Bliźniacza siła

Bliźniacza siła

Co siódma ciąża na początku jest bliźniacza, ale potem jeden z zarodków czy płodów obumiera
W starożytności bliźniętom przypisywano wielkie zdolności przywódcze. Mezopotamią rządził mityczny duet Lugalgirra i Meslamtaea, Persją - Ormuzd i Aryman, a Rzym - zgodnie z legendą - powstał dzięki Romulusowi i Remusowi. Braćmi bliźniakami byli też król Kastylii Henryk III i król Aragonii Ferdynand I. Psychologowie twierdzą, że nie ma w tym nic dziwnego, bo bliźniaki - zwłaszcza jednojajowe - są bardziej przebojowe, zaradne i odporne psychicznie niż inni ludzie. W okresie życia płodowego muszą rywalizować o ograniczone miejsce w łonie matki i dostęp do substancji odżywczych. Po przyjściu na świat konkurują z sobą, a zarazem uczą się ścisłego współdziałania. Dzięki temu lepiej się rozwijają i mają nieco wyższy od przeciętnego iloraz inteligencji.
- Bliźniaki od początku mają przyjaciela, nigdy nie czują się samotne, zawsze mogą liczyć na wsparcie, dlatego rzadziej popełniają samobójstwa - powiedziała w rozmowie z "Wprost" prof. Nancy Segal z California State University, autorka książki "Indivisible by Two" (Niepodzielne przez dwa). Taką wspierającą się parą byli zawsze Jarosław i Lech Kaczyńscy. - Jako dzieci chętnie bawili się razem. Nie rywalizowali z sobą, nie byli też o siebie zazdrośni, nie mieli nawet wobec siebie poczucia niższości czy wyższości - wspomina Jadwiga Kaczyńska, matka prezydenta elekta i prezesa PiS.

Laboratorium jednojajowe
Francis Galton, kuzyn Karola Darwina i pionier badań nad bliźniakami, uznawał je za "naturalny eksperyment" i "żywe laboratorium". Współczesna genetyka wiele osiągnięć zawdzięcza badaniom z udziałem tych nietypowych rodzeństw. Pary jednojajowe mają identyczny zapis DNA i od początku rozwijają się w identycznym środowisku, więc mają podobne cechy uwarunkowane genetycznie: od podatności na choroby do cech osobowości. O podobieństwach między bliźniętami krążą jednak legendy, które tylko częściowo potwierdzają odkrycia naukowe.
Rodzeństwo jednojajowe faktycznie jest do siebie bardzo podobne - bardziej niż organizmy uzyskane metodą klonowania. Dlatego podobieństwo wykracza poza wygląd, zachowanie czy upodobania. - Kiedyś skręciłem odcinek szyjny kręgosłupa, grając w piłkę nożną. Trzy miesiące później na akrobatyce Rafał miał identyczną kontuzję. Diagnoza była taka sama i leżał w szpitalu cztery dni, tak jak ja - mówi Marcin Mroczek, grający wraz z bratem w serialu "M jak miłość". Opowieści o wspólnym odczuwaniu bólu i innych przejawach nadprzyrodzonej łączności między bliźniakami nie znalazły jednak dotychczas naukowego potwierdzenia. Uczeni twierdzą, że podobne zjawiska mogą występować między "zwykłym" rodzeństwem, a nawet między małżonkami czy przyjaciółmi.

Różnice charakteru
Znacznie rzadziej mówi się o różnicach między bliźniakami, które bywają widoczne od urodzenia nawet u par jednojajowych. Mimo identycznych genów bliźnięta mają m.in. różne linie papilarne, a często także cechy charakteru. Lech Kaczyński był bardziej okrągły na buzi i bardziej towarzyski, za to Jarosław okazał się bardziej samodzielny i miał silniejszą osobowość. - Gdy w wieku 8-9 lat bawili się z kolegami w armię, Jarek zawsze był generałem, a Leszek wolał iść w środku - opowiada Jadwiga Kaczyńska. Trudno jednak powiązać takie różnice z tym, że Jarosław urodził się 45 minut przed Lechem i był od niego o 100 gramów cięższy. - Kolejność urodzenia nie ma niemal żadnego znaczenia poza tym, że w wypadku pierwszego bliźniaka może być mniej komplikacji porodowych - tłumaczy prof. Segal.
