Tragarz kontra cień

Tragarz kontra cień

Matthias Platzeck, nowy szef SPD, zna Polskę najlepiej ze wszystkich niemieckich polityków
Jestem prownicjuszem - tak jeszcze niedawno Matthias Platzeck, szef brandenburskiej SPD, odżegnywał się od objęcia teki ministra spraw zagranicznych. Kryzys w rodzimej SPD wyniósł jednak premiera Brandenburgii na stanowisko szefa socjaldemokratów w całych Niemczech. Dla Polski to jedna z najlepszych wiadomości, jakie w ostatnim czasie napłynęły z Niemiec. Oczywiście pod warunkiem, że chwiejąca się w posadach wielka koalicja nie rozsypie się jak domek z kart.

Upadek filarów
Niemcy, uchodzący za jedną z najstabilniejszych demokracji w Europie, od ostatnich wyborów znajdują się w poważnym kryzysie politycznym. Nim rząd w ogóle zaczął rządzić, zachwiały się jego dwa filary. Niespodziewanie podczas wyborów sekretarza generalnego SPD przepadł kandydat popierany przez kandydata na wicekanclerza Franza Muenteferinga. SPD wzięła ostry kurs na lewo i na to stanowisko powołała Andreę Nahles, której poglądy uważane są wręcz za lewackie i bliższe postkomunistycznej Partii Lewicy niż głównemu nurtowi SPD. W tej sytuacji Muentefering zrezygnował z kandydowania na stanowisko szefa partii i nie ma pewności, czy pozostanie w rządzie. Pewne jest już natomiast, że do rządu nie wejdzie drugi filar wielkiej koalicji - Edmund Stoiber. Po ruchu Muenteferinga zapowiedział, że wraca do Bawarii. Jak się jednak wydaje, wykorzystał tylko pretekst. Tajemnicą poliszynela jest to, że nie pałał sympatią do Angeli Merkel i nie pozbył się pomysłów rywalizowania z nią o przywództwo w CDU/CSU.
W tej sytuacji układ chwieje się w posadach i nie ma pewności, czy rząd, którego skład był gotowy, w ogóle powstanie. Coraz częściej słyszy się o powrocie do koalicji jamajskiej (czyli CDU, liberałów z FDP oraz Zielonych), a nawet o nowych wyborach. Decyzja jest w rękach Muenteferinga.

Przyjaciel Polski
Na pewno w tej sytuacji dobrą wiadomością z Niemiec jest namaszczenie Matthiasa Platzcka na nowego szefa SPD. Popularność zdobył, sprawnie zarządzając landem podczas powodzi w Brandenburgii. Od tego czasu był nazywany "Hoffnungstrger", czyli "tragarzem nadziei" SPD. Ten stosunkowo młody, 51-letni polityk, choć uchodził za pupila Schroedera, w wielu kwestiach nie zgadzał się z byłym kanclerzem. Kiedy Schroeder podróżował do Moskwy, Platzeck dość regularnie pojawiał się w Polsce. Bardzo angażował się w sprawy współpracy przygranicznej. Sugerował nawet, by we wschodnich landach, borykających się z problemem ucieczki Niemców na zachód, znieść zakaz pracy dla Polaków. W odróżnieniu od wielu swoich partyjnych towarzyszy nigdy nie pozwalał sobie na przytyki pod adresem Polski. Nie zdecydował się przyjąć teki szefa MSZ, ale można mieć nadzieję, że będzie miał wpływ na to, co w niemieckiej dyplomacji będzie robił pretorianin Schroedera - Frank Walter Steinmeier, główny zwolennik prorosyjskiego kursu niemieckiej polityki.
