Długi cień Miloševicia

Długi cień Miloševicia

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rozmowa z Vojislavem Koštunicą, byłym prezydentem Jugosławii, liderem Demokratycznej Partii Serbii
Dominika Ćosić: Czy w przededniu wyborów prezydenckich Serbowie czują się obywatelami wolnego świata?
Vojislav Koštunica: Serbię i Czarnogórę przyjęto do międzynarodowych instytucji, m.in. do ONZ, z których były wykluczone, a także do organizacji, do których wcześniej nie należały, na przykład do Rady Europy. Poprawiły się nasze stosunki z sąsiadami, zwłaszcza z innymi byłymi republikami jugosłowiańskimi - Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną, Słowenią, a także z Albanią. Powstrzymano proces dalszego rozpadu państwa. Udało nam się też uporać z powstaniem na południu Serbii, które wybuchło trzy lata temu. Kryzys zażegnano m.in. dzięki umożliwieniu Albańczykom uczestniczenia w pracach instytucji lokalnych w Bujanovacu i Pres�evie. Nawiązaliśmy kontakty z administracją ONZ w Kosowie. Nie uchwalono jednak nowej konstytucji, w efekcie reformy są przeprowadzane na podstawie ustawy zasadniczej, wprowadzonej przed rozpadem Jugosławii i przed ustanowieniem systemu wielopartyjnego.
- Zamach na premiera Zorana Dzindzicia dowiódł, że zanika granica między światem przestępczym a politycznym.
- Wojny i sankcje gospodarcze poprzedniej dekady były świetną pożywką dla kryminalistów. Milos�ević kontrolował mafię i miał powiązania z poszczególnymi klanami gangsterskimi. Za jego rządów wyłoniła się grupa potężnych biznesmenów - serbskich oligarchów - kontrolujących polityków, kupujących mandaty poselskie, korzystne dla siebie ustawy oraz przekupujących sędziów i prokuratorów. Na mojej ojczyźnie wciąż kładzie się długi cień dyktatora. Po obaleniu reżimu nowa władza straciła kontrolę nad mafią. Mafiosi wykorzystali to, zwiększając wpływy i tworząc swoistą parawładzę. Niestety, w Serbii powszechnie aprobowane jest jawne lekceważenie prawa. W każdym kraju zdarzają się afery i oszustwa, ale tylko tu są one dobrze widziane, a władza chwali się oszukiwaniem prawa. I odwrotnie - ci, którzy szanują prawo, są pogardliwie nazywani legalistami.
- Wyśmiewa się też i wyszydza trybunał w Hadze?
- Ustawa, która umożliwiła władzy serbskiej współpracę z Hagą, została przyjęta półtora roku temu. Inna kwestia to sam trybunał, który uznaje tak zwaną wybiórczą sprawiedliwość. W każdej wojnie winni i ofiary są po wszystkich stronach. W czasie wojen w Bośni, Chorwacji i Kosowie zbrodnie popełniali zarówno Serbowie, Chorwaci, Bośniacy, jak i Albańczycy. Tymczasem przed sąd w Hadze trafiają głównie Serbowie, tak jakby tylko oni mieli krew na rękach.
- Będąc niedawno w Kosowie, mogłam się przekonać, że wspólna, pokojowa egzystencja Serbów i Albańczyków to fikcja.
- Sytuacja Serbów, którzy tam mieszkają - a zostali głównie starcy i biedota - jest tragiczna. Serbowie nie mają swobody przemieszczania się, poczucia bezpieczeństwa; zabójstwa i porwania są na porządku dziennym. Większość Serbów żyje w enklawach, które przypominają getta. Ale te getta dają przynajmniej namiastkę poczucia bezpieczeństwa. Ci, którzy mieszkają poza enklawami, muszą się liczyć z ciągłym zagrożeniem życia. Wspólnota międzynarodowa nie ma pomysłu na rozwiązanie problemu. Niedawno rozmawiałem z pierwszym administratorem Kosowa Bernardem Kouchnerem i negocjatorem Richardem Holbrookiem. Powiedzieli, że Serbia może wejść do Europy, ale bez Kosowa. Jest to rozwiązanie, które tak naprawdę nie rozwiązuje problemów, a wręcz je potęguje. To propozycja, która legalizuje czystki etniczne, łamanie praw człowieka i zbrodnie popełniane w Kosowie. Pojawiają się następne pytania: Co zrobić z uchodźcami? Jak Kosowo wejdzie do Europy? I jak secesja prowincji wpłynęłaby na sytuację na całych Bałkanach, czy nie ożywiłaby separatystycznych dążeń Albańczyków z zachodniej Macedonii i południowej Serbii?
