Narodowy Test Inteligencji

Narodowy Test Inteligencji

Dodano:   /  Zmieniono: 5
Zbadaj swoje IQ!
Czym jest inteligencja?
David Wechsler, twórca jednej z metod pomiaru inteligencji, określił ją jako "zdolność jednostki do podejmowania działań celowych, racjonalnego myślenia i do efektywnego radzenia sobie we własnym środowisku". Wyróżnia się trzy podstawowe formy inteligencji: praktyczną (umiejętność rozwiązywania konkretnych zagadnień), abstrakcyjną (zdolność operowania symbolami i pojęciami) oraz społeczną (umiejętność zachowania się w grupie). W połowie lat 90. wprowadzono pojęcie inteligencji emocjonalnej, czyli umiejętności empatii, opanowania, podejmowania szybkich i trafnych decyzji.
Według teorii Raymonda Cattella, istnieją dwa rodzaje inteligencji: płynna i skrystalizowana. Płynna inteligencja to ta, którą dziedziczymy. Należy do niej szybkość postrzegania, zdolność uczenia się, umiejętność logicznego myślenia, pamięć. To ten rodzaj inteligencji jest najczęściej badany w testach. Geny mają 40-80 proc. wpływu na poziom naszej inteligencji ogólnej. Pozostała część zależy od środowiska, wychowania, wykształcenia. Dziedziczona inteligencja płynna osiąga szczytowy rozwój między 20. a 25. rokiem życia. Wysoka inteligencja ogólna potrafi się utrzymywać aż do późnej starości dzięki drugiemu składnikowi - inteligencji skrystalizowanej. Na inteligencję skrystalizowaną składają się wiedza, doświadczenie i zdolność przewidywania. Cattell twierdzi, że jakość tej inteligencji zależy wyłącznie od treningu. Także inteligencję emocjonalną można w dużej mierze wykształcić. Przeciętny iloraz inteligencji wynosi 90-110.

Po raz pierwszy w Polsce każdy może sprawdzić swój poziom inteligencji. 19 października telewizja TVN oraz portal Onet.pl - pod patronatem tygodnika "Wprost" i "Gazety Wyborczej" - organizują Narodowy Test Inteligencji. Okaże się, czy blondynki są inteligentniejsze od policjantów, górale od nauczycieli, a kulturyści od polityków, czy odwrotnie. Testy IQ w telewizyjnym studiu będą rozwiązywać zespoły wybrane według takich kategorii, jak właśnie blondynki, policjanci, studenci, kulturyści, górale czy nauczyciele. W czasie programu swoją inteligencję przetestuje grupa VIP-ów, m.in. Małgorzata Domagalik, Jan Maria Rokita, Marek Borowski i Jerzy Pilch. Widzowie także będą mogli zbadać swoje IQ - przez Internet lub wysyłając SMS-y. Ostatecznie wyłoniona zostanie osoba, która otrzyma tytuł najinteligentniejszego Polaka.
W styczniu 2001 r. pierwsi badaniu inteligencji podczas telewizyjnego show na żywo poddali się Holendrzy. Co zaskakujące, w Holandii najlepszy wynik osiągnęli w testach rolnicy - przeciętnie aż 137 pkt. Po Holandii podobne testy przeprowadzono w Niemczech, Francji, Belgii, Włoszech, Hiszpanii, Austrii i Wielkiej Brytanii. Najlepszy dotychczas wynik uzyskali Brytyjczycy - 107 pkt. W pozostałych krajach średnie IQ wynosiło 98-102. W Wielkiej Brytanii okazało się, że lepiej w testach wypadły osoby powyżej 50. roku życia - 116 pkt - niż dwudziestolatkowie - średnio 107 pkt. W Niemczech najlepiej testy rozwiązywali nauczyciele - średnie IQ 119. U naszych zachodnich sąsiadów okazało się też, że osoby praworęczne radzą sobie lepiej z testami niż leworęczne. We Francji testy najlepiej rozwiązywali studenci - przeciętnie 122 pkt. Edward Miszczak, dyrektor programowy telewizji TVN, uważa, że Polacy nie będą w teście gorsi od innych nacji. Programy typu "Milionerzy" czy "Big Brother" udowodniły, że emocjonalnie i intelektualnie jesteśmy Europejczykami.

