Czarna wietnamka

Czarna wietnamka

Ptasia grypa zaatakuje z Afryki!
Europejczykom nie grozi ptasia grypa, przynajmniej nie w najbliższych miesiącach. Wirus H5N1 jest już wykrywany w wielu krajach Europy Zachodniej, m.in. w Portugalii, gdzie niedawno do szpitala trafił hodowca drobiu z objawami ostrej grypy, ale zdaniem naukowców, nie jest to powód do niepokoju. Zarazek rzadko przenosi się na ludzi, a stosowane w krajach rozwiniętych środki zapobiegawcze ograniczają rozprzestrzenianie się choroby wśród ptaków hodowlanych (w Chorwacji natychmiast zabito 10 tys. sztuk drobiu w okolicy parku narodowego, gdzie wykryto zainfekowane łabędzie).
"Wietnamka, jak nazywana jest rozprzestrzeniająca się ptasia grypa, w ciągu kilku tygodni może wywołać epidemię we wschodniej Afryce, dokąd dotarły pierwsze ptaki migrujące z Azji" - ostrzega Ward Hagemeijer z organizacji Wetlands International. W ubogich krajach afrykańskich choroba będzie praktycznie poza kontrolą i szybko może dojść do powstania odmiany wirusa zdolnej do przenoszenia się z człowieka na człowieka. Wobec niej, mimo wielkich osiągnięć medycyny, będziemy prawdopodobnie równie bezbronni jak podczas poprzednich pandemii.

Zderzenie mutantów
Największym zagrożeniem jest dalsza migracja wirusa na południe - przez Bliski Wschód. - Miliony ptaków, które prawie na pewno są zakażone azjatycką grypą, przelatują teraz nad Izraelem, gdzie powszechnie występuje wirus H9N2. Z analiz wynika, że jeśli te dwa zarazki wymienią się fragmentami genów, może szybko powstać odmiana łatwo przenosząca się między ludźmi - powiedział "Wprost" dr Henry Niman z firmy Recombinomics. Jeszcze większe ryzyko powstania śmiercionośnego mutanta istnieje w krajach Afryki Wschodniej, gdzie ludzie żyją w bliskim kontakcie z dzikim i domowym ptactwem. Tu sytuacja może być znacznie groźniejsza niż w Azji, ponieważ drób jest podstawą egzystencji wielu afrykańskich rodzin, które będą wolały ukrywać przypadki zachorowań ptaków, aby uniknąć konieczności wybicia stada. Gospodarstwa są rozproszone na dużym, nierzadko trudno dostępnym terenie, a wiele państw nie jest w ogóle przygotowanych do wykrywania wirusa. Tylko 10-40 proc. ludzi w tym regionie umie czytać, więc przekazanie hodowcom niezbędnych informacji będzie znacznie trudniejsze niż w Wietnamie.

Genetyka zarazka
Wirus H5N1 prawdopodobnie w niektórych krajach europejskich był obecny już latem, ale nie został wykryty lub sprawę zatuszowano z przyczyn politycznych. W Rumunii przed trzema miesiącami zaczęły masowo umierać łabędzie należące do tego samego gatunku, który wcześniej chorował w okolicy mongolskiego jeziora Erhel. W sierpniu pojawiły się doniesienia o chorych ptakach w delcie Wołgi. Niejasna jest sytuacja w Tajlandii, gdzie ponad 1,1 tys. osób jest poddawanych obserwacji, choć oficjalnie w tym roku zgłoszono tylko dwa przypadki zachorowań (w tym jeden śmiertelny).
Brakuje również danych na temat właściwości istniejących wirusów. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) skarży się, że nie otrzymuje wystarczająco dużo informacji z Azji. Z kolei laboratoria mieszczące się poza USA narzekają, że amerykańskie Centrum Kontroli Chorób utajnia część danych dotyczących genetyki zarazka. Wiele kontrowersji wzbudziła praca mikrobiologów z Armed Forces Institute of Pathology. Opublikowali oni kompletną analizę DNA wirusa odpowiedzialnego za epidemię hiszpanki z 1918 r., która pochłonęła 40 mln ofiar. Okazało się, że zarazek pochodził bezpośrednio od ptaków, podobnie jak azjatycki H5N1, a jego zdolność do przenoszenia się na innych ludzi była 50 razy większa niż w wypadku zwykłej grypy. Część naukowców uważa, że z takich danych mogą skorzystać terroryści pracujący nad bronią biologiczną. "Musieliśmy upublicznić nasze wyniki, aby wspólnie z innymi uczonymi zrozumieć mechanizm epidemii i umieć jej zapobiec. W tym wypadku to natura jest najgroźniejszym terrorystą" - odpiera zarzuty prowadzący badania dr Jeffrey Taubenberger.