- A jakie pan ma rozwiązanie?
- Zgodnie z formułą "standardy przed przepisami" trzeba umożliwić wysiedlonym Serbom i innym nie-Albańczykom powrót do Kosowa. Łączy się to z zapewnieniem im odpowiednich warunków do życia i pracy, dachu nad głową, bezpieczeństwa oraz poszanowania ich praw. Gdy mowa o przyszłym statusie Kosowa, to - moim zdaniem - najlepszym rozwiązaniem jest wysoki stopień autonomii z jednoczesnym utrzymaniem więzi z Belgradem.


BaŁkaŃska ruletka
41 proc. ankietowanych Serbów negatywnie ocenia reformy wprowadzane przez byłą opozycję, przeciwnego zdania jest 31 proc. pytanych. Największą sympatią społeczną cieszy się Vojislav Koštunica, choć on także stracił na popularności (nie kandyduje w wyborach prezydenckich, uważając, że "nie rozwiążą one zasadniczych problemów Serbii"). Teoretycznie największe szanse w zaplanowanych na 16 listopada wyborach mają: prof. Dragoljub Mićunović, Tomislav Nikolić z Serbskiej Partii Radykalnej i socjalista Dragan Tomić. Komentatorzy uważają, że ostateczna walka rozegra się między Mićunoviciem i Nikoliciem prezentującymi dwa różne pomysły na Serbię. Mićunović, lider Centrum Demokratycznego, uważany jest za "socliberała", zwolennika reform i integracji europejskiej. Nikolić - przeciwnie - odwołuje się do nacjonalistycznych haseł. Według sondaży, największym poparciem cieszy się dotychczasowy przewodniczący parlamentu Serbii i Czarnogóry Dragoljub Mićunović (około 28 proc.). Tomislava Nikolicia popiera o połowę mniej wyborców. Najpoważniejszym problemem wydaje się frekwencja - zgodnie z serbskim prawem, by wybory zostały uznane za ważne, wymagana jest 50-procentowa frekwencja. Tymczasem jedna trzecia społeczeństwa jeszcze nie wie, czy w ogóle pójdzie głosować.
Więcej możesz przeczytać w 46/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2003 (1094)

  • Wprost od czytelników 16 lis 2003 Terminator Hausner Zgadzam się z Michałem Zielińskim, autorem artykułu "Terminator Hausner" (nr 42). Moim zdaniem, zmiany oszczędnościowe muszą być głębsze i póki czas należy: zmniejszyć liczbę powiatów o 50... 3
  • Na stronie - Europka 16 lis 2003 Różnica między Warszawą a warszawką jest taka jak między mózgiem a móżdżkiem na grzance. 3
  • Peryskop 16 lis 2003 Pytania do Kwaśniewskiego Prezydent Kwaśniewski odmówił stawienia się przed komisją śledczą w sprawie Rywina. Zapytaliśmy członków komisji, jakie pytania zadaliby Aleksandrowi Kwaśniewskiemu, gdyby zjawił się na... 8
  • Dossier 16 lis 2003 Jolanta KWAŚNIEWSKA "Wierzcie mi, państwo, że jeżeli podejmę decyzję o kandydowaniu na urząd prezydenta, to możecie być pewni, że będę jednym z najlepiej przygotowanych kandydatów" PAP Bronisław KOMOROWSKI poseł... 9
  • Poczta 16 lis 2003 KONKURS na reportaż Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego i Studenckie Koło Naukowe Językoznawców ogłaszają konkurs na najlepszy reportaż prasowy, radiowy i telewizyjny "Reportaż na staż". Konkurs przeznaczony... 11
  • Kadry 16 lis 2003 Zdjęcia: K. Jarczewski/Forum, K. Mikula 11
  • M&M 16 lis 2003  PRZYŚPIEWKA PREZYDENCKA Prezydentem jestem. Oj da dana, dana. Mogę śpiewać, tańczyć do białego rana, lecz po co?... Odpowiem Jego Ekscelencji: to niezłe zajęcie po końcu kadencji. 12
  • Playback 16 lis 2003 12
  • Szpieg Rob Roy 16 lis 2003 Upadł mit Rob Roya MacGregora, szkockiego bohatera narodowego, którego wyczyny spopularyzował sir Walter Scott, brytyjski pisarz romantyczny. 12
  • Z życia koalicji 16 lis 2003 Zdetronizowany baron ŚwiĘtokrzyski, bohater afery starachowickiej, poseł Henryk Długosz zrezygnował niedawno z członkostwa w SLD, ale nie rezygnuje z dbałości o maniery. Konkretnie, o maniery fotoreporterów, którzy... 14
