Dodatek specjalny - 200 powodów kichnięcia

Dodatek specjalny - 200 powodów kichnięcia

Dodano:   /  Zmieniono: 
Zarazki przeziębienia mogą się ukrywać w płucach nawet przez wiele miesięcy
Przeciętny mieszkaniec naszej strefy klimatycznej co roku przechodzi tę chorobę od dwóch do pięciu razy. Jak pisał amerykański poeta Ogden Nash, rodzina składa się nie tylko z dzieci, mężczyzn, kobiet, czasami zwierząt, ale i z przeziębienia. U co czwartej osoby wirusy przeziębienia nie wywołują zauważalnych objawów, ale mimo to uczeni z University of Michigan wyliczyli, że przeziębienia, fachowo zwane łagodnymi infekcjami górnych dróg oddechowych, kosztują amerykańską gospodarkę 40 mld USD rocznie, głównie z powodu zwolnień branych przez pracowników firm.
Problem polega na tym, że zarazki wywołujące katar są absolutnymi mistrzami świata w wykorzystywaniu naszego organizmu do własnych celów. Dlatego dotychczas nie opracowano skutecznej metody leczenia tych pospolitych schorzeń ani zapobiegania im. Co więcej, takiej metody być może nigdy nie będzie, ponieważ przeziębienia są nierozerwalnie związane z ewolucją gatunku Homo sapiens.

Skazani na katar
Choroby zakaźne były do niedawna główną przyczyną zgonów, ale rozwój cywilizacji ograniczył mikrobom dostęp do naszych organizmów. W krajach rozwiniętych schorzenia przenoszone przez pasożyty, takie jak pchły czy komary, należą już do rzadkości, a te związane z zanieczyszczoną wodą czy pokarmem też stają się coraz mniej groźne. Nadal jednak ludzie żyją w dużych skupiskach i często spotykają się z sobą, co wykorzystują zarazki przenoszące się drogą kropelkową - takie jak wirusy przeziębienia. O sukcesie tej strategii świadczy liczba gatunków mikrobów odpowiedzialnych za tę chorobę. Najczęstszymi sprawcami są tzw. rhinowirusy, ale w zakatarzonych nosach wykryto również koronawirusy, adenowirusy, wirusy RSV i paragrypy. Uczeni szacują, że odmian wirusów przeziębienia jest ponad dwieście, z czego tylko połowa została do tej pory zidentyfikowana! Na dodatek wiele z nich szybko ulega mutacjom i dlatego nikomu nie udało się do tej pory opracować szczepionki na przeziębienie ani wynaleźć skutecznego leku zwalczającego zarazki.
Okazuje się również, że istnieją różne odmiany przeziębienia. Niektóre wirusy - zwłaszcza paragrypy i RSV - wywołują chorobę o cięższym przebiegu i często prowadzącą do powikłań, takich jak zapalenie oskrzeli czy nawet pogłębienie niewydolności serca. Co więcej, choć do niedawna uczeni sądzili, że zarazki przeziębienia utrzymują się w organizmie najwyżej kilka dni, to prawdopodobnie niektóre z nich mogą się ukrywać w płucach przez wiele miesięcy. "Wirus RSV jest pod tym względem bardziej podobny do HIV czy opryszczki niż do grypy" - mówi prof. Peter Openshaw z Imperial College London. RSV często atakuje noworodki i niemowlęta, a powtarzające się infekcje znacznie zwiększają ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej. Istnieje jednak prosta metoda zapobiegania takim infekcjom. Eksperymenty wykazały, że wirusy przeziębienia, w tym RSV, często przenoszą się przez bezpośredni kontakt z wydzielinami chorej osoby. "Najskuteczniejszym sposobem na uchronienie się przed przeziębieniem może być częste mycie rąk ciepłą wodą i mydłem" - twierdzi prof. Elliot Dick z University of Wisconsin-Madison.

