Długi cień Miloševicia

Długi cień Miloševicia

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rozmowa z Vojislavem Koštunicą, byłym prezydentem Jugosławii, liderem Demokratycznej Partii Serbii
Dominika Ćosić: Czy w przededniu wyborów prezydenckich Serbowie czują się obywatelami wolnego świata?
Vojislav Koštunica: Serbię i Czarnogórę przyjęto do międzynarodowych instytucji, m.in. do ONZ, z których były wykluczone, a także do organizacji, do których wcześniej nie należały, na przykład do Rady Europy. Poprawiły się nasze stosunki z sąsiadami, zwłaszcza z innymi byłymi republikami jugosłowiańskimi - Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną, Słowenią, a także z Albanią. Powstrzymano proces dalszego rozpadu państwa. Udało nam się też uporać z powstaniem na południu Serbii, które wybuchło trzy lata temu. Kryzys zażegnano m.in. dzięki umożliwieniu Albańczykom uczestniczenia w pracach instytucji lokalnych w Bujanovacu i Pres�evie. Nawiązaliśmy kontakty z administracją ONZ w Kosowie. Nie uchwalono jednak nowej konstytucji, w efekcie reformy są przeprowadzane na podstawie ustawy zasadniczej, wprowadzonej przed rozpadem Jugosławii i przed ustanowieniem systemu wielopartyjnego.
- Zamach na premiera Zorana Dzindzicia dowiódł, że zanika granica między światem przestępczym a politycznym.
- Wojny i sankcje gospodarcze poprzedniej dekady były świetną pożywką dla kryminalistów. Milos�ević kontrolował mafię i miał powiązania z poszczególnymi klanami gangsterskimi. Za jego rządów wyłoniła się grupa potężnych biznesmenów - serbskich oligarchów - kontrolujących polityków, kupujących mandaty poselskie, korzystne dla siebie ustawy oraz przekupujących sędziów i prokuratorów. Na mojej ojczyźnie wciąż kładzie się długi cień dyktatora. Po obaleniu reżimu nowa władza straciła kontrolę nad mafią. Mafiosi wykorzystali to, zwiększając wpływy i tworząc swoistą parawładzę. Niestety, w Serbii powszechnie aprobowane jest jawne lekceważenie prawa. W każdym kraju zdarzają się afery i oszustwa, ale tylko tu są one dobrze widziane, a władza chwali się oszukiwaniem prawa. I odwrotnie - ci, którzy szanują prawo, są pogardliwie nazywani legalistami.
- Wyśmiewa się też i wyszydza trybunał w Hadze?
- Ustawa, która umożliwiła władzy serbskiej współpracę z Hagą, została przyjęta półtora roku temu. Inna kwestia to sam trybunał, który uznaje tak zwaną wybiórczą sprawiedliwość. W każdej wojnie winni i ofiary są po wszystkich stronach. W czasie wojen w Bośni, Chorwacji i Kosowie zbrodnie popełniali zarówno Serbowie, Chorwaci, Bośniacy, jak i Albańczycy. Tymczasem przed sąd w Hadze trafiają głównie Serbowie, tak jakby tylko oni mieli krew na rękach.
- Będąc niedawno w Kosowie, mogłam się przekonać, że wspólna, pokojowa egzystencja Serbów i Albańczyków to fikcja.