Gereon Schuch, specjalista z Niemieckiego Towarzystwa Polityki Zagranicznej (DGAP), uważa, że dla Schroedera, widzianego początkowo w fotelu ministra spraw zagranicznych, objęcie posady w rządzie Merkel było nie do pomyślenia. Liczyło się wszystko (czyli fotel kanclerski) albo nic. Opcja "pomiędzy" nie istniała, bo godziła w polityczne ambicje Schroedera. O jego pędzie do władzy było głośno - podobno jeszcze w czasie studiów prawniczych krzyczał przed bramą siedziby kanclerza w Bonn: "Chcę tu wejść!". Dlatego kiedy widmo porażki zaglądało mu w oczy, trafnie oszacował swoje marne szanse i zrezygnował z walki o fotel kanclerski, ale nie oddał jej walkowerem. Obsadzając na stanowisku szefa dyplomacji swego doradcę, Franka Steinmeiera, politycznej rozgrywki wcale nie skończył, lecz wyciągnął asa z rękawa. Jeśli oficjalnie sprawy polityki będą należeć do Angeli Merkel, to nieoficjalnie będzie chciał nimi kierować Schroeder przez Steinmeiera. - Gdyby nie Steinmeier, Schroeder nie poddałby się tak łatwo - twierdzi w rozmowie z "Wprost" prof. Alexander Rahr, dyrektor Niemieckiego Towarzystwa Polityki Zagranicznej.

Od wina do polityki
Kanclerza i nowego ministra łączy wiele - obaj pochodzą z Dolnej Saksonii, obaj są prawnikami, mają wspólne słabości - od czerwonego wina po mecze piłki nożnej, łączy ich także partia, w której są głównymi graczami. W 1993 r. Steinmeier rozpoczął kierowanie biurem Schroedera, wtedy jeszcze premiera Dolnej Saksonii. Pracował wówczas 16 godzin na dobę, żartowano nawet, że za zaległe urlopy, których nigdy nie wykorzystywał, będzie miał dłuższą emeryturę. Mrówcza pilność zdumiała Schroedera, który po objęciu urzędu kanclerza w 1998 r. zabrał Steinmeiera do Berlina i obdarzył pakietem niemal nieograniczonych uprawnień, do tego stopnia wykraczających poza ministerski standard, że w urzędzie kanclerskim nic nie mogło się zdarzyć bez jego pozwolenia. Dr Nieskazitelny (jak nazywają Steimeiera media) miał wgląd w pracę wszystkich resortów, wpływając na kształt polityki państwa. To on stwierdził, że "kraj musi się odnowić", i uznał za konieczne modernizację gospodarki i przygotowanie społeczeństwa na cięcia socjalne w ramach Agendy 2010, którą - notabene - obmyślił wspólnie ze Schroederem podczas popołudni spędzonych przy owalnym stole pod klonem, nieopodal zamku Neuhardenberg w Brandenburgii. "Cień Schroedera" wpływał też na politykę zagraniczną, kształtując pośrednio stosunki Niemiec z UE, Francją, Rosją czy Chinami. Obaj politycy ufają sobie bezgranicznie. Wtajemniczeni twierdzą nawet, że Schroeder w takim stopniu ufa tylko trzem osobom na świecie - oprócz Steinmeiera do ekskluzywnego klubu należą żona byłego kanclerza Doris i córka Viktoria.

Minister jak kanclerz
- Dobrze, jeżeli polityk, zwłaszcza obejmujący stanowisko ministra spraw zagranicznych, jest znany. To ułatwia mu dialog ze społeczeństwem - uważa Gereon Schuch. Sam Steinmeier, polityczne alter ego byłego kanclerza, działał jednak dotychczas w cieniu, a jego popularność nie wykraczała poza wąskie kręgi członków SPD również dlatego, że w odróżnieniu od poprzednika - Joschki Fischera - nie pełnił w Bundestagu żadnego stanowiska. Polityczni przeciwnicy nie mówili o nim nic złego, bo nie mówili o nim wcale.
- Chadecy i socjaldemokraci w wyborach uzyskali podobne poparcie, dlatego Steinmeier, choć jest politykiem niższej rangi, będzie chciał być traktowany na równi z panią kanclerz - uważa prof. Alexander Rahr. Schroederowi to odpowiada, bo nawet jeśli Merkel - tak jak on w ostatnich latach - będzie dążyć do dominacji nad resortem spraw zagranicznych, nadając polityce niemieckiej kierunek proatlantycki, prorosyjski Steinmeier nie będzie grał roli uległego Joschki Fischera, a Schroederowska polityka wobec Rosji będzie kontynuowana. Merkel, chociaż nie zostanie przyjaciółką Putina, nie zmieni już tego, do czego przyczynił się Schroeder (na przykład w sprawie gazociągu bałtyckiego). Aby pobudzić niemiecką gospodarkę, będzie też dbała o współpracę z Rosją - ważnym partnerem handlowym i energetycznym.
