Kuczmokracja

Kuczmokracja

Odejście obecnego prezydenta Ukrainy zapoczątkuje wojnę domową oligarchów
Nie róbmy cyrku. W obecności dziennikarzy trudno jest podejmować inne niż populistyczne decyzje - oświadczył 29 września prezydent Ukrainy Leonid Kuczma na posiedzeniu rady ministrów, któremu przysłuchiwali się przedstawiciele mediów. "Mamy przecież demokrację" - zauważyła Hałyna Łewycka z gazety "Za wolną Ukrainę!". "Pani demokratko, u nas jest plutokracja" - odparł Kuczma.
W przypływie szczerości były dyrektor największej fabryki rakiet w ZSRR obwieścił światu to, co od dawna wiadomo: na Ukrainie istnieje plutokracja, czyli rządy grupy bardzo zamożnych obywateli. Kuczmie mają prawo puszczać nerwy. Znalazł się bowiem w sytuacji, w jakiej był cztery lata temu Jelcyn. Za rok kończy się jego kadencja, a prezydent nie chciałby spędzić emerytury na tłumaczeniu się, jak on i jego rodzina zdobyli majątek szacowany na miliardy dolarów. Chce gwarancji, że nowa władza nie będzie go niepokoić. Przyszłoroczne wybory martwią nie tylko Kuczmę. Ukraiński prezydent pilnuje, by w walce o władzę i pieniądze oligarchowie nie zniszczyli się nawzajem. Dlatego najbogatsi Ukraińcy, znajdujący się wśród 50 najzamożniejszych ludzi Europy Środkowej i Wschodniej, chcą wiedzieć, kto przejmie rządy. Renat Achmetow z klanu donieckiego, Wiktor Pinczuk (zięć Kuczmy) z klanu dniepropietrowskiego, Ołeksandr Jarosławski z grupy UkrSybbanku, Serhij Taruta z ISD, Ihor Kołomojski z grupy Prywat i Wiktor Medwedczuk z klanu socjaldemokratów rozpoczęli już kampanię wyborczą. Rozpatrują "wariant Jelcyna", czyli namaszczenie przez Kuczmę premiera Wiktora Janukowycza na stanowisko prezydenta, lub zachowanie status quo - wprowadzenie zmiany konstytucji ukraińskiej, by prezydent mógł zostać wybrany na trzecią kadencję (za tą ewentualnością opowiada się większość oligarchów).
Oligarchowie starają się równocześnie zebrać jak najwięcej sił i pozyskać sojuszników, by zagwarantować sobie nietykalność. Pierwszym etapem tej swoistej kampanii prezydenckiej jest walka o Inguleckie Zakłady Wzbogacania Rudy. Kombinat kontroluje jedną trzecią rynku surowców dla hut, a przemysł ciężki przynosi oligarchom najwięcej zysków. Nowy "pan na inguleckim kombinacie" będzie dyktował warunki całemu przemysłowi hutniczemu Ukrainy i zyska przewagę nad konkurentami.

Parytet finansowy
"Po co zjadać się nawzajem, zamiast kroić tort?" - pytał niegdyś Henry Ford. Dziś tę oczywistą prawdę tłumaczy oligarchom Leonid Kuczma. - Prezydent jest naturalnym arbitrem dla grup finansowych. Taki rozjemca jest potrzebny, by grupy nie zaczęły się unicestwiać - uważa Julia Tymoszenko, lider opozycyjnej frakcji w parlamencie Blok Julii Tymoszenko. Tymoszenko wie, co mówi. Wcześniej sama należała do grona oligarchów. Kiedy jednak zabrakło patrona - ówczesnego premiera Pawła Łazarenki - straciła wpływy i majątek. Kuczma stworzył natomiast system, w którym podział wpływów jest czytelny i nie dochodzi do zagrażających stabilności systemu "wzlotów i upadków" oligarchów. To właśnie członkom wybranej w marcu 2002 r. prezydenckiej większości w parlamencie przypisuje się wyliczenie, ile rocznie można zarobić, kontrolując państwowe urzędy. Teraz ten rachunek jest głównym czynnikiem kształtującym skład koalicyjnego rządu na Ukrainie. Klany oligarchów i sterowane przez nich partie obsadzają bowiem stanowiska według parytetu finansowego. Jesienią 2002 r. (pół roku po wyborach) oligarchowie i prezydent się dogadali. Uzgodniono, że fotel premiera przypadnie przedstawicielowi grupy donieckiej Wiktorowi Janukowyczowi. Klan dniepropietrowski otrzymał stanowisko prezesa Narodowego Banku Ukrainy - objął je Serhij Tyhypko. Klan socjaldemokratów (zwany też kijowskim) musiał się zadowolić urzędem szefa administracji prezydenta i dużą liczbą miejsc w komisjach parlamentarnych.

