Krew, pot i maybach

Krew, pot i maybach

Dlaczego nie da się zreformować Kołodki i naszego systemu podatkowego
Od kiedy istnieją systemy podatkowe, podatnicy domagają się ich reformowania. Reforma podatkowa jest swego rodzaju mitem. Podobnie jak alchemicy kamienia filozoficznego, tak partie, grupy nacisku, samotni badacze i osoby nawiedzone od wieków poszukują idealnego systemu podatkowego (...), nigdy - rzecz jasna - go nie znajdując" - napisał Jean Rivoli w słynnej książce "Vive l'impot" ("Niech żyje podatek"). Grzegorz W. Kołodko zapowiedział właśnie, że zamierza zreformować polski system podatkowy. Jestem przekonany, że wśród osób, którym kiedykolwiek uda się ta sztuka, na pewno nie będzie obecnego ministra finansów.


Iskra Kołodki
Żeby cokolwiek zrobić z finansami publicznymi, trzeba chcieć, umieć i móc. Prof. Kołodko z pewnością bardzo by chciał. Nie zawsze jednak same chęci wystarczą. Co należałoby zrobić z podatkami, właśnie pokazuje prezydent George W. Bush, który zapowiedział kolejną ich redukcję. Grzegorz W. Kołodko uznał to za złe posunięcie. No cóż, jeśli Kołodko ma rację i jego pomysł na gospodarkę jest lepszy od amerykańskiego, niedługo przegonimy Amerykę i będziemy jej sprzedawać myśliwce wielozadaniowe Iskra nowej generacji, dorzucając jeszcze jakiś offset. Historia gospodarcza świata nie zna jednak ani jednego przykładu przezwyciężenia stagnacji gospodarczej przy jednoczesnym zwiększaniu stopnia fiskalizmu i podwyższaniu podatków. Zna za to przykłady odwrotne.
Zawsze, kiedy w Stanach Zjednoczonych znacznie obniżano najwyższą stawkę podatkową, wzrastał całkowity dochód z podatków oraz udział najwięcej zarabiających w ich płaceniu. Po trzech operacjach obniżenia podatków w latach 20. (z 73 proc. do 25 proc.) wpływy do budżetu wnoszone przez najbogatszych wzrosły. W 1921 r. podatki osób o dochodach powyżej 100 tys. USD stanowiły 28 proc. wpływów podatkowych, a w roku 1926 już 51 proc. Po reformach w latach 60. sytuacja się powtórzyła. Udział wpływów podatkowych od najbogatszych Amerykanów wzrósł z 11,6 proc. w 1963 r. do 15,1 proc. w 1966 r. Już w 1965 r., pierwszym, w którym obowiązywały nowe stawki, najbogatsi obywatele zadeklarowali wyższe dochody podlegające opodatkowaniu i w efekcie zapłacili wyższy podatek, niż płacili według starego systemu. Gdy w latach 80. stawki obniżono z 70 proc. do 28 proc., ta prawidłowość potwierdziła się po raz trzeci. Tempo wzrostu gospodarczego zawsze wówczas rosło. Jeżeli zrobimy co innego niż Amerykanie, z pewnością nie będziemy im sprzedawać iskier.
Kołodko chciałby więc, ale z tego, co mówi i robi, można wnioskować, że nie umie. Jest nieodrodnym uczniem Keynesa: zwolennikiem interwencjonizmu, przekonanym, że ministrowie lepiej niż przedsiębiorcy wiedzą, jak wydawać pieniądze przedsiębiorców. Abolicja, deklaracje majątkowe, zwiększenie zakresu uprawnień urzędników kontroli skarbowej, zmiany w ordynacji podatkowej pozwalające organom podatkowym na dyskrecjonalne traktowanie działań podatników to nic innego jak proklamacja stanu wojny między państwem a podatnikami. To droga donikąd.