Z najnowszych badań wynika, że różnice między bliźniętami jednojajowymi mogą mieć też podłoże genetyczne! Choć ich DNA jest takie samo, na aktywność poszczególnych genów mają duży wpływ tzw. czynniki epigenetyczne, czyli pochodzące ze środowiska związki chemiczne. Dlatego różnic między rodzeństwem przybywa z biegiem lat, zwłaszcza jeśli bliźniaki mieszkają w różnych miastach czy krajach. Początkowo identyczne osoby mogą więc mieć różną podatność na chorobę nowotworową. Z kolei analizy wykonane na Harvard School of Public Health wykazały, że stan zdrowia bliźniąt najbardziej zależy od wykształcenia i pozycji zawodowej. "Jako dzieci rzadziej cierpią na alergie, ale jest to zasługą raczej tego, że mają częstszy kontakt z wpływającymi na prawidłowy rozwój układu odpornościowego mikrobami, bo dwoje dzieci w tym samym wieku trudniej uchronić przed zarazkami" - uważa dr David Strachan z London School of Hygiene and Tropical Medicine, twórca tzw. teorii higienicznej alergii.

Era bliźniaków
Narodziny dwójki lub większej liczby potomstwa jeszcze kilkadziesiąt lat temu były rzadkością. W krajach rozwiniętych sytuacja szybko się jednak zmienia.
W USA od 1980 r. liczba mnogich porodów wzrosła o 75 proc., w Wielkiej Brytanii - o 40 proc. Bliźniaki dawniej stanowiły zaledwie 1 proc. wszystkich rodzących się dzieci, dziś stanowią 2-3 proc. i ciągle ich przybywa. Według niektórych prognoz, w 2050 r. co drugi noworodek będzie pochodził z ciąży wielopłodowej! Specjaliści od ochrony zdrowia biją na alarm, bo ciąża wielopłodowa jest ryzykowna i dla matki, i dla dzieci. Częściej dochodzi do komplikacji: przedwczesnego porodu, powstania takich wad jak porażenie mózgowe czy nawet zgonu noworodka (ryzyko w wypadku bliźniąt jest dziesięciokrotnie wyższe niż u pojedynczego dziecka!).
Lekarze podejrzewają, że do wzrostu liczby ciąż bliźniaczych przyczynia się postępujące zanieczyszczenie środowiska (wykazano, że więcej bliźniąt rodzi się na przykład w pobliżu spalarni odpadów). - Największe znaczenie mają jednak dwie przyczyny: coraz bardziej zaawansowany wiek matek i to, że coraz więcej kobiet korzysta z technik wspomagających płodność, takich jak sztuczne zapłodnienie czy stymulowanie owulacji lekami hormonalnymi - mówi prof. Witold Malinowski z Akademii Świętokrzyskiej, wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Gemeliologicznego. Aktorka Geena Davis urodziła dwóch synów, mając 47 lat, bliźniaków spodziewa się również będąca w tym samym wieku Holly Hunter (będzie rodzić w grudniu). Z kolei Julia Roberts urodziła córkę Hazel i syna Phinnaeusa po kuracji hormonalnej.
Charles Boklage z East Carolina University twierdzi, że nawet co siódma ciąża na początku jest bliźniacza, ale potem jeden z zarodków czy płodów obumiera i zostaje wchłonięty przez organizm matki. To zjawisko nazywane jest zespołem znikającego bliźniaka. Dopiero w ostatnich dziesięcioleciach, gdy ciężarne kobiety zaczęły bardziej dbać o dietę i uzyskały dostęp do nowoczesnej opieki medycznej, takie dzieci mają szansę na rozwój i bezpieczne przyjście na świat. W polityce może się zatem pojawić więcej bliźniaczych par. Rodzicami bliźniąt są m.in. prezydent George W. Bush, była premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher oraz Madeleine Albright, była sekretarz stanu USA.