- Sytuacja Serbów, którzy tam mieszkają - a zostali głównie starcy i biedota - jest tragiczna. Serbowie nie mają swobody przemieszczania się, poczucia bezpieczeństwa; zabójstwa i porwania są na porządku dziennym. Większość Serbów żyje w enklawach, które przypominają getta. Ale te getta dają przynajmniej namiastkę poczucia bezpieczeństwa. Ci, którzy mieszkają poza enklawami, muszą się liczyć z ciągłym zagrożeniem życia. Wspólnota międzynarodowa nie ma pomysłu na rozwiązanie problemu. Niedawno rozmawiałem z pierwszym administratorem Kosowa Bernardem Kouchnerem i negocjatorem Richardem Holbrookiem. Powiedzieli, że Serbia może wejść do Europy, ale bez Kosowa. Jest to rozwiązanie, które tak naprawdę nie rozwiązuje problemów, a wręcz je potęguje. To propozycja, która legalizuje czystki etniczne, łamanie praw człowieka i zbrodnie popełniane w Kosowie. Pojawiają się następne pytania: Co zrobić z uchodźcami? Jak Kosowo wejdzie do Europy? I jak secesja prowincji wpłynęłaby na sytuację na całych Bałkanach, czy nie ożywiłaby separatystycznych dążeń Albańczyków z zachodniej Macedonii i południowej Serbii?
- A jakie pan ma rozwiązanie?
- Zgodnie z formułą "standardy przed przepisami" trzeba umożliwić wysiedlonym Serbom i innym nie-Albańczykom powrót do Kosowa. Łączy się to z zapewnieniem im odpowiednich warunków do życia i pracy, dachu nad głową, bezpieczeństwa oraz poszanowania ich praw. Gdy mowa o przyszłym statusie Kosowa, to - moim zdaniem - najlepszym rozwiązaniem jest wysoki stopień autonomii z jednoczesnym utrzymaniem więzi z Belgradem.


BaŁkaŃska ruletka
41 proc. ankietowanych Serbów negatywnie ocenia reformy wprowadzane przez byłą opozycję, przeciwnego zdania jest 31 proc. pytanych. Największą sympatią społeczną cieszy się Vojislav Koštunica, choć on także stracił na popularności (nie kandyduje w wyborach prezydenckich, uważając, że "nie rozwiążą one zasadniczych problemów Serbii"). Teoretycznie największe szanse w zaplanowanych na 16 listopada wyborach mają: prof. Dragoljub Mićunović, Tomislav Nikolić z Serbskiej Partii Radykalnej i socjalista Dragan Tomić. Komentatorzy uważają, że ostateczna walka rozegra się między Mićunoviciem i Nikoliciem prezentującymi dwa różne pomysły na Serbię. Mićunović, lider Centrum Demokratycznego, uważany jest za "socliberała", zwolennika reform i integracji europejskiej. Nikolić - przeciwnie - odwołuje się do nacjonalistycznych haseł. Według sondaży, największym poparciem cieszy się dotychczasowy przewodniczący parlamentu Serbii i Czarnogóry Dragoljub Mićunović (około 28 proc.). Tomislava Nikolicia popiera o połowę mniej wyborców. Najpoważniejszym problemem wydaje się frekwencja - zgodnie z serbskim prawem, by wybory zostały uznane za ważne, wymagana jest 50-procentowa frekwencja. Tymczasem jedna trzecia społeczeństwa jeszcze nie wie, czy w ogóle pójdzie głosować.
