Perły do lamusa?

Perły do lamusa?

"Porozmawiaj z nią" mówi nam: jest rodzaj miłości, uważany za nienormalny, który może być prawdziwą miłością


Tomasz Raczek: Panie Zygmuncie, wielbiciele Pedro Almodovara, jednego z ostatnich wielkich wizjonerów kina, któremu z sukcesem udaje się łączyć artystyczną wartość dzieł z ich komercyjną atrakcyjnością, mają powód do radości: na ekrany wchodzi jego najnowszy film, przez wielu zagranicznych krytyków już okrzyknięty najwybitniejszym dziełem mistrza - "Porozmawiaj z nią". Jednak mogą być zaskoczeni, bo tym razem Almodovar odszedł od stylu wyrafinowanej groteski, a narracja, którą zaproponował, chwilami przypomina dawne filmy… Ingmara Bergmana.
Zygmunt Kałużyński: Nowym elementem jest wartość publicystyczna tego filmu. Wyjątkowo odważnego głosu w walce o wolność obyczajową! To nietypowe dla Almodovara, bo jego dotychczasowe filmy opierały się raczej na prowokacji psychologicznej.
TR: Zawsze zawierały też rys karykatury i inteligentną grę z absurdem.
ZK: W tym wypadku absurd jest konsekwentny. Dla mnie ten film ma taką wagę, jak prześladowana przez całe lata "Lolita" Nabokova, która przekonywała, że istnieje potępiany powszechnie rodzaj emocji - miłość do nieletniej dziewczyny.
TR: Ale tu mamy dwóch mężczyzn zakochanych w dorosłych kobietach, które są chore. Co się nadaje do potępienia?
ZK: Jest ich dwóch, ale w gruncie rzeczy bohater jest jeden. Zacofana postawa każe potępiać wszystko, co nie jest normalne, a więc na przykład autoerotyzm, fetyszyzm, homoseksualizm. W "Porozmawiaj z nią" bohater zostaje skazany na więzienie za pożycie z osobą w agonii.
TR: Ona nie jest w agonii, panie Zygmuncie. Ona jest w śpiączce!
ZK: Wystarczy.
TR: Nie, bo zmienia pan wydźwięk filmu, który opowiada o miłości chłopaka do dziewczyny ciężko rannej w wypadku. Jest nieprzytomna, ale to nie zmniejsza jego miłości do niej. Jeszcze ją roznieca. Utwierdza go w namiętności, która w końcu doprowadza do pożycia seksualnego z dziewczyną.
ZK: To wyjątkowość, która jest karalna. Zostaje skazany na więzienie, bo kochał po swojemu.
TR: To znaczy?
ZK: Ten chłopak to przeciętniak, z zawodu pielęgniarz. Aktor, który go gra, został tak dobrany, by sprawiał wrażenie kogoś niezauważalnego, kto przez całe życie przesuwa się jak mysz pod ścianą. Przedstawia się nawet jako homoseksualista. Później temu zaprzecza. Wreszcie okazuje się, że jest prawiczkiem. Możliwość kochania osoby bezwładnej, która jest jak roślina, staje się dla niego szansą.
TR: Panie Zygmuncie, ale przecież jego szansa nie polega na tym, że w tych okolicznościach ma odwagę wejść do jej łóżka. To jest szansa na uczucie. Bo film jest o miłości dwóch mężczyzn do dwóch kobiet znajdujących się w podobnej sytuacji. O miłości, o której trudno jest mówić. Obaj mężczyźni uczą się tego, lecz są w swym uczuciu bardzo osamotnieni.
ZK: Chwileczkę, ten drugi to tylko świadek, który rozumie swojego współpartnera, bo jest w podobnej sytuacji. To pośrednik między jego przeżyciami i publicznością. Ma nam uświadomić, że aberracja seksualna, osądzona jako przestępstwo, jest w gruncie rzeczy ludzka. W niej jest miejsce na miłość.
TR: Niech pan pamięta, że ów nieszczęsny pielęgniarz zakochał się w dziewczynie, gdy była jeszcze zdrowa i uczęszczała do szkoły baletowej, która znajdowała się naprzeciwko domu, gdzie mieszkał. Stale obserwował ją przez okno.
