Biblia dla naiwnych

Biblia dla naiwnych

Poradniki przedstawiają sztuczny świat ze sztucznymi problemami i w taki sam sposób jerozwiązują
rozwiązują

Bridget Jones, bohaterka bestsellera Helen Fielding, zaczęła normalne życie od wyrzucenia 47 poradników. Doszła do wniosku, że rady zawarte w takich dziełach, jak "Czego chcą mężczyźni?", "Dlaczego mężczyźni czują, że chcą tego, co im się wydaje, że chcą?" czy "Szczęśliwe życie w samotności", są nic niewarte. Zanim kolejne osoby zdobędą się na to, co zrobiła Bridget, zdążą kupić co najmniej kilka poradników, z których nic nie wynika. Masz kłopoty z mężem? Przeczytaj poradnik, a problemy znikną. Masz kiepską pracę? Poczytaj, jak to zmienić, a będziesz zarabiał krocie. Poradniki przedstawiają sztuczny świat ze sztucznymi problemami i w taki sam sposób je rozwiązują. - Pseudoporadniki żerują na tym, co Erich Fromm nazwał doktryną bez trudu i bólu - mówi prof. Grażyna Wieczorkowska, psycholog Uniwersytetu Warszawskiego.

Nie kucać w ostrogach!
Poradniki wydaje w Polsce kilkanaście oficyn. Nakłady sięgają kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy. Rekord należy do "Małego poradnika życia" H. Jacksona Browna. Wydawnictwo Media Rodzina sprzedało już ponad pół miliona egzemplarzy. Na całym świecie rozeszło się 15 mln sztuk owego dziełka. "Mały poradnik życia" znalazł się na pierwszym miejscu listy bestsellerów "New York Timesa". Jest to zbiór 1533 rad, wśród których znajdziemy takie: "Nigdy nie zamawiaj steku ? la kurczę w lokalu, w którym nie ma szafy grającej", "Nigdy nie kucaj w ostrogach", "Kiedy się bijesz, wal pierwszy i uderzaj z całej siły", "Choć raz w życiu miej sportowy samochód".
W Polsce sukces odniósł poradnik Roberta Stępniewskiego "Schodami w dorosłość", dostosowany do rodzimych warunków. Niektóre rady tam zawarte mogły doprowadzić czytelników za kratki. W 1995 r. autor na przykład zalecał rodzicom, by zakładali swoim dzieciom konta w Szwajcarii. Tymczasem trzymanie pieniędzy za granicą jest prawnie dozwolone dopiero od 2001 r.

Pozytywne myślenie, czyli kraina fikcji
Popularność poradników sprawiła, że niektórzy wydawcy nazywają je współczesną Biblią. - To nadużycie. Biblii nie można nazwać podręcznikiem. Gdyby brać niektóre zawarte w niej zalecenia bezpośrednio, mogłoby to niejednego sprowadzić na manowce - mówi ks. prof. Michał Czajkowski. Równie niebezpieczne jest stosowanie zaleceń z poradników. Mark Fisher w "Sekrecie milionera" radzi, by "udawać, że coś jest prawdą, a potem to powtarzać". Innymi słowy - wystarczy bujać w obłokach i nie zważać na rzeczywistość, by nasze życie stało się lepsze.
Poradniki zachęcają przede wszystkim do pozytywnego myślenia. Nadmierny optymizm jest jednak równie szkodliwy jak pesymizm, bo pozbawia nas kontaktu z rzeczywistością. W "Potędze podświadomości" Joseph Murphy podpowiada: "Wyobraź sobie najbardziej wyraziście, jak potrafisz, spełnienie swoich pragnień i uznaj, że się urzeczywistniły". - To niebezpieczna filozofia. Spotykam osoby z tendencjami depresyjnymi, które technikami pozytywnego myślenia wzbudzały w sobie euforię. W takim stanie, robiły wiele szkodliwych dla siebie rzeczy, by potem wpaść w depresyjny dół - opowiada Tomasz Garstka, psychoterapeuta. Badania psychologiczne potwierdzają nieskuteczność technik pozytywnego myślenia. Gabriela Oetingen poprosiła studentów, którzy kończyli naukę, by opisali, jak wyobrażają sobie swoją pracę. Po dwóch latach rzeczywistość porównano z marzeniami. Im bardziej negatywne były wyobrażenia sprzed dwóch lat, tym większe okazywały się osiągnięcia.

