Prezydent akrobata

Prezydent akrobata

Moskiewski trop Przeciwnicy nowego prezydenta, między innymi były premier Andrius Kubilius, oskarżają go o finansowanie kampanii wyborczej z rosyjskiego kapitału.
Dokąd doleci Rolandas Paksas?
Rolandas Paksas (46 lat)
  • dwukrotnie premier Litwy (VI - X 1999 r. i X 2000 r. - VI 2001 r.)
  • były mer Wilna
  • jeden z założycieli i przewodniczący Litewskiej Partii Liberalno-Demokratycznej
  • w polityce zaledwie od 6 lat, wcześniej był przedsiębiorcą budowlanym
  • mistrz Związku Radzieckiego w akrobatyce lotniczej


Litwa ma teraz swojego Łukaszenkę - oznajmił w telewizji jeden z rozgoryczonych współpracowników odchodzącego prezydenta Valdasa Adamkusa. "Faszysta, nacjonalista, demagog, litewski Le Pen" - tak Rolandasa Paksasa określali jego przeciwnicy podczas kampanii przedwyborczej. - To się absolutnie nie zgadza z rzeczywistością. Wypowiedzi o jego nacjonalizmie to zwykłe wybiegi wyborcze, żeby zniechęcić do niego mniejszości narodowe. On nie ma żadnych fobii antypolskich - mówi "Wprost" Michał Mackiewicz, prezes Związku Polaków na Litwie, największej polskiej organizacji. Rejony solecznicki i wileński, zdominowane przez naszych rodaków, głosowały właśnie na Paksasa. W rejonie wileńskim Paksas zdobył 72 proc. głosów, a w solecznickim 81 proc., najwięcej na Litwie.

Propolski nacjonalista?
- Paksas rozumie nasze postulaty - uważa Waldemar Tomaszewski, prezes Akcji Wyborczej Polaków na Litwie (AWPL). Paksas był pierwszym merem Wilna, a później dwukrotnie premierem, który stworzył z AWPL koalicję rządzącą - najpierw w Wilnie, a potem w kraju w 2000 r.
- Rząd Paksasa przełamał izolację Polaków na Litwie - mówi Tomaszewski. Za rządów Paksasa Polacy mieli swojego wiceministra oświaty, wicenaczelnika powiatu wileńskiego i czterech spośród dwudziestu naczelników dzielnic w Wilnie. Rząd Paksasa przyjął też napisany przez Polaków i wart 60 mln euro program rozwoju gospodarczego rejonu wileńskiego, odrzucony wcześniej przez konserwatywny gabinet Gedyminasa Vagnoriusa. - Argument Vagnoriusa był taki, że program da Wileńszczyźnie autonomię gospodarczą i będzie oznaczać polską ekspansję gospodarczą na Litwie - mówi Tomaszewski. Adamkus jako prezydent również cieszył się uznaniem Polaków, choć jego notowania spadły po złożeniu podpisu pod ustawą ograniczającą prawa Polaków do podwójnego obywatelstwa.
Polacy liczą na przychylność Paksasa, wiedzą jednak, że prezydent ma na Litwie niewielki wpływ na politykę wewnętrzną. Tym bardziej że parlament i rząd są zdominowane przez jego przeciwników z socjaldemokracji. Może jednak wetować ustawy. W zamian za swoje głosy Polacy chcą, by Paksas nie podpisywał dwóch niekorzystnych dla mniejszości ustaw, nad którymi pracują parlamentarzyści - o mniejszościach narodowych i o oświacie.

Litewska zagadka
Stosunki polsko-litewskie nie powinny ucierpieć na wyborze Paksasa, mimo że jego pozycja w Warszawie nie jest tak mocna jak Adamkusa. Prezydent elekt już zapowiedział, że chce utrzymać dobre stosunki z naszym krajem. Zachowanie Paksasa na arenie międzynarodowej pozostaje jednak dla większości dyplomatów zagadką. Nowy prezydent prowadził kampanię krytyczną wobec UE, choć zarazem dzień po wyborze zapowiedział, że priorytetem jego polityki pozostanie wprowadzenie Litwy do UE i NATO. - Adamkusa wszyscy znaliśmy, a Paksasa nie znamy w ogóle. Jakim jest prezydentem, będzie można powiedzieć dopiero, gdy poznamy jego stosunek do ta-kich kwestii, jak Kaliningrad, mniejszości - choćby polska i rosyjska na Litwie - czy kwestia Holocaustu i restytucji mienia żydowskiego - mówi "Wprost" Jeffrey Simon z Institute for National Strategic Studies w Waszyngtonie. - Pamiętajmy, że świat był pełen rezerwy i krytycyzmu, gdy prezydentem Rumunii został Ion Iliescu, a prezydentem Polski Aleksander Kwaśniewski - dodaje waszyngtoński analityk.