Nos jak odrzutowiec
Na powszechność przeziębień wpływa także budowa dróg oddechowych człowieka. To, że poruszamy się w pozycji wyprostowanej, doprowadziło do zmian w budowie jamy nosowej, które skomplikowały przepływ powietrza w jej obrębie. Uczeni twierdzą, że aerodynamika nosa jest bardziej złożona niż w wypadku jumbo jeta! W rezultacie mikroby mają do dyspozycji wiele miejsc, w których mogą się bezpiecznie ulokować, wywołując dobrze znane objawy: kichanie, katar, łzawienie, ból głowy i gorączkę.
Dolegliwości związane z przeziębieniem ustępują po kilku dniach, ale u wielu osób dochodzi do przewlekłego stanu zapalnego w zatokach. Lekarze szacują, że na przewlekły katar i związane z nim zaburzenia węchu cierpi ponad 15 proc. dorosłych. Do niedawna uważano, że odpowiedzialne za to są bakterie osiedlające się na błonie śluzowej osłabionej atakiem wirusów albo alergia na pyłki czy kurz. "Z naszych badań wynika jednak, że w większości przypadków zapalenie zatok wywołane jest przez chorobotwórcze grzyby, takie jak Alternaria czy Cladosporium, prowokujące organizm do silnej reakcji immunologicznej" - mówi prof. David Sherris z University of Buffalo. Badania wykazały, że podawane do nosa leki przeciwgrzybicze, takie jak amfoterycyna B, dająĘznaczącą poprawę u ponad 70 proc. chorych na przewlekle zapalenie zatok.

Widmo pandemii
Przeziębienie często bywa mylone z grypą - dlatego wiele osób uważa szczepionkę przeciwgrypową za nieskuteczną. Grypa to jednak znacznie poważniejsza choroba, silnie osłabiająca organizm i prowadząca do licznych powikłań, takich jak zapalenie płuc, uszkodzenie serca czy wątroby. Co roku zabijają one prawie milion ludzi na całym świecie. Dlatego regularne szczepienia są znacznie ważniejsze niż nowe, drogie leki przeciwgrypowe (jak oseltamivir czy zanamivir), które jedynie łagodzą objawy choroby i zapobiegają jej rozprzestrzenianiu. "Istnieje nawet szansa, że szczepionki na zwykłą grypę będą przynajmniej częściowo chroniły przed ptasią grypą, która już niedługo może doprowadzić do globalnej epidemii" - uważa dr Henry Niman z firmy Recombinomics, specjalista badający ewolucję wirusów.
Nikt nie potrafi dziś przewidzieć, kto zachoruje na śmiercionośną grypę, ale wiadomo już, że azjatycki wirus atakujący ptaki i ludzi upodabnia się do hiszpanki, która w 1918 r. pochłonęła 40-50 mln ofiar. Obie choroby potrafią zabić około 70 proc. zainfekowanych osób, a ich źródło to dzikie i udomowione ptaki. Na zwykłą grypę umierają przede wszystkim osoby starsze i dzieci (najczęściej wskutek powikłań wynikających z dodatkowego zakażenia bakteriami), za to hiszpanka zabiła wyjątkowo dużo osób w wieku 15-34 lat. U jej ofiar - a także SARS i tegorocznej azjatyckiej ptasiej grypy - najgroźniejsza była zbyt gwałtowna reakcja immunologiczna na wirusa, prowadząca do śmiertelnego zniszczenia tkanek, głównie w płucach. Do takiej reakcji jest zdolny tylko dorosły organizm - układ odpornościowy dzieci jest niedojrzały, dlatego z takich epidemii najczęściej wychodzą one obronną ręką. Podobnie jest w wypadku osób starszych i z obniżoną odpornością. Dlatego opracowywana przez naukowców szczepionka przeciw ptasiej grypie być może w pierwszej kolejności będzie podawana młodym dorosłym, którzy będą najbardziej zagrożeni podczas pandemii. "Nie zastanawiamy się już nad tym, czy dojdzie do jej wybuchu, ale nad tym, kiedy to się stanie" - ostrzega Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