Energia milicji
Dlaczego Kuczma jest niezbędny oligarchom, pokazała tzw. sprawa Hryhoryszyna. Kostiantyn Hryhoryszyn kilka lat był partnerem w interesach Wiktora Medwedczuka, szefa administracji prezydenta (50. na liście najbogatszych Europy Środkowej i Wschodniej tygodnika "Wprost"). Hryhoryszyn kupił akcje regionalnych kompanii zajmujących się dystrybucją energii elektrycznej. W tym samym czasie państwo sprzedało grupie zarządzanej przez Medwedczuka udziały tych firm. Medwedczuk i Hryhoryszyn zostali więc wspólnikami - mieli od 25 proc. do 30 proc. akcji w tych samych przedsiębiorstwach. Zarządzaniem zajął się Hryhoryszyn. Sojusz przetrwał dwa lata. Rozwód, do którego doszło na początku tego roku, był burzliwy. Hryhoryszyn chciał przejąć część interesów prowadzonych przez Medwedczuka. To był błąd. Medwedczuk był już bowiem szefem administracji prezydenta i sprawował kontrolę nad prokuraturą oraz policją. Szef klanu socjaldemokratów nie tylko odebrał siłą to, co Hryhoryszyn chciał mu zabrać, ale pozbawił go też jego udziałów. Prokuratura zmuszała do rezygnacji szefów przedsiębiorstw, których wyznaczył Hryhoryszyn. Cały kraj śledził z uwagą, jak Hryhoryszyn traci jedną kompanię energetyczną po drugiej. W końcu przyszedł czas na samego Hryhoryszyna. Pewnego wieczoru zatrzymała go milicja. Jechał samochodem z deputowanym do parlamentu Wołodymyrem Siwkowyczem. "Siłą wyciągnęli mojego klienta z auta, przy okazji go bijąc" - relacjonował Wjaczesław Kartaszow, adwokat Hryhoryszyna. Milicja poinformowała, że znalazła w tylnej kieszeni spodni Hryhoryszyna nie zarejestrowaną broń i biały proszek, prawdopodobnie narkotyki. W efekcie milioner trafił do aresztu i najdrożsi ukraińscy adwokaci nie mogli uzyskać jego zwolnienia.

...bo Kuczmy nie było w domu
Akcję zainspirowaną przez Medwedczuka przeprowadzono pod nieobecność w kraju prezydenta. Po powrocie Kuczmy relację z zajścia zdał mu zięć Wiktor Pinczuk, który miał zamiar prowadzić interesy z Hryhoryszynem. Kuczma błyskawicznie rozsądził zwaśnionych biznesmenów. Hryhoryszyna natychmiast wypuszczono z więzienia. Postępowanie umorzono, nie wyjaśniając sprawy posiadania broni i białego proszku. Ten przykład pokazuje, dlaczego ukraińscy najbogatsi bardziej niż proletariackiego gniewu opozycji boją się kolegów oligarchów i tego, jak się zachowają konkurenci, gdy zabraknie arbitra. Po jego odejściu Ukrainę czeka wojna domowa najzamożniejszych o władzę i pieniądze.



Więcej możesz przeczytać w 42/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2003 (1090)