Gorsi od Niemców, lepsi od Francuzów
Aż 15,6 tys. dolarów, a nie 7,6 tys. dolarów (jak obecnie) wynosiłby u nas PKB na mieszkańca, gdyby wykorzystano inteligencję Polaków. Takie obliczenia zrobili psychologowie Richard Lynn i Tatu Vanhanen, autorzy pracy "Iloraz inteligencji a bogactwo narodów". Średnia inteligencja Polaków wynosi, według ich badań, 99. O dwa, trzy punkty wyprzedzają nas Niemcy, Austriacy czy Szwedzi, lecz razem z Węgrami zajmujemy najwyższe miejsce wśród krajów postkomunistycznych. Średni iloraz inteligencji Polaków jest wyższy niż Amerykanów, Australijczyków czy Francuzów. Lynn i Vanhanen tłumaczą wysokie miejsce Polaków i Węgrów (wyższe niż Czechów czy Niemców z byłej NRD) tym, że duża część społeczeństwa nie podporządkowała się systemowi, a nieustanna gra z nim prowadziła do rozwoju inteligencji.
W USA w wielu firmach przed przyjęciem do pracy przeprowadza się testy sprawdzające poziom inteligencji. Ekonomiści twierdzą, że ta pozytywna selekcja daje gospodarce 50-80 mld dolarów rocznie! W Polsce testy na inteligencję stosuje podczas rekrutacji m.in. filia koncernu Reckitt-Benckiser produkującego środki czystości. W innych firmach stosuje się testy badające inteligencję w tradycyjnym rozumieniu oraz tzw. inteligencję emocjonalną. Testy takie rozwiązują pracownicy polskich oddziałów PricewaterhouseCoopers, Procter & Gamble czy Unilever.
W naszym kraju nie sprawdza się systematycznie IQ uczniów liceów czy studentów. Wyrywkowe badania dowodzą, że w grupie licealistów najlepsze wyniki (średnia 122) osiągnęli uczniowie wyższych klas tzw. szkół społecznych: I Katolickiego LO im. Króla Jana III Sobieskiego w Bydgoszczy, Szkoły Europejskiej w Łodzi, I i XIV Społecznego Liceum w Warszawie. Pośród publicznych liceów najlepiej wypadli (średnia 118) uczniowie Liceum im. Mikołaja Kopernika w Warszawie, III LO im. Marynarki Wojennej w Gdyni, Szkoły Amerykańska w Warszawie, V LO im. Jakuba Jasińskiego we Wrocławiu, III LO im. Bohaterów Westerplatte w Gdańsku.