Gardłowa sprawa
Wielu z nas myli nie tylko grypę z przeziębieniem, ale i anginę z zapaleniem gardła. W obu wypadkach różnica polega na skali choroby. Przeziębienie i zapalenie gardła, które często jest następstwem przeziębienia, to stosunkowo łagodne choroby wirusowe, ustępujące samoistnie po kilku dniach i nie wymagające leczenia antybiotykami. Tymczasem angina to ciężkie ropne zapalenie migdałków podniebiennych, wywoływane przez bakterie (najczęściej paciorkowce), które atakują organizm i zatruwają krew toksynami. W efekcie chore jest nie tylko gardło, ale cały organizm - może dojść nawet do uszkodzenia zastawek serca. W wypadku anginy niezbędny jest antybiotyk przepisany przez lekarza i zażywany regularnie przez co najmniej pięć-siedem dni. Niestety, pacjenci często odstawiają leki, kiedy tylko poczują się lepiej, a to sprawia, że bakterie w ich migdałkach uzyskują odporność na antybiotyki i atakują ponownie.


Jak walczymy z grypą
  • 43% korzysta z porad bliskich i znajomych
  • 37% zapobiegawczo zażywa witaminy
  • 37% radzi się lekarza
  • 32% stosuje metody domowe


Jak Polacy leczą katar
  • 36 % zażywa leki dostepne bez recepty
  • 27 % stosuje metody domowe
  • 17 % w ogóle nie leczy
  • 16 % szuka porady u lekarza
  • 8 % radzi się bliskich
  • 7 % prosi o poradę farmaceutę


GRYPA CZY PRZEZIĘBIENIE
Grypa
  • Wirusy
    rozmnażają się w całym organizmie
  • Objawy
    bardzo nasilone i uciążliwe dla chorych
  • Dolegliwości
    poza oznakami podobnymi do przeziębienia pojawiają się bóle mięśniowo-stawowe, bóle brzucha, wzmożone pocenie się i dreszcze
  • Czas trwania
    nawet dwa tygodnie
  • Temperatura ciała
    znaczne skoki temperatury, gorączka powyżej 38,5oC
  • Powikłania
    mogą wystąpić tak poważne powikłania jak zapalenie płuc

Przeziębienie
  • Wirusy
    atakują wyłącznie drogi oddechowe
  • Objawy
    są lżejsze i łagodniejsze niż w wypadku grypy
  • Dolegliwości
    dotyczą nosa i gardła
  • Czas trwania
    5-7 dni
  • Temperatura ciała
    w normie lub nieznacznie podwyższona (37,5oC)
  • Powikłania
    rzadko występują, zazwyczaj są dość łagodne
Więcej możesz przeczytać w 44/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2005 (1196)