  • Wprost od czytelników 19 paź 2003 Zwyczajni ludzie Jestem pełen uznania dla postaci przywołanych w artykule "Zwyczajni ludzie" (nr 39). Nie są to jednak zwyczajni ludzie - jak pisze Szewach Weiss - ale jednostki wybijające się w świecie. Powinno się stworzyć... 3
  • Na stronie - Cogito ergo sumuję 19 paź 2003 Kupienie portfela za ostatnie pieniądze to najlepsza decyzja u progu bankructwa. 3
  • Peryskop 19 paź 2003 Rolandem w Millera? 1 października Polscy żołnierze znajdują w pobliżu miejscowości Hilla w Iraku cztery rakiety typu Roland produkcji francusko-niemieckiej i detonują je. "Wiadomości" TVP informują, że pociski trafiły do... 8
  • Dossier 19 paź 2003 Adam MICHNIK redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" Marek BEYLIN publicysta "Gazety Wyborczej" "Projekt podziału władzy w europejskiej konstytucji przywraca Francji i Niemcom dominującą pozycję w unii. Co gorsza,... 9
  • Poczta 19 paź 2003 Strefa wstydliwa Fotoplastykon Henryka Sawki o strefach odpowiedzialności w Iraku (nr 40) znakomicie komentuje zjawisko pijaństwa w wojsku. Z problemem alkoholizmu stykałem się wielokrotnie podczas służby. Chcę jednak podkreślić, że są... 11
  • Kadry 19 paź 2003 11
  • M&M 19 paź 2003 PRAWDA CZASU, PRAWDA EKRANU Przesłuchiwani oraz nie przesłuchiwani, rządzący i rządzeni, trzeźwi i "nachlani", wszyscy kłamią. Więc nie chcę z tobą gadać, wybacz, ty tam w lustrze... No, chyba że golniesz wykrywacz. 12
  • Playback 19 paź 2003 12
  • Kurnik kłamie 19 paź 2003 Roman Kurnik, były doradca szefa MSWiA Krzysztofa Janika, podał nieprawdziwe informacje w oświadczeniu majątkowym - uznała warszawska prokuratura i wszczęła śledztwo. 12
  • Z życia koalicji 19 paź 2003 Potrzebny nie lada fachowiec, bo szef Narodowego Funduszu Zdrowia musi na zdrowiu się znać i na finansach, no i być menedżerem. Twardy orzech do zgryzienia... Właściwie jedyni, jacy nam przychodzą do głowy, to Jamroży i Wieczerzak: i... 14
  • Z życia opozycji 19 paź 2003 Na gruzach ekologicznej frakcji Unii Wolności powstała nowa partia. Zwie się Zieloni 2004. W jej skład wchodzą nie tylko ekologowie, ale też feministki oraz mniejszości seksualne. By ustrzec się dyskryminacji, wszelkie władze partii... 15
  • Fotoplastykon 19 paź 2003 16
  • Terminator Hausner 19 paź 2003 W październiku 2003 r. socjalizm w Polsce wszedł w tę fazę choroby, która kończy się śmiercią 18
  • Rada biznesu 19 paź 2003 Rozmowa z dr. Janem Kulczykiem, prezesem Polskiej Rady Biznesu 21
  • Gilotyna budżetowa 19 paź 2003 Albo zmniejszymy dług publiczny, albo wynagrodzenia budżetówki i emerytury będą niższe o 20 proc. 22
  • Gambit Kurczuka 19 paź 2003 Strzelając w Sobotkę przeciwnicy Millera w SLD celują w niego samego. 24
  • Marsjanie atakują! 19 paź 2003 Z partią Zieloni 2004 będzie głupiej, ale za to szykowniej 26
  • Pomniejszanie mniejszości 19 paź 2003 Niemcy nie wypełniają zobowiązań przyjętych wobec polskiej mniejszości 30
  • Pralka filmowa II 19 paź 2003 Sporami o rzeczy drugorzędne TVP chce się wykpić od odpowiedzialności za tuczenie firmy Lwa Rywina 34
  • Nałęcz - Spalona ziemia 19 paź 2003 Właściciel Tele-Foniki w barbarzyński sposób niszczy fabrykę w Ożarowie 36
  • Zawracanie gitary - Kobieta ze służby 19 paź 2003 Pomysł uczłowieczenia socjalizmu trafił w sedno partyjnego zamówienia 36
  • Giełda i wektory 19 paź 2003 Hossa Świat Państwo JukosSibnieft Rosyjskie koncerny paliwowe Jukos i Sibnieft poinformowały o sfinalizowaniu fuzji. W jej wyniku powstanie JukosSibnieft. Firmy połączyły się, wymieniając 72 proc. i jedną akcję Sibnieftu na 26,01 proc.... 38
  • Kabel u szyi 19 paź 2003 Ożarów ciągnie na dno Bogusława Cupiała, a on sam - banki 40
  • Hydrocud prywatyzacji 19 paź 2003 Jak przemienić pół tablicy Mendelejewa w wodę do picia 44
  • Kokosy z hektara 19 paź 2003 Mannę z Brukseli i naszych kieszeni załatwia rolnikom rząd 46
  • Po liczydło do głowy 19 paź 2003 Jak legalnie ograć zbyt pazernego fiskusa 48
  • Kuczmokracja 19 paź 2003 Odejście obecnego prezydenta Ukrainy zapoczątkuje wojnę domową oligarchów 52