Polisa na pandemię
Niestety, nauka nadal nie jest w stanie przewidzieć, jakie właściwości będzie miał wirus, który w przyszłości doprowadzi do kolejnej pandemii. Istnieje duża szansa, że będzie podobny do H5N1, ale może też przypominać zarazki odpowiedzialne za wietnamkę (H1N1), grypę azjatycką z 1957 r. (H2N2) lub grypę Hongkong z 1968 r. (H3N2). Dlatego dopiero gdy wybuchnie epidemia, okaże się, ile jest wart lek o nazwie oseltamivir (tamiflu) zamówiony w dużych ilościach przez ponad 40 krajów czy eksperymentalne szczepionki przeciw ptasiej grypie, testowane przez firmy Sanofi Pasteur i Omninvest, na które też złożono już wstępne zamówienia. Te działania można porównać do kupowania przez rządy polisy ubezpieczeniowej, która nie uchroni nas przed nieszczęściem, a jedynie może złagodzić jego konsekwencje. Mikroby szybko uzyskują oporność na leki - rok temu uczeni obwieścili, że oseltamivir nie działa u 20 proc. chorujących na zwykłą grypę, a niedawno u pacjentki z Wietnamu odkryto niewrażliwy na ten preparat zarazek ptasiej grypy. Skuteczną szczepionkę będzie można wyprodukować dopiero po kilku miesiącach od ustalenia sekwencji DNA nowego wirusa.
W takiej sytuacji najważniejsze stają się plany kryzysowe, opracowywane przez poszczególne kraje. - Polska przygotowała plan zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Pozostaje jeszcze kwestia zastosowania go w praktyce - mówi dr Paulina Miśkiewicz, przedstawicielka WHO w Polsce. Z tym nie jest u nas najlepiej - rząd dopiero niedawno złożył zamówienie na oseltamivir, więc na dostawę leku przyjdzie nam czekać nawet dwa lata. Poza tym plany kryzysowe zawierają te same zalecenia, które próbowano stosować podczas XX-wiecznych pandemii: izolację chorych, zakaz zgromadzeń publicznych, ograniczanie podróży itp. Żadna z tych metod nie okazała się skuteczna, podobnie jak współczesny monitoring na lotniskach, który może wychwycić najwyżej 10 proc. osób zainfekowanych śmiercionośną grypą.
"Poprzednie pandemie atakowały nas z zaskoczenia. Tym razem mogliśmy wykryć źródło choroby na tyle wcześnie, by ostrzec świat i obserwować jej rozwój" - twierdzi dr Lee Jong-Wook, dyrektor generalny WHO. Niestety, na tym rola uczonych może się skończyć. Na broń przeciw grypie, taką jak uniwersalna szczepionka chroniąca przed wszystkimi odmianami wirusa, możemy bowiem czekać jeszcze wiele lat. Do niedawna ani rządy, ani firmy farmaceutyczne nie były zainteresowane badaniami w tej dziedzinie.

Panika zakaźna
Niepokojące wiadomości na temat wirusa H5N1 spowodowały, że w tym roku przeciw grypie zaszczepiło się rekordowo wielu Polaków - szczepionki prawie zniknęły z rynku, a ceny znacznie wzrosły. Eksperci podkreślają, że zaszczepione osoby w najlepszym razie będą miały tylko częściową odporność na wirusa, który w przyszłości doprowadzi do pandemii, ale oczywiście mogą się uchronić przed zachorowaniem na zwykłą grypę (co roku atakuje ona od 300 tys. do 1,2 mln Polaków). Odradzają natomiast kupowanie i zażywanie farmaceutyków takich jak oseltamivir (tamiflu) bez konsultacji z lekarzem. Nie ma gwarancji, że w ten sposób zabezpieczymy się przed chorobą, istnieje natomiast spore ryzyko, że przyczynimy się do powstania odmian zarazka opornych na leki przeciwwirusowe, tak jak to się stało w wypadku antybiotyków i bakterii.