Sponsorem Paksasa była litewsko-rosyjska firma Aviabaltica, która na dodatek sprzedawała śmigłowce do objętego międzynarodowym embargiem Sudanu. Politycy litewscy spekulują na temat udziału Łukoilu, rosyjskiego giganta paliwowego, w finansowaniu kampanii Paksasa. Na razie nie przedstawiono na to dowodów. Zdaniem politologów, Paksas zawdzięcza zaskakujący sukces wyborczy drogiej kampanii wyborczej, która według Kubiliusa kosztowała 10-15 mln litów (lit to mniej więcej równowartość złotego). - Nie mogę twierdzić, że pieniądze Paksasa są powiązane z rosyjskim kapitałem, ale jeżeli przypuszczenia się potwierdzą, nie wykluczam zmiany litewskiej orientacji politycznej - powiedział Kubilius w polskojęzycznym radiu Znad Wilii. Mackiewicz nie wątpi jednak w prozachodnią orientację nowego prezydenta. - Paksas jest bardziej prozachodni niż większość ludzi oskarżających go o zależność od Moskwy - mówi szef ZPL.

Interes z Paksasem?
Paksas, swego czasu mistrz ZSRR w akrobatyce samolotowej, w jakimś sensie przeniósł sposób działania z latania do polityki. Lubi spektakularne występy i ostre zwroty. Dwa razy ustępował z urzędu premiera. W karierze politycznej odszedł łącznie z siedemnastu stanowisk.

Robert Wylot
Współpraca: Monika Kołątaj
Okładka tygodnika WPROST: 3/2003
Więcej możesz przeczytać w 3/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
Współpraca:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2003 (1051)