Steinmeier nie działa w politycznej próżni. Schroeder wciąż ma spore polityczne wpływy, choć coraz częściej do głosu w SPD dochodzą jego krytycy. Dość powiedzieć, że obok Platzcka coraz więcej do powiedzenia w SPD ma wiceprzewodniczący Gernot Erler. Zasłynął książką, w której poddał miażdżącej krytyce politykę Schroedera wobec Rosji. Nie ma się jednak co łudzić, że sprawy zagraniczne będą priorytetem tego rządu. - Politycy najpierw będą próbowali przezwyciężyć wewnętrzny kryzys, dopiero potem wyjdą poza granice kraju - uważa Schuch. To wszystko oznacza, że zmiana w dyplomacji Niemiec, jeśli do niej dojdzie, będzie polegała tylko na przesunięciu akcentów.
Okładka tygodnika WPROST: 45/2005
Więcej możesz przeczytać w 45/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2005 (1197)

  • Wprost od czytelników 13 lis 2005 PIERWSZA ARMIA III WOJNY ŚWIATOWEJ Z zainteresowaniem przeczytałem artykuł "Pierwsza armia III wojny światowej" (nr 44). Polska prasa temat stosunków polsko-ukraińskich w czasie II wojny traktuje dość powierzchownie.... 3
  • Na stronie - Jarosław Bismarckczyński 13 lis 2005 Kaczyński powinien pamiętać, że Bismarck przegrał, bo się zadławił coraz większą władzą 3
  • Poczta 13 lis 2005 LENIWY ORLEN Autor notki "Leniwy Orlen" (Giełda, nr 42) zarzuca PKN Orlen, jakoby nie wykorzystywał w pełni mocy przerobu ropy i zamiast rzekomo możliwych 17 mln ton ropy rocznie przerabia jedynie 12,5 mln t/r., pozbawiając tym... 3
  • Znak od Kisiela - Nagrody Kisiela 2005 13 lis 2005 Ludzie Kisiela 2005: Lech Wałęsa, Ryszard Krauze, Tomasz Lis 8
  • Skaner 13 lis 2005 (SKANER-POLSKA) CIA Terroryści lądowali w Polsce Samoloty CIA z terrorystami na pokładzie rzeczywiście lądowały w Polsce. Co więcej - nadal lądują. Nie oznacza to jednak, że w Polsce są tajne więzienia dla członków al-Kaidy.... 10
  • Dossier 13 lis 2005 KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier "Mam nadzieję, że wszyscy święci wstawiają się i za tym rządem, i za poszczególnymi ministrami" Program III PR MAREK JUREK marszałek Sejmu "Odwieczną zasadą cywilizacji zachodniej... 11
  • Sawka czatuje 13 lis 2005 12
  • Playback 13 lis 2005 16
  • Ryba po polsku - Pozwolenie na walenie 13 lis 2005 Liderzy PO mają tylko jedną wadę - nie są politykami w arystotelesowskim rozumieniu tego bytu 17
  • Z życia koalicji 13 lis 2005 WSZYSCY RZUCILI SIĘ NA KOALICJĘ PiS i Samoobrony, która na razie istnieje w głowach polityków PO i tekstach dziennikarzy (co skądinąd jest tożsame, bo nasze media wolność słowa rozumieją jako prawo do pisania tego, co... 18
  • Z życia opozycji 13 lis 2005 POSEŁ FILIPEK AWANSOWAŁ. Nie dość, że w telewizji gada prawie tak często jak Dziewulski, to jeszcze zmienił pozycję przy przewodniczącym. Jak pamiętamy, Filipek stał zazwyczaj za plecami najsłynniejszego Mulata. Teraz jest ulokowany po... 19
  • Nałęcz - Sojusz z Tatarami 13 lis 2005 Premier Kazimierz Marcinkiewicz sojuszników musi się bać jeszcze bardziej niż wrogów 20
  • Fotoplastykon 13 lis 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Naczelnik IV Rzeczypospolitej 13 lis 2005 Czy Jarosław Kaczyński chce być drugim Piłsudskim? 22