  • Dodatek specjalny - Test Orwella 6 lis 2005 Jeśli nie dbasz o zdrowie, mniej zarabiasz! 1
  • Dodatek specjalny - Pigulariusz jesienny 6 lis 2005 Pięć sposobów na infekcję 1
  • Dodatek specjalny - 200 powodów kichnięcia 6 lis 2005 Zarazki przeziębienia mogą się ukrywać w płucach nawet przez wiele miesięcy 1
  • Dodatek specjalny - Grypa biurowa 6 lis 2005 Na klawiaturze komputera znajduje się pięćset razy więcej zarazków niż na desce sedesowej! 1
  • Dodatek specjalny - Kłucie na zimę 6 lis 2005 Szczepionki na grypę i zapalenie płuc chronią przed zawałami i udarem mózgu 1
  • Dodatek specjalny - Alergia na aurę 6 lis 2005 Przy złej pogodzie dwa razy częściej wzywamy pogotowie! 1
  • Dodatek specjalny - Herbata na gorączkę 6 lis 2005 Gorąca kąpiel zamiast tabletek 1
  • Dodatek specjalny - Inwazja superbakterii 6 lis 2005 W wielu krajach rozwiniętych - także w Polsce - antybiotyki są zażywane niemal tak często jak witaminy, głównie w okresie jesienno-zimowym. Od grudnia do lutego ich sprzedaż zwiększa się trzy, cztery razy. Lekarze niepotrzebnie przepisują je co trzeciej osobie cierpiącej na... 1
  • Dodatek specjalny - Mróz na receptę 6 lis 2005 Bóle reumatyczne nie mają żadnego związku z pogodą 1
  • Dodatek specjalny - Rozcieńczanie złudzeń 6 lis 2005 Czysta woda ma właściwości lecznicze! 1
  • Dodatek specjalny - Ewolucja talerza 6 lis 2005 Nawet srogą zimę można przetrwać, nie jedząc mięsa 1
  • Dodatek specjalny - Zegar życia 6 lis 2005 W ostatnich 100 latach czas przeznacz ony na sen skróciliśmy o pięć godzin 1
  • Dodatek specjalny - Eliksir urody 6 lis 2005 Zimno nie zawsze szkodzi urodzie 1
  • Wprost od czytelników 6 lis 2005 Czas na trening Najlepszy piłkarz wśród polityków właśnie zademonstrował wszystkim, jak pięknie przegrywać. Udowodnił, że na politycznego piłkarza jest jeszcze zbyt szlachetny. Może jest jeszcze zbyt naiwny i jako... 3
  • Na stronie 6 lis 2005 Leczenie paradoksu Kaczyńskich za pomocą janosikowego eksperymentu Kaczyńskich to drakońska kuracja 3
  • Skaner 6 lis 2005 ŚWIAT - POLSKA Gabinet Marcinkiewicza Mniejszościowy rząd PiS jest wyraźnie stworzony pod Platformę Obywatelską. Chodzi o to, żeby partia Donalda Tuska poparła gabinet w sejmowym głosowaniu nad wotum zaufania, a po kilku miesiącach... 8
  • Sawka czatuje 6 lis 2005 10
  • Poczta 6 lis 2005 Gaz się ulatnia Polskie Górnictwo Naftowe i Gazowe w roku 2003 ogłosiło dwa przetargi na zakup gazu - 4 i 23 czerwca, a nie - jak napisano w artykule "Gaz się ulatnia" (nr 21) - dopiero w lipcu i sierpniu. Z kolei Marek... 14
  • Playback 6 lis 2005 14
  • Okiem barbarzyńcy - Prawa ubeka - prawa obywatela 6 lis 2005 Chcesz wiedzieć, kto był kim w PRL? Trzeba było zostać funkcjonariuszem SB albo chociaż agentem 15
  • Z życia koalicji 6 lis 2005 POPiSali się. Jeśli cokolwiek można porównać do wyczynów kwartetu Kaczyński, Dorn, Tusk, Rokita, to tylko masowe samobójstwa wielorybów. Ale, szanowni panowie, was, w przeciwieństwie do waleni, nikt nie będzie... 16
  • Z życia opozycji 6 lis 2005 Józefa Oleksego znowu uznano za kłamcę lustracyjnego. Chłopina jako agent wojskowy miał być zrzucony na Danię. Pewnie wziąłby pod lupę przemysł pornograficzny. Tenże Oleksy wyznał, że w wyborach prezydenckich głosował na... 17
