Gorączka naftowa

Gorączka naftowa

Dodano:   /  Zmieniono: 
Łukoil i Jukos uciekają przed Putinem do Polski
15 sierpnia 1996 r., w 76. rocznicę "cudu nad Wisłą", Łukoil otworzył w Radzyminie pod Warszawą swoją pierwszą stację benzynową. Data i miejsce (podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. toczyły się tam najcięższe walki) zapewne nie były przypadkowe. Uroczyste rozpoczęcie działalności z przecięciem wstęgi przez Jurija Kaszlewa, ówczesnego ambasadora Federacji Rosyjskiej w Polsce, miało być wstępem do otwarcia dwustu stacji. Ostatecznie przedsięwzięcie okazało się niewypałem - po kilku latach Łukoil sprzedał stację.

Dziś rosyjski koncern na podobny nietakt już by sobie raczej nie pozwolił - wszem wobec głosi, że przeszedł głęboką metamorfozę (albo chce, by Polacy tak uważali), bo właśnie szykuje się do dużych inwestycji w naszym kraju. - Chcemy, by Polska była naszym mostem do państw Unii Europejskiej - zapewnia "Wprost" Nikołaj Iwczikow, dyrektor zarządzający Łukoilu w Polsce. Jeszcze w grudniu 2002 r. szefowie Łukoilu ewentualne inwestycje w Polsce uzależniali od tego, czy rząd sprzeda im Rafinerię Gdańską; teraz zmienili zdanie. W poniedziałek 27 października w Płocku Iwczikow spotkał się z zarządem PKN Orlen. Dowiedzieliśmy się, że Łukoil złożył płockiej spółce (która wykorzystuje tylko dwie trzecie możliwości produkcyjnych) propozycję przerobu swojej ropy. - Oferta Łukoilu to nowa jakość w naszych kontaktach - mówi "Wprost" Zbigniew Wróbel, szef PKN Orlen. Dzień później podobne propozycje Łukoil przedstawił zarządowi Grupy Lotos. To nie koniec. W pierwszej połowie 2004 r. w północno-wschodniej Polsce zostanie otwartych dziesięć stacji benzynowych pod szyldem Łukoilu. Firma chce zainwestować w Polsce 60-70 mln USD. - Jeże-li weźmiemy udział w prywatyzacji polskiego sektora naftowego, ta suma będzie wielokrotnie większa - zapewnia Iwczikow.

Polska przystaŃ
Zmianę polityki Łukoilu najpewniej wymusił fakt, że koncern popadł w niełas-kę na Kremlu (rosyjska prokuratura generalna prowadzi śledztwo w sprawie niepłacenia podatków przez szefa koncernu Wagita Alekpierowa). Wpłynęła na to również aktywność konkurenta - Jukosu. Angażując się w Polsce, Łukoil poszerza swój rynek zbytu i przygotowuje "europeizację" koncernu. Podobnie postępuje Jukos. Jak dowiedział się "Wprost", pod koniec listopada powstanie polskie przedstawicielstwo Jukosu - firma Możejki. Pracami organizacyjnymi kieruje Janusz Szum, były dyrektor w Petrochemii Płockiej. Z całą pewnością Możejki (tę samą nazwę nosi też należąca do Jukosu rafineria na Litwie) będą ważnym graczem na polskim rynku. Litewska rafineria przerabia około 8 mln ton ropy rocznie, z tego na Litwie może sprzedać tylko połowę - z pozostałą częścią produkcji nie ma co robić. Jeżeli Jukosowi uda się ją sprzedać w Polsce, zdobędzie 10-20 proc. naszego rynku (jego wielkość oceniana jest na 20 mln ton ropy rocznie!). Aktywność największych rosyjskich producentów ropy będzie się w Polsce nasilała.
