Nowy niebezpieczny świat

Nowy niebezpieczny świat

Realistyczny pokój można osiągnąć tylko siłą
Zagrożenia charakteryzujące wiek XX zniknęły wraz z upadkiem muru berlińskiego. Pierwsze zagrożenie XXI wieku uświadomiliśmy sobie w pełni podczas ataków 11 września 2001 r. I to mimo że islamscy terroryści rozpoczęli swój atak na ład świata już dziesięciolecia wcześniej. Zetknąwszy się z aktem wojny na amerykańskiej ziemi, musieliśmy odrzucić stare założenia o konflikcie między państwami narodowymi. Cywilizację i system międzynarodowy zaatakował bezwzględny, radykalny wróg islamski.Koniec złudzeń
Na wojnę wypowiedzianą nam przez terrorystów zareagowaliśmy zdecydowanie. Porzuciliśmy stosowaną przez dziesięciolecia bezproduktywną strategię działań obronnych i energicznie uderzyliśmy. Zaczęliśmy też zmieniać system międzynarodowy, aby zapewnić bezpieczniejszy i lepszy świat przyszłym pokoleniom. Ta wojna będzie jednak długa, a my nadal jesteśmy w jej początkowej fazie. Podobnie jak na początku zimnej wojny jesteśmy u zarania nowej ery w stosunkach międzynarodowych.
Aby osiągnąć realistyczny pokój, w naszej polityce zagranicznej trzeba wyważyć realizm i idealizm. Idealizm powinien wyznaczać ostateczne cele, realizm natomiast musi nam pomóc dostrzec drogę, jaką mamy podążać, by je osiągnąć. Świat nie jest bezpieczny. Nie możemy sobie pozwolić na żywienie się złudzeniami dotyczącymi naszych wrogów. Do wybuchu wojny wypowiedzianej nam przez terrorystów przyczyniły się nierealistyczne i niespójne działania, jakie wcześniej podejmowano w reakcji na ataki terrorystyczne. Realistyczny pokój można osiągnąć tylko siłą.

Bezpieczniej już było
Jest niemal pewne, że amerykańscy żołnierze nadal będą walczyć w Iraku i Afganistanie, gdy nowy prezydent obejmie urząd. Celem tej walki musi być pokonanie terrorystów i buntowników w Iraku i Afganistanie oraz umożliwienie tym krajom członkostwa w systemie międzynarodowym. Nie możemy przewidzieć, kiedy nasze starania przyniosą skutki. Możemy jednak przewidzieć konsekwencje porażki. Afganistan ponownie stanie się bezpieczną kryjówką terrorystów. Podobnie jak Irak – będzie kryjówką większą, zamożniejszą i położoną w lepszym miejscu pod względem strategicznym. Pewne rejony Iraku dostaną się pod panowanie naszych wrogów, przede wszystkim Iranu, który wykorzysta swe wpływy, aby akcjami terrorystycznymi zagrażać interesom amerykańskim i naszym sojusznikom w stopniu większym niż obecnie.
Równowaga sił na Bliskim Wschodzie przechyli się jeszcze bardziej w stronę terroryzmu, ekstremizmu i represji. Wpływ i prestiż Stanów Zjednoczonych nie tylko na Bliskim Wschodzie, ale na całym świecie zostaną boleśnie nadszarpnięte. Sojusznicy USA dojdą do wniosku, że nie potrafimy naszych zobowiązań poprzeć wytrwałymi działaniami. Wrogowie natomiast – zarówno terroryści, jak i państwa zbójeckie – nabiorą śmiałości. Dostrzegą kolejne możliwości osłabienia systemu międzynarodowego, mającego za podstawę państwa narodowe, tę zasadniczą linię obrony cywilizacji. Podobnie jak w latach 90. w wyniku naszych niespójnych reakcji na terroryzm nasi obecni wrogowie dojdą do przekonania, że Stanom Zjednoczonym brakuje woli działania, a cywilizacja, jakiej się zobowiązaliśmy bronić, jest zmęczona. Porażka byłaby zachętą do kolejnych aktów wojny w okolicznościach jeszcze trudniejszych i jeszcze niebezpieczniejszych.
Stany Zjednoczone muszą pamiętać jedną z lekcji wojny wietnamskiej. Wtedy, podobnie jak teraz, przez kilka lat prowadziliśmy wojnę, kierując się błędną strategią. I wtedy, podobnie jak teraz, skorygowaliśmy kurs i zaczęliśmy czynić rzeczywiste postępy. Wielu historyków wyraża obecnie opinię, że mniej więcej w 1972 r. wraz z naszymi partnerami w Wietnamie Południowym zdołaliśmy pokonać buntowników z Wietkongu i skierowaliśmy Wietnam Południowy na drogę prowadzącą do politycznej niezawisłości. Wtedy jednak Stany Zjednoczone wycofały się, pozwalając komunistycznej północy podbić południe. Konsekwencje były przerażające, nie tylko w Wietnamie: wiele ofiar śmiertelnych w takich miejscach jak pola śmierci w Kambodży, zachęcony do działania ekspansjonistyczny Związek Radziecki i słabsza Ameryka. Skutki wycofania się z Iraku byłyby nawet gorsze.

