Szkoła rynku

Szkoła rynku

Ponad dwieście polskich podstawówek uczy już na europejskim poziomie
Dziesięciu chętnych na miejsce przypadało w Niepublicznej Szkole Podstawowej nr 81 Fundacji Rodzice Dzieciom w Warszawie. Pięciu kandydatów na miejsce było w Szkole Podstawowej nr 6 w Lublinie, najlepszej publicznej szkole tego typu w mieście. Byłoby nawet ośmiu na miejsce, gdyby nie to, że zamiast 500 uczniów przyjęto 830. Ponad czterech chętnych na miejsce zgłosiło się do szkoły nr 162 w Warszawie, szkoły nr 3 we Wrocławiu, szkół
nr 6 i 45 w Szczecinie, niepublicznej Szkoły Podstawowej Atut Fundacji Edukacji Międzynarodowej we Wrocławiu czy prywatnej podstawówki Nasza Szkoła w Opolu. Najlepsze szkoły podstawowe są oblegane niczym cieszące się największą renomą uczelnie. Nic dziwnego: według badań CBOS, aż 75 proc. Polaków uważa, że dobra podstawówka ma największy wpływ na przyszłą karierę ich dzieci. Dlatego do najlepszych szkół podstawowych dzieci zapisywane są już trzy lata przed osiągnięciem wieku szkolnego.
Wybór dobrej podstawówki jest ważny także dlatego, że jej uczeń spędza tam ponad sześć tysięcy godzin. Jak zauważa
prof. Peter Drucker, uznawany w USA za guru zarządzania i organizacji, podstawówka jest w systemie kształcenia najważniejsza, bo może w największym stopniu wypaczyć ucznia, i to nieodwracalnie. - Jeśli edukację porównać do batalii, to podstawówka znajduje się na pierwszej linii frontu - mówi Maria Królikowska, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 6 w Lublinie. Rodzice mają już dość eksperymentów: wybierają najlepsze szkoły na podstawie rankingów i wyników testów kompetencji. Wymuszają one podnoszenie poziomu nauczania w szkołach, bo złe placówki po prostu pustoszeją, szczególnie w dużych miastach, co oznacza, że mogą przestać istnieć.
Wbrew zapisom konstytucji i deklaracjom socjalistycznych polityków edukacja nie jest egalitarna nawet na poziomie podstawówki. Jak pokazuje przykład Stanów Zjednoczonych, najbardziej efektywny jest system, w którym obok siebie działają szkoły elitarne i szkoły dla każdego. Najlepsi uczniowie tych drugich - tak było na przykład z byłym prezydentem Billem Clintonem czy koszykarzem wszech czasów Michaelem Jordanem - mają szansę dostać stypendia i przenieść się do lepszych szkół prywatnych (największą renomą cieszą się placówki prowadzone przez jezuitów i baptystów). To w gruncie rzeczy oznacza równe szanse. Jak mówi prof. Milton Friedman, noblista w dziedzinie ekonomii, na zasadach równości można uczyć tylko miernoty.