Co wpływa na poziom inteligencji?
Trudne warunki i konkurencja wpływają na poziom inteligencji - świadczy o tym przykład Hongkongu, Tajwanu i Singapuru. Wszędzie tam dominują Chińczycy, których iloraz inteligencji jest średnio o 5-7 punktów wyższy niż w Chinach. Narody, które najlepiej wypadły w badaniach Lynna i Vanhanena, żyją tam, gdzie warunki życia i gospodarowania oraz panujący system zmuszają do używania inteligencji. Tę regułę potwierdzają wyniki badań inteligencji pośród diaspory żydowskiej (średnia 113), ormiańskiej (111) czy palestyńskiej (110) prowadzonych przez prof. Roberta Howarda z University of New South Wales w Sydney. Żeby przetrwać w obcym, a często wrogim środowisku, przedstawiciele diaspory musieli być znacznie inteligentniejsi i kreatywniejsi niż miejscowa ludność.
Rewolucja przemysłowa zrodziła się w Anglii m.in. dlatego, że aby się rozwijać, trzeba było tam używać inteligencji - do tworzenia nowych wynalazków, prowadzenia zamorskiej ekspansji, poprawiania infrastruktury, rozwiązywania problemów społecznych. To nieustanne ćwiczenie inteligencji owocuje m.in. tym, że Brytyjczyków jest wyjątkowo dużo wśród noblistów (prawie setka na 750). Więcej jest tylko Amerykanów, ale wśród nich dominują potomkowie brytyjskich kolonizatorów Nowego Świata. Sprzyjające warunki życia czy posiadanie bogactw naturalnych nie tylko demoralizuje, ale i usypia umysły. W badaniach Lynna i Vanhanena obywatele opływającego w bogactwo ropy naftowej Kataru (21 tys. dolarów na mieszkańca) znaleźli się na 65. miejscu ze średnim IQ wynoszącym 78.
Badania prof. Roberta Howarda dowodzą, że w bogatych krajach, gdzie w największym stopniu zrealizowano idee państwa opiekuńczego, wzrost przeciętnej inteligencji został zatrzymany. Podczas gdy w Singapurze czy Korei Południowej, czyli państwach szybko się rozwijających, średni poziom inteligencji dzieci rośnie o prawie cztery punkty na dziesięciolecie, w Danii w ostatnich dwóch dekadach zanotowano spadek o cztery punkty średniej wyników testów na IQ. Także w Australii w ostatnich dwóch dekadach IQ się obniżyło - o 3 punkty. W USA, gdzie konkurencja i rywalizacja są istotą systemu społecznego, w ostatnich dwóch dekadach przeciętny poziom inteligencji wśród najaktywniejszej części społeczeństwa wzrósł aż o 20 punktów. Zdaniem prof. Howarda, inteligencja dzieci jest ściśle uzależniona od tempa rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, od żywotności społeczeństwa, konkurencyjności. - Świadomość, że ma się zapewniony godziwy poziom życia bez względu na wysiłek, nie wpływa na ludzi motywująco i nie dopinguje ich do konkurowania, więc w efekcie ich intelektualna sprawność maleje - mówi Robert Howard.
"W historii cywilizacji poczucie dobrobytu i doskonałości często prowadziło do dekadencji i upadku sprawności intelektualnej. Gdy imperium starożytnych Rzymian było potężne, stali się oni leniwi i zaczęli wynajmować Greków, by wykonywali za nich pracę umysłową. Potem była już tylko cywilizacyjna równia pochyła" - napisał prof. James Flynn z Uniwersytetu w Otago (Nowa Zelandia), który w połowie lat 80. pierwszy zauważył zjawisko przyrostu średniej IQ (nazwane później efektem Flynna) w krajach, które najszybciej się rozwijały. Jak twierdzi prof. Flynn, cywilizacyjne lenistwo intelektualne ludzi w państwach opiekuńczych może je doprowadzić do tego, co się stało w starożytnym Rzymie.

Inteligentni mongoloidzi
W pracy "Iloraz inteligencji a bogactwo narodów" Lynn i Vanhanen wykazali, że najwyższą średnią inteligencję mają mongoloidzi, czyli mieszkańcy Dalekiego Wschodu - Chińczycy, Koreańczycy, Japończycy (100-106). Prawie 100 uzyskali biali z Ameryki Północnej, Europy i Australii. Na kolejnych miejscach lokują się amerykańscy Indianie i niemongoloidalni mieszkańcy południowo-wschodniej Azji (85-95). Przeciętne IQ w krajach subsaharyjskiej Afryki wynosi zaledwie 70. Prof. Seymour Itzkoff, amerykański antropolog zajmujący się ewolucją inteligencji, tłumaczy te wyniki tym, że w erze lodowcowej na północy Europy i w zachodniej Azji dokonała się swoista selekcja pozytywna.
- Wysokie IQ białych i Azjatów ma swój początek w tamtych czasach: wówczas przeżyć mogli osobnicy najbardziej inteligentni - twierdzi Itzkoff. Mogli przetrwać, budując solidne domy i magazynując żywność, co uczyło ich planowania, racjonalnego gospodarowania, przyczyniło się do powstawania coraz bardziej skomplikowanych narzędzi. To osobnicy o wyższej inteligencji doprowadzili do przyspieszenia historii, na przykład 2,5 mln lat temu, gdy pojawiły się pierwsze kamienne narzędzia. Podobnie było 150-200 tys. lat temu, kiedy homo sapiens nauczył się mówić, a także przed 10-12 tysiącami lat, kiedy ludzie przestali żyć wyłącznie ze zbieractwa, zaczęli hodować zwierzęta i uprawiać ziemię.
Niski poziom inteligencji w subsaharyjskiej Afryce to efekt stosunkowo łatwych warunków życia w strefie podzwrotnikowej. Tam gdzie było ciepło i łatwo o pożywienie, inteligencja nie była potrzebna. Tę prawidłowość jeszcze dziś można obserwować wśród Europejczyków - Włosi z północnej części kraju mają IQ średnio o 7 punktów wyższe niż ich rodacy z południa, Szwedzi mają IQ średnio o 4 punkty wyższe od Hiszpanów, o 7 punktów wyższe od Portugalczyków i o 10 punktów wyższe od Greków.
Bogusław Pawłowski, antropolog z Uniwersytetu Wrocławskiego, zauważa, że trudne warunki klimatyczne, w których żyli Azjaci, wpłynęły u nich na lepszy rozwój inteligencji wzrokowo-przestrzennej. To nie przypadek, że Azjaci tak często wybierają na amerykańskich uczelniach kierunki techniczne i biologiczno-medyczne, a w swoich krajach doprowadzili do wysokiego rozwoju technologii.