  • Wprost od cztelników 19 sty 2003 Listy od czytelników 3
  • Atak klonów 19 sty 2003 Zamiast powoływać specjalną komisję sejmową do zbadania afery Rywina, powinniśmy zaprosić do Polski agentów Muldera i Scully z "Archiwum X". 3
  • Peryskop 19 sty 2003 Obrońca prokurator Jeżeli dane uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje" - stanowi... 8
  • Dossier 19 sty 2003 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP "Gdybym ja do prokuratora szedł z każdą zasłyszaną plotką, to pół Warszawy miałoby już kłopoty. Gdybym mówił to, co słyszę o różnych sytuacjach rodzinnych, to ćwierć... 9
  • Z życia koalicji 19 sty 2003 Nie ma co, kto mieczem wojuje, ten od miecza ginie. Jeśli prawdą jest, że za aferą Rywina stoi ta osoba, co to wszyscy wiedzą, że z panem premierem bardzo się lubi, to dostanie za swoje. Po Warszawie krąży plotka, którą chce... 10
  • Z życia opozycji 19 sty 2003 Boski Tadeo Iwiński narzekał w TVN 24, jakie to teraz straszne czasy nadejdą. Po tym jak Michnik ujawnił kasetę z nagranym potajemnie Rywinem. - Oj, strasznie będzie - frasował się Tadeo. - Ludzie nie będą sobie ufać, będzie szukanie... 11
  • SPISKOWA TEORIA DZIEJÓW 19 sty 2003 Felieton Marka majewskiego 12
  • Playback 19 sty 2003 12
  • Niebezpieczny Watykan 19 sty 2003 Watykan, najmniejsze państwo na świecie (527 obywateli), jest krajem o jednym z najwyższych wskaźników przestępczości. Większość popełnianych tu przestępstw to kradzieże, tyle że ponad 90 proc. z nich nie jest zgłaszana albo... 12
  • Fotoplastykon 19 sty 2003 14
  • Poczta 19 sty 2003 Polski model grecki? Słuchając medialnych doniesień o efektach rozmów w Kopenhadze w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przeciętny obywatel może dojść do wniosku, że w kraju jest tylko jedna licząca się grupa... 16
  • Kadry 19 sty 2003 17
  • Kontratak kanclerza 19 sty 2003 Kto chce obalić Leszka Millera? 18
  • Porywacze Europy 19 sty 2003 Ludzie Człowieka Roku 2002: Leszek Miller i Günter Verheugen 22
  • Porywacze Europy - zdjęcia 19 sty 2003 Zdjęcia: Z. Furman, K. Mikuła, K. Pacuła, M. Stelmach 22
  • Terror City 19 sty 2003 Ponad sto miejscowości w Polsce terroryzują lokalne gangi 26
  • Ranking komend policji 19 sty 2003 Najlepiej pracuje policja w Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku i Lublinie 28
  • Bolszewicy sejmowi 19 sty 2003 Niech posłowie sfinansują mieszkania zastępcze dla tych, którzy nie będą płacić czynszu 32
  • Ryzykowna licytacja 19 sty 2003 Liderzy prawicy muszą w jakiś sposób odwojować przynajmniej część swego europejskiego ojcostwa 35
  • Giełda i wektory 19 sty 2003 Hossa Świat John Wayne Wall Street Eliot Spitzer, prokurator stanu Nowy Jork, został Człowiekiem Roku tygodnika "Sunday Times". Spitzer oskarżył o nadużycia m.in. Merrill Lynch, Credit Suisse First Boston, Citigroup, Morgan Stanley... 36
  • Biobubel 19 sty 2003 Po 1 lipca 2003 r. polscy rolnicy zaczynają objeżdżać mercedesami paliwonośne pola rzepaku i żyta. Sto, trzysta, siedemset tysięcy bezrobotnych, którzy znaleźli pracę na wsi, głosuje na PSL. Do budżetu co roku płynie dodatkowe 3 mld zł z podatków od 12 tys. nowo powstałych... 38
  • Krew, pot i maybach 19 sty 2003 Dlaczego nie da się zreformować Kołodki i naszego systemu podatkowego 46
  • Orły i sępy 19 sty 2003 Najlepsi i najgorsi menedżerowie świata według magazynu "Business Week" 50
  • Silnik i demokracja 19 sty 2003 Ustawa o biopaliwach to przykład, jak doraźna parlamentarna większość nie liczy się z większością społeczeństwa 54
  • Degrengolada stronnictwa 19 sty 2003 PSL odcina wieś od rynku 55
  • Supersam 19 sty 2003 Słodka Rossellini "Isabella" kusi swoją energią, jest ucieleśnieniem bogactwa i nowoczesności - opisuje swój nowy zapach aktorka Isabella Rossellini. Ta słodka, kwiatowo-orientalna kompozycja pachnie tajemnicą, w sam raz na... 56
  • Bądź polecony! 19 sty 2003 Rekomendacja staje się ważniejsza niż dyplom 58
  • Biblia dla naiwnych 19 sty 2003 Poradniki przedstawiają sztuczny świat ze sztucznymi problemami i w taki sam sposób jerozwiązują 62
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Czciciele bloku 19 sty 2003 Drogi Przyjacielu! Jak co roku prasa gwiazdkowo-noworoczna przyniosła wiele ciekawych wiadomości, a między innymi tę, że ulubionym deserem ministra Jerzego Szmajdzińskiego jest blok waniliowy. Ciekaw jestem, czy miałeś kiedykolwiek do czynienia z tym niezwykłym produktem,... 64