  • Nałęcz 6 lis 2005 Przerywanie obrad Sejmu w dowolnej chwili to prosta droga do sparaliżowania prac parlamentu 18
  • Fotoplastykon 6 lis 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Tylko siąść i płakać! 6 lis 2005 Rozmowa z Lechem Wałęsą 20
  • Czuję wielki żal 6 lis 2005 Rozmowa z Bogdanem Borusewiczem, marszałkiem Senatu 22
  • Droga do zatracenia 6 lis 2005 Warunkiem kompromisu PiS z PO może być ofiarowanie platformie stanowiska premiera 24
  • Ekonomia zawiści 6 lis 2005 PiS chce zbudować koalicję zwolenników "życia z ręką w kieszeni sąsiada" 28
  • Moralność niemiecka 6 lis 2005 Gdy obcy kapitał kupuje jedną niemiecką gazetę - to źle, gdy Niemcy opanowują całe rynki za granicą - to dobrze 34
  • Hieny pogrzebowe 6 lis 2005 Najbardziej skorumpowany w Europie jest polski rynek usług pogrzebowych 36
  • Giełda 6 lis 2005 Hossa Świat Mittal ukraiński Za 24,2 mld hrywien, czyli ponad 4,8 mld USD, koncern Mittal Steel kupił Kryworiżstal. Ponowny przetarg na zakup ukraińskiego kombinatu górniczo-hutniczego był transmitowany na żywo przez dwa kanały... 42
  • Jak powstało cesarstwo biznesu 6 lis 2005 Czerwone superkapitalistyczne diabły wygrały z Czerwoną Książeczką 44
  • 75 lat do kapitalizmu 6 lis 2005 Rozmowa z Miltonem Friedmanem, laureatem Nagrody Nobla z ekonomii 60
  • Alan drugi? 6 lis 2005 Bernanke chce być Greenspanem Busha 64
  • Supersam 6 lis 2005 66
  • Egeus niepospolitus 6 lis 2005 Nazwa wydaje się nieco ekscentryczna, choć wdzięczna. Zresztą samo auto też zaskakuje. Renault przenosi się nim do najwyższej klasy. Prototyp przedstawiono podczas targów we Frankfurcie, ale według zapowiedzi, seryjna wersja nie powinna... 66
  • Pieczenie parą 6 lis 2005 Już co trzeci Polak uznaje gotowanie na parze za najzdrowszy sposób przyrządzania posiłków - wynika z tegorocznych badań TNS OBOP. Ta forma gotowania ma też szansę być najbardziej popularną, bo zaledwie 1 proc. badanych stwierdził, że... 66
  • Wenus z morza 6 lis 2005 Morskie woreczki firmy Phytomer - podgrzewane "sakiewki" z kwiatami lawendy i kryształami soli morskiej, którymi wykonuje się masaż nóg, ramion, pleców i brzucha - to kolejne po preparatach z alg czy kremach ze sproszkowanymi... 66
  • Rozrywkowy komputer 6 lis 2005 Dwaj najpotężniejsi wizjonerzy branży IT i odwieczni konkurencji Steve Jobs i Bill Gates niemal równocześnie wypuścili na rynek bliźniacze produkty. Obaj postanowili przenieść komputery z biurek w miejsce, gdzie w salonie stoi zazwyczaj... 66
  • Uzależnieni od tabloidów 6 lis 2005 Jedynym osiągnięciem większości polskich bohaterów bulwarówek jest to, że się w nich obnażają 68
  • Konserwatywny sznyt 6 lis 2005 Klasyczny strój niepodzielnie rządzi rynkiem męskiej mody 72
  • Przeboje szos 6 lis 2005 Rynkowymi hitami są samochody, które najlepiej wożą nasze... marzenia 76
  • Pierwsza armia III wojny światowej 6 lis 2005 Patrzymy na tę formację wyłącznie z perspektywy zbrodni popełnionych na polskiej ludności 78
  • Know-how 6 lis 2005 Monopol na altruizm Pomaganie innym to cecha wyłącznie ludzi - twierdzą antropolodzy z University of California w Los Angeles. Szympansy nie są skłonne do działania na rzecz swoich towarzyszy, nawet jeśli pomagając im, nie ponoszą... 81
  • Zawał osobowości 6 lis 2005 To, jak reagujemy na stresy, może zdecydować o tym, jak długo będziemy żyć 82