Okładka tygodnika WPROST: 45/2005
Więcej możesz przeczytać w 45/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2005 (1197)

  • Wprost od czytelników 13 lis 2005 PIERWSZA ARMIA III WOJNY ŚWIATOWEJ Z zainteresowaniem przeczytałem artykuł "Pierwsza armia III wojny światowej" (nr 44). Polska prasa temat stosunków polsko-ukraińskich w czasie II wojny traktuje dość powierzchownie.... 3
  • Na stronie - Jarosław Bismarckczyński 13 lis 2005 Kaczyński powinien pamiętać, że Bismarck przegrał, bo się zadławił coraz większą władzą 3
  • Poczta 13 lis 2005 LENIWY ORLEN Autor notki "Leniwy Orlen" (Giełda, nr 42) zarzuca PKN Orlen, jakoby nie wykorzystywał w pełni mocy przerobu ropy i zamiast rzekomo możliwych 17 mln ton ropy rocznie przerabia jedynie 12,5 mln t/r., pozbawiając tym... 3
  • Znak od Kisiela - Nagrody Kisiela 2005 13 lis 2005 Ludzie Kisiela 2005: Lech Wałęsa, Ryszard Krauze, Tomasz Lis 8
  • Skaner 13 lis 2005 (SKANER-POLSKA) CIA Terroryści lądowali w Polsce Samoloty CIA z terrorystami na pokładzie rzeczywiście lądowały w Polsce. Co więcej - nadal lądują. Nie oznacza to jednak, że w Polsce są tajne więzienia dla członków al-Kaidy.... 10
  • Dossier 13 lis 2005 KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier "Mam nadzieję, że wszyscy święci wstawiają się i za tym rządem, i za poszczególnymi ministrami" Program III PR MAREK JUREK marszałek Sejmu "Odwieczną zasadą cywilizacji zachodniej... 11
  • Sawka czatuje 13 lis 2005 12
  • Playback 13 lis 2005 16
  • Ryba po polsku - Pozwolenie na walenie 13 lis 2005 Liderzy PO mają tylko jedną wadę - nie są politykami w arystotelesowskim rozumieniu tego bytu 17
  • Z życia koalicji 13 lis 2005 WSZYSCY RZUCILI SIĘ NA KOALICJĘ PiS i Samoobrony, która na razie istnieje w głowach polityków PO i tekstach dziennikarzy (co skądinąd jest tożsame, bo nasze media wolność słowa rozumieją jako prawo do pisania tego, co... 18
  • Z życia opozycji 13 lis 2005 POSEŁ FILIPEK AWANSOWAŁ. Nie dość, że w telewizji gada prawie tak często jak Dziewulski, to jeszcze zmienił pozycję przy przewodniczącym. Jak pamiętamy, Filipek stał zazwyczaj za plecami najsłynniejszego Mulata. Teraz jest ulokowany po... 19
  • Nałęcz - Sojusz z Tatarami 13 lis 2005 Premier Kazimierz Marcinkiewicz sojuszników musi się bać jeszcze bardziej niż wrogów 20
  • Fotoplastykon 13 lis 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Naczelnik IV Rzeczypospolitej 13 lis 2005 Czy Jarosław Kaczyński chce być drugim Piłsudskim? 22
  • Oszustwo władzy 13 lis 2005 Czy wolno sprawować władzę, formalnie jej nie mając? 28
  • Czworokąt Kaczyńskiego 13 lis 2005 Liderzy PiS traktują całkowicie instrumentalnie idee, programy i swoich potencjalnych partnerów 32
  • Negocjacje z pałą w ręku 13 lis 2005 Rozmowa z Donaldem Tuskiem, przewodniczącym Platformy Obywatelskiej 36
  • Konstytucja dla prokuratury 13 lis 2005 Wyjaśnienie największych zagadek kryminalnych to za mało do usprawnienia prokuratury 40