  • Jubileusz salonów 19 sty 2003 To dobrze, że w kraju Leppera wychodzą "Zeszyty Literackie" z podpisem "Warszawa - Paryż 65
  • Terenowe limuzyny 19 sty 2003 SUV-y to najlepiej sprzedające się obecnie samochody na świecie 66
  • Babcioterapia 19 sty 2003 Wnuki wychowywane przez babcie żyją dłużej 68
  • Druga płeć - Augusta National Golf Club 19 sty 2003 Jeśli są już "Monologi waginy", to i przeforsowanie teorii warg sromowych wydaje się możliwe. Tylko po co? 69
  • Hetman śmierci 19 sty 2003 Wiosną 1653 r. na pogrążone w wojnie domowej wschodnie kresy Rzeczypospolitej wkroczyła ośmiotysięczna polska dywizja. Na najechanej przez Polaków Bracławszczyźnie nie było jednak większych oddziałów Bohdana Chmielnickiego ani tatarskich czambułów. 70
  • Know-how 19 sty 2003 Słoneczna politechnika Fasada gmachu Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej zostanie wkrótce pokryta powłoką fotowoltaiczną. Utworzą ją moduły przetwarzające promienie słoneczne na prąd elektryczny. Na świecie ilość... 73
  • Zabójca w głowie 19 sty 2003 Złość, gniew i wrogość grożą śmiercią. Stres prowadzi do licznych chorób: zapalenia stawów, nadciśnienia i nowotworów. 74
  • Do DNA ludzkości 19 sty 2003 Pojęcie "rasa" zyskało podstawy naukowe 78
  • Hartowanie kurzem 19 sty 2003 Częste infekcje służą zdrowiu 80
  • Bez granic 19 sty 2003 Europa poniżej zera Fala mrozów przetoczyła się przez całą Europę. We Włoszech i Francji z zimna zmarło kilkanaście osób. Hiszpanie przygotowują się na wielkie śnieżyce. Na Ukrainie kilkadziesiąt miejscowości zostało... 82
  • Wojna światów 19 sty 2003 Trzeba zadbać o to, by każde życie poświęcone terroryzmowi było życiem zmarnowanym 84
  • Trojański koń saudyjski 19 sty 2003 Atak na Irak może nastąpić dopiero po powrocie z Mekki dwóch milionów muzułmanów 88
  • Pastwisko czarnej owcy 19 sty 2003 W poszerzonej Unii Europejskiej możemy udawać Greka 90
  • Książątka kapitalizmu 19 sty 2003 Dzieci chińskich komunistów zdobywają na Zachodzie doświadczenie, by w przyszłości przeistoczyć się z dzieci prominentów w prawdziwych kapitalistów. 92
  • Prezydent akrobata 19 sty 2003 Moskiewski trop Przeciwnicy nowego prezydenta, między innymi były premier Andrius Kubilius, oskarżają go o finansowanie kampanii wyborczej z rosyjskiego kapitału. 94
  • Cytat dyplomatyczny - Tak i nie 19 sty 2003 Program polityczny środowiska Radia Maryja nie jest "pochodną", lecz raczej zaprzeczeniem Ewangelii 95
  • Menu 19 sty 2003 Polska Janda jubileuszowa Pięćdziesiąte urodziny i 25-lecie pracy zawodowej Krystyna Janda uczciła rolą Arkadiny w "Mewie" Czechowa. Gra utalentowaną aktorkę, gwiazdę, co obie panie niewątpliwie łączy. Dlaczego jednak Arkadina... 96
  • Steczkowska szoł 19 sty 2003 Sylwester Latkowski obnaża miernotę estradowego towarzystwa wzajemnej adoracji 100
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 19 sty 2003 BETH GIBBONS & RUSTIN MAN Out of Season Wokalistka Portishead, formacji wiecznie nienasyconej w poszukiwaniach, oraz jeden z dźwiękowych malarzy bajkowej grupy Talk Talk, to musi być uczta dla zmysłów. I choć album sprzedaje się... 103
  • Sztuka cierpienia 19 sty 2003 Teatr i film pomagają zrozumieć chorobę i uzależnienie 104
  • Perły do lamusa? 19 sty 2003 "Porozmawiaj z nią" mówi nam: jest rodzaj miłości, uważany za nienormalny, który może być prawdziwą miłością 106
  • Co-media - Kliknijcie i módlcie się 19 sty 2003 Niedawno pewna moja znajoma stwierdziła, że w jednej chwili stała się bezideowa, bo zgubiła telefon tej właśnie sieci. I w gruncie rzeczy ta blondynka miała rację. W dawnych czasach ludzie różnili się wyznawanymi religiami, dziś różnią się przynależnością do sieci telefonii... 108
  • Ściganci 19 sty 2003 Mrozy przyszły takie, jakich od lat nie pamiętam, a zimy na Mazurach za mojego dzieciństwa były takie, że pękały drzewa w sadach i lasach 108
  • Organ Ludu 19 sty 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 109
  • Gangsta rap, czyli zmniejszanie 19 sty 2003 Płyta z głosem Rywina i ostro rapującym Michnikiem mogłaby się okazać hitem karnawału. Niestety, nagrania wysłucha tylko prokurator 110

ZKDP - Nakład kontrolowany