- Jeżeli tylko rozpocznie się prywatyzacja sektora naftowego w Polsce, na pewno rozważymy wzięcie w niej udziału - mówi "Wprost" Bruce Misamore, wiceprezes Jukosu ds. operacji finansowych. - Łukoil, podobnie jak Jukos, zwiększając zaangażowanie w Polsce, chce chronić swój biznes przed wszechwładnymi urzędnikami Kremla - tłumaczy pragnący zachować anonimowość moskiewski analityk rynku naftowego.

GdaŃski Łukoil?
Gorączka naftowa wywołana aktywnością Rosjan opanowuje całą Europę Środkowo-Wschodnią. W połowie grudnia węgierski rząd zamierza sprzedać 15 proc. udziałów w koncernie MOL. Chętnych do kupna węgierskiej spółki nie brakuje, a ten kto ją kupi, zdobędzie także część polskiego rynku. Za pośrednictwem słowackiego Slovnaftu MOL kontroluje kilkanaście procent polskiego rynku hurtowej dystrybucji paliw. Spółką MOL zainteresowany jest austriacki ÖMV, który ma już w niej 9,1 proc. udziałów. Dokupienie pakietu znajdującego się w rękach węgierskiego rządu oznaczałoby przejęcie przez Austriaków kontroli nad koncernem. Do rywalizacji o MOL stanęła również zarejestrowana w Wiedniu firma VCP, mająca 2,8 proc. udziałów w tym koncernie. Według węgierskiego dziennika "Magyar Hírlap" właścicielem VCP jest... Gazprom! Gazeta spekuluje, że prawdopodobny jest alians VCP i ÖMV pod hasłem "my bierzemy gaz, a wy ropę", tym bardziej że Gazprom współpracuje już z ÖMV.
W piątek 31 października odbyły się w Budapeszcie rozmowy w sprawie połączenia MOL z Orlenem; prowadził je minister skarbu Piotr Czyżewski. Jeżeli Polacy nie dogadają się z Węgrami do połowy listopada, to lansowany przez zarząd Orlenu pomysł stworzenia koncernu środkowoeuropejskiego (połączenie największych rafinerii w tej części Europy) ostatecznie upadnie, ponieważ po sprzedaży akcji przez rząd Węgier trzeba będzie zmieniać partnera rozmów. Na wypadek fiaska polsko-węgierskich negocjacji gotową receptę mają już... Rosjanie! - Powstanie koncernu środkowoeuropejskiego może doraźnie zwiększyć wpływy ze sprzedaży akcji do polskiego budżetu, ale nie jest celowe z punktu widzenia sektora paliwowego - uważa Iwczikow. Jego zdaniem, PKN Orlen i Grupa Lotos mogą egzystować samodzielnie, współpracując ściśle na przykład z rosyjskimi firmami, które są właścicielami złóż. - Największe korzyści da im jednak połączenie nie z tym, kto przerabia ropę, tylko z tym, kto ją wydobywa - przekonuje Iwczikow. Łukoil ma bardzo bogate złoża (zasoby potwierdzone przez audytora to 19,7 mld ton), ale - jak twierdzi Iwiczikow - jest zainteresowany tylko i wyłącznie kupnem udziałów w Rafinerii Gdańskiej, gdzie marzy mu się rola strategicznego inwestora. Orlenowi oferuje natomiast współpracę.
Przekonując polskie władze do swojego nowego wizerunku, Łukoil wykorzystuje jeszcze jeden atut. W Rosji przygotowywana jest liberalizacja rynku gazu. Putin ma ją rozpocząć po reelekcji w marcu 2004 r. Łukoil ma własne bardzo duże złoża gazu ziemnego i chętnie sprzedawałby go w Polsce, konkurując z Gazpromem. Byłoby to możliwe już w 2006 r.