ZK: Bo się w niej kochał, ale bojaźliwie. Na przykład udawał pacjenta, by wejść do gabinetu jej ojca, który jest psychoterapeutą. Jeszcze dobitniej pokazuje to inna scena, zupełnie niezwykła w historii kina. W pewnym momencie opowiada on o jakoby niemym filmie, który wyraża całą jego sytuację: bohater jest skarłowaciały do rozmiarów krasnoludka. Widzimy jak wchodzi do wielkich na cały ekran intymnych części kobiety i znika w ich wnętrzu. Nigdy nie widziałem czegoś podobnego!
TR: To rodzaj parafrazy książki "Niezwykły malejący człowiek" Jacka Arnolda (z 1957 r.). Na jej podstawie Almodovar nakręcił niemy film, nazywając go "Malejący człowiek".
ZK: To jest symboliczny wyraz tęsknoty bohatera i jego jedynej szansy na miłość. Kto wie, czy to nie jest kompleks samego Almodovara. To, o czym mówimy, wygląda na szokujące dziwactwo, tymczasem z filmu wychodzimy w nastroju, jakbyśmy oglądali wzruszający melodramat.
TR: Podobnie paradoksalne doznanie pamiętam po obejrzeniu filmu Larsa von Triera "Przełamując fale".
ZK: Prawda, tam było podobne poświęcenie. U Almodovara mamy obronę uczuciowości, która potrzebuje pożycia z kimś, kto jest na granicy śmierci. Edgar Allan Poe napisał kilka zdumiewających utworów, w których romantyczny bohater kocha się ze zmarłą na jego oczach dziewczyną.
TR: Ale nasz bohater kocha się z żywą dziewczyną! Do tego stopnia żywą, że z tej miłości rodzi się dziecko.
ZK: Jego miłość nas przekonuje, a narodzenie dziecka jest ocaleniem. Dlatego uważam, że ten film jest śmiałym głosem w sprawie poszerzenia wyrozumiałości dla sposobów kochania.
Kino Almodovara
  • "Matador" (1986)
  • "Wysokie obcasy" (1991)
  • "Kwiat mego sekretu" (1995)
  • "Wszystko o mojej matce" (1999)
Okładka tygodnika WPROST: 3/2003
Więcej możesz przeczytać w 3/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2003 (1051)

  • Wprost od cztelników 19 sty 2003 Listy od czytelników 3
  • Atak klonów 19 sty 2003 Zamiast powoływać specjalną komisję sejmową do zbadania afery Rywina, powinniśmy zaprosić do Polski agentów Muldera i Scully z "Archiwum X". 3
  • Peryskop 19 sty 2003 Obrońca prokurator Jeżeli dane uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje" - stanowi... 8
  • Dossier 19 sty 2003 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP "Gdybym ja do prokuratora szedł z każdą zasłyszaną plotką, to pół Warszawy miałoby już kłopoty. Gdybym mówił to, co słyszę o różnych sytuacjach rodzinnych, to ćwierć... 9
  • Z życia koalicji 19 sty 2003 Nie ma co, kto mieczem wojuje, ten od miecza ginie. Jeśli prawdą jest, że za aferą Rywina stoi ta osoba, co to wszyscy wiedzą, że z panem premierem bardzo się lubi, to dostanie za swoje. Po Warszawie krąży plotka, którą chce... 10
  • Z życia opozycji 19 sty 2003 Boski Tadeo Iwiński narzekał w TVN 24, jakie to teraz straszne czasy nadejdą. Po tym jak Michnik ujawnił kasetę z nagranym potajemnie Rywinem. - Oj, strasznie będzie - frasował się Tadeo. - Ludzie nie będą sobie ufać, będzie szukanie... 11
  • SPISKOWA TEORIA DZIEJÓW 19 sty 2003 Felieton Marka majewskiego 12
  • Playback 19 sty 2003 12
  • Niebezpieczny Watykan 19 sty 2003 Watykan, najmniejsze państwo na świecie (527 obywateli), jest krajem o jednym z najwyższych wskaźników przestępczości. Większość popełnianych tu przestępstw to kradzieże, tyle że ponad 90 proc. z nich nie jest zgłaszana albo... 12
  • Fotoplastykon 19 sty 2003 14