Rujnowanie klasy średniej
Wysokie podatki rujnują przede wszystkim klasę średnią, która jest przecież ostoją demokracji. Jej przedstawiciele pracują niekiedy po 16-18 godzin na dobę po to, by fiskus odebrał im 40 proc. dochodu, od którego w innych państwach płaci się podatki o wiele niższe. To prawda, że w niektórych państwach stawki podatkowe są wyższe niż w Polsce, ale opodatkowany jest znacznie wyższy dochód. Tymczasem koszt prowadzenia małych firm nie jest w Polsce o wiele niższy niż na przykład w Ameryce. Niezbędne do prowadzenia przedsiębiorstwa komputery, samochody, benzyna, sprzęt biurowy, połączenia telefoniczne są tam tańsze niż w Polsce. Rujnując polską klasę średnią, Kołodko nie naprawi polskiej gospodarki.
Dodatkowym problemem, z którym musi się borykać Kołodko, są niezwykle "upolitycznione" wydatki publiczne. Państwo jest w stanie wydać każdą ilość pieniędzy, a jeżeli uzyska ich więcej, niż zamierzało, znajdzie nowe sposoby ich wydania. Jedno z praw Parkinsona głosi, że wydatki zawsze dostosowują się do zasobów finansowych pozostających w gestii wydającego. W odniesieniu do skarbowości zwrócił na to uwagę już prawnik i ekonomista Adam Krzyżanowski, pisząc, że "w zakresie gospodarki prywatnej wydatki stosują się do dochodów, a w obrębie publicznej dochody do wydatków".

Państwo, czyli żarłoczna hydra
Wiele naszych wydatków publicznych jest całkowicie chybionych. Kwitnie korupcja wywoływana nieustannym i niczym nie pohamowanym wzrostem wydatków publicznych. Instytucje państwowe - mimo prawnych ograniczeń regulujących zamówienia publiczne - często wydają znacznie więcej na realizację podobnych kontraktów niż spółki prywatne. Jedynym sposobem zmuszenia organów państwa do szanowania pieniędzy publicznych jest uszczuplenie zasobów, z których mogą one korzystać.
Parlamenty uchwalające podatki i budżet już dawno zapomniały o cnocie oszczędności. Dopóki dzięki wyborom cenzusowym prawo głosu przysługiwało obywatelom płacącym podatki bezpośrednie, dopóty wybrani przez nich parlamentarzyści ostrożnie nakładali haracze na swoich wyborców. Upowszechnienie prawa wyborczego doprowadziło jednak do tego, że decydujący głos w wyborach zaczęli mieć ci, którzy podatków bezpośrednich w ogóle nie płacili. Coraz powszechniejsze stosowanie progresji podatkowej spowodowało zaś, że najwyższe podatki bezpośrednie mogły zostać nałożone na nieliczną grupę najzamożniejszych, których głos wyborczy nie odgrywał istotnej roli. Każda próba ograniczenia wydatków spotka się - rzecz jasna - z oporem beneficjentów, którzy nie po to wynieśli polityków do władzy, aby ci zmniejszyli wydatki na ich rzecz, lecz by je zwiększyli.



Skarbonka wnucząt i premiera
Leszek Miller nie był prekursorem obiecywania wyborcom gruszek na wierzbie. Po 1989 r. robiły to wszystkie w zasadzie rządy. Kongres Liberalno-Demokratyczny (była kiedyś taka partia) obiecywał rodakom w kampanii wyborczej "milion nowych miejsc pracy" kilka dni po tym, jak jego członkowie głosowali w Sejmie za podwyższeniem podatków i składki na ZUS, co musiało się przyczynić do wzrostu bezrobocia. Nie ma odważnego, kto - jak kiedyś Winston Churchill Brytyjczykom - obieca Polakom "krew, pot i łzy". Z pustego nawet Kołodko nie naleje, nie wspominając już o Salomonie. Emerytom musimy powiedzieć: jedyne miejsce, z którego możemy wziąć pieniądze na wasze emerytury, to skarbonki waszych wnucząt. Chcecie tego? Emeryci to najbardziej patriotyczne pokolenie Polaków, pamiętające faszyzm i komunizm. Mam nadzieję, że odpowiedzą: nie chcemy. Ale przykład musi iść z góry.
Miałem tymczasem zaszczyt spędzić urlop świąteczno-noworoczny w tym samym hotelu, w którym przebywał premier Miller. Na prywatny urlop przyjechał on służbową limuzyną Chrysler Grand Voyager, a jego ochroniarze (naliczyłem ośmiu) dwoma nowiutkimi terenowymi BMW X5. Ja tam premierowi auta nie zazdroszczę, bo mam takie samo. I to jest pierwsza wspólna cecha naszych samochodów. Ja swój kupiłem za swoje i premierowi też kupiono po części za moje. I to jest druga wspólna cecha naszych samochodów. Osobiście nie mam nic przeciwko temu, żeby premier jeździł takim samochodem albo nawet lepszym. Tylko że premier wcale nie zabiega o moje poparcie. Woli raczej zabiegać o poparcie górników, stoczniowców, hutników, kolejarzy i emerytów. Nie można się temu dziwić, bo ich jest więcej. W związku z tym ja muszę utrzymywać nie tylko premiera, ale i jego wyborców. Wychodzi to znacznie drożej.
Niedługo znajdzie się w sprzedaży w Polsce piękny maybach, akurat dla premiera, a terenowe porsche cayenne, zwłaszcza w wersji turbo, może zainteresować jego ochroniarzy znacznie bardziej niż BMW. Musielibyśmy tylko się pozbyć górników, stoczniowców itd., którym mogłoby się jednak nie spodobać, jakim samochodem jeździ premier na prywatny odpoczynek. Ale się ich nie pozbędziemy. Czy w tej sytuacji możemy liczyć na uzdrowienie finansów państwa, zwłaszcza w wersji zaproponowanej kiedyś przez premiera Churchilla?

