Zawał osobowości

Zawał osobowości

Dodano:   /  Zmieniono: 
To, jak reagujemy na stresy, może zdecydować o tym, jak długo będziemy żyć
Jeszcze niedawno psychologowie przekonywali, że na zawały serca najbardziej narażone są osoby ambitne i niecierpliwe, za wszelką cenę dążące do sukcesu. Najkrócej mieli żyć pracoholicy oraz żyjący w ciągłym pośpiechu dyrektorzy i menedżerowie o tzw. typie zachowania A. Dopiero badania dr. Harry'ego Hemingwaya z University College London wykazały, że jest odwrotnie - wśród urzędników na choroby serca i depresję częściej chorują osoby sfrustrowane, wykonujące nudną pracę, nisko opłacane i słabo wykształcone. W Polsce ponad 44 proc. mężczyzn i aż 55 proc. kobiet narzeka na nadmierne stresy. Prawie połowa Polaków jest zadowolona z pracy, głównie ci, dla których praca jest wyzwaniem i nie jest monotonna - wykazał najnowszy raport "Diagnoza społeczna 2005". Takie osoby, według najnowszych badań, są też mniej narażone na zawały serca.

Śmierć pesymistów
Prof. Johan Denollet, psycholog z Tilburga w Holandii, przez 10 lat przebadał 300 osób poddanych rehabilitacji kardiologicznej. Wśród nich najmniej było ludzi ambitnych, którzy ciągle rywalizują i wyznaczają sobie nowe zadania, ale są szczęśliwi i zadowoleni z osiąganych sukcesów. Jeśli tylko nie są agresywni i nie reagują wybuchem złości w trudnych sytuacjach, nie chorują na serce. Na oddział intensywnej terapii z powodu zawału serca częściej trafiają ludzie o tzw. typie zachowania D. Są to na ogół pesymiści, niezadowoleni z życia i z niską samooceną. Na dodatek łatwo wpadają w gniew, ale starają się go nie okazywać, tłumiąc emocje. - Ludzie o takim typie osobowości nawet po zawale serca gorzej rokują, bo takie cechy osobowości pogarszają stan chorego - powiedział w rozmowie z "Wprost" prof. Denollet. Śmiertelność wśród nich jest aż czterokrotnie większa niż u pozostałych zawałowców - wykazały zakończone niedawno badania holenderskiego uczonego, które będą omawiane podczas rozpoczynającego się w przyszłym tygodniu w Dallas kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Jerzy Stuhr dostał zawału serca, gdy był profesorem na trzech uczelniach, kręcił jednocześnie filmy, pracował w teatrze, a na dodatek stale podróżował między Włochami i Polską. Jak przyznaje, był zabiegany, ale to nie pośpiech był powodem jego kłopotów ze zdrowiem. Najbardziej stresująca - twierdzi - była niepewność, "bieganie z myślą, czy w teatrze się spełnię, czy w filmie, czy komedia jest moim przeznaczeniem, a może jednak dramat". Popularny aktor nadal biega, ale jak sam przyznaje, tym razem są to "zaplanowane marsze, a nie gonitwa bez kompasu". W podobnej sytuacji, w rozterkach emocjonalnych i gonitwie bez kompasu, była pół roku przed zawałem wywołanym migotaniem komór ponad połowa pacjentów badanych przez prof. Richarda D. Lane'a, psychiatry z University of Arizona w Tucson. Jednym z nich jest 44-letnia kobieta, która przez trzy lata intensywnie pracowała nawet w weekendy, ciągle była sfrustrowana, przeżywała w małżeństwie liczne konflikty i jakby tego było mało, ciężko zachorowała jej matka.