Reforma Handkego
Nieprzypadkowo najlepsze szkoły podstawowe są równie oblegane jak uczelnie. Oba typy placówek najlepiej przystosowały się do reguł wolnego rynku i konkurencji. Oznacza to, że obecnie najsłabszym ogniwem polskiego systemu edukacyjnego są szkoły średnie, co potwierdzają wyniki przeprowadzonych dwa lata temu próbnych testów nowej matury. Wykazały one, że co czwarty maturzysta nie poradził sobie ze sprawdzianem z matematyki, choć rozwiązanie już 30 proc. zadań wystarczało, by uzyskać pozytywną ocenę.
Reforma podstawówek to zasługa ekipy prof. Mirosława Handkego, pierwszego ministra edukacji w rządzie Jerzego Buzka. W jej sprawnym przeprowadzeniu pomógł też niż demograficzny oraz wysokie bezrobocie. Klasy są mniej liczne, więc dzieci mają lepszą opiekę. Z kolei obawa przed utratą pracy (a ponadto uzależnienie wysokości pensji od wykształcenia) sprawiła, że nauczyciele - jak żadna inna grupa zawodowa - zaczęli się dokształcać.
Świetnym posunięciem okazało się wprowadzenie testów kompetencyjnych na koniec szóstej klasy. Każdy uczeń musi napisać sprawdzian oceniany przez specjalistów spoza szkoły. Największym grzechem starego systemu było to, że zarówno ministerstwo, jak i kuratoria oraz nauczyciele unikali obiektywnej oceny poziomu nauczania, bali się wszelkich klasyfikacji i rankingów. Do dziś niektórzy nauczyciele starają się usprawiedliwiać marną jakość swoich szkół tym, że w publicznych podstawówkach nie wybiera się uczniów i są wśród nich dyslektycy, niepełnosprawni czy dzieci zaniedbane środowiskowo. - Nigdy nie uwierzę w to, że dzieci z popegeerowskich wsi są mniej zdolne. To kwestia jakości nauczycieli i szkoły. Ewidentnym tego dowodem są wyniki testów kompetencyjnych. Udało nam się uruchomić mechanizmy konkurencji i to jest najlepsza gwarancja podnoszenia poziomu kształcenia - zauważa prof. Mirosław Handke.

Równanie w górę
W największym stopniu poziom kształcenia zależy od programów i metodyki. Dobry wynik (36,2 pkt na 40 możliwych) uczniów Szkoły Podstawowej Atut Fundacji Edukacji Międzynarodowej we Wrocławiu to efekt autorskiego programu nauczania. - W naszej szkole sami uczniowie prowadzą czasem zajęcia, oczywiście pod nadzorem nauczyciela. Pozwala to dzieciom rozwijać talenty i uczyć się samodzielności - mówi Agnieszka Szajn, dyrektor szkoły Atut.
- Jeżeli nie matematyka, to sport, jeśli nie sport, to plastyka. Dzięki współzawodnictwu i przeróżnym konkursom dziecko gdzieś zaistnieje, zostanie docenione. W ten sposób polubi szkołę, będzie ambitne, nauczy się konkurować - mówi Włodzimierz Sacewicz, dyrektor Zespołu Szkół nr 1 (w tym Szkoły Podstawowej
nr 162) przy ul. Staffa w Warszawie (przeciętna 35,15 pkt w teście kompetencji). Najlepsze szkoły wcześnie uczą dzieci konkurowania. Jak zauważa Jolanta Garbarska, dyrektor Niepublicznej Szkoły Podstawowej nr 81 przy ul. Nowowiejskiej w Warszawie (średnia w teście kompetencji
- 36,27 pkt), rozwiązywanie testów już od czwartej klasy pomaga uczniom opanować stres. W efekcie sprawdzian na koniec szóstej klasy nie jest niczym nadzwyczajnym.
Szóstoklasiści z prywatnej podstawówki Nasza Szkoła w Opolu uzyskali przeciętnie 38,6 pkt na 40 możliwych, co jest najlepszym wynikiem w kraju. Zdaniem dyrektor Małgorzaty Świtały, za tym sukcesem kryje się skupienie na kreatywności i uczeniu logicznego myślenia - obok typowych przedmiotów uczniowie dużo grają w szachy.
Podstawówka rynkowa
Wyniki testów kompetencji pokazują, że niepubliczne szkoły podstawowe z reguły uzyskują lepsze wyniki kształcenia niż szkoły państwowe. - Powód jest banalny: im więcej rynku i konkurencji, tym lepsze efekty. Polscy politycy nie potrafią zrozumieć, że edukacja tak samo podlega prawom rynku jak każda inna dziedzina działalności. Na razie prywatna forma własności nie tylko wyraźnie wygrywa z publiczną, ale też w znacznie większym stopniu zapewnia równe szanse. Najwyższy czas skończyć więc z mitem bezpłatnej edukacji publicznej - apeluje Krzysztof Pawłowski, rektor Wyższej Szkoły Biznesu - National-Louis University w Nowym Sączu. Jest jeszcze jeden ważny powód: uczniowie lubią się uczyć w niepublicznych szkołach - z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Warszawski wynika, iż ponad 80 proc. dzieci (i ich rodziców) uczących się w szkołach niepublicznych jest zadowolona z nauki, zaś w wypadku szkół publicznych proporcje są dokładnie odwrotne.