  • Poczta 19 sty 2003 Polski model grecki? Słuchając medialnych doniesień o efektach rozmów w Kopenhadze w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przeciętny obywatel może dojść do wniosku, że w kraju jest tylko jedna licząca się grupa... 16
  • Kadry 19 sty 2003 17
  • Kontratak kanclerza 19 sty 2003 Kto chce obalić Leszka Millera? 18
  • Porywacze Europy 19 sty 2003 Ludzie Człowieka Roku 2002: Leszek Miller i Günter Verheugen 22
  • Porywacze Europy - zdjęcia 19 sty 2003 Zdjęcia: Z. Furman, K. Mikuła, K. Pacuła, M. Stelmach 22
  • Terror City 19 sty 2003 Ponad sto miejscowości w Polsce terroryzują lokalne gangi 26
  • Ranking komend policji 19 sty 2003 Najlepiej pracuje policja w Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku i Lublinie 28
  • Bolszewicy sejmowi 19 sty 2003 Niech posłowie sfinansują mieszkania zastępcze dla tych, którzy nie będą płacić czynszu 32
  • Ryzykowna licytacja 19 sty 2003 Liderzy prawicy muszą w jakiś sposób odwojować przynajmniej część swego europejskiego ojcostwa 35
  • Giełda i wektory 19 sty 2003 Hossa Świat John Wayne Wall Street Eliot Spitzer, prokurator stanu Nowy Jork, został Człowiekiem Roku tygodnika "Sunday Times". Spitzer oskarżył o nadużycia m.in. Merrill Lynch, Credit Suisse First Boston, Citigroup, Morgan Stanley... 36
  • Biobubel 19 sty 2003 Po 1 lipca 2003 r. polscy rolnicy zaczynają objeżdżać mercedesami paliwonośne pola rzepaku i żyta. Sto, trzysta, siedemset tysięcy bezrobotnych, którzy znaleźli pracę na wsi, głosuje na PSL. Do budżetu co roku płynie dodatkowe 3 mld zł z podatków od 12 tys. nowo powstałych... 38
  • Krew, pot i maybach 19 sty 2003 Dlaczego nie da się zreformować Kołodki i naszego systemu podatkowego 46
  • Orły i sępy 19 sty 2003 Najlepsi i najgorsi menedżerowie świata według magazynu "Business Week" 50
  • Silnik i demokracja 19 sty 2003 Ustawa o biopaliwach to przykład, jak doraźna parlamentarna większość nie liczy się z większością społeczeństwa 54
  • Degrengolada stronnictwa 19 sty 2003 PSL odcina wieś od rynku 55
  • Supersam 19 sty 2003 Słodka Rossellini "Isabella" kusi swoją energią, jest ucieleśnieniem bogactwa i nowoczesności - opisuje swój nowy zapach aktorka Isabella Rossellini. Ta słodka, kwiatowo-orientalna kompozycja pachnie tajemnicą, w sam raz na... 56
  • Bądź polecony! 19 sty 2003 Rekomendacja staje się ważniejsza niż dyplom 58
  • Biblia dla naiwnych 19 sty 2003 Poradniki przedstawiają sztuczny świat ze sztucznymi problemami i w taki sam sposób jerozwiązują 62
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Czciciele bloku 19 sty 2003 Drogi Przyjacielu! Jak co roku prasa gwiazdkowo-noworoczna przyniosła wiele ciekawych wiadomości, a między innymi tę, że ulubionym deserem ministra Jerzego Szmajdzińskiego jest blok waniliowy. Ciekaw jestem, czy miałeś kiedykolwiek do czynienia z tym niezwykłym produktem,... 64
  • Jubileusz salonów 19 sty 2003 To dobrze, że w kraju Leppera wychodzą "Zeszyty Literackie" z podpisem "Warszawa - Paryż 65
  • Terenowe limuzyny 19 sty 2003 SUV-y to najlepiej sprzedające się obecnie samochody na świecie 66
  • Babcioterapia 19 sty 2003 Wnuki wychowywane przez babcie żyją dłużej 68
  • Druga płeć - Augusta National Golf Club 19 sty 2003 Jeśli są już "Monologi waginy", to i przeforsowanie teorii warg sromowych wydaje się możliwe. Tylko po co? 69
  • Hetman śmierci 19 sty 2003 Wiosną 1653 r. na pogrążone w wojnie domowej wschodnie kresy Rzeczypospolitej wkroczyła ośmiotysięczna polska dywizja. Na najechanej przez Polaków Bracławszczyźnie nie było jednak większych oddziałów Bohdana Chmielnickiego ani tatarskich czambułów. 70
