni po wyborze Karola Wojtyły na uroczystości intronizacyjne wraz z grupą pielgrzymów udało się trzech pracowników MSW: Adam Pietruszka (w 1984 r. skazany za współudział w zabójstwie ks. Jerzego Popiełuszki), Z. Chmielewski (być może chodzi o Zenona, ojca Waldemara Chmielewskiego, jednego z zabójców ks. Jerzego) i J. Zacherowski. Przedstawiciele polskich tajnych służb byli też obecni na placu św. Piotra, kiedy Ali Agca strzelał do papieża.
Kilka miesięcy po wyborze papieża w spisie wyjazdów IV departamentu odnajdujemy jeden z nielicznych śladów, jaki po operacji "Triangolo" ocalał na papierze. "Po 3 kwietnia 1979 na 6 dni do Wiednia - celem obsługi TW ps. "Tom" w ramach sprawy "Triangolo" - wyjechał Z. Płatek". Notatka jest jednoznacznym dowodem na to, że "Triangolo" nie była jednorazową akcją Grzegorza Piotrowskiego z 1984 r., ale operacją międzynarodową, która zaczęła się wkrótce po wyborze Karola Wojtyły na papieża. Z. Płatek z tej notatki to oczywiście Zenon Płatek, szef IV departamentu, oskarżany po 1989 r. o kierowanie wspólnie z Władysławem Ciastoniem porwaniem ks. Jerzego Popiełuszki. Sąd uniewinnił obu generałów z "braku dowodów winy", o których zniszczenie starannie zadbano w roku 1989. Nie udało się ustalić, kim był tajny współpracownik o pseudonimie Tom. Za to miejsce spotkania z agentem Tomem daje wiele do myślenia, bo Wiedeń to jedno z tych miejsc, w których Mehmet Ali Agca pojawił się zaledwie kilka miesięcy po nie wyjaśnionej do dziś ucieczce z więzienia w Turcji.

Moskiewska narada
W spisie wyjazdów pracowników IV departamentu figuruje dziwna notatka: "29-30 października 1979 w Moskwie na rozmowach przebywał z Zarządem V KGB ZSRR". Nazwisko przedstawiciela peerelowskich tajnych służb zostało wymazane. V Zarząd KGB był odpowiedzialny za walkę z religią, w szczególności zaś za "zwalczanie wrogich wpływów Watykanu". Narada była poświęcona papieżowi Janowi Pawłowi II, który w czerwcu tego samego roku jako pierwszy biskup Rzymu odbył pielgrzymkę do kraju komunistycznego. Mimo rozmaitych szykan i ograniczeń w spotkaniach z papieżem wzięło udział 6 mln Polaków, czyli jedna szósta społeczeństwa. Kilkakrotnie więcej Polaków śledziło przebieg pielgrzymki na ekranach telewizorów i słuchało relacji radiowych. Słynne słowa "Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi, tej ziemi", wypowiedziane na ówczesnym placu Zwycięstwa (dziś plac Piłsudskiego), wstrząsnęły nie tylko Polakami, ale i komunistycznymi przywódcami. Nie ma wątpliwości, że właśnie ta pielgrzymka była głównym tematem moskiewskiej narady. Na razie bez odpowiedzi pozostaje pytanie, czy to przypadek, że narada zbiegła się ze zdumiewającą ucieczką Ali Agcy z więzienia zaledwie miesiąc później.

Qui bono?
W 1981 r. Jan Paweł II w oczach polskich komunistów uchodził za śmiertelne niebezpieczeństwo. Nic dziwnego, przecież rok po wizycie w 1979 r. "Duch zstąpił" - portrety biskupa Rzymu i ikona Matki Boskiej zawisły na bramie stoczni, która - co jest historycznym paradoksem - nosiła imię Lenina. 15 stycznia 1981 r. Lech Wałęsa został przyjęty przez papieża z ceremoniałem niewiele odbiegającym od tego, jaki przysługuje głowom państw. W kraju liczba członków "Solidarności" osiągnęła 10 mln. Większość z nich widziała w obecności Polaka w Watykanie swoistą gwarancję bezpieczeństwa. Prymas Stefan Wyszyński, sędziwy weteran walki z komunizmem, czuł się coraz gorzej. Dla komunistów w 1981 r. było jasne, że nie pożyje długo (zmarł dwa tygodnie po strzałach na placu św. Piotra).
Czy tajne służby peerelowskie były zdolne podnieść rękę na największy autorytet Polaków? Zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki w 1984 r. pokazuje, że IV departament nie miał w takich sprawach skrupułów. Przy tym siła oddziaływania kapłana z Żoliborza była bez porównania mniejsza niż tego, który kiedyś przedstawił się jako "Karol - proboszcz świata".
Po zamachu na papieża kontakty IV Departamentu MSW z V Zarządem KGB nie ustały. W pierwszą rocznicę zamachu w Moskwie przebywał Adam Pietruszka, miesiąc później pojechał tam Zenon Płatek. Dwa lata później, w kwietniu 1984 r., na naradę, której tematem było "zwalczanie dywersyjnej działalności Watykanu", udał się ponownie Pietruszka. Intensywna współpraca trwała do 1989 r.