Tarcza obrony Zachodu
Od piętnastu lat faktyczna polityka zarówno republikanów, jak i demokratów polegała na tym, by coraz więcej wymagać od amerykańskich sił zbrojnych, mając ich coraz mniej. Koncepcja „pokojowej dywidendy" po zimnej wojnie była poważnym błędem – wynikała z myślenia życzeniowego i przeczyła prawdziwemu realizmowi. W rezultacie nasze siły zbrojne są zbyt małe, aby się wywiązać z obecnych zadań albo stawić czoło jakimkolwiek dodatkowym zagrożeniom, które mogą się pojawić. Musimy zreorganizować armię, aby mogła odstraszać wroga planującego natarcie i poradzić sobie z rozlicznymi zagrożeniami, obecnymi i przyszłymi. Gdy Stany Zjednoczone sprawiają wrażenie bezradnych, nieprzygotowanych do stawienia czoła atakującym, jest to zachętą do starcia.
Następny prezydent Stanów Zjednoczonych musi także kontynuować budowę amerykańskiej tarczy antyrakietowej. Ameryka nie może już polegać na doktrynach zimnowojennych, takich jak „możliwość wzajemnego zniszczenia", kiedy zagrażają nam wrogie, niestabilne reżimy. Nie może też ignorować możliwości szantażowania użyciem broni nuklearnej. Zbójeckie reżimy, wiedząc, że mogą zagrozić Stanom Zjednoczonym, naszym sojusznikom i naszym interesom tym, że użyją pocisków balistycznych, będą się zachowywać agresywniej, między innymi zapewniając większe wsparcie terrorystom. Jeśli natomiast będą wiedziały, że Stany Zjednoczone i nasi sojusznicy mogą zareagować i zniszczyć nadlatujące pociski, nie tylko szantaż stanie się mniej prawdopodobny, ale także zmniejszy się atrakcyjność programów konstrukcji pocisków balistycznych, a tym samym spadnie tempo prac nad tworzeniem tej broni i zmniejszy się jej rozprzestrzenianie. Stworzenie wielowarstwowej obrony przeciwrakietowej zdolnej zapewnić nam ochronę przed arsenałami najbardziej niebezpiecznych państw świata jest dla nas całkowicie wykonalne. Zasługą prezydenta George’a W. Busha jest to, że w tej sprawie Ameryka zmieniła kurs. Postęp musi być jednak szybszy.

Nieustępliwa dyplomacja
Stany Zjednoczone odnosiły największe sukcesy jako światowy przywódca, gdy używały jednocześnie dyplomacji i siły. Aby osiągnąć realistyczny pokój, amerykańską dyplomację trzeba wykorzystywać z użyciem innych naszych atutów – zbrojnych, gospodarczych i moralnych. To, z kim postanawiamy rozmawiać, jest równie ważne jak to, co mówimy. Dyplomacja nigdy nie powinna być narzędziem, którym mogą manipulować nasi wrogowie, aby odnieść korzyści. Celowe może być prowadzenie poważnych rozmów także z naszymi wrogami, lecz nie z tymi, którzy dążą do zniszczenia nas, ani z tymi, którzy nie mogą się wywiązać z zawartych porozumień. Przykładem jest Iran.
Teokraci rządzący Iranem muszą zrozumieć, że możemy się posługiwać nie tylko marchewką, ale i kijem, podkopując poparcie Irańczyków dla ich reżimu, szkodząc irańskiej gospodarce, osłabiając irański potencjał zbrojny, a także – jeśli zawiodą inne rozwiązania – niszcząc infrastrukturę nuklearną tego kraju.
Najważniejszym celem naszej dyplomacji – niezależnie od tego, czy zabiegi dyplomatyczne będziemy prowadzić z mocarstwami, krajami rozwijającymi się czy instytucjami międzynarodowymi – musi być wzmocnienie systemu międzynarodowego. W interesie większości jest to, by działał on sprawnie. System ten bowiem przede wszystkim pomaga utrzymać pokój i zapewnia prosperity. Zdaniem niektórych teoretyków, jest on przestarzały, gdyż albo pokłada się zbyt wielkie nadzieje w globalizacji, albo zakłada, że zbliża się kres państwa niezawisłego. Poglądy te są naiwne. Nie ma realistycznego rozwiązania alternatywnego dla niezawisłego państwa. Terrorystom działającym ponad granicami państw i innym złoczyńcom z trudem przychodzi działać tam, gdzie organizm państwowy jest silny, doskonale natomiast radzą sobie tam, gdzie jest on słaby. Dlatego właśnie starają się wykorzystywać jego słabości.