Atak hormonów
- Nasze zdrowie jest szczególnie zagrożone wtedy, gdy silne i długotrwałe stresy nałożą się na rozczarowanie, przygnębienie, niepewność i brak satysfakcji z własnych osiągnięć - mówi prof. Denollet. Osoby o typie zachowania D często wpadają też w złe nawyki, co pogarsza ich stan zdrowia. Nadużywają alkoholu, częściej niż inni palą papierosy i trudniej pozbywają się nałogu. Niechętnie przestrzegają właściwej diety i rzadko uprawiają sporty, co prowadzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego krwi i miażdżycy tętnic. U takich osób stres może spowodować wzrost poziomu fibrynogenu, białka zwiększającego krzepliwość krwi. Mogą wtedy powstać skrzepy blokujące przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, będące bezpośrednią przyczyną ataku serca. Silne stresy mogą też spowodować uszkodzenia mięśnia sercowego, nazywane syndromem złamanego serca (nawet jeśli naczynia wieńcowe są drożne).
Dr Ilan Wittstein, kardiolog z Johns Hopkins University w Baltimore, odkrył, że pod wpływem silnego stresu u niektórych osób aż 34 razy wzrasta stężenie adrenaliny i noradrenaliny, hormonów osłabiających skurcze mięśnia sercowego. Z tego rodzaju objawami, podobnymi do zawału, została przywieziona jedna z pacjentek amerykańskiego kardiologa, 52-letnia nauczycielka z Baltimore. Do zaburzeń doszło u niej, gdy się dowiedziała, że nagle zmarła jej przyjaciółka. Na tego rodzaju tzw. kardiomiopatię stresogenną szczególnie narażone są kobiety, mniej odporne na gwałtowny wzrost hormonów stresu niż mężczyźni. Kardiolodzy często odsyłają je do domu, bo nie wykrywają u nich białek świadczących o niedokrwieniu serca, mało niepokojący jest też wynik badania EKG i echokardiografii.

Żywe trupy
Deepak Chopra, popularny w USA przedstawiciel ajurwedy, medycyny Wschodu, jest przekonany, że każdy człowiek staje przed możliwością wyboru własnych chorób. Również naukowcy potwierdzają, że długotrwałe stresy mogą bezpośrednio wpływać na powstawanie wielu schorzeń. Powodują wzrost ciśnienia tętniczego krwi oraz poziomu cholesterolu i glukozy, co przyspiesza rozwój miażdżycy i zaburzeń metabolicznych w organizmie. Nadmiar kortyzolu sprzyja otyłości brzusznej i może się przyczynić do rozwoju chorób autoimmunologicznych, do których zaliczane są cukrzyca i reumatoidalne zapalenie stawów. U niektórych osób może też wywoływać depresję. Z kolei adrenalina i noradrenalina mogą zaburzać pracę ośrodków mózgu, powodując zaburzenia pamięci i zwiększając w starszym wieku ryzyko demencji. Pytanie, czy stan psychiczny i sytuacja społeczna zwiększają też ryzyko zachorowania na raka, jak podejrzewają niektórzy specjaliści.
Jeden z najsłynniejszych lekarzy starożytności, Claudius Galenus (130-200 r.), uznawany za pierwszego onkologa, uważał, że smutek, lęk i melancholia mogą wywołać raka piersi. "Gdy ludzie reagują na zachodzące w ich życiu wydarzenia bezradnością i poczuciem beznadziejności, to efektem jest zachodząca w ich organizmie złożona seria zmian biologicznych sprzyjająca rozwojowi każdej choroby, zarówno cukrzycy, chorób serca, jak i raka" - przekonywał zmarły w 1997 r. angielski psycholog Hans Eysenck. W obozach podczas II wojny światowej najszybciej umierali ludzie cierpiący na tzw. chorobę rezygnacji, którzy stracili nadzieję na odzyskanie wolności. "Ci jeńcy byli chodzącymi trupami - pisze w książce "The Informed Heart" psycholog Bruno Bettelheim, który sam przeżył pobyt w hitlerowskim obozie. - Byli ludźmi tak wyczerpanymi fizycznie i emocjonalnie, że oddali otoczeniu całkowitą władzę nad sobą".