  • Z życia opozycji 16 lis 2003 Prezydent stolicy Lech Kaczyński pogonił - bardzo zresztą słusznie - Jana Parysa z należącej do miasta korporacji taksówkowej. Ciekawe, czy wysłał mu urzędowe pismo ze zdaniem "spieprzaj, dziadu!". NastĄpi straszliwy... 15
  • Fotoplastykon 16 lis 2003 16
  • Rodzinna misja bojowa 16 lis 2003 Wszystkie myślimy to samo: żeby tym pierwszym nie był mój mąż - mówiły nam kilka dni przed śmiercią Hieronima Kupczyka żony polskich żołnierzy 18
  • Kisielem w mur 16 lis 2003 Nagrody Kisiela 2003: Roman Kluska, Jan Rokita, Janusz Majcherek 22
  • Rzeczpospolita Atlantycka 16 lis 2003 Czym jest polska racja stanu 26
  • Klony Gierka 16 lis 2003 Dziś brakuje pieniędzy na ochronę zdrowia, jutro zabraknie na emerytury, a pojutrze kryzys ogarnie całe państwo 30
  • Okopy Kwiatkowskiego 16 lis 2003 TVP jest i pozostanie pod kontrolą "grupy trzymającej władzę" 32
  • Gazeta dla woźnicy 16 lis 2003 Know-how niemieckich wydawców prasy 34
  • Nałęcz - Po czternastu latach 16 lis 2003 Polska cieszy się dziś bezpieczeństwem, jakiego nie zaznała niemal od 400 lat 36
  • Zawracanie gitary - Kamień rządowy 16 lis 2003 Rządowi zawsze wiatr w oczy wieje. Czy to z kraju, czy z Brukseli 36
  • Giełda i wektory 16 lis 2003 Hossa Świat Zbliżenie W dobie kryzysu w berlińskich domach publicznych za przykładem pubów zostały wprowadzone tak zwane happy hours. W godzinach promocji z usług przybytków rozkoszy można korzystać za połowę ceny.... 40
  • Gorączka naftowa 16 lis 2003 Łukoil i Jukos uciekają przed Putinem do Polski 42
  • Zjednoczone Emiraty Rosyjskie 16 lis 2003 XXI wiek na rynku ropy naftowej będzie wiekiem Rosji 46
  • Trzymamy się ziemi 16 lis 2003 Eksperci ekonomiczni PO i PiS odpowiadają Michałowi Zielińskiemu, który w artykule "Żaglowa łódź podwodna" (nr 45) zarzucił obu partiom brak programu gospodarczego. Komentarz autora zamieścimy w następnym numerze. 48
  • Łódź nawodna 16 lis 2003 Dla PiS niepodważalne są zasady wolnego rynku i prywatnej własności 48
  • Stopa zysku 16 lis 2003 Możemy się stać trzecim producentem butów w Europie 52
  • Załatwione odmownie - Pupening antyglobalistyczny 16 lis 2003 Naiwnym marzy się kapitalizm socjalistyczny, w którym kapitalizm byłby w sklepie, a socjalizm w robocie 56
  • Supersam 16 lis 2003 Mężczyzna jak malowany Znany projektant Jean-Paul Gaultier wprowadził na rynek coś, czego jeszcze nie było - serię kosmetyków o nazwie Tout Beau (Jaki Piękny) do makijażu dla... mężczyzn. Puder brązujący wyrównuje koloryt... 58
  • Imperium Matrix 16 lis 2003 "Matrix" to nie film, lecz popkulturowy, multimedialny holding 62
  • Śmierć w Bikini 16 lis 2003 Znowu żyje atol Bikini, który na wieki miał pozostać atomowym grobowcem 66
  • Mądra głupota 16 lis 2003 Nagrody Stelli, czyli najbardziej wariackie pozwy sądowe. 70
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Margaryna z pierwszego tłoczenia 16 lis 2003 Piotrusiu! Piszę do ciebie, z trudem formułując myśli i zdania, bowiem wściekłość czarnym welonem przesłania mi oczy i powoduje dokuczliwe drgania w mózgu. Oto przed chwilą chciałem przygotować chłopcom i sobie kolację. Nic wielkiego, jajka na szynce. W tym celu wyjąłem z... 72
  • Ekran osobisty - Ejcz-bi-oł 16 lis 2003 Dziś produkuje się wszystko w małych, podobnych do siebie kawałeczkach: wiadomości, sondy, ciekawostki, porady, recenzje 73
  • Polonia restituta 16 lis 2003 Porównanie II i III RP wystawia marne świadectwo współczesnej Polsce 74