Nie powinniśmy żadnego mocarstwa uważać za naszego nieuniknionego wroga. Powinniśmy nadal w pełni angażować się w sprawy państw europejskich, zarówno współpracując z ich federacją w UE, jak i utrzymując nasze więzi z Wielką Brytanią, Francją, Niemcami, Włochami i innymi państwami Europy Zachodniej. Wysoko sobie cenimy więzi z państwami Europy Środkowej i Wschodniej oraz krajami bałtyckimi i bałkańskimi. W wyniku ucisku doświadczanego w czasach komunizmu są one niezłomnymi sojusznikami i gorącymi zwolennikami wolności gospodarczej.

Nowe NATO
Stany Zjednoczone są wdzięczne NATO za żywotnie ważne działania podejmowane w Afganistanie i innych miejscach. Mimo to charakter NATO i rolę, jaką ten sojusz ma do odegrania, trzeba ponownie przeanalizować. Przez prawie 60 lat sojusz ten był zasadniczym ogniwem łączącym Stany Zjednoczone z Europą. Jednakże podstawy jego istnienia zniknęły wraz z zakończeniem zimnej wojny. Należy więc zreformować NATO tak, by sojusz mógł się uporać z wyzwaniami nowego stulecia. Już został rozszerzony, obejmując państwa, które wcześniej były jego wrogami. Ponadto wykonuje zadania wykraczające poza pierwotne założenia i prowadzi działania poza zakładanym początkowo teatrem. Powinniśmy wykorzystywać te sukcesy, aby myśleć odważniej i bardziej globalnie. Powinniśmy umożliwić członkostwo w tym sojuszu wszystkim państwom spełniającym zasadnicze wymogi dobrych rządów, gotowości do podjęcia działań zbrojnych oraz odpowiedzialności za świat, niezależnie od ich położenia geograficznego.
Nowe NATO powinno się zająć poważnymi zagrożeniami dla systemu międzynarodowego, od napaści terytorialnych po terroryzm. Mam nadzieję, że państwa zrzeszone w NATO dojdą do przekonania, że takie zmiany są zasadne. NATO musi się zmienić wraz ze zmieniającymi się czasami, a państwa członkowskie zawsze muszą uzupełniać zapewnienia działaniami i inwestycjami. Stany Zjednoczone w zamian mogą je zapewnić, że w czasie kryzysu zawsze pospieszą im z pomocą. Państwa te poparły Stany Zjednoczone po 11 września i Ameryka tego nigdy nie zapomni.
Stosunki między Stanami Zjednoczonymi a Chinami i Rosją pozostaną złożone w przewidywalnej przyszłości. Amerykanie nie pragną powrotu do napięć okresu zimnej wojny ani nie zamierzają wywoływać kolejnych. Musimy szukać tego, co nas łączy z tymi dwoma krajami, nie lekceważąc jednak różnic. Podobnie jak Stany Zjednoczone, państwa te są zasadniczo zainteresowane tym, aby system międzynarodowy był sprawny. Zbyt często jednak ich rządy działają krótkowzrocznie, w pewnym stopniu poświęcając długoterminowe korzyści zapewniane przez normy międzynarodowe na rzecz korzyści uzyskiwanych w bliskiej przyszłości. Choć będziemy współpracować z tymi państwami w sprawach gospodarki i bezpieczeństwa, rząd amerykański nie powinien ignorować ich obojętności na naruszanie praw człowieka. Waszyngton ponadto powinien dać jasno do zrozumienia, że tylko wtedy, gdy Chiny i Rosja będą zmierzać do demokracji, poszanowania swobód obywatelskich i otwartej gospodarki bez korupcji, będą one mogły odnosić korzyści zapewniane przez wielkie możliwości istniejące w obecnym świecie.

Siła podporządkowana zasadom
W tym dziesięcioleciu po raz pierwszy w historii ludzkości połowa populacji świata będzie żyć w miastach. Z własnego doświadczenia wiem, że kiedy w niebezpiecznej części miasta zaprowadzi się bezpieczeństwo w sposób wiarygodny, błyskawicznie wraca tam normalne życie – otwierają się sklepy, ludzie znów się wprowadzają, dzieci ponownie grają w piłkę na chodnikach i szybko odżywa społeczność przestrzegająca prawa i norm przyzwoitości. To samo można powiedzieć o problematyce światowej. Chaos panujący w złych dzielnicach świata się rozprzestrzenia. Tolerowanie złego zachowania prowadzi do jego upowszechnienia. Natomiast zgodne działania mające na celu przestrzeganie międzynarodowych norm przyczyniają się do rozkwitu narodów, systemów gospodarczych i państw. Społeczeństwo obywatelskie może zapanować nad chaosem, jeśli ma wsparcie zdecydowanych działań.