  • Oszustwo władzy 13 lis 2005 Czy wolno sprawować władzę, formalnie jej nie mając? 28
  • Czworokąt Kaczyńskiego 13 lis 2005 Liderzy PiS traktują całkowicie instrumentalnie idee, programy i swoich potencjalnych partnerów 32
  • Negocjacje z pałą w ręku 13 lis 2005 Rozmowa z Donaldem Tuskiem, przewodniczącym Platformy Obywatelskiej 36
  • Konstytucja dla prokuratury 13 lis 2005 Wyjaśnienie największych zagadek kryminalnych to za mało do usprawnienia prokuratury 40
  • Giełda 13 lis 2005 Hossa Świat Tlen dla Telefoniki Aż 31,45 mld USD chce zapłacić hiszpański telekom Telefonica za O2, brytyjskiego operatora komórkowego. Byłaby to jedna z największych transakcji na świecie w tym roku. Hiszpanie za każdą akcję O2... 44
  • 100 tysięcy milionerów 13 lis 2005 Polacy są jednymi z najszybciej bogacących się ludzi w Europie 46
  • Japończycy Europy 13 lis 2005 Skandynawska gospodarka - trzmiel z odrzutowym dopalaczem 52
  • Żelazna księżniczka 13 lis 2005 Marina Berlusconi przejmuje majątek ojca 56
  • Wspiera nas 10 milionów - polemika 13 lis 2005 WSPIERA NAS 10 MILIONÓW Polemika: Winiecki zieje nienawiścią do organizacji pozarządowych Jan Winiecki podważa sens aktywności obywatelskiej i zarzuca organizacjom pozarządowym, jednemu z filarów demokracji, "nienawiść... 60
  • 2 x 2 = 4 - Cuchnie centralizmem 13 lis 2005 Program PiS to program makrokorupcji, czyli przekupywania społeczeństwa 64
  • Supersam 13 lis 2005 66
  • Brazylia na wybiegu 13 lis 2005 Na projektantów mody z Ameryki Łacińskiej stawiają obecnie eksperci światowego rynku odzieżowego. Po sukcesach Caroliny Herrery z Wenezueli i Oscara de la Renty z Dominikany przyszedł czas na kreatorów z Sa~o Paulo, m.in. na Carlosa Miele... 66
  • Pod włos 13 lis 2005 Polacy coraz bardziej dbają o włosy. Z badań SMG/KRC wynika, że co trzeci Polak regularnie stosuje odżywki do włosów, a co czwarty - żele i pianki. Ponadto co druga kobieta farbuje włosy, a 41 proc. używa lakierów. Tempo wzrostu... 66
  • Światowe czasy 13 lis 2005 Mainflingen obok Frankfurtu, podlondyńskie Rugby, Fort Collins w stanie Kolorado i Mt. Haganeyama w Japonii - nadajniki znajdujące się w tych czterech miejscach przesyłają synchronizujące sygnały radiowe do specjalnych anten wbudowanych w... 66
  • W kolorach miedzi i oberżyny 13 lis 2005 Piosenkarka Kylie Minogue i supermodelka Naomi Campbell wyznaczyły w tym sezonie trendy makijażu. Zimą ma on być utrzymany w kolorach miedzi, zieleni, złotej pomarańczy i oberżyny. Tak jak w wypadku nowej gamy produktów marki Bell odcienie... 66
  • Zmysłowy lexus 13 lis 2005 Czy luksus może być cnotą? W wypadku lexusa GS trzeciej generacji niechybnie tak. Auto nie tylko koi zmysły (już z zewnątrz robi niesamowite wrażenie, a wyposażeniem wnętrza po prostu zniewala), ale daje też poczucie rozkoszy (startuje... 66
  • Wolne miasto Poznań 13 lis 2005 "Poznań - to jest Europa. Po przyjeździe z Warszawy czuję się, jakbym wyjechał głęboko na Zachód" - pisał przed wojną wybitny komik Antoni Fertner 68
  • Skarb Piemontu 13 lis 2005 Dodatek trufli zamieni w kulinarne arcydzieło nawet jajecznicę 74
  • Lenin miał rację 13 lis 2005 Młodzi Rosjanie kochają sowiecką przeszłość 80
