Piekło pod habitem

Piekło pod habitem

Kościół czeka na swego Giulianiego, który ogłosi "zero tolerancji" dla zła dziejącego się w parafiach i diecezjach
Rodzice zsyłali tam swoje córki, by odpokutowały swą seksualność. Były tam kobiety, które zaszły w ciążę nie z własnym mężem, ofiary gwałtu. Były osoby napiętnowane za zwyczajną skłonność do flirtowania. Zesłano je do instytucji będącej połączeniem wiktoriańskich domów pracy dla sierot, poprawczaków oraz klasztorów o zaostrzonym rygorze. Wciąż żyją zakonnice i istnieją zakony, które ową pokutę przez pracę nadzorowały i czerpały z niej zyski. Dopiero upowszechnienie się pralek automatycznych uczyniło cały ten biznes nieopłacalnym. Wciąż żyją politycy, którzy ten proceder aprobowali i wspierali mocą dostępnych im środków administracyjnych, a kiedy trzeba, to i policyjnych. Ostatnia z pralni pod wezwaniem Marii Magdaleny została zamknięta w  1996 r. W filmie Petera Mullana "Siostry magdalenki" (nagrodzonym Złotymi Lwami na ubiegłorocznym festiwalu w Wenecji) zza fasady współczesnej Irlandii wyziera kraj traktujący kobiety jak fundamentaliści islamscy.
"Siostry magdalenki" to historia czterech młodych Irlandek, które trafiły do zakładu dla tzw. upadłych dziewcząt. Crispina i Rose są matkami nieślubnych dzieci, Margaret została zgwałcona przez kuzyna, a Bernadette jest sierotą, notorycznie przyłapywaną na flirtowaniu z młodymi mężczyznami. Ich resocjalizacja polega na upokarzaniu, biciu, zmuszaniu do niewolniczej pracy oraz uczestnictwie w lekcjach nienawiści do własnego ciała.

Lista bezbożników
"Siostry magdalenki" wpisują się na długą listę filmów uznawanych za bluźniercze przez hierarchów różnych odłamów chrześcijaństwa oraz świeckich strażników wiary i wartości, którzy często zachowują się tak jak sędziowie z "Czarownic z Salem" Arthura Millera. Odebrano im wprawdzie zapałki do podpalania stosów, ale potrafią filmowcom obrzydzić życie. Przynajmniej w fazie realizacji, bo - jak na ironię - zwykle ich kampanie okazują się doskonałą darmową reklamą. Znaleźć się na owej liście filmowców bezbożników, znaczy też znaleźć się w wybornej kompanii. Można tu spotkać jadowitego wychowanka jezuitów Luisa Buńuela ("Złoty wiek" i "Viridiana" z pamiętną sceną ostatniej wieczerzy w wykonaniu żebraków), szydercę Federico Felliniego, rozpasanego Kena Russella ("Diabły"), seksmarksistę Piera Paolo Pasoliniego ("Dekameron", "Opowieści kanterberyjskie", "Salo, czyli 120 dni Sodomy"). Można spotkać prześmiewców pod wezwaniem Monty Pythona ("Życie Briana") i Martina Scorsese ("Ostatnie kuszenie Chrystusa"). Jest w tym gronie także Jerzy Kawalerowicz z "Matką Joanną od Aniołów".