Czyściciele z KGB
Wydaje się zdumiewające, że po 1989 r. nikt nie zażądał, by przynajmniej rutynowo sprawdzono, czy w archiwach tajnych służb nie zostały ślady mogące świadczyć o polskim współudziale lub wręcz kierowaniu spiskiem, którego celem było zabicie papieża. Zwłaszcza że sprawdzili to Niemcy w archiwach Stasi. Można sądzić, że akcję "Triangolo" prowadzono do upadku komunizmu. Długi czas w IV departamencie przebywał N. Siemaszko, rezydent KGB, co jest zdumiewające, ponieważ od odwilży w 1956 r. KGB nie lokowało swoich przedstawicieli na takim szczeblu.
Rozmowy "okrągłego stołu" uświadomiły rządzącym Polską, że ich władza dobiega końca, zaczęło się więc wielkie czyszczenie akt. Zachowała się w nich jednak wiele mówiącą notatka. Okazuje się, że zaledwie tydzień po zakończeniu rozmów "okrągłego stołu", 11 kwietnia 1989 r., z wizytą do IV departamentu przyjechała delegacja KGB. Właśnie wtedy zniknęły akta operacji "Triangolo". Był to dosłownie ostatni moment. 17 sierpnia 1989 r. Sejm powołał komisję nadzwyczajną do zbadania działalności MSW, potocznie zwaną komisją Rokity. Co ciekawe, przedmiotem jej badania nie mógł być zamach z 13 maja 1981 r., ponieważ komisja mogła się zajmować jedynie sprawami, które wydarzyły się po 12 grudnia 1981 r.
Choć akta zostały przetrzebione, istnieje szansa na odkrycie choćby części prawdy. Dotarcie do akt personalnych i paszportowych, do których odmówiono nam dostępu, zapewne pozwoliłyby odkryć kolejne poszlaki. Większość funkcjonariuszy, którzy działali w ramach operacji "Triangolo", żyje do dziś. Być może prawda o zamachu na papieża jest znana też w Watykanie. Czy Jan Paweł II wiedział, kto stał za Mehmetem Ali Agcą? I czy w tym niebywałym spisku brała udział peerelowska bezpieka?
Okładka tygodnika WPROST: 15/2005
Więcej możesz przeczytać w 15/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • HISTORYK IP
    Nie da się ukryć że na początku lat 90 w tym bałaganie ,który u nas był, te dokumenty znikły i uznane zostały za tajne , znajdują się na ŁUBIANCE w Moskwie.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2005 (1167)