Okładka tygodnika WPROST: 44/2005
Więcej możesz przeczytać w 44/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2005 (1196)

  • Dodatek specjalny - Test Orwella 6 lis 2005 Jeśli nie dbasz o zdrowie, mniej zarabiasz! 1
  • Dodatek specjalny - Pigulariusz jesienny 6 lis 2005 Pięć sposobów na infekcję 1
  • Dodatek specjalny - 200 powodów kichnięcia 6 lis 2005 Zarazki przeziębienia mogą się ukrywać w płucach nawet przez wiele miesięcy 1
  • Dodatek specjalny - Grypa biurowa 6 lis 2005 Na klawiaturze komputera znajduje się pięćset razy więcej zarazków niż na desce sedesowej! 1
  • Dodatek specjalny - Kłucie na zimę 6 lis 2005 Szczepionki na grypę i zapalenie płuc chronią przed zawałami i udarem mózgu 1
  • Dodatek specjalny - Alergia na aurę 6 lis 2005 Przy złej pogodzie dwa razy częściej wzywamy pogotowie! 1
  • Dodatek specjalny - Herbata na gorączkę 6 lis 2005 Gorąca kąpiel zamiast tabletek 1
  • Dodatek specjalny - Inwazja superbakterii 6 lis 2005 W wielu krajach rozwiniętych - także w Polsce - antybiotyki są zażywane niemal tak często jak witaminy, głównie w okresie jesienno-zimowym. Od grudnia do lutego ich sprzedaż zwiększa się trzy, cztery razy. Lekarze niepotrzebnie przepisują je co trzeciej osobie cierpiącej na... 1
  • Dodatek specjalny - Mróz na receptę 6 lis 2005 Bóle reumatyczne nie mają żadnego związku z pogodą 1
  • Dodatek specjalny - Rozcieńczanie złudzeń 6 lis 2005 Czysta woda ma właściwości lecznicze! 1
  • Dodatek specjalny - Ewolucja talerza 6 lis 2005 Nawet srogą zimę można przetrwać, nie jedząc mięsa 1
  • Dodatek specjalny - Zegar życia 6 lis 2005 W ostatnich 100 latach czas przeznacz ony na sen skróciliśmy o pięć godzin 1
  • Dodatek specjalny - Eliksir urody 6 lis 2005 Zimno nie zawsze szkodzi urodzie 1
  • Wprost od czytelników 6 lis 2005 Czas na trening Najlepszy piłkarz wśród polityków właśnie zademonstrował wszystkim, jak pięknie przegrywać. Udowodnił, że na politycznego piłkarza jest jeszcze zbyt szlachetny. Może jest jeszcze zbyt naiwny i jako... 3
  • Na stronie 6 lis 2005 Leczenie paradoksu Kaczyńskich za pomocą janosikowego eksperymentu Kaczyńskich to drakońska kuracja 3
  • Skaner 6 lis 2005 ŚWIAT - POLSKA Gabinet Marcinkiewicza Mniejszościowy rząd PiS jest wyraźnie stworzony pod Platformę Obywatelską. Chodzi o to, żeby partia Donalda Tuska poparła gabinet w sejmowym głosowaniu nad wotum zaufania, a po kilku miesiącach... 8
  • Sawka czatuje 6 lis 2005 10
  • Poczta 6 lis 2005 Gaz się ulatnia Polskie Górnictwo Naftowe i Gazowe w roku 2003 ogłosiło dwa przetargi na zakup gazu - 4 i 23 czerwca, a nie - jak napisano w artykule "Gaz się ulatnia" (nr 21) - dopiero w lipcu i sierpniu. Z kolei Marek... 14
  • Playback 6 lis 2005 14
  • Okiem barbarzyńcy - Prawa ubeka - prawa obywatela 6 lis 2005 Chcesz wiedzieć, kto był kim w PRL? Trzeba było zostać funkcjonariuszem SB albo chociaż agentem 15
  • Z życia koalicji 6 lis 2005 POPiSali się. Jeśli cokolwiek można porównać do wyczynów kwartetu Kaczyński, Dorn, Tusk, Rokita, to tylko masowe samobójstwa wielorybów. Ale, szanowni panowie, was, w przeciwieństwie do waleni, nikt nie będzie... 16
  • Z życia opozycji 6 lis 2005 Józefa Oleksego znowu uznano za kłamcę lustracyjnego. Chłopina jako agent wojskowy miał być zrzucony na Danię. Pewnie wziąłby pod lupę przemysł pornograficzny. Tenże Oleksy wyznał, że w wyborach prezydenckich głosował na... 17