Inteligentni żyją dłużej
Ludzie inteligentni rzadziej chorują i żyją dłużej - wykazały badania przeprowadzone w Szkocji przez zespół prof. Carole Hart z uniwersytetu w Glasgow. Wzięło w nich udział kilkadziesiąt tysięcy osób urodzonych w 1921 r., które w wieku szkolnym (w 1932 r.) zgodziły się poddać testom na inteligencję i zostały przebadane po siedemdziesięciu latach. Okazuje się, że najdłużej żyły te, które już w dzieciństwie wykazywały w testach wyższy iloraz inteligencji, a ich warunki bytowe były dużo gorsze niż rówieśników (wyższy o 15 punktów wynik testu zmniejsza ryzyko zgonu o 12 proc.).
"Ludzie inteligentni lepiej sobie radzą ze stresami i trudnymi sytuacjami życiowymi oraz częściej przestrzegają zachowań pro-zdrowotnych" - napisała prof. Carole Hart w podsumowaniu badań. Dzięki inteligencji możemy lepiej wykorzystać swój potencjał genetyczny. Taką zależność wykazały m.in. badania Zakładu Antropologii PAN we Wrocławiu.

Czy polityk musi być inteligentny?
Inteligencja nie jest ani jedynym, ani decydującym o sukcesie czynnikiem. Może o tym świadczyć przykład prezydenta Ronalda Reagana, którego IQ wynosił 105, a który był bodaj najwybitniejszym prezydentem USA w XX wieku. Wyjątki potwierdzają jednak regułę: John Adams miał iloraz inteligencji wynoszący 175 (podobnie jak Bill Clinton i Jimmy Carter), John Kennedy - 174, Richard Nixon - 155, Franklin D. Roosevelt - 147, Jerzy Waszyngton - 140, a Harry Truman - 132. IQ Napoleona wynosiło 145, a Hitlera - 141. Ludzie o wysokiej inteligencji przewodzili rewolucjonistom - IQ Robespierre'a oblicza się na 170, Marata na 170, Dantona na 155. Wysokie IQ (ponad 140) miał Lenin. Zdaniem prof. Czesława Nosala, psychologa z Politechniki Wrocławskiej, Leninowi sprzyjał w zdobyciu władzy niski poziom inteligencji Romanowów, których intelektualnie upośledzał system samodzierżawia. Gdy w Norymberdze zmierzono poziom IQ czołowych nazistów - najinteligentniejsi okazali się Dönitz, Schacht, Seyss-Inquart i Göring (ponad 140).
W wypadku polityków wysoka inteligencja ułatwia podejmowanie szybkich i trafnych decyzji strategicznych. Wysoki poziom IQ Napoleona pomógł mu podbić Europę, ale jego geniusz stał się pułapką, bo najchętniej słuchał samego siebie. Wśród wybitnych wojskowych wysoki iloraz inteligencji jest wręcz normą: gen. Norman Schwarzkopf, dowódca operacji "Pustynna burza", ma iloraz inteligencji wynoszący 170, Tommy Franks, dowódca wojsk w ostatniej kampanii irackiej - 155. IQ lorda Horatio Nelsona, jednego z najwybitniejszych dowódców floty, wynosiło 150.