    • Testament Jana Pawła II 18 gru 2006, 14:00 Testament z dnia 6 III 1979 (i dodatki późniejsze) 2
    • Na stronie 18 gru 2006, 14:00 Zstąpił duch Jana Pawła II i odnawia oblicze tej ziemi 3
    • Świat i jego święty 18 gru 2006, 14:00 Jana Pawła II kanonizowano w piątek przez aklamację 4
    • Stąd do wieczności 18 gru 2006, 14:00 Największym zwycięstwem papieża jest wytworzenie w ludziach niepojętego poczucia wspólnoty 14
    • Jan Paweł Polski 18 gru 2006, 14:00 Karol Wojtyła był kwintesencją polskości 16
    • Kontrrewolucjonista 18 gru 2006, 14:00 Jan Paweł II wkładał swój papieski but i sprawiał, że raz otwartych drzwi nie dawało się już zatrzasnąć 21
    • Wielki 18 gru 2006, 14:00 Wyobrażam sobie frustrację, z jaką Jan Paweł II powie św. Piotrowi, że nie dano mu czasu na rozwiązanie problemu tysiącletniego podziału Kościoła 26
    • Jan Paweł III 18 gru 2006, 14:00 Laicyzacja Europy sprawiła, że serce Kościoła katolickiego bije dziś w krajach Trzeciego Świata 28
    • Koniec monarchii absolutnej 18 gru 2006, 14:00 Papieży się wybiera, a nie klonuje. Rozmowa z Marco Politim, watykanistą włoskiego dziennika "La Repubblica" 36
    • Ojciec wolności 18 gru 2006, 14:00 Prezydent Reagan żywił głębokie przekonanie, że Jan Paweł II pomoże zmienić świat 38
    • Trójkąt śmierci 18 gru 2006, 14:00 Czy zamach na Jana Pawła II był częścią operacji "Triangolo" tajnych służb peerelowskich? 43
    • Giełda 18 gru 2006, 14:00 Aż siedem z dziesięciu najbogatszych mieszkańców Wielkiej Brytanii to cudzoziemcy - wynika z zestawienia przygotowanego przez tygodnik "Sunday Times" 48
    • EUNRON 18 gru 2006, 14:00 Unijny budżet jest jak otwarty dla wszystkich sejf wypełniony gotówką 50
    • Szanghaj nad Bałtykiem 18 gru 2006, 14:00 Polacy przenoszą produkcję do Chin, Chińczycy - do Polski 56
    • Optymizm i wyzwania 18 gru 2006, 14:00 Największym sukcesem totalitaryzmu w Polsce jest bierność ludzi odzwyczajonych od obywatelskiej aktywności 64
    • Supersam 18 gru 2006, 14:00 66
    • Elektronika dla laika 18 gru 2006, 14:00 Powszechna opinia, że zestaw kina domowego wymaga pięciu głośników, jest już nieaktualna. Amerykańska firma Bose wprowadziła właśnie na rynek zestaw 3-2-1, w którym liczbę głośników zredukowała do trzech przy zachowaniu takich... 66
    • Miejskie inspiracje 18 gru 2006, 14:00 Światowe metropolie i kurorty stały się źródłem inspiracji projektantów mody. Przy tworzeniu najnowszej kolekcji Zegna kreator Ermenegildo Zegna inspirował się aż czterema miastami. Rzym reprezentuje sportowy szyk i łączenie skóry z... 66
    • Lew na ścianie 18 gru 2006, 14:00 Jedna z najnowszych tendencji we wzornictwie RTV to dążenie do tego, by telewizor możliwie jak najbardziej przypominał wyglądem monitor komputerowy. Tak jest w wypadku nowego telewizora Loewe Xelos A 42. Jego plazmowy ekran z matrycą o... 66
    • Słońce w żelu 18 gru 2006, 14:00 Od czasu gdy Coco Chanel wylansowała w wyższych sferach modę na opaleniznę, przyciemnione słońcem ciało jest ciągle en vogue. Co roku jednak 200 tysięcy ludzi cierpi na choroby skóry wywołane przesadnym opalaniem. Kompromisem są... 66
    • Pożegnanie z Paryżem 18 gru 2006, 14:00 Francja traci monopol na ekskluzywne kosmetyki, tak jak wcześniej straciła go na modę czy wino 70
    • Piętno urodzenia 18 gru 2006, 14:00 Pierworodni to urodzeni przywódcy, młodsze rodzeństwo to często outsiderzy i buntownicy 72
    • Dalej niż koniec świata 18 gru 2006, 14:00 Magia dawno zrezygnowała z ofiar z dzieci, zastępując je kurami, kogutami i jagniętami 76
    • Sen o ojcu 18 gru 2006, 14:00 "Zostawił mnie bez przygotowania na zewnętrzny świat, który czasami może być zły" 82
    • Know - how 18 gru 2006, 14:00 Firma Pifzer wycofała ze sprzedaży w Stanach Zjednoczonych i Europie preparat przeciwbólowy bextra 86
    • Pomieszanie zmysłów 18 gru 2006, 14:00 Synestezja poprawia pamięć i zwiększa kreatywność 88
    • Robaki na owady 18 gru 2006, 14:00 Szrotówek kasztanowcowiaczek najpewniej przywędrował do Europy z Chin lub Indii 92
    • Atlantyda u stóp Himalajów 18 gru 2006, 14:00 Miasto starsze niż Jerycho znajduje się u wybrzeży Indii? 94
    • Bez granic 18 gru 2006, 14:00 Zmarł książę Monako Rainier III, najstarszy i najdłużej panujący monarcha w Europie. 98
    • Dyktatura demokracji 18 gru 2006, 14:00 Niemcy będą mieli bliskich sojuszników w Europie, póki sąsiedzi będą ich uznawać za wystarczająco słabych 100
    • Organizacja Narodów Złupionych 18 gru 2006, 14:00 Reforma ONZ ma odwrócić uwagę od afer wybuchających wokół Kofiego Annana 106
    • Mężowie stanu z Nicei 18 gru 2006, 14:00 Członkostwo w Unii Europejskiej było tylko strategią, a nie celem naszej polityki 108
    • Mugabeland 18 gru 2006, 14:00 Blair to pedał, Condi to dziewczyna, która zapomniała, skąd pochodzi, a Bush - nawiedzona wiedźma 110
    • Menu 18 gru 2006, 14:00 Rzeźba z białego marmuru autorstwa Antonio Canovy została sprzedana w domu aukcyjnym Rempex za 1,3 mln zł 112
    • Kasztelan XXI wieku 18 gru 2006, 14:00 Gdyby nie profesor Andrzej Rottermund, w Zamku Królewskim w Warszawie straszyłyby upiory 114
    • Kobiety do piór! 18 gru 2006, 14:00 Polscy literaci już powinni zacząć się bać fali piszących pań 118
    • Ironista z Chicago 18 gru 2006, 14:00 Saul Bellow był obdarzony cholerycznym temperamentem, kochliwy, krewki i wyjątkowo skąpy 120
    • Poczta 18 gru 2006, 14:00 Wizja kinematografii międzywojennej, jaką prezentuje nam autorka artykułu "Hollywood w Warszawie" (nr 11), i tezy, że polskie filmy tamtego okresu były "niezłe", są nieco zabawne. 122

    ZKDP - Nakład kontrolowany