  • Czarna wietnamka 6 lis 2005 Ptasia grypa zaatakuje z Afryki! 86
  • Archeologia detektywistyczna 6 lis 2005 Ponad 200 lat po śmierci gen. Kazimierza Pułaskiego wiemy wreszcie, gdzie spoczywają jego szczątki 88
  • Bez granic 6 lis 2005 Atak na Izrael "Każdy, kto uznaje Izrael, spłonie w ogniu gniewu muzułmańskiego narodu, a każdy islamski przywódca, który uznaje syjonistyczny reżim, uznaje tym samym podległość i porażkę islamskiego świata. Izrael... 94
  • Młot na Busha 6 lis 2005 Partia Republikańska przeżywa kryzys drugiej kadencji 96
  • Wzywam do reformacji islamskiej 6 lis 2005 Rozmowa z pisarzem Salmanem Rushdiem 99
  • Prasowa egzekucja 6 lis 2005 Europejczykom przekazano mrożące krew w żyłach wieści o Lechu Kaczyńskim, skrajnie prawicowym antysemicie 102
  • Długi cień Yasukuni 6 lis 2005 W Azji II wojna światowa jeszcze się nie skończyła 104
  • Bardzo dziki wschód 6 lis 2005 Demokracja, której nie ma, w kraju, którego nie ma 106
  • Menu 6 lis 2005 WYDARZENIE TYGODNIA Nie tylko zagłada Pod lufami czołgów drużyna izraelskich chłopców walczy z palestyńskimi rówieśnikami o prawo do zabawy na prowizorycznym boisku. Ta alegoryczna historia, w której dzieci... 108
  • Recenzje 6 lis 2005 110
  • Artyzm bez nudy 6 lis 2005 **** To film bardzo kameralny, powolny, wyciszony. Przeciwieństwo produkcji pełnych spektakularnych scen i dużej dawki rozrywki. Ale to jednocześnie film, który wcale nie musi zostać na marginesie filmów niszowych, niedochodowych i słabo... 110
  • Fruwające noże, ukryte uczucia 6 lis 2005  ****Każdy, kto widział wcześniejszy film Yimou Zhanga, wie, czego się można spodziewać. O ile jednak w "Hero" liczyły się przede wszystkim linki, na których fruwali aktorzy, to w "Domu Latających Sztyletów"... 110
  • Warunek z Moskwy 6 lis 2005 ***** Zwał, gnój, paw - te trzy słowa przez ostatnie lata stały się symbolami współczesnej polskiej prozy. Nic dziwnego, że sięgając po książkę Eustachego Rylskiego "Warunek", można było mieć pewne obawy. Że pisarz... 110
  • Powrót Gibraltaru 6 lis 2005 **** "Zamach - tropem zabójców generała Sikorskiego" Tadeusza A. Kisielewskiego to kolejna książka o gibraltarskiej katastrofie. Kisielewski, będąc zwolennikiem tezy wyrażonej w tytule, nie wskazuje jednoznacznie, kto stał za... 110
  • Kosmos teatralny 6 lis 2005 Giorgio Armani zaprojektował kostiumy do warszawskiego spektaklu Roberta Wilsona, ale cały sezon teatralny nie będzie miał takiego sznytu 112
  • Piękna zgnilizna 6 lis 2005 Świetne obrazy Moneta, van Gogha, Picassa, Warhola czy Pollocka wydobyto z podziemia... w Iranie 114
  • Apokalipsa według Pink Floyd 6 lis 2005 Pink Floyd jest najbardziej inspirującym kolejne rockowe pokolenia brytyjskim zespołem po The Beatles 116
  • Samotność w Tokio 6 lis 2005 Bohaterowie Murakamiego to mieszanka delikatności i okrucieństwa, co odpowiada wymieszaniu konformizmu i dyscypliny w japońskim społeczeństwie 118
  • Ueorgan Ludu 6 lis 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 44 (159) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 31 października 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Wymierny wzrost zaufania do rządów PiS... 120
  • Skibą w mur 6 lis 2005 Polski kaczy wirus jest silniejszy i szybszy od azjatyckiego syfu 122