  • Know-how 16 lis 2003 Ötzi z Tyrolu Człowiek lodu, którego doskonale zachowane szczątki sprzed 5300 lat znaleziono w 1991 r. w dolinie Ötzi na granicy Włoch i Austrii, prawdopodobnie urodził się w Tyrolu Południowym, w miejscu, gdzie dziś... 77
  • Diagnostyka śmierci 16 lis 2003 Wyniki 30 proc. badań USG można w Polsce wyrzucić do kosza! 78
  • Bombowe bąble 16 lis 2003 Tajemnica katastrof w trójkącie bermudzkim wyjaśniona? 82
  • Fizyk na giełdzie 16 lis 2003 Od Kopernika, przez Newtona, Bacheliera, Einsteina i Smoluchowskiego, do ekonofizyki 84
  • Prezerwatywa w zastrzyku 16 lis 2003 Opracowano dwie nowe metody antykoncepcyjne dla mężczyzn 86
  • Bez granic 16 lis 2003 Umrzeć za Bagdad Od 1 maja, kiedy prezydent USA George W. Bush ogłosił zakończenie działań bojowych w Iraku, zginęło tam ponad czterystu żołnierzy koalicji, a ponad dwa tysiące zostało rannych. Największe straty ponieśli Amerykanie... 88
  • Hańba europejska 16 lis 2003 W krajach UE rozpowszechnia się antyizraelizm, antyszaronizm i antyamerykanizm - Tomasz Lis dla "Wprost". 90
  • Kryptoantysemityzm 16 lis 2003 Niektórzy intelektualiści w Polsce czują się urażeni lub wręcz obrażeni oskarżeniami pod adresem Europy, w tym również moimi (w esejach "Monolog polsko-żydowski"), ale nawet ja nie przypuszczałem, że pół wieku po Hitlerze prawie dwie trzecie Europy podziela jego poglądy. 94
  • Powrót do Rapallo 16 lis 2003 Tworzy się koalicja Francji, Niemiec i Rosji, skierowana przeciwko Stanom Zjednoczonym 96
  • Organizacja Narodów Zależnych 16 lis 2003 ONZ przypomina firmę zarządzaną przez 184 dyrektorów, z których każdy ma bezrobotnego szwagra 99
  • Długi cień Miloševicia 16 lis 2003 Rozmowa z Vojislavem Koštunicą, byłym prezydentem Jugosławii, liderem Demokratycznej Partii Serbii 102
  • Menu 16 lis 2003 Świat Wiwat Karol! Dawno nie było takiego spotkania" - powiedział 4 listopada Jan Paweł II do artystów i pielgrzymów. Prawie 7 tys. osób przybyło wieczorem do Auli Pawła VI na koncert z okazji imienin papieża. W... 104
  • Rywin na West Endzie 16 lis 2003 Gdyby afera Rywina zdarzyła się w Anglii, w Londynie już dawno grano by sztukę na ten temat 106
  • Wielka trójka muzyczna 16 lis 2003 Demarczyk i Niemena słuchają dziadkowie i wnuki 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 16 lis 2003 ROD STEWART As Time Goes By - The Great American Songbook Volume 2 Kolekcjoner zachrypniętych hitów, życiowych partnerek i sentymentalnych standardów przemówił ponownie. Starzejący się efektownie i w efektownym... 111
  • Mojżesz kina - Krzysztof Kieślowski 16 lis 2003 "Ciarki przechodzą po grzbiecie i ma się wrażenie, że ktoś jeszcze przez Kieślowskiego przemawia" - mówi o "Dekalogu" Robert De Niro 112
  • Sława i chała 16 lis 2003 KsiĄŻkI Ekstaza myślenia Carl Sagan nie dożył XXI wieku, ale święcie wierzył, że nowe stulecie przyniesie odpowiedzi na większość pytań, które zadajemy sobie od niepamiętnych czasów. A przynajmniej od chwili, gdy... 114
  • Nowowizja - Co się komu wydaje? 16 lis 2003 No więc mnie się wydaje, że zapowiada się płodny rok, jeśli idzie o publikacje książkowe. 116
  • System idiotele - Polski Murphy 16 lis 2003 Prawo Murphy'ego mówi, że jeśli tylko coś może pójść źle, to pójdzie źle na pewno. 116
  • Organ Ludu 16 lis 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 46 (59) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 10 listopada 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 13 listopada - strajku nie będzie PaŁac - gabinet wzajemne poparcie W piątek odbyła się Rada Gabinetowa... 117
  • Skibą w mur - Stare zagrania, nowe podania 16 lis 2003 Podanie, jak sama nazwa wskazuje, polega na dawaniu czegoś pod czymś. W Polsce zwykle podaje się pod stołem 118