Robert Gwiazdowski
Chirurg Bush
W ciągu dekady w kieszeniach Amerykanów ma pozostać dodatkowo ponad 674 mld USD - taki będzie efekt zaproponowanych przez George'a Busha zmian w systemie podatkowym. Zakres obniżki podatku zaskoczył nawet największych optymistów. Najbardziej spektakularna - wynosząca około 365 mld USD - dotyczy likwidacji podwójnego opodatkowania dywidend spółek. Znacznemu zwiększeniu ulegną kwoty (wolnych od opodatkowania) kontrybucji na indywidualne konta emerytalne. Zmniejszony zostanie podatek dla małżeństw składających wspólne zeznanie. Dwie ostatnie zmiany miały zostać wprowadzone dopiero od 2006 r. Zwiększeniu ulegnie kredyt dla rodzin wychowujących dzieci - z 600 do 1000 USD rocznie na dziecko. Prezydent proponuje także specjalną "zachętę" dla osób bezrobotnych, które w ciągu sześciu miesięcy od znalezienia pracy otrzymają - w postaci tzw. kredytu podatkowego - do 3 tys. USD.
Eksperci szacują, że w wyniku cięć podatkowych bezrobocie spadnie prawie o 1 punkt proc., a indeksy spółek giełdowych wzrosną co najmniej o 10 proc.
Jan M. Fijor

Okładka tygodnika WPROST: 3/2003
Więcej możesz przeczytać w 3/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2003 (1051)