Pokolenie 11 września nauczyło się na podstawie doświadczeń XX wieku, że Stany Zjednoczone nie mogą lekceważyć nadchodzącej burzy. Podstawą naszego zaufania do innych nie mogą być ich słowa, lecz działania. Musimy także zachować czujność, aby nie zwiodły nas przesadne deklaracje i niedostateczna realizacja. Przede wszystkim nauczyliśmy się tego, że zła nie można próbować udobruchać, lecz trzeba je zwalczać, ponieważ tylko siła podporządkowana zasadom może zapewnić realistyczny pokój. 

© Foreign Affairs
Okładka tygodnika WPROST: 51/52/2007
Więcej możesz przeczytać w 51/52/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/52/2007 (1304)

  • Na stronie - List otwarty do psychiatry 16 gru 2007, 22:00 Polityczno-emocjonalny kicz staje się dominującym sposobem bycia 3
  • Skaner 16 gru 2007, 22:00 8
  • Sukcesy i klęski roku 2007 16 gru 2007, 22:00 Donald Tusk jest największym wygranym, a Jarosław Kaczyński największym przegranym 2007 r. – wynika z sondażu przeprowadzonego przez Pentor na zlecenie „Wprost”. 8
  • Poseł PO zamyka IPN dla dziennikarzy 16 gru 2007, 22:00 Lustracja 8
  • Pitera: Kamiński złamał prawo 16 gru 2007, 22:00 Raport 8
  • Rządzenie nie szkodzi Tuskowi 16 gru 2007, 22:00 Partie 9
  • Nowe trunki prałata Jankowskiego 16 gru 2007, 22:00 Alkohole 9
  • Dossier 16 gru 2007, 22:00 Jest pan dziobakiem polskiej sceny politycznej. Pan bez przerwy dziobie i żeby panu ten dziób nie odpadł od dziobaniaMichał Kamiński o krytykującym PiS Stefanie Niesiołowskim w programie „Kawa na ławę" w TVN 24Głosowali, jak... 10
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Prowadzę akcję promocji kolęd 16 gru 2007, 22:00 Rozmowa z Tadeuszem Cymańskim, posłem PiS 10
  • Ludzie 16 gru 2007, 22:00 Kraczkowski odlatuje Poseł PiS Maks Kraczkowski z powodu braku Samoobrony i LPR w nowym Sejmie najwyraźniej cierpi na deficyt adrenaliny i zamierza uzupełniać ją w chmurach. Jak dowiedział się „Wprost", poseł zdaje niebawem... 11
  • Zabaw się z gwiazdą! 16 gru 2007, 22:00 Sylwester 11
  • Coraz bardziej wierzymy 16 gru 2007, 22:00 Wyznania 12
  • Kaczmarek poświadczył nieprawdę? 16 gru 2007, 22:00 Śledztwo 12
  • Schumacher taksówkarzem 16 gru 2007, 22:00 Niemcy 14
  • Szachy z prezerwatywą 16 gru 2007, 22:00 Reklama 14
  • Płód anorektyczny 16 gru 2007, 22:00 Choroby 14
  • Sawka czatuje 16 gru 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 14
  • Poczta 16 gru 2007, 22:00 Jubileuszowy kalendarz „Wprost"Doczęści egzemplarzy naszego jubileuszowego kalendarza z ilustracjami Rafała Olbińskiego, który dołączyliśmy do poprzedniego wydania „Wprost", wkradł się chochlik drukarski. Błędnie... 16
  • Playback 16 gru 2007, 22:00 Premier Polski Donald Tusk i kanclerz Niemiec Angela MerkelFot. R. Gardziński/Fotorzepa 16
  • Wprost przeciwnie - Jak dobrze mieć sąsiada 16 gru 2007, 22:00 Jedyną nadzieją Polski na dobrosąsiedztwo jest zagrożenie z kosmosu 18
  • Fotoplastykon 16 gru 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 20
  • Alfabet koalicji 16 gru 2007, 22:00 Beger taśmy – co rok muszą być jakieś. Na tegorocznych Pierwsza Dama Wolnego Słowa kupuje podpisy pod listami poparcia dla Samoobrony, używając przy tym brzydkiego słowa na k. Powiedziała: koalicja. Podobno w przyszłym roku... 22
  • Alfabet opozycji 16 gru 2007, 22:00 Alkohol – substancja, z którą nie ma problemu Aleksander Kwaśniewski. Po jego występach na Ukrainie i w Szczecinie moglibyśmy sądzić co innego, ale na szczęście sprawę wyjaśniła Aleksandra Kwaśniewska w programie „Dzień... 24