Instrukcja obsługi lalki Barbie
Poradniki chcą zastąpić ludziom wiedzę przekazywaną przez rodziców, szkołę czy religię. Stylem przypominają Dekalog, na przykład: "Nigdy nie przegap okazji, by powiedzieć komuś, że go kochasz", "Szukaj sposobów, by dać ludziom odczuć, że są ważni". Autorzy poradników chcą być lekarzami ciała i umysłu, lecz są równie nieskuteczni jak wróżki.
Poradniki są przede wszystkim adresowane do kobiet. Zawierają więc rady dotyczące uczuć, wychowania dzieci czy diety. Zwykle jedna rada ma pomóc we wszystkim. - Skuteczność jakiejkolwiek metody można ocenić tylko wtedy, gdy będziemy mieć informacje o tych, którym ona pomogła, i o tych, którym nie pomogła. Poradniki opisują jedynie tych pierwszych - mówi prof. Grażyna Wieczorkowska.
Większość poradników wydawanych w Polsce napisali Amerykanie. - To typowe produkty w stylu książki telefonicznej. Jak być szczęśliwym? Przeczytaj punkt 6 na stronie 28 - mówi Andrzej Samson, psycholog. Taką książkę w USA kupuje się na podróż, po czym wyrzuca do kosza. W Polsce są one luksusowo wydawane, by sprawiały wrażenie życiowej skarbnicy. W rzeczywistości dają taką wiedzę, jaką przybysz z innej cywilizacji zdobyłby o Ziemianach, przeczytawszy instrukcję obsługi lalki Barbie.


Poradniki dziwne i niezwykłe
  • Jean Francois Rozier
    "Jak pić wino, by go wypić jak najwięcej, nie tracąc smaku" (1734)
  • Loius-Alexandre de Cezan
    "Poradnik antysyfilityczny" (1774)
  • Pierre O'Neill
    "Jak postępować z separatystami z Qeubecu, by ich nie obrazić" (1987)
  • Suzanne Lebeau
    "Jak żyć z ludźmi, gdy się jest wyjątkowo wysokim" (1990)
  • Wilhelm Schoch
    "Jak się gimnastykować, by płodzić zdrowe dzieci" (1876)
  • George Harry
    "Bekanie, puszczanie wiatrów i inne niedogodności fizjologiczne, czyli jak uniknąć kompromitacji - poradnik dla dzieci gentlemanów" (1933)
  • Eddy Warm
    "Jak pisać kazania, czyli niech Bóg przez Ciebie przemawia" (1991)
  • Henry-Stanislas-Athanase Joseph
    "Jak umknąć masonerii" (1902)
  • Janet Kirs
    "Jak współpracować z lesbijkami" (1994)
  • Victor Houet
    "Jak żyć na pokładzie swego jachtu" (1922)
Okładka tygodnika WPROST: 3/2003
Więcej możesz przeczytać w 3/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2003 (1051)