UCZ SIĘ SAM!

Zajęcia pozaszkolne, na które uczęszczają uczniowie
języki obce 22 proc.
zajęcia sportowe12 proc.
korepetycje 8 proc.
zajęcia artystyczne 8 proc.
kursy komputerowe4 proc.
inne 2 proc.
na żadne 69 proc.

Źródło: CBOS, dane z 2002 r.

Dziesiątka wspaniałych
Najlepsze szkoły podstawowe na Mazowszu
1. Prywatna Szkoła Podstawowa nr 1 w Markach 37,33 pkt
2. Prywatna Szkoła Podstawowa nr 92 w Warszawie 36,43 pkt
3. Niepubliczna Szkoła Podstawowa nr 81 w Warszawie 36,27 pkt
4. Szkoła Podstawowa w Jeziorze 36,00 pkt
5. I Społeczna Szkoła Podstawowa w Radomiu 35,69 pkt
6. Prywatna Szkoła Podstawowa nr 41 w Warszawie 35,64 pkt
7. Prywatna Szkoła Podstawowa nr 114 w Warszawie 35,60 pkt
8. Szkoła Podstawowa w Żabiczynie 35,50 pkt
9. Społeczna Szkoła Podstawowa Integracyjna nr 100 w Warszawie 35,33 pkt
10. Społeczna Szkoła Podstawowa nr 12 w Warszawie (Wesoła) 35,23 pkt
Źródło: Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie, dane na podstawie testu kompetencyjnego dla szóstoklasistów

Wyniki pierwszego, przeprowadzonego przed rokiem testu kompetencyjnego szóstoklasistów pokazały, że dzieci w zamożniejszej, zachodniej Polsce (także w północnej Wielkopolsce), których rodzice są lepiej wykształceni, osiągnęły gorsze wyniki niż ich rówieśnicy z Kielecczyzny czy Podkarpacia.
- Lepiej poszło uczniom z regionów z niskim bezrobociem, z przewagą rodzinnych gospodarstw rolnych, ze społeczności bardziej zasiedziałych, z mniejszą liczbą rozwodów. Dzieci częściej spędzają tu czas w domu, z reguły mają rodzeństwo, częściej też mogą kontaktować się z dziadkami, znajdują lepsze oparcie w rodzinie, z którą mogą rozmawiać o niezrozumianych w szkole zagadnieniach - komentuje Tomasz Żukowski, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego.
Centralna Komisja Egzaminacyjna uznała za dobre osiągnięcia szóstoklasistów w czytaniu, pisaniu i korzystaniu z informacji. Jako zadowalające oceniono osiągnięcia w rozumowaniu. Najgorzej uczniowie radzili sobie z wykorzystaniem wiedzy w praktyce.

Podatek Łybackiej
Krystyna Łybacka, minister edukacji i sportu, nie tylko ogranicza swobodę w tworzeniu programów w szkołach prywatnych i ingeruje w zasady oceniania na świadectwach, ale zapowiedziała też opodatkowanie tych szkół. Jak zauważa Wojciech Starzyński, prezes Społecznego Towarzystwa Oświatowego, nowy podatek może spowodować podniesienie czesnego, a w efekcie przenoszenie dzieci do szkół publicznych. Na uczelniach wyższych można obniżać koszty kształcenia, ograniczając liczbę ćwiczeń, a zwiększając liczbę wykładów. W podstawówce są same ćwiczenia. Aż 60 proc. szkół podstawowych skupionych w Społecznym Towarzystwie Oświatowym utrzymuje się jedynie z czesnego, dotacji budżetowej i wpisowego. Pozostałe placówki pozyskują dodatkowe środki z różnego rodzaju działalności zarobkowej i od sponsorów. Otrzymują też darowizny od rodziców i gmin.
Okładka tygodnika WPROST: 35/2003
Więcej możesz przeczytać w 35/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 35/2003 (1083)