Niedawno spore poruszenie wywołał "Czas religii" Marca Bellocchio, który celnie i boleśnie uderzył w masową produkcję świętych za pontyfikatu Jana Pawła II. Osobnym rozdziałem jest cała fala filmów nakręconych w ciągu ostatniej dekady, skupiających się na jak najbardziej realnych i przyziemnych problemach Kościoła. Układają się one w osobliwy fresk o upadku moralnym duchowieństwa, którego powołanie i śluby czystości często nie wytrzymują konfrontacji z cielesnymi i materialnymi pokusami coraz bardziej laickiego świata. Należy do nich "Ksiądz" Antonii Bird, którego tytułowy bohater jest homoseksualistą, dowiadującym się podczas spowiedzi, że jedna z nastoletnich parafianek została wykorzystywana seksualnie przez własnego ojca. Zalicza się do nich meksykańska "Zbrodnia ojca Amaro" Carlosa Carrery - o młodym ambitnym księdzu, który okazuje się zwykłym karierowiczem, nie wahającym się wysłać swoją kochankę na zabieg aborcyjny i akceptującym finansowe powiązania między parafią a lokalnymi baronami narkotykowymi. Warto też wspomnieć o "Song for a Raggy Boy" Aisling Walsh - rzecz o pedofilskich praktykach w sierocińcu. Akcja tego filmu, dobrze przyjętego na festiwalach Sundance i w Karlowych Warach, także rozgrywa się w Irlandii (tuż przed wybuchem II wojny światowej).

Szatańskie pralnie
Zasadnicza różnica między "Siostrami magdalenkami" a innymi filmami demaskującymi skorumpowany i występny kler polega na tym, że dzieło Mullana nie opowiada o jakichś incydentalnych skandalach z ludźmi w sutannach czy habitach w roli głównej. Mullan demaskuje aprobowaną przez całe społeczeństwo instytucję. Znakomicie funkcjonowała ona od połowy XVIII wieku po epokę informatyczną, a znany z filmu kształt przybrała na początku panowania królowej Wiktorii. Przez pralnie przewinęło się co najmniej 30 tys. małych grzesznic. Te, które miały szczęście wrócić do normalnego życia, opuszczały je z trwale okaleczoną psychiką.
Porównania z obozami niewolniczej pracy w totalitarnych dyktaturach nasuwają się same. Zasadnicza różnica polega na tym, że Maggies (jak je nazywano) nawet na wolności nie miały prawa głosu. Trzeba było wielkiego zwrotu cywilizacyjnego połowy lat 90., by przełamać zmowę milczenia. Ale i dzisiaj nie jest to łatwe. Frances Finnegan, autorka przełomowej monografii dotyczącej pralni magdalenek "Do Penance or Perish" ("Czyń pokutę lub giń"), opowiadała, jak trudno zmusić byłe pensjonariuszki do mówienia. Potwierdza to Steve Humphries, realizator telewizyjnego dokumentu "Sex in a Cold Climate" ("Seks w zimnym klimacie"), który bezpośrednio zainspirował Mullana do nakręcenia "Sióstr magdalenek". Humphriesowi udało się przekonać do opowiedzenia swych historii tylko dwie kobiety. Obie od lat mieszkały w Wielkiej Brytanii i obie były nieuleczalnie chore na raka.

Brudy pod dywan
Film "Siostry magdalenki" pełni funkcję egzorcyzmów odprawianych nad upiorami całkiem niedawnej przeszłości katolickiej Irlandii. Zapotrzebowanie było na to wielkie, bo do kin wybrało się ponad 30 proc. dorosłych Irlandczyków. Mullan opowiadał, iż po obejrzeniu filmu byłe ofiary owego osobliwego systemu penitencjarnego wytykały mu w listach lub w bezpośrednich rozmowach, że i tak bardzo wyrozumiale potraktował zakonnice. Rzeczywistość była o wiele gorsza. Jak silne piętno wycisnęły na irlandzkiej mentalności pralnie, świadczy fakt, iż potrzebę rozrachunku z nimi artykułuje wciąż bardzo niewielu polityków z kręgów rządowych. Choć to się już zmienia. Premier Irlandii Bertie Ahern uruchomił fundację, która dysponuje 120 mln euro na odszkodowania dla ofiar niewolniczej pracy w sierocińcach, szkołach przemysłowych i pralniach Marii Magdaleny. Ale czy będą one w stanie przełamać lęk przed stawieniem się przed komisją weryfikacyjną?