Kwiat Lotosu
Kupno Rafinerii Gdańskiej ma dla Łukoilu kluczowe znaczenie, bowiem już w listopadzie koncern zacznie wydobywać ropę w rejonie Mierzei Kurońskiej w obwodzie kaliningradzkim. Jego specjaliści szacują, że znajdujące się tam złoża będą dostarczać 700 tys. ton ropy rocznie przez co najmniej25 lat. Przerabianie jej w Rafinerii Gdańskiej jest najtańszym rozwiązaniem, a ponadto rosyjska ropa przetwarzana w polskich rafineriach będzie mogła bez ceł trafiać na rynki UE. Aktywność Rosjan (deklaracja stworzenia sieci stacji na północy Polski) wzbudziła panikę w zarządzie Grupy Lotos. Jej szef Paweł Olechnowicz jest zwolennikiem prywatyzacji spółki przez sprzedaż akcji na giełdzie jesienią 2004 r. Przy rozdrobnionym akcjonariacie Lotosem będzie wciąż rządził zarząd firmy. Grupa Lotos zaproponowała już około trzystu patronackim stacjom benzynowym długoterminowe umowy franchisingowe. W ten sposób chce wzmocnić własną sieć sprzedaży (zaczyna również wykupywać regionalne hurtownie), zanim w północne rejony Polski zawita Łukoil.
Ekspansja Rosjan to nie jedyny kłopot Olechnowicza. PKN Orlen odrzucił lansowaną przez niego propozycję współpracy. A to oznacza, że dokończenie budowy Grupy Lotos (dawna Rafineria Gdańska plus południowe rafinerie, czyli Jas-ło, Czechowice i Glimar z Gorlic) stoi pod znakiem zapytania. Samej RG nie stać na finansowanie restrukturyzacji biednego południa. Dlatego szefostwo Nafty Polskiej daje do zrozumienia, że alians Orlenu z koncernem MOL będzie możliwy, ale tylko wtedy, gdy płocka spółka wesprze budowę Grupy Lotos.
Przepychanki trwają, a tymczasem jeżeli szybko nie wyklaruje się strategia prywatyzacji sektora paliwowego, powtórzy się sytuacja sprzed dwóch lat, kiedy na skutek zakulisowych działań nie doszło do trzeciego etapu prywatyzacji i sprzedaży PKN Orlen zagranicznemu inwestorowi. Tyle że polskie firmy nie mają czasu. Są za słabe, aby być równorzędnymi partnerami dla rosyjskich koncernów. Bez odsieczy z zachodu lub z południa Rosjanie będą rządzili w Polsce bez względu na to, czy kupią nasze rafinerie. Już dziś dywersyfikacja dostaw ropy polega na lawirowaniu między trzema firmami: Jukosem, J&S i Łukoilem.
Na razie nie widać, żeby polskie władze chciały szybko przeprowadzić prywatyzację. Nafta Polska po jej zakończeniu powinna się rozwiązać, a mało która instytucja dąży do samozagłady. Premier Miller naciska, aby ze względu na kłopoty budżetu prywatyzację skończyć do końca 2004 r.
- Nafta Polska i Ministerstwo Skarbu analizują przedstawione przez nas założenia fuzji z MOL - informuje Zbigniew Wróbel. Z kolei Maciej Gierej, szef Nafty Polskiej, podkreśla w rozmowie z "Wprost", że całe przedsięwzięcie dotyczące fuzji z MOL nie weszło nawet w fazę biznesplanu! Zdaniem szefa Orlenu, jeżeli konsolidacja sektora naftowego w naszej części Europy nie rozpocznie się przed przystąpieniem Polski do UE, to pojawią się nowe grupy nacisku, których działania uniemożliwią jakiekolwiek sensowne przekształcenia. I pozostanie wybór między Rosjanami, Rosjanami a Rosjanami.