  • Wprost od cztelników 19 sty 2003 Listy od czytelników 3
  • Atak klonów 19 sty 2003 Zamiast powoływać specjalną komisję sejmową do zbadania afery Rywina, powinniśmy zaprosić do Polski agentów Muldera i Scully z "Archiwum X". 3
  • Peryskop 19 sty 2003 Obrońca prokurator Jeżeli dane uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje" - stanowi... 8
  • Dossier 19 sty 2003 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP "Gdybym ja do prokuratora szedł z każdą zasłyszaną plotką, to pół Warszawy miałoby już kłopoty. Gdybym mówił to, co słyszę o różnych sytuacjach rodzinnych, to ćwierć... 9
  • Z życia koalicji 19 sty 2003 Nie ma co, kto mieczem wojuje, ten od miecza ginie. Jeśli prawdą jest, że za aferą Rywina stoi ta osoba, co to wszyscy wiedzą, że z panem premierem bardzo się lubi, to dostanie za swoje. Po Warszawie krąży plotka, którą chce... 10
  • Z życia opozycji 19 sty 2003 Boski Tadeo Iwiński narzekał w TVN 24, jakie to teraz straszne czasy nadejdą. Po tym jak Michnik ujawnił kasetę z nagranym potajemnie Rywinem. - Oj, strasznie będzie - frasował się Tadeo. - Ludzie nie będą sobie ufać, będzie szukanie... 11
  • SPISKOWA TEORIA DZIEJÓW 19 sty 2003 Felieton Marka majewskiego 12
  • Playback 19 sty 2003 12
  • Niebezpieczny Watykan 19 sty 2003 Watykan, najmniejsze państwo na świecie (527 obywateli), jest krajem o jednym z najwyższych wskaźników przestępczości. Większość popełnianych tu przestępstw to kradzieże, tyle że ponad 90 proc. z nich nie jest zgłaszana albo... 12
  • Fotoplastykon 19 sty 2003 14
  • Poczta 19 sty 2003 Polski model grecki? Słuchając medialnych doniesień o efektach rozmów w Kopenhadze w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przeciętny obywatel może dojść do wniosku, że w kraju jest tylko jedna licząca się grupa... 16
  • Kadry 19 sty 2003 17
  • Kontratak kanclerza 19 sty 2003 Kto chce obalić Leszka Millera? 18
  • Porywacze Europy 19 sty 2003 Ludzie Człowieka Roku 2002: Leszek Miller i Günter Verheugen 22
  • Porywacze Europy - zdjęcia 19 sty 2003 Zdjęcia: Z. Furman, K. Mikuła, K. Pacuła, M. Stelmach 22
  • Terror City 19 sty 2003 Ponad sto miejscowości w Polsce terroryzują lokalne gangi 26
  • Ranking komend policji 19 sty 2003 Najlepiej pracuje policja w Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku i Lublinie 28
  • Bolszewicy sejmowi 19 sty 2003 Niech posłowie sfinansują mieszkania zastępcze dla tych, którzy nie będą płacić czynszu 32
  • Ryzykowna licytacja 19 sty 2003 Liderzy prawicy muszą w jakiś sposób odwojować przynajmniej część swego europejskiego ojcostwa 35
  • Giełda i wektory 19 sty 2003 Hossa Świat John Wayne Wall Street Eliot Spitzer, prokurator stanu Nowy Jork, został Człowiekiem Roku tygodnika "Sunday Times". Spitzer oskarżył o nadużycia m.in. Merrill Lynch, Credit Suisse First Boston, Citigroup, Morgan Stanley... 36
  • Biobubel 19 sty 2003 Po 1 lipca 2003 r. polscy rolnicy zaczynają objeżdżać mercedesami paliwonośne pola rzepaku i żyta. Sto, trzysta, siedemset tysięcy bezrobotnych, którzy znaleźli pracę na wsi, głosuje na PSL. Do budżetu co roku płynie dodatkowe 3 mld zł z podatków od 12 tys. nowo powstałych... 38
  • Krew, pot i maybach 19 sty 2003 Dlaczego nie da się zreformować Kołodki i naszego systemu podatkowego 46
  • Orły i sępy 19 sty 2003 Najlepsi i najgorsi menedżerowie świata według magazynu "Business Week" 50
  • Silnik i demokracja 19 sty 2003 Ustawa o biopaliwach to przykład, jak doraźna parlamentarna większość nie liczy się z większością społeczeństwa 54
  • Degrengolada stronnictwa 19 sty 2003 PSL odcina wieś od rynku 55
  • Supersam 19 sty 2003 Słodka Rossellini "Isabella" kusi swoją energią, jest ucieleśnieniem bogactwa i nowoczesności - opisuje swój nowy zapach aktorka Isabella Rossellini. Ta słodka, kwiatowo-orientalna kompozycja pachnie tajemnicą, w sam raz na... 56
  • Bądź polecony! 19 sty 2003 Rekomendacja staje się ważniejsza niż dyplom 58
  • Biblia dla naiwnych 19 sty 2003 Poradniki przedstawiają sztuczny świat ze sztucznymi problemami i w taki sam sposób jerozwiązują 62
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Czciciele bloku 19 sty 2003 Drogi Przyjacielu! Jak co roku prasa gwiazdkowo-noworoczna przyniosła wiele ciekawych wiadomości, a między innymi tę, że ulubionym deserem ministra Jerzego Szmajdzińskiego jest blok waniliowy. Ciekaw jestem, czy miałeś kiedykolwiek do czynienia z tym niezwykłym produktem,... 64