Na progu trzeciego tysiąclecia Kościół katolicki przeprosił za inkwizycję i przewinienia wobec innych religii. Jak jednak zaradzić jednostkowym krzywdom, które wyrządzali i dalej wyrządzają szeregowi przedstawiciele Kościoła swym owieczkom? O tym m.in. kręci się filmy. Wśród nich "Siostry magdalenki" wyróżniają się powagą i wstrzemięźliwością. Zamiast rzeczowej dyskusji wywołują oburzenie, nagonki, pikiety, manifestacje, a nawet pohukiwania o grzechu, jakim jest realizowanie i oglądanie podobnych obrazów. To świadczy, że Kościół wciąż czeka na swego Rudolpha Giulianiego, który ogłosi "zero tolerancji" dla zła dziejącego się w parafiach i diecezjach. Zanim ktoś taki się pojawi i skończy z praktyką uporczywego zamiatania brudów pod dywan, co rusz będą eksplodować w mediach skandale obyczajowe, które podmywają autorytet Kościoła, osłabiają jego pozycję i narażają na liczone w milionach dolarów straty finansowe, bo we współczesnym cywilizowanym świecie ludzka krzywda ma bardzo wysoką cenę.
Okładka tygodnika WPROST: 42/2003
Więcej możesz przeczytać w 42/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2003 (1090)

  • Wprost od czytelników 19 paź 2003 Zwyczajni ludzie Jestem pełen uznania dla postaci przywołanych w artykule "Zwyczajni ludzie" (nr 39). Nie są to jednak zwyczajni ludzie - jak pisze Szewach Weiss - ale jednostki wybijające się w świecie. Powinno się stworzyć... 3
  • Na stronie - Cogito ergo sumuję 19 paź 2003 Kupienie portfela za ostatnie pieniądze to najlepsza decyzja u progu bankructwa. 3
  • Peryskop 19 paź 2003 Rolandem w Millera? 1 października Polscy żołnierze znajdują w pobliżu miejscowości Hilla w Iraku cztery rakiety typu Roland produkcji francusko-niemieckiej i detonują je. "Wiadomości" TVP informują, że pociski trafiły do... 8
  • Dossier 19 paź 2003 Adam MICHNIK redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" Marek BEYLIN publicysta "Gazety Wyborczej" "Projekt podziału władzy w europejskiej konstytucji przywraca Francji i Niemcom dominującą pozycję w unii. Co gorsza,... 9
  • Poczta 19 paź 2003 Strefa wstydliwa Fotoplastykon Henryka Sawki o strefach odpowiedzialności w Iraku (nr 40) znakomicie komentuje zjawisko pijaństwa w wojsku. Z problemem alkoholizmu stykałem się wielokrotnie podczas służby. Chcę jednak podkreślić, że są... 11
  • Kadry 19 paź 2003 11
  • M&M 19 paź 2003 PRAWDA CZASU, PRAWDA EKRANU Przesłuchiwani oraz nie przesłuchiwani, rządzący i rządzeni, trzeźwi i "nachlani", wszyscy kłamią. Więc nie chcę z tobą gadać, wybacz, ty tam w lustrze... No, chyba że golniesz wykrywacz. 12
  • Playback 19 paź 2003 12
  • Kurnik kłamie 19 paź 2003 Roman Kurnik, były doradca szefa MSWiA Krzysztofa Janika, podał nieprawdziwe informacje w oświadczeniu majątkowym - uznała warszawska prokuratura i wszczęła śledztwo. 12
  • Z życia koalicji 19 paź 2003 Potrzebny nie lada fachowiec, bo szef Narodowego Funduszu Zdrowia musi na zdrowiu się znać i na finansach, no i być menedżerem. Twardy orzech do zgryzienia... Właściwie jedyni, jacy nam przychodzą do głowy, to Jamroży i Wieczerzak: i... 14