Więcej możesz przeczytać w 46/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2003 (1094)

  • Wprost od czytelników 16 lis 2003 Terminator Hausner Zgadzam się z Michałem Zielińskim, autorem artykułu "Terminator Hausner" (nr 42). Moim zdaniem, zmiany oszczędnościowe muszą być głębsze i póki czas należy: zmniejszyć liczbę powiatów o 50... 3
  • Na stronie - Europka 16 lis 2003 Różnica między Warszawą a warszawką jest taka jak między mózgiem a móżdżkiem na grzance. 3
  • Peryskop 16 lis 2003 Pytania do Kwaśniewskiego Prezydent Kwaśniewski odmówił stawienia się przed komisją śledczą w sprawie Rywina. Zapytaliśmy członków komisji, jakie pytania zadaliby Aleksandrowi Kwaśniewskiemu, gdyby zjawił się na... 8
  • Dossier 16 lis 2003 Jolanta KWAŚNIEWSKA "Wierzcie mi, państwo, że jeżeli podejmę decyzję o kandydowaniu na urząd prezydenta, to możecie być pewni, że będę jednym z najlepiej przygotowanych kandydatów" PAP Bronisław KOMOROWSKI poseł... 9
  • Poczta 16 lis 2003 KONKURS na reportaż Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego i Studenckie Koło Naukowe Językoznawców ogłaszają konkurs na najlepszy reportaż prasowy, radiowy i telewizyjny "Reportaż na staż". Konkurs przeznaczony... 11
  • Kadry 16 lis 2003 Zdjęcia: K. Jarczewski/Forum, K. Mikula 11
  • M&M 16 lis 2003  PRZYŚPIEWKA PREZYDENCKA Prezydentem jestem. Oj da dana, dana. Mogę śpiewać, tańczyć do białego rana, lecz po co?... Odpowiem Jego Ekscelencji: to niezłe zajęcie po końcu kadencji. 12
  • Playback 16 lis 2003 12
  • Szpieg Rob Roy 16 lis 2003 Upadł mit Rob Roya MacGregora, szkockiego bohatera narodowego, którego wyczyny spopularyzował sir Walter Scott, brytyjski pisarz romantyczny. 12
  • Z życia koalicji 16 lis 2003 Zdetronizowany baron ŚwiĘtokrzyski, bohater afery starachowickiej, poseł Henryk Długosz zrezygnował niedawno z członkostwa w SLD, ale nie rezygnuje z dbałości o maniery. Konkretnie, o maniery fotoreporterów, którzy... 14
  • Z życia opozycji 16 lis 2003 Prezydent stolicy Lech Kaczyński pogonił - bardzo zresztą słusznie - Jana Parysa z należącej do miasta korporacji taksówkowej. Ciekawe, czy wysłał mu urzędowe pismo ze zdaniem "spieprzaj, dziadu!". NastĄpi straszliwy... 15
  • Fotoplastykon 16 lis 2003 16
  • Rodzinna misja bojowa 16 lis 2003 Wszystkie myślimy to samo: żeby tym pierwszym nie był mój mąż - mówiły nam kilka dni przed śmiercią Hieronima Kupczyka żony polskich żołnierzy 18
  • Kisielem w mur 16 lis 2003 Nagrody Kisiela 2003: Roman Kluska, Jan Rokita, Janusz Majcherek 22
  • Rzeczpospolita Atlantycka 16 lis 2003 Czym jest polska racja stanu 26
  • Klony Gierka 16 lis 2003 Dziś brakuje pieniędzy na ochronę zdrowia, jutro zabraknie na emerytury, a pojutrze kryzys ogarnie całe państwo 30
  • Okopy Kwiatkowskiego 16 lis 2003 TVP jest i pozostanie pod kontrolą "grupy trzymającej władzę" 32
  • Gazeta dla woźnicy 16 lis 2003 Know-how niemieckich wydawców prasy 34
  • Nałęcz - Po czternastu latach 16 lis 2003 Polska cieszy się dziś bezpieczeństwem, jakiego nie zaznała niemal od 400 lat 36