  • Giełda 13 lis 2005 Hossa Świat Tlen dla Telefoniki Aż 31,45 mld USD chce zapłacić hiszpański telekom Telefonica za O2, brytyjskiego operatora komórkowego. Byłaby to jedna z największych transakcji na świecie w tym roku. Hiszpanie za każdą akcję O2... 44
  • 100 tysięcy milionerów 13 lis 2005 Polacy są jednymi z najszybciej bogacących się ludzi w Europie 46
  • Japończycy Europy 13 lis 2005 Skandynawska gospodarka - trzmiel z odrzutowym dopalaczem 52
  • Żelazna księżniczka 13 lis 2005 Marina Berlusconi przejmuje majątek ojca 56
  • Wspiera nas 10 milionów - polemika 13 lis 2005 WSPIERA NAS 10 MILIONÓW Polemika: Winiecki zieje nienawiścią do organizacji pozarządowych Jan Winiecki podważa sens aktywności obywatelskiej i zarzuca organizacjom pozarządowym, jednemu z filarów demokracji, "nienawiść... 60
  • 2 x 2 = 4 - Cuchnie centralizmem 13 lis 2005 Program PiS to program makrokorupcji, czyli przekupywania społeczeństwa 64
  • Supersam 13 lis 2005 66
  • Brazylia na wybiegu 13 lis 2005 Na projektantów mody z Ameryki Łacińskiej stawiają obecnie eksperci światowego rynku odzieżowego. Po sukcesach Caroliny Herrery z Wenezueli i Oscara de la Renty z Dominikany przyszedł czas na kreatorów z Sa~o Paulo, m.in. na Carlosa Miele... 66
  • Pod włos 13 lis 2005 Polacy coraz bardziej dbają o włosy. Z badań SMG/KRC wynika, że co trzeci Polak regularnie stosuje odżywki do włosów, a co czwarty - żele i pianki. Ponadto co druga kobieta farbuje włosy, a 41 proc. używa lakierów. Tempo wzrostu... 66
  • Światowe czasy 13 lis 2005 Mainflingen obok Frankfurtu, podlondyńskie Rugby, Fort Collins w stanie Kolorado i Mt. Haganeyama w Japonii - nadajniki znajdujące się w tych czterech miejscach przesyłają synchronizujące sygnały radiowe do specjalnych anten wbudowanych w... 66
  • W kolorach miedzi i oberżyny 13 lis 2005 Piosenkarka Kylie Minogue i supermodelka Naomi Campbell wyznaczyły w tym sezonie trendy makijażu. Zimą ma on być utrzymany w kolorach miedzi, zieleni, złotej pomarańczy i oberżyny. Tak jak w wypadku nowej gamy produktów marki Bell odcienie... 66
  • Zmysłowy lexus 13 lis 2005 Czy luksus może być cnotą? W wypadku lexusa GS trzeciej generacji niechybnie tak. Auto nie tylko koi zmysły (już z zewnątrz robi niesamowite wrażenie, a wyposażeniem wnętrza po prostu zniewala), ale daje też poczucie rozkoszy (startuje... 66
  • Wolne miasto Poznań 13 lis 2005 "Poznań - to jest Europa. Po przyjeździe z Warszawy czuję się, jakbym wyjechał głęboko na Zachód" - pisał przed wojną wybitny komik Antoni Fertner 68
  • Skarb Piemontu 13 lis 2005 Dodatek trufli zamieni w kulinarne arcydzieło nawet jajecznicę 74
  • Lenin miał rację 13 lis 2005 Młodzi Rosjanie kochają sowiecką przeszłość 80
  • Leczenie lekarzy 13 lis 2005 W dużych miastach nie ma już szpitala, któremu nie wytoczono by procesu 84
  • Bliźniacza siła 13 lis 2005 Co siódma ciąża na początku jest bliźniacza, ale potem jeden z zarodków czy płodów obumiera 88