Zegar biologiczny stresu
We współczesnej nauce nie ma jednoznacznych dowodów, że nowotworom sprzyjają niektóre cechy osobowości. Badania w Szwecji, którym poddano 30 tys. bliźniaków, nie potwierdziły, że częściej chorują ludzie o określonym typie osobowości - ekstrawertycznym, introwertycznym, neurotycznym lub psychotycznym. Nikt nie wykazał, że melancholia sprzyja nowotworom. Coraz więcej jest jednak dowodów, że lęki i często nieuświadomione sposoby zachowania mogą mieć wpływ na rozwój raka. Tak może być szczególnie u tych osób, które przeżywają silne załamanie psychiczne akurat w tym czasie, gdy w utajeniu już się rozwija u nich choroba nowotworowa (pierwsze jej objawy pojawiają się 7-10 lat po powstaniu mikroogniska raka). Najnowsze badania sugerują nawet, że skrajne obciążenia psychiczne mogą spowodować zaburzenia genetyczne w komórkach odpornościowych!
Uczeni z University of California w San Francisco wykryli u 39 kobiet między 20. i 50. rokiem życia, które straciły dziecko, krótsze niż u innych osób końcówki chromosomów, tzw. telomery. Te końcówki, chroniące chromosomy zawierające DNA, podobnie jak skuwki w sznurowadłach decydują o tym, jak często komórki mogą ulegać podziałowi (najczęściej od 50 do 100 razy). Im telomery są krótsze, tym szybciej zamierają komórki. Tymczasem u matek, które najdłużej opiekowały się chorym dzieckiem, telomery były najkrótsze i najmniej witalne. U najbardziej zestresowanych kobiet starzenie się komórek odpornościowych było przyspieszone o 10 lat!
Nie wystarczy zmiana stylu życia (dotycząca przede wszystkim prawidłowego odżywiania się i uprawiania sportu), by uniknąć zawału serca lub innych groźnych chorób. Równie ważne jest kształtowanie umiejętności radzenia sobie ze stresami i zmiana usposobienia, najlepiej od najmłodszych lat. Coraz więcej osób zdaje sobie z tego sprawę. Z międzynarodowych badań Ipsos wynika, że spośród 50 proc. Polaków, którzy pragną się dokształcać, jedna trzecia chce się też nauczyć, jak lepiej sobie radzić ze stresami. To, jak reagujemy na codzienne wyzwania, w znacznym stopniu może decydować o tym, jak długo będziemy żyć.
Więcej możesz przeczytać w 44/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2005 (1196)

  • Dodatek specjalny - Test Orwella 6 lis 2005 Jeśli nie dbasz o zdrowie, mniej zarabiasz! 1
  • Dodatek specjalny - Pigulariusz jesienny 6 lis 2005 Pięć sposobów na infekcję 1
  • Dodatek specjalny - 200 powodów kichnięcia 6 lis 2005 Zarazki przeziębienia mogą się ukrywać w płucach nawet przez wiele miesięcy 1
  • Dodatek specjalny - Grypa biurowa 6 lis 2005 Na klawiaturze komputera znajduje się pięćset razy więcej zarazków niż na desce sedesowej! 1
  • Dodatek specjalny - Kłucie na zimę 6 lis 2005 Szczepionki na grypę i zapalenie płuc chronią przed zawałami i udarem mózgu 1
  • Dodatek specjalny - Alergia na aurę 6 lis 2005 Przy złej pogodzie dwa razy częściej wzywamy pogotowie! 1
  • Dodatek specjalny - Herbata na gorączkę 6 lis 2005 Gorąca kąpiel zamiast tabletek 1