  • Jubileusz salonów 19 sty 2003 To dobrze, że w kraju Leppera wychodzą "Zeszyty Literackie" z podpisem "Warszawa - Paryż 65
  • Terenowe limuzyny 19 sty 2003 SUV-y to najlepiej sprzedające się obecnie samochody na świecie 66
  • Babcioterapia 19 sty 2003 Wnuki wychowywane przez babcie żyją dłużej 68
  • Druga płeć - Augusta National Golf Club 19 sty 2003 Jeśli są już "Monologi waginy", to i przeforsowanie teorii warg sromowych wydaje się możliwe. Tylko po co? 69
  • Hetman śmierci 19 sty 2003 Wiosną 1653 r. na pogrążone w wojnie domowej wschodnie kresy Rzeczypospolitej wkroczyła ośmiotysięczna polska dywizja. Na najechanej przez Polaków Bracławszczyźnie nie było jednak większych oddziałów Bohdana Chmielnickiego ani tatarskich czambułów. 70
  • Know-how 19 sty 2003 Słoneczna politechnika Fasada gmachu Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej zostanie wkrótce pokryta powłoką fotowoltaiczną. Utworzą ją moduły przetwarzające promienie słoneczne na prąd elektryczny. Na świecie ilość... 73
  • Zabójca w głowie 19 sty 2003 Złość, gniew i wrogość grożą śmiercią. Stres prowadzi do licznych chorób: zapalenia stawów, nadciśnienia i nowotworów. 74
  • Do DNA ludzkości 19 sty 2003 Pojęcie "rasa" zyskało podstawy naukowe 78
  • Hartowanie kurzem 19 sty 2003 Częste infekcje służą zdrowiu 80
  • Bez granic 19 sty 2003 Europa poniżej zera Fala mrozów przetoczyła się przez całą Europę. We Włoszech i Francji z zimna zmarło kilkanaście osób. Hiszpanie przygotowują się na wielkie śnieżyce. Na Ukrainie kilkadziesiąt miejscowości zostało... 82
  • Wojna światów 19 sty 2003 Trzeba zadbać o to, by każde życie poświęcone terroryzmowi było życiem zmarnowanym 84
  • Trojański koń saudyjski 19 sty 2003 Atak na Irak może nastąpić dopiero po powrocie z Mekki dwóch milionów muzułmanów 88
  • Pastwisko czarnej owcy 19 sty 2003 W poszerzonej Unii Europejskiej możemy udawać Greka 90
  • Książątka kapitalizmu 19 sty 2003 Dzieci chińskich komunistów zdobywają na Zachodzie doświadczenie, by w przyszłości przeistoczyć się z dzieci prominentów w prawdziwych kapitalistów. 92
  • Prezydent akrobata 19 sty 2003 Moskiewski trop Przeciwnicy nowego prezydenta, między innymi były premier Andrius Kubilius, oskarżają go o finansowanie kampanii wyborczej z rosyjskiego kapitału. 94
  • Cytat dyplomatyczny - Tak i nie 19 sty 2003 Program polityczny środowiska Radia Maryja nie jest "pochodną", lecz raczej zaprzeczeniem Ewangelii 95
  • Menu 19 sty 2003 Polska Janda jubileuszowa Pięćdziesiąte urodziny i 25-lecie pracy zawodowej Krystyna Janda uczciła rolą Arkadiny w "Mewie" Czechowa. Gra utalentowaną aktorkę, gwiazdę, co obie panie niewątpliwie łączy. Dlaczego jednak Arkadina... 96
  • Steczkowska szoł 19 sty 2003 Sylwester Latkowski obnaża miernotę estradowego towarzystwa wzajemnej adoracji 100
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 19 sty 2003 BETH GIBBONS & RUSTIN MAN Out of Season Wokalistka Portishead, formacji wiecznie nienasyconej w poszukiwaniach, oraz jeden z dźwiękowych malarzy bajkowej grupy Talk Talk, to musi być uczta dla zmysłów. I choć album sprzedaje się... 103
  • Sztuka cierpienia 19 sty 2003 Teatr i film pomagają zrozumieć chorobę i uzależnienie 104
  • Perły do lamusa? 19 sty 2003 "Porozmawiaj z nią" mówi nam: jest rodzaj miłości, uważany za nienormalny, który może być prawdziwą miłością 106
  • Co-media - Kliknijcie i módlcie się 19 sty 2003 Niedawno pewna moja znajoma stwierdziła, że w jednej chwili stała się bezideowa, bo zgubiła telefon tej właśnie sieci. I w gruncie rzeczy ta blondynka miała rację. W dawnych czasach ludzie różnili się wyznawanymi religiami, dziś różnią się przynależnością do sieci telefonii... 108
  • Ściganci 19 sty 2003 Mrozy przyszły takie, jakich od lat nie pamiętam, a zimy na Mazurach za mojego dzieciństwa były takie, że pękały drzewa w sadach i lasach 108
  • Organ Ludu 19 sty 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 109
  • Gangsta rap, czyli zmniejszanie 19 sty 2003 Płyta z głosem Rywina i ostro rapującym Michnikiem mogłaby się okazać hitem karnawału. Niestety, nagrania wysłucha tylko prokurator 110

ZKDP - Nakład kontrolowany