  • Wprost od czytelników 31 sie 2003, 1:00 Wyrób mlekopodobny Gratuluję artykułu "Wyrób mlekopodobny" (nr 32). To, co oferuje sieć handlowa, przeważnie nadaje się wyłącznie do oglądania, i to z daleka. Można jednak kupić normalną żywność - od... 3
  • Na stronie 31 sie 2003, 1:00 Wielu Polaków gustuje bardziej w płacowaniu niż w pracowaniu 3
  • Peryskop 31 sie 2003, 1:00 Prawdy kontra prawda - Prawda w sprawie Rywina jest jedna, więc i sprawozdanie powinno być jedno. Doszło jednak do tak wielu rozbieżności, że raczej nie uda się nam wypracować wspólnego stanowiska - mówi Zbigniew Ziobro,... 6
  • Dossier 31 sie 2003, 1:00 abp Józef GLEMP prymas Polski "Przepraszamy Pana Boga za to, że Owsiakowi nie udało się włączyć w nurt odrodzenia, że postawił znak zakazu na wejście Chrystusa do swego Woodstocku, a otworzył bramy dla wielu innych... 7
  • Poczta 31 sie 2003, 1:00 Z życia opozycji Dwa razy w rubryce "Z życia opozycji" (nr 32, nr 33) pojawiło się hasło: "Unia Wolności - partia ludzi o czystych Wujcach". Zdając sobie sprawę ze szczególnego charakteru tej rubryki, nie oburzam... 9
  • Kadry 31 sie 2003, 1:00 9
  • M&M 31 sie 2003, 1:00  SYDNEY, BERLIN, ŁÓDŹ Łódź, wbrew prezydentowi, się zgodziła - Niech no już się u nas odbywa ta parada techno. Wilk syty - owca cała, bo mając na względzie, że jest za późno - i tak parady nie będzie. 10
  • Pol odkrywca 31 sie 2003, 1:00 "Gazeta Wyborcza" zamieściła wywiad z wicepremierem i ministrem infrastruktury Markiem Polem. 10
  • Playback 31 sie 2003, 1:00 Leszek Miller, prezes Rady Ministrów, i Krzysztof Janik, minister spraw wewnętrznych i administracji 10
  • Z życia koalicji 31 sie 2003, 1:00 Minister Janik dokonaŁ wiekopomnego odkrycia. Wie już, skąd te zaciekłe ataki na rząd. "Bywa, że okazją do ataku są fochy jakiejś ustosunkowanej żony albo na przykład nieprzybycie któregoś z nas na jakieś przyjęcie, co... 12
  • Z życia opozycji 31 sie 2003, 1:00 Trwa wykryta przez Zbigniewa Wassermanna (PiS) akcja tajnych służb. Polega ona na lansowaniu Jana Rokity (PO) kosztem braci Kaczyńskich (bracia Kaczyńscy). Spisek jest ewidentny. Ostatnio na przykład pojawiły się pomysły, żeby Rokita... 13
  • Fotoplastykon 31 sie 2003, 1:00 14
  • Szkoła rynku 31 sie 2003, 1:00 Ponad dwieście polskich podstawówek uczy już na europejskim poziomie 16
  • Policyjna atrapa 31 sie 2003, 1:00 Czy mamy jeszcze policję? 20
  • Agencja Niebezpieczeństwa Wewnętrznego 31 sie 2003, 1:00 Zatrzymanie Jacka Kalasa było de facto uderzeniem w Krzysztofa Szwedowskiego, wiceprezesa NIK i byłego wiceszefa UOP 22
  • Dwie Polski 31 sie 2003, 1:00 Nasza wspólnota narodowa staje się fikcją 24
  • Futbol totalny 31 sie 2003, 1:00 Europejska superliga jedynym ratunkiem dla polskiej piłki 28
  • Powrót volkswagendeutschów 31 sie 2003, 1:00 Czy Polska zapłaci odszkodowania wysiedleńcom do Niemiec z lat 70. i 80.? 32