  • Z życia opozycji 19 paź 2003 Na gruzach ekologicznej frakcji Unii Wolności powstała nowa partia. Zwie się Zieloni 2004. W jej skład wchodzą nie tylko ekologowie, ale też feministki oraz mniejszości seksualne. By ustrzec się dyskryminacji, wszelkie władze partii... 15
  • Fotoplastykon 19 paź 2003 16
  • Terminator Hausner 19 paź 2003 W październiku 2003 r. socjalizm w Polsce wszedł w tę fazę choroby, która kończy się śmiercią 18
  • Rada biznesu 19 paź 2003 Rozmowa z dr. Janem Kulczykiem, prezesem Polskiej Rady Biznesu 21
  • Gilotyna budżetowa 19 paź 2003 Albo zmniejszymy dług publiczny, albo wynagrodzenia budżetówki i emerytury będą niższe o 20 proc. 22
  • Gambit Kurczuka 19 paź 2003 Strzelając w Sobotkę przeciwnicy Millera w SLD celują w niego samego. 24
  • Marsjanie atakują! 19 paź 2003 Z partią Zieloni 2004 będzie głupiej, ale za to szykowniej 26
  • Pomniejszanie mniejszości 19 paź 2003 Niemcy nie wypełniają zobowiązań przyjętych wobec polskiej mniejszości 30
  • Pralka filmowa II 19 paź 2003 Sporami o rzeczy drugorzędne TVP chce się wykpić od odpowiedzialności za tuczenie firmy Lwa Rywina 34
  • Nałęcz - Spalona ziemia 19 paź 2003 Właściciel Tele-Foniki w barbarzyński sposób niszczy fabrykę w Ożarowie 36
  • Zawracanie gitary - Kobieta ze służby 19 paź 2003 Pomysł uczłowieczenia socjalizmu trafił w sedno partyjnego zamówienia 36
  • Giełda i wektory 19 paź 2003 Hossa Świat Państwo JukosSibnieft Rosyjskie koncerny paliwowe Jukos i Sibnieft poinformowały o sfinalizowaniu fuzji. W jej wyniku powstanie JukosSibnieft. Firmy połączyły się, wymieniając 72 proc. i jedną akcję Sibnieftu na 26,01 proc.... 38
  • Kabel u szyi 19 paź 2003 Ożarów ciągnie na dno Bogusława Cupiała, a on sam - banki 40
  • Hydrocud prywatyzacji 19 paź 2003 Jak przemienić pół tablicy Mendelejewa w wodę do picia 44
  • Kokosy z hektara 19 paź 2003 Mannę z Brukseli i naszych kieszeni załatwia rolnikom rząd 46
  • Po liczydło do głowy 19 paź 2003 Jak legalnie ograć zbyt pazernego fiskusa 48
  • Kuczmokracja 19 paź 2003 Odejście obecnego prezydenta Ukrainy zapoczątkuje wojnę domową oligarchów 52
  • Załatwione odmownie - Kłopoty z pamięcią 19 paź 2003 "Fachowcy" z SLD sięgnęli po to, czego nie zdążyli zapomnieć z czasów PRL - po centralizację 56
  • Supersam 19 paź 2003 Fulvia - reaktywacja 40 lat po debiucie pierwszej generacji lancii fulvii i 31 lat po zwycięstwie tego auta w Rajdzie Monte Carlo na rynku może się pojawić nowa fulvia coupé. Na razie jest to samochód koncepcyjny, ale już... 58
  • Narodowy Test Inteligencji 19 paź 2003 Zbadaj swoje IQ! 62
  • Ekran osobisty - Piękni i niemi 19 paź 2003 Polacy wierzą w to, iż uroda daje szczęście, ale zapominają, że przystojni ludzie to osoby z grupy wysokiego ryzyka 71
  • Zabójcze państwo opiekuńcze 19 paź 2003 Państwo socjalne wychowało egoistów, których we Francji nazywa się eufemistycznie indywidualistami 72
  • Czerwone cienie papieża 19 paź 2003 Jan Paweł II na celowniku mordercy księdza Popiełuszki 74