  • Dodatek specjalny - Inwazja superbakterii 6 lis 2005 W wielu krajach rozwiniętych - także w Polsce - antybiotyki są zażywane niemal tak często jak witaminy, głównie w okresie jesienno-zimowym. Od grudnia do lutego ich sprzedaż zwiększa się trzy, cztery razy. Lekarze niepotrzebnie przepisują je co trzeciej osobie cierpiącej na... 1
  • Dodatek specjalny - Mróz na receptę 6 lis 2005 Bóle reumatyczne nie mają żadnego związku z pogodą 1
  • Dodatek specjalny - Rozcieńczanie złudzeń 6 lis 2005 Czysta woda ma właściwości lecznicze! 1
  • Dodatek specjalny - Ewolucja talerza 6 lis 2005 Nawet srogą zimę można przetrwać, nie jedząc mięsa 1
  • Dodatek specjalny - Zegar życia 6 lis 2005 W ostatnich 100 latach czas przeznacz ony na sen skróciliśmy o pięć godzin 1
  • Dodatek specjalny - Eliksir urody 6 lis 2005 Zimno nie zawsze szkodzi urodzie 1
  • Wprost od czytelników 6 lis 2005 Czas na trening Najlepszy piłkarz wśród polityków właśnie zademonstrował wszystkim, jak pięknie przegrywać. Udowodnił, że na politycznego piłkarza jest jeszcze zbyt szlachetny. Może jest jeszcze zbyt naiwny i jako... 3
  • Na stronie 6 lis 2005 Leczenie paradoksu Kaczyńskich za pomocą janosikowego eksperymentu Kaczyńskich to drakońska kuracja 3
  • Skaner 6 lis 2005 ŚWIAT - POLSKA Gabinet Marcinkiewicza Mniejszościowy rząd PiS jest wyraźnie stworzony pod Platformę Obywatelską. Chodzi o to, żeby partia Donalda Tuska poparła gabinet w sejmowym głosowaniu nad wotum zaufania, a po kilku miesiącach... 8
  • Sawka czatuje 6 lis 2005 10
  • Poczta 6 lis 2005 Gaz się ulatnia Polskie Górnictwo Naftowe i Gazowe w roku 2003 ogłosiło dwa przetargi na zakup gazu - 4 i 23 czerwca, a nie - jak napisano w artykule "Gaz się ulatnia" (nr 21) - dopiero w lipcu i sierpniu. Z kolei Marek... 14
  • Playback 6 lis 2005 14
  • Okiem barbarzyńcy - Prawa ubeka - prawa obywatela 6 lis 2005 Chcesz wiedzieć, kto był kim w PRL? Trzeba było zostać funkcjonariuszem SB albo chociaż agentem 15
  • Z życia koalicji 6 lis 2005 POPiSali się. Jeśli cokolwiek można porównać do wyczynów kwartetu Kaczyński, Dorn, Tusk, Rokita, to tylko masowe samobójstwa wielorybów. Ale, szanowni panowie, was, w przeciwieństwie do waleni, nikt nie będzie... 16
  • Z życia opozycji 6 lis 2005 Józefa Oleksego znowu uznano za kłamcę lustracyjnego. Chłopina jako agent wojskowy miał być zrzucony na Danię. Pewnie wziąłby pod lupę przemysł pornograficzny. Tenże Oleksy wyznał, że w wyborach prezydenckich głosował na... 17
  • Nałęcz 6 lis 2005 Przerywanie obrad Sejmu w dowolnej chwili to prosta droga do sparaliżowania prac parlamentu 18
  • Fotoplastykon 6 lis 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Tylko siąść i płakać! 6 lis 2005 Rozmowa z Lechem Wałęsą 20
  • Czuję wielki żal 6 lis 2005 Rozmowa z Bogdanem Borusewiczem, marszałkiem Senatu 22
  • Droga do zatracenia 6 lis 2005 Warunkiem kompromisu PiS z PO może być ofiarowanie platformie stanowiska premiera 24
  • Ekonomia zawiści 6 lis 2005 PiS chce zbudować koalicję zwolenników "życia z ręką w kieszeni sąsiada" 28