  • Leczenie lekarzy 13 lis 2005 W dużych miastach nie ma już szpitala, któremu nie wytoczono by procesu 84
  • Bliźniacza siła 13 lis 2005 Co siódma ciąża na początku jest bliźniacza, ale potem jeden z zarodków czy płodów obumiera 88
  • Wykop krakowski 13 lis 2005 Największe wykopaliska w Europie pozwolą wkrótce odtworzyć wygląd Krakowa sprzed XIII wieku 90
  • Bez granic 13 lis 2005 Wizyta sponsorowana Książę Karol, następca brytyjskiego tronu, i jego żona, księżna Kornwalii Camilla, udali się z ośmiodniową wizytą do USA. To ich pierwsza wspólna podróż. I od razu mocno uderzy po kieszeniach... 94
  • Tragarz kontra cień 13 lis 2005 Matthias Platzeck, nowy szef SPD, zna Polskę najlepiej ze wszystkich niemieckich polityków 96
  • Powstanie paryskie 13 lis 2005 Do 70 tys. aktów "przemocy miejskiej" doszło już w tym roku we Francji 100
  • Wszyscy hipokryci Saddama Husajna 13 lis 2005 Zbrodniarze z Azji i Afryki kupują sobie poparcie ONZ 102
  • Syryjska ośmiornica 13 lis 2005 Prezydent Syrii Baszar Asad nie przejmuje się ani śle dztwem, ani Radą Bezpieczeństwa, ani Ameryką 104
  • Menu 13 lis 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Repertuar Do wszystkiego można podejść optymistycznie lub pesymistycznie, a to, czy opisane zdarzenia są tragedią, czy komedią, zależy od charakteru twórcy. Zastanowiłem się, jak zawirowania na naszej scenie... 108
  • Recenzje 13 lis 2005 110
  • Skuci lodem 13 lis 2005 **** Kilka tygodni temu w telewizyjnych stacjach muzycznych pojawił się klip do ostrego jak brzytwa utworu "Benzin". Panowie w potężnej ciężarówce przy akompaniamencie muzyki, jakiej nie powstydziłby się sam książę... 110
  • Romans współczesny 13 lis 2005 *** Najnowsza książka warszawskiego historyka idei Dariusza Gawina "Polska, wieczny romans" nosi podtytuł "O związkach literatury i polityki w XX wieku". Opowiadając m.in. o Prusie, Sienkiewiczu, Reymoncie czy Żeromskim,... 110
  • Pomarańczowa demokracja 13 lis 2005 **** Prawie zawsze walczymy o inną Rzeczpospolitą niż ta, którą udaje się wywalczyć. Potem nieszczęśliwi przymierzamy ją do swoich wcześniejszych marzeń, pomstując na rodaków, którzy oczywiście kolejny raz nie dorośli do kolejny... 110
  • Taniec z trupem księżniczki 13 lis 2005 *** Bracia Grimm jako para oszustów, żerujących na ciemnocie i zabobonności wieśniaków, to wspaniały pomysł na film. Wpadł na niego Terry Gilliam - autor niezapomnianych animacji do "Latającego cyrku Monty`ego Pythona", ale... 110
  • Piszę, bo czytam 13 lis 2005 Pięć nowych gwiazd współczesnej literatury światowej 112
  • Podwójny przekręt 13 lis 2005 Sting go wykreował, Madonna ciągnie na dno 116
  • Potęga stresu 13 lis 2005 Hey trafił do serc polskiej publiczności, nie schlebiając masowym gustom 118
  • Ueorgan Ludu 13 lis 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 45 (160) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 7 listopada 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza ŚMIAŁE PLANY DALSZEGO WZROSTU DEFICYTU Ministrowie... 120
  • Skibą w mur - Morda w kubeł! 13 lis 2005 Istnieją słowa, które mogą spowodować furię polityków PiS, a co za tym idzie, zagrozić bezpieczeństwu państwa 122

ZKDP - Nakład kontrolowany