  • Wydarzenia Polska 16 gru 2007, 22:00 Styczeń – marzec Grzech arcybiskupaPod wpływem zarzutów o współpracę z SB abp Stanisław Wielgus zrezygnował z funkcji metropolity warszawskiego. Następcą został abp Kazimierz Nycz.Luty Szafa MacierewiczaPrezydent Lech Kaczyński... 26
  • Wydarzenia Świat 16 gru 2007, 22:00 Styczeń Adopcja europejska Bułgaria i Rumunia zostały członkami Unii Europejskiej, zwiększając liczbę państw UE do 27.Luty Szantaż kremlaPrezydent Rosji skrytykował w Monachium amerykańskie plany rozmieszczenia w Europie tarczy... 28
  • Gra w Kaczyńskiego 16 gru 2007, 22:00 Pięć politycznych środowisk toczy bój o zaufanie prezesa Prawa i Sprawiedliwości 30
  • Płaczki polityczne 16 gru 2007, 22:00 Media korzystają z zawodowych żałobników, ale politycy, którzy dają się w taką rolę wpisać, źle na tym wychodzą 34
  • Nowe zamknięcie 16 gru 2007, 22:00 Premier Tusk pokazał w Berlinie, że nie ma pojęcia, jak otworzyć „nowy rozdział” w stosunkach z Niemcami 36
  • Taśmy Krauzego 16 gru 2007, 22:00 Ryszard Krauze załatwiał z Andrzejem Lepperem obsadę stanowisk – wynika z podsłuchów, którymi dysponuje prokuratura 38
  • Damski napęd Tuska 16 gru 2007, 22:00 Gabinet Donalda Tuska to najbardziej sfeminizowany rząd w historii Polski 40
  • Nasza wielka stabilizacja 16 gru 2007, 22:00 Polski okręt od 1989 r. płynie jednym kursem i zapewne w najbliższej przyszłości tak pozostanie 48
  • Wdzięczni niewdzięcznicy 16 gru 2007, 22:00 Radek Sikorski powinien dziękować Annie Fotydze, a Donald Tusk – Jarosławowi Kaczyńskiemu 52
  • Wojna mitologiczna 16 gru 2007, 22:00 Sposób, w jaki reagujemy na nazwiska Michnik, Wałęsa czy Macierewicz, określa naszą polityczną tożsamość 54
  • Cnota lustracji 16 gru 2007, 22:00 O prawdę i słowo „przepraszam” toczy się spór w polskim społeczeństwie i polskim Kościele 58
  • Honor gangstera 16 gru 2007, 22:00 Polscy mafiosi nie przestrzegają zasad, które sami wymyślili 60
  • Ryba po polsku - Prezenta na święta 16 gru 2007, 22:00 Z okazji Bożego Narodzenia Liga Ateistów i Wolnomyślicieli wyda orędzie dla niewierzących. Astronomowie europejscy sprawdzą, czy pierwsza gwiazdka nie jest jednak pięcioramienna. Nowe kierownictwo Ministerstwa Zdrowia ma dla Polaków miłą... 62
  • Giełda 16 gru 2007, 22:00 66
  • Szybcy 16 gru 2007, 22:00 Tempo rozwoju gospodarczego (w proc. PKB rocznie)Azerbejdżan imponujące tempo rozwoju zawdzięcza wzrostowi cen ropy. Wydobycie tego surowca stanowi 70 proc. produkcji kraju. Podobnie dzieje się w Gwinei Równikowej. Malediwy rozwijają się z... 66
  • Wielcy 16 gru 2007, 22:00 Produkt krajowy brutto na mieszkańca (w tys. USD)Luksemburg bogactwo zawdzięcza sektorowi bankowemu, Gwinea Równikowa – ropie naftowej, a Zjednoczone Emiraty Arabskie – i bankowości, i ropie. O ile jednak bogactwo Luksemburga i ZEA... 66
  • Turniej miast 16 gru 2007, 22:00 Najbogatsze metropolie świata według wielkości PKB (w mld USD)O jedną trzecią zmniejszy się do 2020 r. różnica między zamożnością dwóch najbogatszych dziś miast świata – Tokio i Nowego Jorku. Szósty obecnie Londyn wyprzedzi... 66
  • Demograficzny niewypał 16 gru 2007, 22:00 Liczba dzieci przypadających na kobietę 66
  • Pracowici 16 gru 2007, 22:00 Bezrobocie (w proc.)W kilku krajach, takich jak Monako czy Andora, bezrobocie nie istnieje. Ich mieszkańcy mogą znaleźć zatrudnienie po drugiej stronie ulicy – we Francji. Dużo gorzej mają mieszkańcy Nauru. Jeszcze ćwierć wieku temu... 66