Jak sobie radzą geniusze?
Osoby kwestionujące wpływ inteligencji na życie społeczeństw i jednostek często przywołują ludzi o wysokim IQ, którzy nic szczególnego w życiu nie osiągnęli. Amerykanka o rekordowym IQ (220) na co dzień pracuje w archiwum w jednej z bostońskich gazet. "Geniusz to ktoś, kto teoretycznie potrafi wszystko, ale praktycznie nie potrafi zarobić na życie" - powiedziała niedawno aktorka Joey Adams. To zależy od tego, czy i jak inteligencji się używa. Bill Gates (IQ 160) studiów co prawda nie skończył, ale później odnosił jeden sukces za drugim. Podobnie było z Paulem Allenem (IQ 160), współtwórcą Microsoftu.
Badania nad szczególnie inteligentnymi ludźmi nie potwierdzają tezy o ich życiowej nieporadności. Jeszcze w latach 20. prof. Lewis Terman, amerykański psycholog, zbadał 1500 dzieci z ilorazem inteligencji powyżej 135. Późniejsi badacze, w latach 60. i 70., śledzili losy tych małych geniuszy. Okazało się, że wśród nich było dziesięć razy więcej osób, które skończyły wyższe studia niż pośród ludzi o przeciętnym ilorazie inteligencji. Do połowy swojego życia ponad setka z nich znalazła się w wydaniach "Who is who in America", a ponad 90 proc. z nich wspięło się na szczyty w swoich profesjach.
19 października przekonamy się, czy w Polsce poziom inteligencji wzrasta, czy maleje. Czy najinteligentniejszy Polak będzie miał wyższe IQ niż pisarz Stanisław Lem (185) czy zbliżone do piosenkarki Madonny (140).


Jak zbadać swoje IQ z TVN i ONETem
Program Narodowy Test Inteligencji będzie audycją interaktywną. W telewizji TVN pojawią się pytania testu IQ, a telewidzowie będą mogli wpisywać odpowiedzi na specjalnych kartach rozwiązań dostępnych w tygodniku "Wprost" i "Gazecie Wyborczej". Rozwiązania można też wysyłać SMS-ami. SMS-em zwrotnym dostanie się swój wynik z obliczonym IQ. Wszystkie SMS-y wezmą udział w losowaniu nagrody (kultowy samochód marki Mini). Rejestrujemy się, wysyłając SMS na numer 7926 (koszt 10,98 zł) ze słowem "Test" i swoim wiekiem. W Narodowym Teście Inteligencji będzie można wziąć udział także online. Należy w tym celu wejść na stronę www.iq.onet.pl i uruchomić aplikację z testem. Najpierw trzeba wypełnić anonimową ankietę, a potem rozwiązać test i poznać swoje IQ.

Poczet najbardziej znanych mózgowców
  1. Niezwykli geniusze
    • Leonardo da Vinci
      wynalazca, artysta (Włochy) - 220
    • Johann Wolfgang Goethe
      pisarz (Niemcy) - 210
    • Emanuel Swedenborg
      filozof (Szwecja) - 205
    • Gottfried Wilhelm Leibniz
      filozof (Niemcy) - 205
  2. Najwięksi geniusze
    • John Stuart Mill
      filozof (Wielka Brytania) - 200
    • Isaac Newton
      fizyk (Wielka Brytania) - 190
    • Garri Kasparow
      szachista (Rosja) - 190
    • Benjamin Netaniahu
      polityk (Izrael) - 180
  3. Wielcy geniusze
    • Immanuel Kant
      filozof (Niemcy) - 175
    • Marcin Luter
      teolog (Niemcy) - 170
    • Karol Darwin
      biolog (Wielka Brytania) - 165
    • Wolfgang A. Mozart
      kompozytor (Austria) - 165
  4. Geniusze
    • Albert Einstein
      fizyk (USA) - 160
    • Stephen Hawking
      fizyk (Wielka Brytania) - 160
    • Mikołaj Kopernik
      astronom (Polska) - 160
    • Sharon Stone
      aktorka (USA) - 155
  5. Wybitnie uzdolnieni
    • Richard Nixon
      polityk (były prezydent USA) - 145
    • Adolf Hitler
      polityk (wódz III Rzeszy) - 141
    • Madonna
      piosenkarka (USA) - 140
    • Hillary Clinton
      polityk (senator USA) - 140