  • Wprost od cztelników 19 sty 2003 Listy od czytelników 3
  • Atak klonów 19 sty 2003 Zamiast powoływać specjalną komisję sejmową do zbadania afery Rywina, powinniśmy zaprosić do Polski agentów Muldera i Scully z "Archiwum X". 3
  • Peryskop 19 sty 2003 Obrońca prokurator Jeżeli dane uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje" - stanowi... 8
  • Dossier 19 sty 2003 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP "Gdybym ja do prokuratora szedł z każdą zasłyszaną plotką, to pół Warszawy miałoby już kłopoty. Gdybym mówił to, co słyszę o różnych sytuacjach rodzinnych, to ćwierć... 9
  • Z życia koalicji 19 sty 2003 Nie ma co, kto mieczem wojuje, ten od miecza ginie. Jeśli prawdą jest, że za aferą Rywina stoi ta osoba, co to wszyscy wiedzą, że z panem premierem bardzo się lubi, to dostanie za swoje. Po Warszawie krąży plotka, którą chce... 10
  • Z życia opozycji 19 sty 2003 Boski Tadeo Iwiński narzekał w TVN 24, jakie to teraz straszne czasy nadejdą. Po tym jak Michnik ujawnił kasetę z nagranym potajemnie Rywinem. - Oj, strasznie będzie - frasował się Tadeo. - Ludzie nie będą sobie ufać, będzie szukanie... 11
  • SPISKOWA TEORIA DZIEJÓW 19 sty 2003 Felieton Marka majewskiego 12
  • Playback 19 sty 2003 12
  • Niebezpieczny Watykan 19 sty 2003 Watykan, najmniejsze państwo na świecie (527 obywateli), jest krajem o jednym z najwyższych wskaźników przestępczości. Większość popełnianych tu przestępstw to kradzieże, tyle że ponad 90 proc. z nich nie jest zgłaszana albo... 12
  • Fotoplastykon 19 sty 2003 14
  • Poczta 19 sty 2003 Polski model grecki? Słuchając medialnych doniesień o efektach rozmów w Kopenhadze w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przeciętny obywatel może dojść do wniosku, że w kraju jest tylko jedna licząca się grupa... 16
  • Kadry 19 sty 2003 17
  • Kontratak kanclerza 19 sty 2003 Kto chce obalić Leszka Millera? 18
  • Porywacze Europy 19 sty 2003 Ludzie Człowieka Roku 2002: Leszek Miller i Günter Verheugen 22
  • Porywacze Europy - zdjęcia 19 sty 2003 Zdjęcia: Z. Furman, K. Mikuła, K. Pacuła, M. Stelmach 22
  • Terror City 19 sty 2003 Ponad sto miejscowości w Polsce terroryzują lokalne gangi 26
  • Ranking komend policji 19 sty 2003 Najlepiej pracuje policja w Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku i Lublinie 28
  • Bolszewicy sejmowi 19 sty 2003 Niech posłowie sfinansują mieszkania zastępcze dla tych, którzy nie będą płacić czynszu 32
  • Ryzykowna licytacja 19 sty 2003 Liderzy prawicy muszą w jakiś sposób odwojować przynajmniej część swego europejskiego ojcostwa 35
  • Giełda i wektory 19 sty 2003 Hossa Świat John Wayne Wall Street Eliot Spitzer, prokurator stanu Nowy Jork, został Człowiekiem Roku tygodnika "Sunday Times". Spitzer oskarżył o nadużycia m.in. Merrill Lynch, Credit Suisse First Boston, Citigroup, Morgan Stanley... 36
  • Biobubel 19 sty 2003 Po 1 lipca 2003 r. polscy rolnicy zaczynają objeżdżać mercedesami paliwonośne pola rzepaku i żyta. Sto, trzysta, siedemset tysięcy bezrobotnych, którzy znaleźli pracę na wsi, głosuje na PSL. Do budżetu co roku płynie dodatkowe 3 mld zł z podatków od 12 tys. nowo powstałych... 38
  • Krew, pot i maybach 19 sty 2003 Dlaczego nie da się zreformować Kołodki i naszego systemu podatkowego 46
  • Orły i sępy 19 sty 2003 Najlepsi i najgorsi menedżerowie świata według magazynu "Business Week" 50
  • Silnik i demokracja 19 sty 2003 Ustawa o biopaliwach to przykład, jak doraźna parlamentarna większość nie liczy się z większością społeczeństwa 54
  • Degrengolada stronnictwa 19 sty 2003 PSL odcina wieś od rynku 55
  • Supersam 19 sty 2003 Słodka Rossellini "Isabella" kusi swoją energią, jest ucieleśnieniem bogactwa i nowoczesności - opisuje swój nowy zapach aktorka Isabella Rossellini. Ta słodka, kwiatowo-orientalna kompozycja pachnie tajemnicą, w sam raz na... 56
  • Bądź polecony! 19 sty 2003 Rekomendacja staje się ważniejsza niż dyplom 58
  • Biblia dla naiwnych 19 sty 2003 Poradniki przedstawiają sztuczny świat ze sztucznymi problemami i w taki sam sposób jerozwiązują 62
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Czciciele bloku 19 sty 2003 Drogi Przyjacielu! Jak co roku prasa gwiazdkowo-noworoczna przyniosła wiele ciekawych wiadomości, a między innymi tę, że ulubionym deserem ministra Jerzego Szmajdzińskiego jest blok waniliowy. Ciekaw jestem, czy miałeś kiedykolwiek do czynienia z tym niezwykłym produktem,... 64