  • Nałęcz 6 lis 2005 Przerywanie obrad Sejmu w dowolnej chwili to prosta droga do sparaliżowania prac parlamentu 18
  • Fotoplastykon 6 lis 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Tylko siąść i płakać! 6 lis 2005 Rozmowa z Lechem Wałęsą 20
  • Czuję wielki żal 6 lis 2005 Rozmowa z Bogdanem Borusewiczem, marszałkiem Senatu 22
  • Droga do zatracenia 6 lis 2005 Warunkiem kompromisu PiS z PO może być ofiarowanie platformie stanowiska premiera 24
  • Ekonomia zawiści 6 lis 2005 PiS chce zbudować koalicję zwolenników "życia z ręką w kieszeni sąsiada" 28
  • Moralność niemiecka 6 lis 2005 Gdy obcy kapitał kupuje jedną niemiecką gazetę - to źle, gdy Niemcy opanowują całe rynki za granicą - to dobrze 34
  • Hieny pogrzebowe 6 lis 2005 Najbardziej skorumpowany w Europie jest polski rynek usług pogrzebowych 36
  • Giełda 6 lis 2005 Hossa Świat Mittal ukraiński Za 24,2 mld hrywien, czyli ponad 4,8 mld USD, koncern Mittal Steel kupił Kryworiżstal. Ponowny przetarg na zakup ukraińskiego kombinatu górniczo-hutniczego był transmitowany na żywo przez dwa kanały... 42
  • Jak powstało cesarstwo biznesu 6 lis 2005 Czerwone superkapitalistyczne diabły wygrały z Czerwoną Książeczką 44
  • 75 lat do kapitalizmu 6 lis 2005 Rozmowa z Miltonem Friedmanem, laureatem Nagrody Nobla z ekonomii 60
  • Alan drugi? 6 lis 2005 Bernanke chce być Greenspanem Busha 64
  • Supersam 6 lis 2005 66
  • Egeus niepospolitus 6 lis 2005 Nazwa wydaje się nieco ekscentryczna, choć wdzięczna. Zresztą samo auto też zaskakuje. Renault przenosi się nim do najwyższej klasy. Prototyp przedstawiono podczas targów we Frankfurcie, ale według zapowiedzi, seryjna wersja nie powinna... 66
  • Pieczenie parą 6 lis 2005 Już co trzeci Polak uznaje gotowanie na parze za najzdrowszy sposób przyrządzania posiłków - wynika z tegorocznych badań TNS OBOP. Ta forma gotowania ma też szansę być najbardziej popularną, bo zaledwie 1 proc. badanych stwierdził, że... 66
  • Wenus z morza 6 lis 2005 Morskie woreczki firmy Phytomer - podgrzewane "sakiewki" z kwiatami lawendy i kryształami soli morskiej, którymi wykonuje się masaż nóg, ramion, pleców i brzucha - to kolejne po preparatach z alg czy kremach ze sproszkowanymi... 66
  • Rozrywkowy komputer 6 lis 2005 Dwaj najpotężniejsi wizjonerzy branży IT i odwieczni konkurencji Steve Jobs i Bill Gates niemal równocześnie wypuścili na rynek bliźniacze produkty. Obaj postanowili przenieść komputery z biurek w miejsce, gdzie w salonie stoi zazwyczaj... 66
  • Uzależnieni od tabloidów 6 lis 2005 Jedynym osiągnięciem większości polskich bohaterów bulwarówek jest to, że się w nich obnażają 68
  • Konserwatywny sznyt 6 lis 2005 Klasyczny strój niepodzielnie rządzi rynkiem męskiej mody 72
  • Przeboje szos 6 lis 2005 Rynkowymi hitami są samochody, które najlepiej wożą nasze... marzenia 76
  • Pierwsza armia III wojny światowej 6 lis 2005 Patrzymy na tę formację wyłącznie z perspektywy zbrodni popełnionych na polskiej ludności 78
  • Know-how 6 lis 2005 Monopol na altruizm Pomaganie innym to cecha wyłącznie ludzi - twierdzą antropolodzy z University of California w Los Angeles. Szympansy nie są skłonne do działania na rzecz swoich towarzyszy, nawet jeśli pomagając im, nie ponoszą... 81
  • Zawał osobowości 6 lis 2005 To, jak reagujemy na stresy, może zdecydować o tym, jak długo będziemy żyć 82