Ludzie Mensy
  • Ariadna Ciołkiewicz
    Ma 24 lata. Kończy psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jako wolontariuszka uczestniczyła w obozie dla dzieci niepełnosprawnych, na którym była instruktorką żeglarstwa. Pracuje z dziećmi z trudnych rodzin. Uprawia siatkówkę, żeglarstwo i strzelanie. Pisze wiersze, gra na fortepianie, wiolonczeli i gitarze. Maluje i interesuje się fotografią.
  • Katarzyna Gelio
    Ma 23 lata. W Mensie jest od roku. Test IQ poszła rozwiązać z ciekawości, nie wiedziała, że jej wynik przekroczy 140. Jest na piątym roku ekonomii. Pracuje w firmie komputerowej, marzy o pracy na giełdzie. W wolnych chwilach chodzi po górach, uprawia jogging, pływa, ćwiczy na siłowni. Fascynuje ją kultura japońska.
  • Daniel Bieńkiewicz
    Ma 27 lat. Skończył ekonomię. Pracuje w krakowskim ratuszu w referacie ds. integracji europejskiej. Pisuje do pism fachowych o problemach branży energetycznej. W szkole średniej śpiewał w operze, później był członkiem chóru gospel, a obecnie jest wokalistą w zespole jazzowym. Uprawia lekkoatletykę.
  • Tomasz Zdzierski
    Ma 30 lat. Jest żołnierzem zawodowym - kapitanem wojsk radiotechnicznych. Ukończył Wydział Elektroniki Wojskowej Akademii Technicznej i psychologię na Uniwersytecie Wrocławskim. Interesuje się teatrem, literaturą. Chce się wybrać do Tybetu.
  • Jacek Leluk
    Ma 47 lat. Skończył biochemię na Uniwersytecie Wrocławskim i na tej uczelni obronił doktorat oraz pracę habilitacyjną. W latach 80. spędził trzy lata w USA i Japonii, uczestnicząc w różnych projektach badawczych, które określa jako bioinformatykę. Obecnie pracuje na Uniwersytecie Warszawskim - w Międzywydziałowym Studium Modelowania Matematycznego i Komputerowego. Potrafi grać na 14 instrumentach, najlepiej na skrzypcach i instrumentach klawiszowych. Komponuje piosenki, maluje, chodzi po jaskiniach.

Mensa (łac., okrągły stół) jest stowarzyszeniem, które powstało w Oksfordzie w 1946 r. Została stworzona przez Rolanda Berrila, adwokata, i Lance'a Ware'a, naukowca i prawnika. Ich ideą było powołanie do życia stowarzyszenia ludzi legitymujących się wysokim ilorazem inteligencji (IQ). Inspiracją dla Berrila i Ware'a był pomysł prof. Cyrila Burta, psychologa i pedagoga, który chciał powołać towarzystwo, w którym iloraz inteligencji byłby ważniejszy od tytułów (w polskiej Mensie panuje niepisana zasada, że członkowie nie chwalą się nawzajem swoim IQ, by nie tworzyć wewnętrznej hierarchii).
Mensa jest stowarzyszeniem apolitycznym, nie jest związana z żadną partią polityczną, związkiem religijnym czy Kościołem. Jedynym warunkiem kwalifikującym do członkostwa w Mensie jest zdanie organizowanego przez nią testu z wynikiem umieszczającym osobę zdającą w 2 proc. populacji o najwyższym ilorazie inteligencji. Statut Mensy definiują trzy cele: odkrywanie i pielęgnowanie inteligencji człowieka dla dobra ludzkości, popieranie badań naukowych określających charakter, rodzaj oraz zastosowanie ludzkiej inteligencji, a także stwarzanie dla swoich członków korzystnego środowiska intelektualnego. Najbardziej znanymi twórcami testów Mensy są Alfred Binet, David Wechsler i Raymond Cattell. n
Więcej możesz przeczytać w 42/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 5

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2003 (1090)