  • Tani 16 gru 2007, 22:00 Inflacja (w proc.)Występująca w Vanuatu deflacja to wynik problemów tego kraju ze zbytem wyprodukowanych w nim towarów. Z kolei w Zimbabwe brak towarów na rynku spowodował, że inflacji nie da się wyliczyć, można ją jedynie oszacować na... 66
  • HOSSA 16 gru 2007, 22:00 Fiacik rokuProdukowany jedynie w Tychach nowy Fiat 500 został uznany za samochód roku 2007. Zainteresowanie następcą legendarnej „pięćsetki" produkowanej w latach 1957-1975 jest tak duże, że na zamówione auto trzeba czekać... 66
  • BESSA 16 gru 2007, 22:00 Domy w dółO 4,5 proc. spadły ceny domów w USA w trzecim kwartale 2007 roku, to największy spadek od 19 lat. Wcześniej zbankrutowało kilka instytucji udzielających pożyczek hipotecznych, a dziesiątki następnych zanotowały... 66
  • Duża bańka 16 gru 2007, 22:00 Jak długo pracują na milion dolarów 66
  • Polak w liczbach 16 gru 2007, 22:00 Na stu Polaków… 66
  • Mocni 16 gru 2007, 22:00 Największe gospodarki świata według globalnego PKB po uwzględnieniu parytetu siły nabywczej (w mld USD)Unia Europejska 130801. Stany Zjednoczone 130602. Chiny 102103. Japonia 42184. Indie 41645. Niemcy 26326. Wielka Brytania 19287. Francja... 66
  • Alfabet Hillary Clinton 16 gru 2007, 22:00 Co się dzieje, a co się dziać powinno w Ameryce i na świecie 70
  • Trylogia winiarska 16 gru 2007, 22:00 1. Mit w butelce, czyli jak francuscy winiarze walczą o życie 2. Rewolucja kalifornijska, czyli jak butelka wina za dwa dolary podbiła rynek 3. Winny napęd, czyli jak Chilijczycy stali się mistrzami w produkcji wina 78
  • Biedni bogacze 16 gru 2007, 22:00 Zmniejszanie się nierówności w globalnym podziale bogactwa to efekt niezwykłego wzrostu dochodów Chińczyków i Hindusów 84
  • Nasze drogie święta 16 gru 2007, 22:00 IV Indeks Krakusa „Wprost” 88
  • 2x2=4 Traktat o życzeniach 16 gru 2007, 22:00 Pobożne życzenia mają mało wspólnego z pobożnością, a dużo z nieznajomością realiów 91
  • Know-how 16 gru 2007, 22:00 92
  • Śpiew na wodzie 16 gru 2007, 22:00 Kolędnicy, pijcie dużo wody! – radzi prof. Joseph Spiegel, laryngolog z Thomas Jefferson University Hospital. Ta rada dotyczy zwłaszcza tych osób, które chcą śpiewać na zewnątrz. Suche i zimne powietrze wysusza gardło, nie pomaga... 92
  • Siła spisku 16 gru 2007, 22:00 Wirus HIV nie wydostał się z laboratorium, w którym pracowano nad nową bronią biologiczną. Za wypadkiem lady Diany nie kryją się tajne służby. Im usilniej jednak specjaliści o tym przekonują, tym więcej pojawia się zwolenników... 92
  • Demon Judasz 16 gru 2007, 22:00 Judasz był zaufanym uczniem Jezusa – przekonywał „National Geographic". Wywnioskowano to z odkrytego rok temu rękopisu „Ewangelii Judasza". Po ponownym przełożeniu dokumentu, okazuje się, że Judasz nie był... 92
  • Ptasia ludzka grypa 16 gru 2007, 22:00 Po śmierci z powodu ptasiej grypy 24-letniego Chińczyka chorobę tę wykryto u jego ojca. Czy wirus H5N1 zaczął się roznosić między ludźmi? Takie podejrzenia pojawiły się już wcześniej m.in. w Hongkongu i Wietnamie. WHO bada te... 92
  • Gitara samostrojka 16 gru 2007, 22:00 Gitara może się nastroić sama. Firma Gibson wyprodukowała gitary elektryczne, których struny w ciągu kilku sekund osiągają właściwy ton. Naciąg strun reguluje urządzenie sterowane przez komputer. Taki instrument przyda się nie tylko... 92
  • Choinka alzacka 16 gru 2007, 22:00 Tradycja przynoszenia choinek do domów i ozdabiania ich narodziła się w Alzacji w XVI wieku. Do Polski dotarła na przełomie XVIII i XIX. Choinka zastąpiła u nas podłaźniczkę – tradycyjną polską ozdobę świąteczną. Był to... 92