  • Know-how 19 sty 2003 Słoneczna politechnika Fasada gmachu Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej zostanie wkrótce pokryta powłoką fotowoltaiczną. Utworzą ją moduły przetwarzające promienie słoneczne na prąd elektryczny. Na świecie ilość... 73
  • Zabójca w głowie 19 sty 2003 Złość, gniew i wrogość grożą śmiercią. Stres prowadzi do licznych chorób: zapalenia stawów, nadciśnienia i nowotworów. 74
  • Do DNA ludzkości 19 sty 2003 Pojęcie "rasa" zyskało podstawy naukowe 78
  • Hartowanie kurzem 19 sty 2003 Częste infekcje służą zdrowiu 80
  • Bez granic 19 sty 2003 Europa poniżej zera Fala mrozów przetoczyła się przez całą Europę. We Włoszech i Francji z zimna zmarło kilkanaście osób. Hiszpanie przygotowują się na wielkie śnieżyce. Na Ukrainie kilkadziesiąt miejscowości zostało... 82
  • Wojna światów 19 sty 2003 Trzeba zadbać o to, by każde życie poświęcone terroryzmowi było życiem zmarnowanym 84
  • Trojański koń saudyjski 19 sty 2003 Atak na Irak może nastąpić dopiero po powrocie z Mekki dwóch milionów muzułmanów 88
  • Pastwisko czarnej owcy 19 sty 2003 W poszerzonej Unii Europejskiej możemy udawać Greka 90
  • Książątka kapitalizmu 19 sty 2003 Dzieci chińskich komunistów zdobywają na Zachodzie doświadczenie, by w przyszłości przeistoczyć się z dzieci prominentów w prawdziwych kapitalistów. 92
  • Prezydent akrobata 19 sty 2003 Moskiewski trop Przeciwnicy nowego prezydenta, między innymi były premier Andrius Kubilius, oskarżają go o finansowanie kampanii wyborczej z rosyjskiego kapitału. 94
  • Cytat dyplomatyczny - Tak i nie 19 sty 2003 Program polityczny środowiska Radia Maryja nie jest "pochodną", lecz raczej zaprzeczeniem Ewangelii 95
  • Menu 19 sty 2003 Polska Janda jubileuszowa Pięćdziesiąte urodziny i 25-lecie pracy zawodowej Krystyna Janda uczciła rolą Arkadiny w "Mewie" Czechowa. Gra utalentowaną aktorkę, gwiazdę, co obie panie niewątpliwie łączy. Dlaczego jednak Arkadina... 96
  • Steczkowska szoł 19 sty 2003 Sylwester Latkowski obnaża miernotę estradowego towarzystwa wzajemnej adoracji 100
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 19 sty 2003 BETH GIBBONS & RUSTIN MAN Out of Season Wokalistka Portishead, formacji wiecznie nienasyconej w poszukiwaniach, oraz jeden z dźwiękowych malarzy bajkowej grupy Talk Talk, to musi być uczta dla zmysłów. I choć album sprzedaje się... 103
  • Sztuka cierpienia 19 sty 2003 Teatr i film pomagają zrozumieć chorobę i uzależnienie 104
  • Perły do lamusa? 19 sty 2003 "Porozmawiaj z nią" mówi nam: jest rodzaj miłości, uważany za nienormalny, który może być prawdziwą miłością 106
  • Co-media - Kliknijcie i módlcie się 19 sty 2003 Niedawno pewna moja znajoma stwierdziła, że w jednej chwili stała się bezideowa, bo zgubiła telefon tej właśnie sieci. I w gruncie rzeczy ta blondynka miała rację. W dawnych czasach ludzie różnili się wyznawanymi religiami, dziś różnią się przynależnością do sieci telefonii... 108
  • Ściganci 19 sty 2003 Mrozy przyszły takie, jakich od lat nie pamiętam, a zimy na Mazurach za mojego dzieciństwa były takie, że pękały drzewa w sadach i lasach 108
  • Organ Ludu 19 sty 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 109
  • Gangsta rap, czyli zmniejszanie 19 sty 2003 Płyta z głosem Rywina i ostro rapującym Michnikiem mogłaby się okazać hitem karnawału. Niestety, nagrania wysłucha tylko prokurator 110

ZKDP - Nakład kontrolowany