  • Zawracanie gitary - Kamień rządowy 16 lis 2003 Rządowi zawsze wiatr w oczy wieje. Czy to z kraju, czy z Brukseli 36
  • Giełda i wektory 16 lis 2003 Hossa Świat Zbliżenie W dobie kryzysu w berlińskich domach publicznych za przykładem pubów zostały wprowadzone tak zwane happy hours. W godzinach promocji z usług przybytków rozkoszy można korzystać za połowę ceny.... 40
  • Gorączka naftowa 16 lis 2003 Łukoil i Jukos uciekają przed Putinem do Polski 42
  • Zjednoczone Emiraty Rosyjskie 16 lis 2003 XXI wiek na rynku ropy naftowej będzie wiekiem Rosji 46
  • Trzymamy się ziemi 16 lis 2003 Eksperci ekonomiczni PO i PiS odpowiadają Michałowi Zielińskiemu, który w artykule "Żaglowa łódź podwodna" (nr 45) zarzucił obu partiom brak programu gospodarczego. Komentarz autora zamieścimy w następnym numerze. 48
  • Łódź nawodna 16 lis 2003 Dla PiS niepodważalne są zasady wolnego rynku i prywatnej własności 48
  • Stopa zysku 16 lis 2003 Możemy się stać trzecim producentem butów w Europie 52
  • Załatwione odmownie - Pupening antyglobalistyczny 16 lis 2003 Naiwnym marzy się kapitalizm socjalistyczny, w którym kapitalizm byłby w sklepie, a socjalizm w robocie 56
  • Supersam 16 lis 2003 Mężczyzna jak malowany Znany projektant Jean-Paul Gaultier wprowadził na rynek coś, czego jeszcze nie było - serię kosmetyków o nazwie Tout Beau (Jaki Piękny) do makijażu dla... mężczyzn. Puder brązujący wyrównuje koloryt... 58
  • Imperium Matrix 16 lis 2003 "Matrix" to nie film, lecz popkulturowy, multimedialny holding 62
  • Śmierć w Bikini 16 lis 2003 Znowu żyje atol Bikini, który na wieki miał pozostać atomowym grobowcem 66
  • Mądra głupota 16 lis 2003 Nagrody Stelli, czyli najbardziej wariackie pozwy sądowe. 70
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Margaryna z pierwszego tłoczenia 16 lis 2003 Piotrusiu! Piszę do ciebie, z trudem formułując myśli i zdania, bowiem wściekłość czarnym welonem przesłania mi oczy i powoduje dokuczliwe drgania w mózgu. Oto przed chwilą chciałem przygotować chłopcom i sobie kolację. Nic wielkiego, jajka na szynce. W tym celu wyjąłem z... 72
  • Ekran osobisty - Ejcz-bi-oł 16 lis 2003 Dziś produkuje się wszystko w małych, podobnych do siebie kawałeczkach: wiadomości, sondy, ciekawostki, porady, recenzje 73
  • Polonia restituta 16 lis 2003 Porównanie II i III RP wystawia marne świadectwo współczesnej Polsce 74
  • Know-how 16 lis 2003 Ötzi z Tyrolu Człowiek lodu, którego doskonale zachowane szczątki sprzed 5300 lat znaleziono w 1991 r. w dolinie Ötzi na granicy Włoch i Austrii, prawdopodobnie urodził się w Tyrolu Południowym, w miejscu, gdzie dziś... 77
  • Diagnostyka śmierci 16 lis 2003 Wyniki 30 proc. badań USG można w Polsce wyrzucić do kosza! 78
  • Bombowe bąble 16 lis 2003 Tajemnica katastrof w trójkącie bermudzkim wyjaśniona? 82
  • Fizyk na giełdzie 16 lis 2003 Od Kopernika, przez Newtona, Bacheliera, Einsteina i Smoluchowskiego, do ekonofizyki 84
  • Prezerwatywa w zastrzyku 16 lis 2003 Opracowano dwie nowe metody antykoncepcyjne dla mężczyzn 86