  • Człowiek z butli 16 gru 2007, 22:00 Naukowcy już wiedzą, jak ożywić dinozaury i wyhodować sztucznych ludzi 94
  • Kod umysłu 16 gru 2007, 22:00 Rozmowa z prof. Stevenem Pinkerem, psychologiem ewolucyjnym z Uniwersytetu Harvarda 100
  • Kosmici z amoniaku 16 gru 2007, 22:00 Na naszej planecie mogą się ukrywać organizmy przybyłe z innych rejonów Wszechświata 104
  • Spacerujące węgorze 16 gru 2007, 22:00 Niektóre ryby potrafią przeżyć bez wody nawet kilka miesięcy 108
  • Spisek na Bajkowego Króla 16 gru 2007, 22:00 Czy władca Bawarii Ludwik II został zamordowany? 110
  • Kryptonim „Watażka” 16 gru 2007, 22:00 Generał Władysław Anders był legendą z którą komuniści nie mogli dać sobie rady 114
  • Górna półka - Na tropie księdza 16 gru 2007, 22:00 Maciej UrbanowskiHistoryk literatury polskiej, krytyk literacki, współzałożyciel i redaktor dwumiesięcznika "Arcana"Licealista, pytany o „bohaterów w habitach", wymieni mnichów z „Monachomachii", ks. Robaka z... 118
  • Bez granic 16 gru 2007, 22:00 120
  • Rower dla Busha 16 gru 2007, 22:00 Politycy i głowy państw też mają święta. I też dostają prezenty. Ale co można ofiarować najpotężniejszemu człowiekowi na świecie? Prezenty dla George’a W. Busha nie są zbyt wyszukane i koncentrują się głównie wokół jego... 120
  • Prezenty George’a W. Busha 16 gru 2007, 22:00 Anders Fogh Rasmussen – premier Danii podarował biało-czerwony golf do jazdy na rowerze – na plecach widniał napis George W. Bush- Ferenc Gyurcsány – premier Węgier ofiarował buty do jazdy na rowerze marki Huszár- Nouri... 120
  • Wojny republikańskie 16 gru 2007, 22:00 Mitt Romney, mormon i kandydat na prezydenta USA, oskarżył swego republikańskiego rywala Michaela Huckabee o obrazę uczuć religijnych. Huckabee, baptysta, w czasie telewizyjnej debaty w stanie Iowa skrytykował mormonów za to, że wierzą,... 120
  • Różowa minister 16 gru 2007, 22:00 Rachida Dati, francuska minister sprawiedliwości, naraziła się prawnikom sesją zdjęciową dla magazynu „Paris Match". Dati wystąpiła w niej w różowej sukience Diora i wysokich szpilkach. Sesja zbiegła się w czasie z protestem... 120
  • Cytat tygodnia 16 gru 2007, 22:00 „Wyrażając gotowość kandydowania na prezydenta Rosji, zwracam się do niego z prośbą, aby wyraził wstępną zgodę na objęcie funkcji szefa rządu po wybraniu nowego prezydenta naszego kraju"Dmitrij Miedwiediew, pierwszy... 120
  • Supermocarstwo Europa 16 gru 2007, 22:00 Unia Europejska nie może pomylić popularności z potęgą 122
  • Wzloty i upadki 2007 16 gru 2007, 22:00 Sarkozy najwięcej zyskał, Bush najwięcej stracił 126
  • Wampiry Putina 16 gru 2007, 22:00 Władimir Putin obdarzył władzą głównie byłych pracowników "organów siłowych". 6 tysięcy "czekistów" zajęło wpływowe pozycje w państwie 132
  • Nowy niebezpieczny świat 16 gru 2007, 22:00 Realistyczny pokój można osiągnąć tylko siłą 136
  • Polska mnie interesuje 16 gru 2007, 22:00 Rozmowa z Haraldem Schmidtem, telewizyjnym showmanem 140
  • Pasaż 16 gru 2007, 22:00 142
  • Amerykańskie polskie święta 16 gru 2007, 22:00 Polacy coraz bardziej upodabniają się do Amerykanów. Na Boże Narodzenie nie tylko ubierają choinkę, ale dekorują cały dom – wieszają girlandy, stroiki i zmieniają firanki na bardziej „gwiazdkowe". Zdarza się, że nawet... 142