  • Moralność niemiecka 6 lis 2005 Gdy obcy kapitał kupuje jedną niemiecką gazetę - to źle, gdy Niemcy opanowują całe rynki za granicą - to dobrze 34
  • Hieny pogrzebowe 6 lis 2005 Najbardziej skorumpowany w Europie jest polski rynek usług pogrzebowych 36
  • Giełda 6 lis 2005 Hossa Świat Mittal ukraiński Za 24,2 mld hrywien, czyli ponad 4,8 mld USD, koncern Mittal Steel kupił Kryworiżstal. Ponowny przetarg na zakup ukraińskiego kombinatu górniczo-hutniczego był transmitowany na żywo przez dwa kanały... 42
  • Jak powstało cesarstwo biznesu 6 lis 2005 Czerwone superkapitalistyczne diabły wygrały z Czerwoną Książeczką 44
  • 75 lat do kapitalizmu 6 lis 2005 Rozmowa z Miltonem Friedmanem, laureatem Nagrody Nobla z ekonomii 60
  • Alan drugi? 6 lis 2005 Bernanke chce być Greenspanem Busha 64
  • Supersam 6 lis 2005 66
  • Egeus niepospolitus 6 lis 2005 Nazwa wydaje się nieco ekscentryczna, choć wdzięczna. Zresztą samo auto też zaskakuje. Renault przenosi się nim do najwyższej klasy. Prototyp przedstawiono podczas targów we Frankfurcie, ale według zapowiedzi, seryjna wersja nie powinna... 66
  • Pieczenie parą 6 lis 2005 Już co trzeci Polak uznaje gotowanie na parze za najzdrowszy sposób przyrządzania posiłków - wynika z tegorocznych badań TNS OBOP. Ta forma gotowania ma też szansę być najbardziej popularną, bo zaledwie 1 proc. badanych stwierdził, że... 66
  • Wenus z morza 6 lis 2005 Morskie woreczki firmy Phytomer - podgrzewane "sakiewki" z kwiatami lawendy i kryształami soli morskiej, którymi wykonuje się masaż nóg, ramion, pleców i brzucha - to kolejne po preparatach z alg czy kremach ze sproszkowanymi... 66
  • Rozrywkowy komputer 6 lis 2005 Dwaj najpotężniejsi wizjonerzy branży IT i odwieczni konkurencji Steve Jobs i Bill Gates niemal równocześnie wypuścili na rynek bliźniacze produkty. Obaj postanowili przenieść komputery z biurek w miejsce, gdzie w salonie stoi zazwyczaj... 66
  • Uzależnieni od tabloidów 6 lis 2005 Jedynym osiągnięciem większości polskich bohaterów bulwarówek jest to, że się w nich obnażają 68
  • Konserwatywny sznyt 6 lis 2005 Klasyczny strój niepodzielnie rządzi rynkiem męskiej mody 72
  • Przeboje szos 6 lis 2005 Rynkowymi hitami są samochody, które najlepiej wożą nasze... marzenia 76
  • Pierwsza armia III wojny światowej 6 lis 2005 Patrzymy na tę formację wyłącznie z perspektywy zbrodni popełnionych na polskiej ludności 78
  • Know-how 6 lis 2005 Monopol na altruizm Pomaganie innym to cecha wyłącznie ludzi - twierdzą antropolodzy z University of California w Los Angeles. Szympansy nie są skłonne do działania na rzecz swoich towarzyszy, nawet jeśli pomagając im, nie ponoszą... 81
  • Zawał osobowości 6 lis 2005 To, jak reagujemy na stresy, może zdecydować o tym, jak długo będziemy żyć 82
  • Czarna wietnamka 6 lis 2005 Ptasia grypa zaatakuje z Afryki! 86
  • Archeologia detektywistyczna 6 lis 2005 Ponad 200 lat po śmierci gen. Kazimierza Pułaskiego wiemy wreszcie, gdzie spoczywają jego szczątki 88