  • Bez granic 16 lis 2003 Umrzeć za Bagdad Od 1 maja, kiedy prezydent USA George W. Bush ogłosił zakończenie działań bojowych w Iraku, zginęło tam ponad czterystu żołnierzy koalicji, a ponad dwa tysiące zostało rannych. Największe straty ponieśli Amerykanie... 88
  • Hańba europejska 16 lis 2003 W krajach UE rozpowszechnia się antyizraelizm, antyszaronizm i antyamerykanizm - Tomasz Lis dla "Wprost". 90
  • Kryptoantysemityzm 16 lis 2003 Niektórzy intelektualiści w Polsce czują się urażeni lub wręcz obrażeni oskarżeniami pod adresem Europy, w tym również moimi (w esejach "Monolog polsko-żydowski"), ale nawet ja nie przypuszczałem, że pół wieku po Hitlerze prawie dwie trzecie Europy podziela jego poglądy. 94
  • Powrót do Rapallo 16 lis 2003 Tworzy się koalicja Francji, Niemiec i Rosji, skierowana przeciwko Stanom Zjednoczonym 96
  • Organizacja Narodów Zależnych 16 lis 2003 ONZ przypomina firmę zarządzaną przez 184 dyrektorów, z których każdy ma bezrobotnego szwagra 99
  • Długi cień Miloševicia 16 lis 2003 Rozmowa z Vojislavem Koštunicą, byłym prezydentem Jugosławii, liderem Demokratycznej Partii Serbii 102
  • Menu 16 lis 2003 Świat Wiwat Karol! Dawno nie było takiego spotkania" - powiedział 4 listopada Jan Paweł II do artystów i pielgrzymów. Prawie 7 tys. osób przybyło wieczorem do Auli Pawła VI na koncert z okazji imienin papieża. W... 104
  • Rywin na West Endzie 16 lis 2003 Gdyby afera Rywina zdarzyła się w Anglii, w Londynie już dawno grano by sztukę na ten temat 106
  • Wielka trójka muzyczna 16 lis 2003 Demarczyk i Niemena słuchają dziadkowie i wnuki 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 16 lis 2003 ROD STEWART As Time Goes By - The Great American Songbook Volume 2 Kolekcjoner zachrypniętych hitów, życiowych partnerek i sentymentalnych standardów przemówił ponownie. Starzejący się efektownie i w efektownym... 111
  • Mojżesz kina - Krzysztof Kieślowski 16 lis 2003 "Ciarki przechodzą po grzbiecie i ma się wrażenie, że ktoś jeszcze przez Kieślowskiego przemawia" - mówi o "Dekalogu" Robert De Niro 112
  • Sława i chała 16 lis 2003 KsiĄŻkI Ekstaza myślenia Carl Sagan nie dożył XXI wieku, ale święcie wierzył, że nowe stulecie przyniesie odpowiedzi na większość pytań, które zadajemy sobie od niepamiętnych czasów. A przynajmniej od chwili, gdy... 114
  • Nowowizja - Co się komu wydaje? 16 lis 2003 No więc mnie się wydaje, że zapowiada się płodny rok, jeśli idzie o publikacje książkowe. 116
  • System idiotele - Polski Murphy 16 lis 2003 Prawo Murphy'ego mówi, że jeśli tylko coś może pójść źle, to pójdzie źle na pewno. 116
  • Organ Ludu 16 lis 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 46 (59) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 10 listopada 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 13 listopada - strajku nie będzie PaŁac - gabinet wzajemne poparcie W piątek odbyła się Rada Gabinetowa... 117
  • Skibą w mur - Stare zagrania, nowe podania 16 lis 2003 Podanie, jak sama nazwa wskazuje, polega na dawaniu czegoś pod czymś. W Polsce zwykle podaje się pod stołem 118