  • Wykop krakowski 13 lis 2005 Największe wykopaliska w Europie pozwolą wkrótce odtworzyć wygląd Krakowa sprzed XIII wieku 90
  • Bez granic 13 lis 2005 Wizyta sponsorowana Książę Karol, następca brytyjskiego tronu, i jego żona, księżna Kornwalii Camilla, udali się z ośmiodniową wizytą do USA. To ich pierwsza wspólna podróż. I od razu mocno uderzy po kieszeniach... 94
  • Tragarz kontra cień 13 lis 2005 Matthias Platzeck, nowy szef SPD, zna Polskę najlepiej ze wszystkich niemieckich polityków 96
  • Powstanie paryskie 13 lis 2005 Do 70 tys. aktów "przemocy miejskiej" doszło już w tym roku we Francji 100
  • Wszyscy hipokryci Saddama Husajna 13 lis 2005 Zbrodniarze z Azji i Afryki kupują sobie poparcie ONZ 102
  • Syryjska ośmiornica 13 lis 2005 Prezydent Syrii Baszar Asad nie przejmuje się ani śle dztwem, ani Radą Bezpieczeństwa, ani Ameryką 104
  • Menu 13 lis 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Repertuar Do wszystkiego można podejść optymistycznie lub pesymistycznie, a to, czy opisane zdarzenia są tragedią, czy komedią, zależy od charakteru twórcy. Zastanowiłem się, jak zawirowania na naszej scenie... 108
  • Recenzje 13 lis 2005 110
  • Skuci lodem 13 lis 2005 **** Kilka tygodni temu w telewizyjnych stacjach muzycznych pojawił się klip do ostrego jak brzytwa utworu "Benzin". Panowie w potężnej ciężarówce przy akompaniamencie muzyki, jakiej nie powstydziłby się sam książę... 110
  • Romans współczesny 13 lis 2005 *** Najnowsza książka warszawskiego historyka idei Dariusza Gawina "Polska, wieczny romans" nosi podtytuł "O związkach literatury i polityki w XX wieku". Opowiadając m.in. o Prusie, Sienkiewiczu, Reymoncie czy Żeromskim,... 110
  • Pomarańczowa demokracja 13 lis 2005 **** Prawie zawsze walczymy o inną Rzeczpospolitą niż ta, którą udaje się wywalczyć. Potem nieszczęśliwi przymierzamy ją do swoich wcześniejszych marzeń, pomstując na rodaków, którzy oczywiście kolejny raz nie dorośli do kolejny... 110
  • Taniec z trupem księżniczki 13 lis 2005 *** Bracia Grimm jako para oszustów, żerujących na ciemnocie i zabobonności wieśniaków, to wspaniały pomysł na film. Wpadł na niego Terry Gilliam - autor niezapomnianych animacji do "Latającego cyrku Monty`ego Pythona", ale... 110
  • Piszę, bo czytam 13 lis 2005 Pięć nowych gwiazd współczesnej literatury światowej 112
  • Podwójny przekręt 13 lis 2005 Sting go wykreował, Madonna ciągnie na dno 116
  • Potęga stresu 13 lis 2005 Hey trafił do serc polskiej publiczności, nie schlebiając masowym gustom 118
  • Ueorgan Ludu 13 lis 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 45 (160) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 7 listopada 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza ŚMIAŁE PLANY DALSZEGO WZROSTU DEFICYTU Ministrowie... 120
  • Skibą w mur - Morda w kubeł! 13 lis 2005 Istnieją słowa, które mogą spowodować furię polityków PiS, a co za tym idzie, zagrozić bezpieczeństwu państwa 122

ZKDP - Nakład kontrolowany