  • Nałęcz - Rozgrzewka 31 sie 2003, 1:00 W zgiełku naszych politycznych sporów trudniej będzie przypomnieć Europie, że bez Sierpnia �80 wyglądałaby inaczej 33
  • Giełda i wektory 31 sie 2003, 1:00 Hossa Świat Prostytutki przekwalifikowane Węgierskie Stowarzyszenie Ochrony Interesów Prostytutek wystąpiło o 300 tys. euro z unijnych funduszy przeznaczonych na pomoc dla przyszłych krajów członkowskich. Pieniądze miałyby... 34
  • Niewypał Kołodki 31 sie 2003, 1:00 Czy SLD rozbroi minę budżetową za pomocą młotka? 36
  • Warszawska ruletka 31 sie 2003, 1:00 W Stanach Zjednoczonych osobom zamieszanym w sprawę zniknięcia cudzych pieniędzy nie podaje się ręki 40
  • Wędka zza oceanu 31 sie 2003, 1:00 Amerykańska Polonia mogłaby inwestować u nas nawet 10 mld USD rocznie! 42
  • Kraj Wschodzącego Słońca 31 sie 2003, 1:00 Yoshiko Takahashi nie jest entuzjastyczną działaczką ruchu na rzecz ochrony środowiska, ale w ubiegłym roku zachwyciły ją panele słoneczne, które wytwarzają większość energii elektrycznej zużywanej w jej domu o powierzchni 120 m2 46
  • Balcerowicz wprost - Byt a świadomość 31 sie 2003, 1:00 Wzrost podatków hamuje rozwój gospodarki i zniechęca do powiększania legalnego zatrudnienia 48
  • 2 x 2 = 4 - Współczuję Gudzowatemu 31 sie 2003, 1:00 Spece od sprawiedliwości społecznej narażają Polskę na gigantyczne straty 49
  • Supersam 31 sie 2003, 1:00 Na spokojną podróż Lokomotiv to naturalny lek zapobiegający chorobie lokomocyjnej składający się ze sproszkowanego kłącza imbiru, który blokuje nudności i wymioty. Lokomotiv - w przeciwieństwie do leków syntetycznych... 50
  • McChleb 31 sie 2003, 1:00 Polski chleb może się stać narodowym produktem eksportowym jak węgierskie salami i włoskie spaghetti 52
  • Odroda tatczezne 31 sie 2003, 1:00 Nowy naród RP - Kaszubi 60
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza 31 sie 2003, 1:00 Piotrusiu! Jak i poprzednio, piszę do Cię z ziem korony świętego Stefana, skąd jeszcze przez tydzień nie zamierzam się ruszać 62
  • Druga płeć - No 31 sie 2003, 1:00 Na najpotężniejszą konkurentkę miłości wyrosła młodość. Jej kult, zwłaszcza dla kobiet, stał się zabójczy 63
  • Teatr wojny 31 sie 2003, 1:00 Żaden aktor nie wypadł na światowej scenie tak dobrze jak Hitler w 1938 roku Niemiecki wywiad radiowy zarejestrował w maju 1938 r. rozmowę telefoniczną Jana Masaryka, czeskiego ambasadora w Londynie, z prezydentem Czechosłowacji Edvardem... 64
  • Know - how 31 sie 2003, 1:00 Mózg z kreatyny Przyjmowanie stosowanej przez wielu sportowców kreatyny zwiększa sprawność umysłową osób nie jedzących mięsa. Badania przeprowadzone przez brytyjskich naukowców z University of Northumbria... 67
  • Chorobliwe lenistwo mężczyzn 31 sie 2003, 1:00 Andropauza to mit! 68
  • Nadciąga bóg wojny 31 sie 2003, 1:00 Zbliżenia Marsa i Ziemi już wielokrotnie miały zwiastować kataklizmy. 72