  • Jubileusz salonów 19 sty 2003 To dobrze, że w kraju Leppera wychodzą "Zeszyty Literackie" z podpisem "Warszawa - Paryż 65
  • Terenowe limuzyny 19 sty 2003 SUV-y to najlepiej sprzedające się obecnie samochody na świecie 66
  • Babcioterapia 19 sty 2003 Wnuki wychowywane przez babcie żyją dłużej 68
  • Druga płeć - Augusta National Golf Club 19 sty 2003 Jeśli są już "Monologi waginy", to i przeforsowanie teorii warg sromowych wydaje się możliwe. Tylko po co? 69
  • Hetman śmierci 19 sty 2003 Wiosną 1653 r. na pogrążone w wojnie domowej wschodnie kresy Rzeczypospolitej wkroczyła ośmiotysięczna polska dywizja. Na najechanej przez Polaków Bracławszczyźnie nie było jednak większych oddziałów Bohdana Chmielnickiego ani tatarskich czambułów. 70
  • Know-how 19 sty 2003 Słoneczna politechnika Fasada gmachu Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej zostanie wkrótce pokryta powłoką fotowoltaiczną. Utworzą ją moduły przetwarzające promienie słoneczne na prąd elektryczny. Na świecie ilość... 73
  • Zabójca w głowie 19 sty 2003 Złość, gniew i wrogość grożą śmiercią. Stres prowadzi do licznych chorób: zapalenia stawów, nadciśnienia i nowotworów. 74
  • Do DNA ludzkości 19 sty 2003 Pojęcie "rasa" zyskało podstawy naukowe 78
  • Hartowanie kurzem 19 sty 2003 Częste infekcje służą zdrowiu 80
  • Bez granic 19 sty 2003 Europa poniżej zera Fala mrozów przetoczyła się przez całą Europę. We Włoszech i Francji z zimna zmarło kilkanaście osób. Hiszpanie przygotowują się na wielkie śnieżyce. Na Ukrainie kilkadziesiąt miejscowości zostało... 82
  • Wojna światów 19 sty 2003 Trzeba zadbać o to, by każde życie poświęcone terroryzmowi było życiem zmarnowanym 84
  • Trojański koń saudyjski 19 sty 2003 Atak na Irak może nastąpić dopiero po powrocie z Mekki dwóch milionów muzułmanów 88
  • Pastwisko czarnej owcy 19 sty 2003 W poszerzonej Unii Europejskiej możemy udawać Greka 90
  • Książątka kapitalizmu 19 sty 2003 Dzieci chińskich komunistów zdobywają na Zachodzie doświadczenie, by w przyszłości przeistoczyć się z dzieci prominentów w prawdziwych kapitalistów. 92
  • Prezydent akrobata 19 sty 2003 Moskiewski trop Przeciwnicy nowego prezydenta, między innymi były premier Andrius Kubilius, oskarżają go o finansowanie kampanii wyborczej z rosyjskiego kapitału. 94
  • Cytat dyplomatyczny - Tak i nie 19 sty 2003 Program polityczny środowiska Radia Maryja nie jest "pochodną", lecz raczej zaprzeczeniem Ewangelii 95
  • Menu 19 sty 2003 Polska Janda jubileuszowa Pięćdziesiąte urodziny i 25-lecie pracy zawodowej Krystyna Janda uczciła rolą Arkadiny w "Mewie" Czechowa. Gra utalentowaną aktorkę, gwiazdę, co obie panie niewątpliwie łączy. Dlaczego jednak Arkadina... 96
  • Steczkowska szoł 19 sty 2003 Sylwester Latkowski obnaża miernotę estradowego towarzystwa wzajemnej adoracji 100
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 19 sty 2003 BETH GIBBONS & RUSTIN MAN Out of Season Wokalistka Portishead, formacji wiecznie nienasyconej w poszukiwaniach, oraz jeden z dźwiękowych malarzy bajkowej grupy Talk Talk, to musi być uczta dla zmysłów. I choć album sprzedaje się... 103
  • Sztuka cierpienia 19 sty 2003 Teatr i film pomagają zrozumieć chorobę i uzależnienie 104
  • Perły do lamusa? 19 sty 2003 "Porozmawiaj z nią" mówi nam: jest rodzaj miłości, uważany za nienormalny, który może być prawdziwą miłością 106
  • Co-media - Kliknijcie i módlcie się 19 sty 2003 Niedawno pewna moja znajoma stwierdziła, że w jednej chwili stała się bezideowa, bo zgubiła telefon tej właśnie sieci. I w gruncie rzeczy ta blondynka miała rację. W dawnych czasach ludzie różnili się wyznawanymi religiami, dziś różnią się przynależnością do sieci telefonii... 108
  • Ściganci 19 sty 2003 Mrozy przyszły takie, jakich od lat nie pamiętam, a zimy na Mazurach za mojego dzieciństwa były takie, że pękały drzewa w sadach i lasach 108
  • Organ Ludu 19 sty 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 109
  • Gangsta rap, czyli zmniejszanie 19 sty 2003 Płyta z głosem Rywina i ostro rapującym Michnikiem mogłaby się okazać hitem karnawału. Niestety, nagrania wysłucha tylko prokurator 110

ZKDP - Nakład kontrolowany