  • Czarna wietnamka 6 lis 2005 Ptasia grypa zaatakuje z Afryki! 86
  • Archeologia detektywistyczna 6 lis 2005 Ponad 200 lat po śmierci gen. Kazimierza Pułaskiego wiemy wreszcie, gdzie spoczywają jego szczątki 88
  • Bez granic 6 lis 2005 Atak na Izrael "Każdy, kto uznaje Izrael, spłonie w ogniu gniewu muzułmańskiego narodu, a każdy islamski przywódca, który uznaje syjonistyczny reżim, uznaje tym samym podległość i porażkę islamskiego świata. Izrael... 94
  • Młot na Busha 6 lis 2005 Partia Republikańska przeżywa kryzys drugiej kadencji 96
  • Wzywam do reformacji islamskiej 6 lis 2005 Rozmowa z pisarzem Salmanem Rushdiem 99
  • Prasowa egzekucja 6 lis 2005 Europejczykom przekazano mrożące krew w żyłach wieści o Lechu Kaczyńskim, skrajnie prawicowym antysemicie 102
  • Długi cień Yasukuni 6 lis 2005 W Azji II wojna światowa jeszcze się nie skończyła 104
  • Bardzo dziki wschód 6 lis 2005 Demokracja, której nie ma, w kraju, którego nie ma 106
  • Menu 6 lis 2005 WYDARZENIE TYGODNIA Nie tylko zagłada Pod lufami czołgów drużyna izraelskich chłopców walczy z palestyńskimi rówieśnikami o prawo do zabawy na prowizorycznym boisku. Ta alegoryczna historia, w której dzieci... 108
  • Recenzje 6 lis 2005 110
  • Artyzm bez nudy 6 lis 2005 **** To film bardzo kameralny, powolny, wyciszony. Przeciwieństwo produkcji pełnych spektakularnych scen i dużej dawki rozrywki. Ale to jednocześnie film, który wcale nie musi zostać na marginesie filmów niszowych, niedochodowych i słabo... 110
  • Fruwające noże, ukryte uczucia 6 lis 2005  ****Każdy, kto widział wcześniejszy film Yimou Zhanga, wie, czego się można spodziewać. O ile jednak w "Hero" liczyły się przede wszystkim linki, na których fruwali aktorzy, to w "Domu Latających Sztyletów"... 110
  • Warunek z Moskwy 6 lis 2005 ***** Zwał, gnój, paw - te trzy słowa przez ostatnie lata stały się symbolami współczesnej polskiej prozy. Nic dziwnego, że sięgając po książkę Eustachego Rylskiego "Warunek", można było mieć pewne obawy. Że pisarz... 110
  • Powrót Gibraltaru 6 lis 2005 **** "Zamach - tropem zabójców generała Sikorskiego" Tadeusza A. Kisielewskiego to kolejna książka o gibraltarskiej katastrofie. Kisielewski, będąc zwolennikiem tezy wyrażonej w tytule, nie wskazuje jednoznacznie, kto stał za... 110
  • Kosmos teatralny 6 lis 2005 Giorgio Armani zaprojektował kostiumy do warszawskiego spektaklu Roberta Wilsona, ale cały sezon teatralny nie będzie miał takiego sznytu 112
  • Piękna zgnilizna 6 lis 2005 Świetne obrazy Moneta, van Gogha, Picassa, Warhola czy Pollocka wydobyto z podziemia... w Iranie 114
  • Apokalipsa według Pink Floyd 6 lis 2005 Pink Floyd jest najbardziej inspirującym kolejne rockowe pokolenia brytyjskim zespołem po The Beatles 116
  • Samotność w Tokio 6 lis 2005 Bohaterowie Murakamiego to mieszanka delikatności i okrucieństwa, co odpowiada wymieszaniu konformizmu i dyscypliny w japońskim społeczeństwie 118
  • Ueorgan Ludu 6 lis 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 44 (159) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 31 października 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Wymierny wzrost zaufania do rządów PiS... 120
  • Skibą w mur 6 lis 2005 Polski kaczy wirus jest silniejszy i szybszy od azjatyckiego syfu 122

ZKDP - Nakład kontrolowany