  • Wprost od czytelników19 paź 2003Zwyczajni ludzie Jestem pełen uznania dla postaci przywołanych w artykule "Zwyczajni ludzie" (nr 39). Nie są to jednak zwyczajni ludzie - jak pisze Szewach Weiss - ale jednostki wybijające się w świecie. Powinno się stworzyć...3
  • Na stronie - Cogito ergo sumuję19 paź 2003Kupienie portfela za ostatnie pieniądze to najlepsza decyzja u progu bankructwa.3
  • Peryskop19 paź 2003Rolandem w Millera? 1 października Polscy żołnierze znajdują w pobliżu miejscowości Hilla w Iraku cztery rakiety typu Roland produkcji francusko-niemieckiej i detonują je. "Wiadomości" TVP informują, że pociski trafiły do...8
  • Dossier19 paź 2003Adam MICHNIK redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" Marek BEYLIN publicysta "Gazety Wyborczej" "Projekt podziału władzy w europejskiej konstytucji przywraca Francji i Niemcom dominującą pozycję w unii. Co gorsza,...9
  • Poczta19 paź 2003Strefa wstydliwa Fotoplastykon Henryka Sawki o strefach odpowiedzialności w Iraku (nr 40) znakomicie komentuje zjawisko pijaństwa w wojsku. Z problemem alkoholizmu stykałem się wielokrotnie podczas służby. Chcę jednak podkreślić, że są...11
  • Kadry19 paź 200311
  • M&M19 paź 2003PRAWDA CZASU, PRAWDA EKRANU Przesłuchiwani oraz nie przesłuchiwani, rządzący i rządzeni, trzeźwi i "nachlani", wszyscy kłamią. Więc nie chcę z tobą gadać, wybacz, ty tam w lustrze... No, chyba że golniesz wykrywacz.12
  • Playback19 paź 200312
  • Kurnik kłamie19 paź 2003Roman Kurnik, były doradca szefa MSWiA Krzysztofa Janika, podał nieprawdziwe informacje w oświadczeniu majątkowym - uznała warszawska prokuratura i wszczęła śledztwo.12
  • Z życia koalicji19 paź 2003Potrzebny nie lada fachowiec, bo szef Narodowego Funduszu Zdrowia musi na zdrowiu się znać i na finansach, no i być menedżerem. Twardy orzech do zgryzienia... Właściwie jedyni, jacy nam przychodzą do głowy, to Jamroży i Wieczerzak: i...14
  • Z życia opozycji19 paź 2003Na gruzach ekologicznej frakcji Unii Wolności powstała nowa partia. Zwie się Zieloni 2004. W jej skład wchodzą nie tylko ekologowie, ale też feministki oraz mniejszości seksualne. By ustrzec się dyskryminacji, wszelkie władze partii...15
  • Fotoplastykon19 paź 200316
  • Terminator Hausner19 paź 2003W październiku 2003 r. socjalizm w Polsce wszedł w tę fazę choroby, która kończy się śmiercią18
  • Rada biznesu19 paź 2003Rozmowa z dr. Janem Kulczykiem, prezesem Polskiej Rady Biznesu21
  • Gilotyna budżetowa19 paź 2003Albo zmniejszymy dług publiczny, albo wynagrodzenia budżetówki i emerytury będą niższe o 20 proc.22
  • Gambit Kurczuka19 paź 2003Strzelając w Sobotkę przeciwnicy Millera w SLD celują w niego samego.24
  • Marsjanie atakują!19 paź 2003Z partią Zieloni 2004 będzie głupiej, ale za to szykowniej26
  • Pomniejszanie mniejszości19 paź 2003Niemcy nie wypełniają zobowiązań przyjętych wobec polskiej mniejszości30
  • Pralka filmowa II19 paź 2003Sporami o rzeczy drugorzędne TVP chce się wykpić od odpowiedzialności za tuczenie firmy Lwa Rywina34
  • Nałęcz - Spalona ziemia19 paź 2003Właściciel Tele-Foniki w barbarzyński sposób niszczy fabrykę w Ożarowie36
  • Zawracanie gitary - Kobieta ze służby19 paź 2003Pomysł uczłowieczenia socjalizmu trafił w sedno partyjnego zamówienia36
  • Giełda i wektory19 paź 2003Hossa Świat Państwo JukosSibnieft Rosyjskie koncerny paliwowe Jukos i Sibnieft poinformowały o sfinalizowaniu fuzji. W jej wyniku powstanie JukosSibnieft. Firmy połączyły się, wymieniając 72 proc. i jedną akcję Sibnieftu na 26,01 proc....38
  • Kabel u szyi19 paź 2003Ożarów ciągnie na dno Bogusława Cupiała, a on sam - banki40
  • Hydrocud prywatyzacji19 paź 2003Jak przemienić pół tablicy Mendelejewa w wodę do picia44
  • Kokosy z hektara19 paź 2003Mannę z Brukseli i naszych kieszeni załatwia rolnikom rząd46
  • Po liczydło do głowy19 paź 2003Jak legalnie ograć zbyt pazernego fiskusa48
  • Kuczmokracja19 paź 2003Odejście obecnego prezydenta Ukrainy zapoczątkuje wojnę domową oligarchów52
  • Załatwione odmownie - Kłopoty z pamięcią19 paź 2003"Fachowcy" z SLD sięgnęli po to, czego nie zdążyli zapomnieć z czasów PRL - po centralizację56
  • Supersam19 paź 2003Fulvia - reaktywacja 40 lat po debiucie pierwszej generacji lancii fulvii i 31 lat po zwycięstwie tego auta w Rajdzie Monte Carlo na rynku może się pojawić nowa fulvia coupé. Na razie jest to samochód koncepcyjny, ale już...58
  • Narodowy Test Inteligencji19 paź 2003Zbadaj swoje IQ!62
  • Ekran osobisty - Piękni i niemi19 paź 2003Polacy wierzą w to, iż uroda daje szczęście, ale zapominają, że przystojni ludzie to osoby z grupy wysokiego ryzyka71
  • Zabójcze państwo opiekuńcze19 paź 2003Państwo socjalne wychowało egoistów, których we Francji nazywa się eufemistycznie indywidualistami72
  • Czerwone cienie papieża19 paź 2003Jan Paweł II na celowniku mordercy księdza Popiełuszki74
  • Know-how19 paź 2003Ochrona przed zawałem Lek stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego może w ciągu czterech lat nawet o 65 tys. zmniejszyć w Polsce liczbę zawałów serca i zgonów spowodowanych chorobami sercowo-naczyniowymi. - To kolejny...79
  • Schabowy najwyższego ryzyka19 paź 2003Dieta Kwaśniewskiego grozi zawałem serca i udarem mózgu80
  • Nadprzewodnicy nauki19 paź 2003Aż sześciu z siedmiu badaczy uhonorowanych Nagrodą Nobla w medycynie i naukach ścisłych ma obywatelstwo amerykańskie84
  • Bez granic19 paź 2003Stringi, które dzielą W reklamach od dawna wykorzystywane są nagość i seks. Sposób, w jaki swoje majtki zareklamowała firma Triumph, zbulwersował jednak zwykle tolerancyjnych w tych sprawach Francuzów. Reklamą nowej...88
  • Chiracoschröderoland19 paź 2003Powstanie EWG bis i wyrzucenie projektu eurokonstytucji do kosza leży w naszym narodowym interesie90
  • Mister Kalifornia19 paź 2003Nie udało się demokratom uczynić ze Schwarzeneggera szwarccharakteru94
  • Gra w Nobla19 paź 2003Dlaczego papieżowi nie przyznano Pokojowej Nagrody Nobla?98
  • Führer z kołchozu19 paź 2003Na nowej granicy Europy Wprost i The Times100
  • Menu19 paź 2003Polska Z "Opentańcem" na podbój świata Chcę opętać tym spektaklem całą Europę - mówi producent "Opentańca" Marcin Perzyna. "Opentaniec" to musical zrealizowany z rozmachem, którego nie...104
  • Piekło pod habitem19 paź 2003Kościół czeka na swego Giulianiego, który ogłosi "zero tolerancji" dla zła dziejącego się w parafiach i diecezjach106
  • Wenus na stosie19 paź 2003Botticelli najpierw uwolnił malarstwo od religijnego brzemienia, a potem jeszcze silniej mu się poddał110
  • Na każdy temat19 paź 2003Widzowie, a nie nadawcy, będą układać program telewizyjny112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego19 paź 2003Adrianna Biedrzyńska Ada - Debiut Połówka romantyczno-fiskalnego duetu ze sfer show- -biznesowych przemówiła fonograficznie w znakomitym momencie. Dziś każdy Polak wie, kim jest pani Ada. Słowiańska wersja Bonnie i Clyde'a lub...113
  • Seksopera19 paź 2003Biografia Billa Clintona przegrywa z autobiografią jego żony114
  • Nowowizja - Gazeta w niebezpieczeństwie19 paź 2003Do typowych scen w kryminałach typu chandlerowskiego należy wstępna rozmowa detektywa i klienta, w której bohater, przyjmując zlecenie, zastrzega, że jeśli raz podejmie się jakiejś sprawy, to doprowadzi ją do końca niezależnie od tego, czy będzie...116
  • Szkiełko w oku - Paluch boży19 paź 2003Jeremi Przybora powiedział kiedyś: "Kobieta to największy przyjaciel człowieka"116
  • Organ Ludu19 paź 2003TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 42 (55) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 13 października 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Emeryci i renciści popierają nowe propozycje rządu Plan Hausnera - szansą dalszego wzrostu! Rząd...117
  • Skibą w mur - Poezja pożera przestrzeń19 paź 2003Błok, Majakowski, Broniewski, podani w tramwaju z samego rana, mogą się okazać lepsi niż piwo czy piguły na kaca118