  • Załatwione odmownie - Kłopoty z pamięcią 19 paź 2003 "Fachowcy" z SLD sięgnęli po to, czego nie zdążyli zapomnieć z czasów PRL - po centralizację 56
  • Supersam 19 paź 2003 Fulvia - reaktywacja 40 lat po debiucie pierwszej generacji lancii fulvii i 31 lat po zwycięstwie tego auta w Rajdzie Monte Carlo na rynku może się pojawić nowa fulvia coupé. Na razie jest to samochód koncepcyjny, ale już... 58
  • Narodowy Test Inteligencji 19 paź 2003 Zbadaj swoje IQ! 62
  • Ekran osobisty - Piękni i niemi 19 paź 2003 Polacy wierzą w to, iż uroda daje szczęście, ale zapominają, że przystojni ludzie to osoby z grupy wysokiego ryzyka 71
  • Zabójcze państwo opiekuńcze 19 paź 2003 Państwo socjalne wychowało egoistów, których we Francji nazywa się eufemistycznie indywidualistami 72
  • Czerwone cienie papieża 19 paź 2003 Jan Paweł II na celowniku mordercy księdza Popiełuszki 74
  • Know-how 19 paź 2003 Ochrona przed zawałem Lek stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego może w ciągu czterech lat nawet o 65 tys. zmniejszyć w Polsce liczbę zawałów serca i zgonów spowodowanych chorobami sercowo-naczyniowymi. - To kolejny... 79
  • Schabowy najwyższego ryzyka 19 paź 2003 Dieta Kwaśniewskiego grozi zawałem serca i udarem mózgu 80
  • Nadprzewodnicy nauki 19 paź 2003 Aż sześciu z siedmiu badaczy uhonorowanych Nagrodą Nobla w medycynie i naukach ścisłych ma obywatelstwo amerykańskie 84
  • Bez granic 19 paź 2003 Stringi, które dzielą W reklamach od dawna wykorzystywane są nagość i seks. Sposób, w jaki swoje majtki zareklamowała firma Triumph, zbulwersował jednak zwykle tolerancyjnych w tych sprawach Francuzów. Reklamą nowej... 88
  • Chiracoschröderoland 19 paź 2003 Powstanie EWG bis i wyrzucenie projektu eurokonstytucji do kosza leży w naszym narodowym interesie 90
  • Mister Kalifornia 19 paź 2003 Nie udało się demokratom uczynić ze Schwarzeneggera szwarccharakteru 94
  • Gra w Nobla 19 paź 2003 Dlaczego papieżowi nie przyznano Pokojowej Nagrody Nobla? 98
  • Führer z kołchozu 19 paź 2003 Na nowej granicy Europy Wprost i The Times 100
  • Menu 19 paź 2003 Polska Z "Opentańcem" na podbój świata Chcę opętać tym spektaklem całą Europę - mówi producent "Opentańca" Marcin Perzyna. "Opentaniec" to musical zrealizowany z rozmachem, którego nie... 104
  • Piekło pod habitem 19 paź 2003 Kościół czeka na swego Giulianiego, który ogłosi "zero tolerancji" dla zła dziejącego się w parafiach i diecezjach 106
  • Wenus na stosie 19 paź 2003 Botticelli najpierw uwolnił malarstwo od religijnego brzemienia, a potem jeszcze silniej mu się poddał 110
  • Na każdy temat 19 paź 2003 Widzowie, a nie nadawcy, będą układać program telewizyjny 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 19 paź 2003 Adrianna Biedrzyńska Ada - Debiut Połówka romantyczno-fiskalnego duetu ze sfer show- -biznesowych przemówiła fonograficznie w znakomitym momencie. Dziś każdy Polak wie, kim jest pani Ada. Słowiańska wersja Bonnie i Clyde'a lub... 113
  • Seksopera 19 paź 2003 Biografia Billa Clintona przegrywa z autobiografią jego żony 114
  • Nowowizja - Gazeta w niebezpieczeństwie 19 paź 2003 Do typowych scen w kryminałach typu chandlerowskiego należy wstępna rozmowa detektywa i klienta, w której bohater, przyjmując zlecenie, zastrzega, że jeśli raz podejmie się jakiejś sprawy, to doprowadzi ją do końca niezależnie od tego, czy będzie się to podobało zleceniodawcy,... 116
  • Szkiełko w oku - Paluch boży 19 paź 2003 Jeremi Przybora powiedział kiedyś: "Kobieta to największy przyjaciel człowieka" 116
  • Organ Ludu 19 paź 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 42 (55) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 13 października 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Emeryci i renciści popierają nowe propozycje rządu Plan Hausnera - szansą dalszego wzrostu! Rząd... 117
  • Skibą w mur - Poezja pożera przestrzeń 19 paź 2003 Błok, Majakowski, Broniewski, podani w tramwaju z samego rana, mogą się okazać lepsi niż piwo czy piguły na kaca 118