  • Zabić Parkinsona 31 sie 2003, 1:00 Czy terapie genowe to szaleńczy eksperyment? 74
  • Bez granic 31 sie 2003, 1:00 Wojna futbolowa "Nie możemy dopuścić, aby sąd decydował o kolejności w tabeli rozgrywek" - tak premier Włoch Silvio Berlusconi tłumaczył konieczność wydania przez rząd dekretu zabraniającego sądom cywilnym karnego... 76
  • Baas - Kaida 31 sie 2003, 1:00 Ludzie Saddama połączyli w Iraku siły z międzynarodówką terrorystyczną 78
  • Faszysta w Pałacu Elizejskim? 31 sie 2003, 1:00 "Płonącą jesień" zapowiada francuskiemu rządowi antyglobalista kryminalista José Bové 82
  • Boskie łzy 31 sie 2003, 1:00 W Kaliningradzie kradną, bo nie ma, a nie ma, bo kradną 84
  • Baranek Kaddafi 31 sie 2003, 1:00 Twarda polityka Białego Domu rzuciła libijskiego dyktatora na kolana 88
  • Menu 31 sie 2003, 1:00 Kraj Sopot komediowy Skaldowie, reprezentujący na sopockim festiwalu Nowy Jork (podczas koncertu Muzyka Świata), nawiązali do międzynarodowej tradycji imprezy. O związkach zespołu ze Stanami Zjednoczonymi miało świadczyć to, że mieszka... 90
  • Śmieszny strach 31 sie 2003, 1:00 Krwawe horrory stały się ulubionymi komediami nastolatków 92
  • Wenecki szpagat 31 sie 2003, 1:00 Wenecja, programowo antyhollywoodzka, zwycięzców wręcz popycha do Hollywood 94
  • Pieśnią i mieczem 31 sie 2003, 1:00 Już milion Polaków rocznie uczestniczy w inscenizacjach średniowiecznych bitew i rycerskich turniejach 96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 31 sie 2003, 1:00  STARSAILOR Silence Is Easy - ** Świat otrzyma ten album dopiero we wrześniu, ale my możemy już dziś odpalić walec i leniwym sierpniowym tempem odbyć brutalną przejażdżkę po nowym dokonaniu pięknych dwudziestoletnich z Albionu.... 97
  • Requiem dla łysej śpiewaczki 31 sie 2003, 1:00 "Skopię jej dupę"- zagroził Frank Sinatra Sinéad O'Connor po jej kolejnym wyskoku 98
  • Perły do lamusa? - Mały wielki świat 31 sie 2003, 1:00 Polacy, którzy mają opinię snobów, obecnie nie wiedzą, co się dzieje poza kinem komercyjnym 99
  • Co media - Po pierwsze: nie zapeszać! 31 sie 2003, 1:00 Jak się okazało, bezpośrednią przyczyną braku prądu w Ameryce była Północnoamerykańska Rada Niezawodności 100
  • Nowowizja - Ręce i kieszenie 31 sie 2003, 1:00 Zwykle kiedy kończą się wakacje, okazuje się, że jesteśmy bez grosza. 100
  • Organ Ludu 31 sie 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 35 (48) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 25 sierpnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Armia polska jest zwycięska Pepiki nie poznały się Dzisiaj już bez żadnych wątpliwości widać, że... 101
  • Skibą w mur - Chlup w dziób! 31 sie 2003, 1:00 Najnowsze badania naukowców wykazują, że wóda jest lepsza od witamin, seksu oralnego czy serialu "Klan" 102

ZKDP - Nakład kontrolowany