Więcej możesz przeczytać w 46/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2003 (1094)

  • Wprost od czytelników16 lis 2003Terminator Hausner Zgadzam się z Michałem Zielińskim, autorem artykułu "Terminator Hausner" (nr 42). Moim zdaniem, zmiany oszczędnościowe muszą być głębsze i póki czas należy: zmniejszyć liczbę powiatów o 50...3
  • Na stronie - Europka16 lis 2003Różnica między Warszawą a warszawką jest taka jak między mózgiem a móżdżkiem na grzance.3
  • Peryskop16 lis 2003Pytania do Kwaśniewskiego Prezydent Kwaśniewski odmówił stawienia się przed komisją śledczą w sprawie Rywina. Zapytaliśmy członków komisji, jakie pytania zadaliby Aleksandrowi Kwaśniewskiemu, gdyby zjawił się na...8
  • Dossier16 lis 2003Jolanta KWAŚNIEWSKA "Wierzcie mi, państwo, że jeżeli podejmę decyzję o kandydowaniu na urząd prezydenta, to możecie być pewni, że będę jednym z najlepiej przygotowanych kandydatów" PAP Bronisław KOMOROWSKI poseł...9
  • Poczta16 lis 2003KONKURS na reportaż Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego i Studenckie Koło Naukowe Językoznawców ogłaszają konkurs na najlepszy reportaż prasowy, radiowy i telewizyjny "Reportaż na staż". Konkurs przeznaczony...11
  • Kadry16 lis 2003Zdjęcia: K. Jarczewski/Forum, K. Mikula11
  • M&M16 lis 2003 PRZYŚPIEWKA PREZYDENCKA Prezydentem jestem. Oj da dana, dana. Mogę śpiewać, tańczyć do białego rana, lecz po co?... Odpowiem Jego Ekscelencji: to niezłe zajęcie po końcu kadencji.12
  • Playback16 lis 200312
  • Szpieg Rob Roy16 lis 2003Upadł mit Rob Roya MacGregora, szkockiego bohatera narodowego, którego wyczyny spopularyzował sir Walter Scott, brytyjski pisarz romantyczny.12
  • Z życia koalicji16 lis 2003Zdetronizowany baron ŚwiĘtokrzyski, bohater afery starachowickiej, poseł Henryk Długosz zrezygnował niedawno z członkostwa w SLD, ale nie rezygnuje z dbałości o maniery. Konkretnie, o maniery fotoreporterów, którzy...14
  • Z życia opozycji16 lis 2003Prezydent stolicy Lech Kaczyński pogonił - bardzo zresztą słusznie - Jana Parysa z należącej do miasta korporacji taksówkowej. Ciekawe, czy wysłał mu urzędowe pismo ze zdaniem "spieprzaj, dziadu!". NastĄpi straszliwy...15
  • Fotoplastykon16 lis 200316
  • Rodzinna misja bojowa16 lis 2003Wszystkie myślimy to samo: żeby tym pierwszym nie był mój mąż - mówiły nam kilka dni przed śmiercią Hieronima Kupczyka żony polskich żołnierzy18
  • Kisielem w mur16 lis 2003Nagrody Kisiela 2003: Roman Kluska, Jan Rokita, Janusz Majcherek22
  • Rzeczpospolita Atlantycka16 lis 2003Czym jest polska racja stanu26
  • Klony Gierka16 lis 2003Dziś brakuje pieniędzy na ochronę zdrowia, jutro zabraknie na emerytury, a pojutrze kryzys ogarnie całe państwo30
  • Okopy Kwiatkowskiego16 lis 2003TVP jest i pozostanie pod kontrolą "grupy trzymającej władzę"32
  • Gazeta dla woźnicy16 lis 2003Know-how niemieckich wydawców prasy34
  • Nałęcz - Po czternastu latach16 lis 2003Polska cieszy się dziś bezpieczeństwem, jakiego nie zaznała niemal od 400 lat36
  • Zawracanie gitary - Kamień rządowy16 lis 2003Rządowi zawsze wiatr w oczy wieje. Czy to z kraju, czy z Brukseli36
  • Giełda i wektory16 lis 2003Hossa Świat Zbliżenie W dobie kryzysu w berlińskich domach publicznych za przykładem pubów zostały wprowadzone tak zwane happy hours. W godzinach promocji z usług przybytków rozkoszy można korzystać za połowę ceny....40
  • Gorączka naftowa16 lis 2003Łukoil i Jukos uciekają przed Putinem do Polski42
  • Zjednoczone Emiraty Rosyjskie16 lis 2003XXI wiek na rynku ropy naftowej będzie wiekiem Rosji46
  • Trzymamy się ziemi16 lis 2003Eksperci ekonomiczni PO i PiS odpowiadają Michałowi Zielińskiemu, który w artykule "Żaglowa łódź podwodna" (nr 45) zarzucił obu partiom brak programu gospodarczego. Komentarz autora zamieścimy w następnym numerze.48
  • