Hydrocud prywatyzacji

Hydrocud prywatyzacji

Jak przemienić pół tablicy Mendelejewa w wodę do picia
Zawiera pół tablicy Mendelejewa szkodliwych pierwiastków, a na dodatek bakterie chorobotwórcze. Dopuszczalne normy zdrowotne przekraczane są o kilkaset procent. W Polsce kontroluje się, czy woda odpowiada tylko kilkunastu spośród 62 norm jakościowych i zdrowotnych - tak NIK ocenił to, co na ogół cieknie z naszych kranów. Dwie trzecie zasobów tzw. wody pitnej w kraju nie nadaje się do spożycia. W dodatku w większości miast ceny wody rosną aż o ponad 30 proc. rocznie. Dlaczego? Woda w Polsce, uważana za tzw. dobro społeczne, jest bowiem niemal w całości państwowa. Tymczasem tam, gdzie ją sprywatyzowano, stawała się czystsza i tańsza.
Przykład można znaleźć w Indiach. Kailash Soni, dyrektor Radius Water Limited (RWL), kupił od państwa 23,6 km rzeki Seonath nieopodal miasta Durg. Koncesję przyznano mu na 22 lata. Już teraz RWL dostarcza 4 mld l wody dziennie. Metr sześcienny prywatnej wody kosztuje jedynie 12 rupii (0,2 euro). To prawie czterokrotnie mniej od stawki pobieranej przez przedsiębiorstwo państwowe na przykład w regionie Bombaju. Firma Kailasha Soniego zainwestowała równowartość 7,45 mln euro w zaporę. W ciągu 20 lat zysk z przedsięwzięcia powinien przekroczyć 100 mln euro. Odbiorcy są zachwyceni. Działające w regionie fabryki LNG Bhilwara, Khoday Distilleries i Western Foods dzięki prywatyzacji rzeki zyskały dostawcę pewnego i zapewniającego wodę bez awarii oraz tańszy surowiec do produkcji. W Polsce tymczasem wodę sprywatyzowano zaledwie w kilku miejscowościach.

Wodociąg giełdowy
Największe inwestycje w wodociągi publiczne na świecie zostały poczynione na przełomie XIX i XX stulecia. Pieniądze wyłożyły władze lokalne i firmy prywatne, a użytkownicy zostali obłożeni podatkami lokalnymi. W kolejnych latach tworzono historię marnotrawstwa. Rozwój miast spowodował nie kontrolowany rozrost sieci wodociągowej. Wszędzie na świecie gigantyczne systemy dystrybucji wody pitnej i przemysłowej były źle zarządzane, a przez to stawały się deficytowe i musiały być finansowane z budżetu centralnego. Przez państwowe dziurawe rurociągi wyciekały miliony hektolitrów wody. Podatnicy płacili, a na trwonienie cennych zasobów przymykano oko. W latach 70. obudzili się Brytyjczycy, którzy przygotowywali się wówczas do członkostwa w Unii Europejskiej. Koszty dostosowania się do unijnych standardów oceniano wtedy na 80 mld USD. Rząd szukał za wszelką cenę oszczędności. Okazało się, że jedynym rozwiązaniem była powszechna prywatyzacja usług komunalnych. Po przekazaniu w prywatne ręce sektora gazowego i energetycznego przyszła kolej na wodny. Jego restrukturyzację rozpoczęto w 1988 r. Rok później akcje państwowego przedsiębiorstwa zarządzającego rzekami - National Rivers Authority - były po raz pierwszy notowane na londyńskiej giełdzie. Udziały lokalnych dostawców wody również wystawiono na sprzedaż.
Kiedy firmy prywatne dostarczały już 25 proc. brytyjskich zasobów wody, przedsiębiorstwa te postanowiły rozpocząć ekspansję międzynarodową. Severn Trent Water International, jeden z dziesięciu byłych państwowych molochów, jest dzisiaj firmą globalną. Z jego usług korzysta nie tylko 8 mln odbiorców w angielskim centrum przemysłowym Midlands, ale także konsumenci w Belgii, Niemczech, Portugalii, Włoszech oraz USA. Brytyjski sukces zainspirował inne kraje, także na wschodzie Europy. Powodzeniem zakończyła się modernizacja sieci wodociągowej w Petersburgu. Rosyjska woda stała się zdatna do picia, a przedsiębiorstwa wodociągowe zyskały finansową autonomię. Powolne uwolnienie rynku wody następuje także w Azerbejdżanie i Gruzji.

Drogi ściek z kranów
Niemal połowa warszawiaków używa do gotowania wyłącznie wody ze studni oligoceńskich. - Zazwyczaj piję tylko wodę mineralną - przyznaje Jan Chojnacki z SLD, wiceszef sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, która ma zorganizować na początku przyszłego roku debatę na temat jakości wody i sposobów jej poprawienia. Ostatni raport NIK na ten temat stwierdza, że ponad dwie trzecie wody pitnej w Polsce nie nadaje się do spożycia! Normy zanieczyszczeń przekroczone są w wodzie cieknącej z kranów w polskich miastach nierzadko o kilkaset procent. - W starych rurach zgromadziły się osady, które przy zwiększeniu ciśnienia wody odpadają, wtórnie ją zanieczyszczając - tłumaczy prof. Karol Kuś, kierownik Zakładu Wodociągów i Kanalizacji na Politechnice Śląskiej. - Sytuacja by się zmieniła, gdyby sieć była wymieniana sukcesywnie - dodaje. W Unii Europejskiej co roku modernizuje się 1,5-2 proc. rur wodociągowych. W Polsce ten wymóg spełnia zaledwie kilka przedsiębiorstw wodociągowych. Z powodu zapóźnień cywilizacyjnych wciąż korzysta się u nas z rur azbestowo-cementowych, a nawet ołowianych!
Ceny wody mimo jej złej jakości systematycznie rosną. Powód? Ustalane są urzędowo. Przedsiębiorstwa komunalne wykorzystują pozycję monopolisty i obciążają mieszkańców coraz większymi opłatami. W Bydgoszczy, Sosnowcu i Szczecinie ceny wody w 2000 r. podwyższono o ponad 35 proc.! Dodatkowo w wielu wypadkach pobór wody jest nielegalny, jednak chaos administracyjny powoduje, że niezwykle trudno znaleźć winowajców. Zarządzanie gospodarką wodną to szczyt niegospodarności. Nie kontrolowana ilość wody wypływa z dziurawych rur do ziemi. Nikt nie zamierza ukrócić tego marnotrawstwa. Nic dziwnego - wszelkie koszty funkcjonowania państwowej, niesprawnej sieci wodociągowej pokryją z nawiązką jej użytkownicy.

Źródło nadziei
Prywatne firmy zainwestowały w wodociągi zaledwie w pięciu polskich miastach: Gdańsku, Bielsku-Białej, Tarnowskich Górach, Głogowie i Dąbrowie Górniczej. Jedną z nich jest RWE Aqua, firma, która w ubiegłym roku nabyła 34 proc. udziałów w dąbrowskim przedsiębiorstwie wodociągów i kanalizacji. Francuska grupa Saur International kupiła udziały gdańskich wodociągów już 11 lat temu. Od tamtej pory znacznie poprawiła się jakość wody i efektywność oczyszczania ścieków. Modernizacja sieci wodociągowej zmniejszyła straty wody o mniej więcej 50 proc.! Dzięki temu ceny wody rosły wolniej niż inflacja mimo wysokich wydatków firmy na inwestycje.
- Zaangażowanie prywatnych firm w przedsiębiorstwa wodociągowe może być najlepszym sposobem na poprawę jakości wody. Obawiam się, że Polska nie wykorzysta przysługującej jej unijnej pomocy, ponieważ część pieniędzy gminy muszą wygospodarować z własnych budżetów, a komunalne kasy świecą pustkami - przekonuje Cezary Krzepina z RWE Aqua. - Tylko prywatyzacja gospodarki wodnej rozbije miejskie monopole, co doprowadzi do obniżki cen wody - dodaje Rafał Zagórny, poseł PO. Prywatyzacją muszą być zainteresowane obie strony - gminy i inwestorzy. Władze nie chcą się jednak pozbywać dochodowych firm, których zyski pozwalają łatać gminne budżety. To swoisty wodny pat, tylko że w szachach obie strony dostają po pół punktu, a z powodu pata między gminami i inwestorami przegrywają konsumenci, czyli wszyscy.


Koktajl z kranu
Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła w dwudziestu miastach 105 badań wody z hydrantów w centralnych punktach sieci wodociągowej, zaworach głównych w budynkach i kranach u odbiorców.
  • Szczecin
    Normy przekroczono w czterech próbach na dziewięć przeprowadzonych. Badana woda była nieprzejrzysta (wskaźnik mętności próbki był wyższy o 1400 proc. od dopuszczalnego), miała niewłaściwą barwę (o 33 proc. różniła się od dozwolonej), zawierała zbyt wiele żelaza (120 proc., 145 proc., 175 proc. i 950 proc. ponad normę) i manganu (60 proc. i 40 proc. ponad normę).
  • Radom
    Normy przekroczono w trzech próbach na sześć przeprowadzonych. W wodzie znaleziono za dużo bakterii (ich liczba w temperaturze 22°C była o 770 proc. i 900 proc. większa niż dopuszczalna), m.in. E. coli (170 proc. ponad normę). Pobrana woda była zbyt mętna (dozwolony wskaźnik przewyższono o 100 proc.) i zawierała za dużo metali - żelaza (o 50 proc.), manganu (o 40 proc. i 60 proc.).
  • GdaŃsk
    Normy przekroczono w trzech próbach na dwanaście przeprowadzonych. Woda była nieprzejrzysta (200 proc. ponad dopuszczalny wskaźnik mętności), znajdowało się w niej za dużo żelaza (o 950 proc.), manganu (o 660 proc. i 740 proc.) i w temperaturze 22°C - bakterii (o 9 proc.).
  • Kraków
    Normy przekroczono w dwóch badaniach na trzy przeprowadzone: w wodzie o temperaturze 37°C było zbyt dużo bakterii (o 80 proc. i 65 proc.).
  • Sosnowiec
    Wodę badano trzykrotnie - w dwóch pobranych próbkach stwierdzono zbyt wysoki poziom ołowiu (przewyższający normę o 60 proc.). Źródło: Najwyższa Izba Kontroli, 2002 r.
Okładka tygodnika WPROST: 42/2003
Więcej możesz przeczytać w 42/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2003 (1090)

  • Wprost od czytelników 19 paź 2003 Zwyczajni ludzie Jestem pełen uznania dla postaci przywołanych w artykule "Zwyczajni ludzie" (nr 39). Nie są to jednak zwyczajni ludzie - jak pisze Szewach Weiss - ale jednostki wybijające się w świecie. Powinno się stworzyć... 3
  • Na stronie - Cogito ergo sumuję 19 paź 2003 Kupienie portfela za ostatnie pieniądze to najlepsza decyzja u progu bankructwa. 3
  • Peryskop 19 paź 2003 Rolandem w Millera? 1 października Polscy żołnierze znajdują w pobliżu miejscowości Hilla w Iraku cztery rakiety typu Roland produkcji francusko-niemieckiej i detonują je. "Wiadomości" TVP informują, że pociski trafiły do... 8
  • Dossier 19 paź 2003 Adam MICHNIK redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" Marek BEYLIN publicysta "Gazety Wyborczej" "Projekt podziału władzy w europejskiej konstytucji przywraca Francji i Niemcom dominującą pozycję w unii. Co gorsza,... 9
  • Poczta 19 paź 2003 Strefa wstydliwa Fotoplastykon Henryka Sawki o strefach odpowiedzialności w Iraku (nr 40) znakomicie komentuje zjawisko pijaństwa w wojsku. Z problemem alkoholizmu stykałem się wielokrotnie podczas służby. Chcę jednak podkreślić, że są... 11
  • Kadry 19 paź 2003 11
  • M&M 19 paź 2003 PRAWDA CZASU, PRAWDA EKRANU Przesłuchiwani oraz nie przesłuchiwani, rządzący i rządzeni, trzeźwi i "nachlani", wszyscy kłamią. Więc nie chcę z tobą gadać, wybacz, ty tam w lustrze... No, chyba że golniesz wykrywacz. 12
  • Playback 19 paź 2003 12
  • Kurnik kłamie 19 paź 2003 Roman Kurnik, były doradca szefa MSWiA Krzysztofa Janika, podał nieprawdziwe informacje w oświadczeniu majątkowym - uznała warszawska prokuratura i wszczęła śledztwo. 12
  • Z życia koalicji 19 paź 2003 Potrzebny nie lada fachowiec, bo szef Narodowego Funduszu Zdrowia musi na zdrowiu się znać i na finansach, no i być menedżerem. Twardy orzech do zgryzienia... Właściwie jedyni, jacy nam przychodzą do głowy, to Jamroży i Wieczerzak: i... 14
  • Z życia opozycji 19 paź 2003 Na gruzach ekologicznej frakcji Unii Wolności powstała nowa partia. Zwie się Zieloni 2004. W jej skład wchodzą nie tylko ekologowie, ale też feministki oraz mniejszości seksualne. By ustrzec się dyskryminacji, wszelkie władze partii... 15
  • Fotoplastykon 19 paź 2003 16
  • Terminator Hausner 19 paź 2003 W październiku 2003 r. socjalizm w Polsce wszedł w tę fazę choroby, która kończy się śmiercią 18
  • Rada biznesu 19 paź 2003 Rozmowa z dr. Janem Kulczykiem, prezesem Polskiej Rady Biznesu 21
  • Gilotyna budżetowa 19 paź 2003 Albo zmniejszymy dług publiczny, albo wynagrodzenia budżetówki i emerytury będą niższe o 20 proc. 22
  • Gambit Kurczuka 19 paź 2003 Strzelając w Sobotkę przeciwnicy Millera w SLD celują w niego samego. 24
  • Marsjanie atakują! 19 paź 2003 Z partią Zieloni 2004 będzie głupiej, ale za to szykowniej 26
  • Pomniejszanie mniejszości 19 paź 2003 Niemcy nie wypełniają zobowiązań przyjętych wobec polskiej mniejszości 30
  • Pralka filmowa II 19 paź 2003 Sporami o rzeczy drugorzędne TVP chce się wykpić od odpowiedzialności za tuczenie firmy Lwa Rywina 34
  • Nałęcz - Spalona ziemia 19 paź 2003 Właściciel Tele-Foniki w barbarzyński sposób niszczy fabrykę w Ożarowie 36
  • Zawracanie gitary - Kobieta ze służby 19 paź 2003 Pomysł uczłowieczenia socjalizmu trafił w sedno partyjnego zamówienia 36
  • Giełda i wektory 19 paź 2003 Hossa Świat Państwo JukosSibnieft Rosyjskie koncerny paliwowe Jukos i Sibnieft poinformowały o sfinalizowaniu fuzji. W jej wyniku powstanie JukosSibnieft. Firmy połączyły się, wymieniając 72 proc. i jedną akcję Sibnieftu na 26,01 proc.... 38
  • Kabel u szyi 19 paź 2003 Ożarów ciągnie na dno Bogusława Cupiała, a on sam - banki 40
  • Hydrocud prywatyzacji 19 paź 2003 Jak przemienić pół tablicy Mendelejewa w wodę do picia 44
  • Kokosy z hektara 19 paź 2003 Mannę z Brukseli i naszych kieszeni załatwia rolnikom rząd 46
  • Po liczydło do głowy 19 paź 2003 Jak legalnie ograć zbyt pazernego fiskusa 48
  • Kuczmokracja 19 paź 2003 Odejście obecnego prezydenta Ukrainy zapoczątkuje wojnę domową oligarchów 52
  • Załatwione odmownie - Kłopoty z pamięcią 19 paź 2003 "Fachowcy" z SLD sięgnęli po to, czego nie zdążyli zapomnieć z czasów PRL - po centralizację 56
  • Supersam 19 paź 2003 Fulvia - reaktywacja 40 lat po debiucie pierwszej generacji lancii fulvii i 31 lat po zwycięstwie tego auta w Rajdzie Monte Carlo na rynku może się pojawić nowa fulvia coupé. Na razie jest to samochód koncepcyjny, ale już... 58
  • Narodowy Test Inteligencji 19 paź 2003 Zbadaj swoje IQ! 62
  • Ekran osobisty - Piękni i niemi 19 paź 2003 Polacy wierzą w to, iż uroda daje szczęście, ale zapominają, że przystojni ludzie to osoby z grupy wysokiego ryzyka 71
  • Zabójcze państwo opiekuńcze 19 paź 2003 Państwo socjalne wychowało egoistów, których we Francji nazywa się eufemistycznie indywidualistami 72