  • Know-how 19 paź 2003 Ochrona przed zawałem Lek stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego może w ciągu czterech lat nawet o 65 tys. zmniejszyć w Polsce liczbę zawałów serca i zgonów spowodowanych chorobami sercowo-naczyniowymi. - To kolejny... 79
  • Schabowy najwyższego ryzyka 19 paź 2003 Dieta Kwaśniewskiego grozi zawałem serca i udarem mózgu 80
  • Nadprzewodnicy nauki 19 paź 2003 Aż sześciu z siedmiu badaczy uhonorowanych Nagrodą Nobla w medycynie i naukach ścisłych ma obywatelstwo amerykańskie 84
  • Bez granic 19 paź 2003 Stringi, które dzielą W reklamach od dawna wykorzystywane są nagość i seks. Sposób, w jaki swoje majtki zareklamowała firma Triumph, zbulwersował jednak zwykle tolerancyjnych w tych sprawach Francuzów. Reklamą nowej... 88
  • Chiracoschröderoland 19 paź 2003 Powstanie EWG bis i wyrzucenie projektu eurokonstytucji do kosza leży w naszym narodowym interesie 90
  • Mister Kalifornia 19 paź 2003 Nie udało się demokratom uczynić ze Schwarzeneggera szwarccharakteru 94
  • Gra w Nobla 19 paź 2003 Dlaczego papieżowi nie przyznano Pokojowej Nagrody Nobla? 98
  • Führer z kołchozu 19 paź 2003 Na nowej granicy Europy Wprost i The Times 100
  • Menu 19 paź 2003 Polska Z "Opentańcem" na podbój świata Chcę opętać tym spektaklem całą Europę - mówi producent "Opentańca" Marcin Perzyna. "Opentaniec" to musical zrealizowany z rozmachem, którego nie... 104
  • Piekło pod habitem 19 paź 2003 Kościół czeka na swego Giulianiego, który ogłosi "zero tolerancji" dla zła dziejącego się w parafiach i diecezjach 106
  • Wenus na stosie 19 paź 2003 Botticelli najpierw uwolnił malarstwo od religijnego brzemienia, a potem jeszcze silniej mu się poddał 110
  • Na każdy temat 19 paź 2003 Widzowie, a nie nadawcy, będą układać program telewizyjny 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 19 paź 2003 Adrianna Biedrzyńska Ada - Debiut Połówka romantyczno-fiskalnego duetu ze sfer show- -biznesowych przemówiła fonograficznie w znakomitym momencie. Dziś każdy Polak wie, kim jest pani Ada. Słowiańska wersja Bonnie i Clyde'a lub... 113
  • Seksopera 19 paź 2003 Biografia Billa Clintona przegrywa z autobiografią jego żony 114
  • Nowowizja - Gazeta w niebezpieczeństwie 19 paź 2003 Do typowych scen w kryminałach typu chandlerowskiego należy wstępna rozmowa detektywa i klienta, w której bohater, przyjmując zlecenie, zastrzega, że jeśli raz podejmie się jakiejś sprawy, to doprowadzi ją do końca niezależnie od tego, czy będzie się to podobało zleceniodawcy,... 116
  • Szkiełko w oku - Paluch boży 19 paź 2003 Jeremi Przybora powiedział kiedyś: "Kobieta to największy przyjaciel człowieka" 116
  • Organ Ludu 19 paź 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 42 (55) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 13 października 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Emeryci i renciści popierają nowe propozycje rządu Plan Hausnera - szansą dalszego wzrostu! Rząd... 117
  • Skibą w mur - Poezja pożera przestrzeń 19 paź 2003 Błok, Majakowski, Broniewski, podani w tramwaju z samego rana, mogą się okazać lepsi niż piwo czy piguły na kaca 118

ZKDP - Nakład kontrolowany