  • Renifer stołowy 16 gru 2007, 22:00 Projektanci manufaktury Goebel wychodzą z założenia, że na świątecznym stole nie można postawić zwykłej solniczki. Ich propozycja to porcelanowa solniczka renifer ze złotym porożem. Naczynie może równie dobrze służyć jako... 142
  • Wigilia kompletna 16 gru 2007, 22:00 Projektanci marki Habitat stworzyli kompletną kolekcję gwiazdkową. Znajdziemy w niej wszystko, co potrzebne, by stworzyć w domu świąteczny nastrój: ozdoby choinkowe, świeczniki (np. czerwony Lab), stroik na drzwi Meribel, drzewka... 142
  • Bombka eksportowa 16 gru 2007, 22:00 Polskie bombki cieszą się ogromną popularnością na świecie. Zwłaszcza w USA, gdzie kupuje się je nie tylko z okazji Bożego Narodzenia. Fascynację polskimi bombkami łatwo zrozumieć, oglądając ofertę warszawskiego sklepu Bombkarnia.... 142
  • Na siano 16 gru 2007, 22:00 Pod obrusem musi być siano, ale jaki ma być sam obrus? Sklep internetowy Wdobrymstylu.pl proponuje na gwiazdkę obrusy Andropol z typowo bożonarodzeniowym wzorem. Zaprojektowali je młodzi polscy designerzy z grupy projektowej Ebba, którzy... 142
  • Gwiazdka z Versace 16 gru 2007, 22:00 Versace Christmas to świąteczna kolekcja porcelany, ozdobiona wzorem zaprojektowanym przez twórcę słynnego domu mody, nieżyjącego już Gianniego Versace. Złoto-karminowe naczynia powinny ucieszyć fanów marki, a są wśród nich takie... 142
  • Zgoda klas 16 gru 2007, 22:00 Maciej Popowicz, twórca portalu nasza-klasa.pl, otrzymał tytuł Człowieka Roku polskiego internetu 2007. Ta pierwsza jego inwestycja biznesowa wymagała zaledwie 200 zł 146
  • Laser 16 gru 2007, 22:00 150
  • Krótko po Wolsku - Małżeństwo humanistyczne 16 gru 2007, 22:00 Liczne media w entuzjastycznym tonie doniosły o pierwszym w Polsce małżeństwie humanistycznym. Zrazu podejrzewałem literówkę i przestraszyłem się, że być może pani prezydent Warszawy pobłogosławiła małżeństwo... 150
  • 25 lat pędzlem Olbińskiego 16 gru 2007, 22:00 Kalendarz „Wprost"Koniec komunizmu, inwazja telefonów komórkowych, powstanie tanich linii lotniczych, wynalezienie viagry. To tylko kilka z najważniejszych przemian politycznych i cywilizacyjnych minionego ćwierćwiecza, którymi... 150
  • Cytroneta na plaży 16 gru 2007, 22:00 FotografiaNajpierw był Zbigniew Kosycarz, niestrudzony kronikarz życia na Pomorzu. Kontynuatorem pracy nieżyjącego już ojca jest uznany fotograf Maciej Kosycarz. Kiedy w zeszłym roku odbyła się prezentacja pierwszej części albumu... 150
  • Dziesiątka na piątkę 16 gru 2007, 22:00 Najważniejsze wydarzenia kulturalne roku 2007 154
  • Nie kręcę współczesnych historii 16 gru 2007, 22:00 Rozmowa z Angiem Lee, zdobywcą Oscarów za filmy „Przyczajony tygrys, ukryty smok” i „Tajemnica Brokeback Mountain” 160
  • Świąteczny kanał 16 gru 2007, 22:00 Dlaczego Polacy tak lubią oglądać telewizję w Boże Narodzenie 162
  • Kalendarz Sawki 16 gru 2007, 22:00 164
  • Wencel gordyjski - Dzień króliczka 16 gru 2007, 22:00 Zwierzęta są przerażone akcją „Lepiej nago niż w futrze” 166
  • Ueorgan Cudów - Kolęda obywatelska w wykonaniu grupy kolędniczej w składzie: ob. Klawe i ob. Paulukiewicz 16 gru 2007, 22:00 Dzisiaj w Warszawie, dzisiaj w Warszawie Wesoła nowina Że Tusk z Schetyną, że Tusk z Schetyną Rządzić rozpoczyna PO nadchodzi - nas oswobodzi Media w to grają, chórem witają Elity śpiewają, niektórzy klękają Cuda, cuda ogłaszają 168
  • Skibą w mur - Ostatnia nadzieja satyry 16 gru 2007, 22:00 Rzadko się zdarza, by żona tak znanego polityka zrobiła sobie z niego kotylion na kapeluszu 170

ZKDP - Nakład kontrolowany