  • Bez granic 6 lis 2005 Atak na Izrael "Każdy, kto uznaje Izrael, spłonie w ogniu gniewu muzułmańskiego narodu, a każdy islamski przywódca, który uznaje syjonistyczny reżim, uznaje tym samym podległość i porażkę islamskiego świata. Izrael... 94
  • Młot na Busha 6 lis 2005 Partia Republikańska przeżywa kryzys drugiej kadencji 96
  • Wzywam do reformacji islamskiej 6 lis 2005 Rozmowa z pisarzem Salmanem Rushdiem 99
  • Prasowa egzekucja 6 lis 2005 Europejczykom przekazano mrożące krew w żyłach wieści o Lechu Kaczyńskim, skrajnie prawicowym antysemicie 102
  • Długi cień Yasukuni 6 lis 2005 W Azji II wojna światowa jeszcze się nie skończyła 104
  • Bardzo dziki wschód 6 lis 2005 Demokracja, której nie ma, w kraju, którego nie ma 106
  • Menu 6 lis 2005 WYDARZENIE TYGODNIA Nie tylko zagłada Pod lufami czołgów drużyna izraelskich chłopców walczy z palestyńskimi rówieśnikami o prawo do zabawy na prowizorycznym boisku. Ta alegoryczna historia, w której dzieci... 108
  • Recenzje 6 lis 2005 110
  • Artyzm bez nudy 6 lis 2005 **** To film bardzo kameralny, powolny, wyciszony. Przeciwieństwo produkcji pełnych spektakularnych scen i dużej dawki rozrywki. Ale to jednocześnie film, który wcale nie musi zostać na marginesie filmów niszowych, niedochodowych i słabo... 110
  • Fruwające noże, ukryte uczucia 6 lis 2005  ****Każdy, kto widział wcześniejszy film Yimou Zhanga, wie, czego się można spodziewać. O ile jednak w "Hero" liczyły się przede wszystkim linki, na których fruwali aktorzy, to w "Domu Latających Sztyletów"... 110
  • Warunek z Moskwy 6 lis 2005 ***** Zwał, gnój, paw - te trzy słowa przez ostatnie lata stały się symbolami współczesnej polskiej prozy. Nic dziwnego, że sięgając po książkę Eustachego Rylskiego "Warunek", można było mieć pewne obawy. Że pisarz... 110
  • Powrót Gibraltaru 6 lis 2005 **** "Zamach - tropem zabójców generała Sikorskiego" Tadeusza A. Kisielewskiego to kolejna książka o gibraltarskiej katastrofie. Kisielewski, będąc zwolennikiem tezy wyrażonej w tytule, nie wskazuje jednoznacznie, kto stał za... 110
  • Kosmos teatralny 6 lis 2005 Giorgio Armani zaprojektował kostiumy do warszawskiego spektaklu Roberta Wilsona, ale cały sezon teatralny nie będzie miał takiego sznytu 112
  • Piękna zgnilizna 6 lis 2005 Świetne obrazy Moneta, van Gogha, Picassa, Warhola czy Pollocka wydobyto z podziemia... w Iranie 114
  • Apokalipsa według Pink Floyd 6 lis 2005 Pink Floyd jest najbardziej inspirującym kolejne rockowe pokolenia brytyjskim zespołem po The Beatles 116
  • Samotność w Tokio 6 lis 2005 Bohaterowie Murakamiego to mieszanka delikatności i okrucieństwa, co odpowiada wymieszaniu konformizmu i dyscypliny w japońskim społeczeństwie 118
  • Ueorgan Ludu 6 lis 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 44 (159) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 31 października 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Wymierny wzrost zaufania do rządów PiS... 120
  • Skibą w mur 6 lis 2005 Polski kaczy wirus jest silniejszy i szybszy od azjatyckiego syfu 122