  • Czerwone cienie papieża 19 paź 2003 Jan Paweł II na celowniku mordercy księdza Popiełuszki 74
  • Know-how 19 paź 2003 Ochrona przed zawałem Lek stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego może w ciągu czterech lat nawet o 65 tys. zmniejszyć w Polsce liczbę zawałów serca i zgonów spowodowanych chorobami sercowo-naczyniowymi. - To kolejny... 79
  • Schabowy najwyższego ryzyka 19 paź 2003 Dieta Kwaśniewskiego grozi zawałem serca i udarem mózgu 80
  • Nadprzewodnicy nauki 19 paź 2003 Aż sześciu z siedmiu badaczy uhonorowanych Nagrodą Nobla w medycynie i naukach ścisłych ma obywatelstwo amerykańskie 84
  • Bez granic 19 paź 2003 Stringi, które dzielą W reklamach od dawna wykorzystywane są nagość i seks. Sposób, w jaki swoje majtki zareklamowała firma Triumph, zbulwersował jednak zwykle tolerancyjnych w tych sprawach Francuzów. Reklamą nowej... 88
  • Chiracoschröderoland 19 paź 2003 Powstanie EWG bis i wyrzucenie projektu eurokonstytucji do kosza leży w naszym narodowym interesie 90
  • Mister Kalifornia 19 paź 2003 Nie udało się demokratom uczynić ze Schwarzeneggera szwarccharakteru 94
  • Gra w Nobla 19 paź 2003 Dlaczego papieżowi nie przyznano Pokojowej Nagrody Nobla? 98
  • Führer z kołchozu 19 paź 2003 Na nowej granicy Europy Wprost i The Times 100
  • Menu 19 paź 2003 Polska Z "Opentańcem" na podbój świata Chcę opętać tym spektaklem całą Europę - mówi producent "Opentańca" Marcin Perzyna. "Opentaniec" to musical zrealizowany z rozmachem, którego nie... 104
  • Piekło pod habitem 19 paź 2003 Kościół czeka na swego Giulianiego, który ogłosi "zero tolerancji" dla zła dziejącego się w parafiach i diecezjach 106
  • Wenus na stosie 19 paź 2003 Botticelli najpierw uwolnił malarstwo od religijnego brzemienia, a potem jeszcze silniej mu się poddał 110
  • Na każdy temat 19 paź 2003 Widzowie, a nie nadawcy, będą układać program telewizyjny 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 19 paź 2003 Adrianna Biedrzyńska Ada - Debiut Połówka romantyczno-fiskalnego duetu ze sfer show- -biznesowych przemówiła fonograficznie w znakomitym momencie. Dziś każdy Polak wie, kim jest pani Ada. Słowiańska wersja Bonnie i Clyde'a lub... 113
  • Seksopera 19 paź 2003 Biografia Billa Clintona przegrywa z autobiografią jego żony 114
  • Nowowizja - Gazeta w niebezpieczeństwie 19 paź 2003 Do typowych scen w kryminałach typu chandlerowskiego należy wstępna rozmowa detektywa i klienta, w której bohater, przyjmując zlecenie, zastrzega, że jeśli raz podejmie się jakiejś sprawy, to doprowadzi ją do końca niezależnie od tego, czy będzie się to podobało zleceniodawcy,... 116
  • Szkiełko w oku - Paluch boży 19 paź 2003 Jeremi Przybora powiedział kiedyś: "Kobieta to największy przyjaciel człowieka" 116
  • Organ Ludu 19 paź 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 42 (55) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 13 października 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Emeryci i renciści popierają nowe propozycje rządu Plan Hausnera - szansą dalszego wzrostu! Rząd... 117
  • Skibą w mur - Poezja pożera przestrzeń 19 paź 2003 Błok, Majakowski, Broniewski, podani w tramwaju z samego rana, mogą się okazać lepsi niż piwo czy piguły na kaca 118

ZKDP - Nakład kontrolowany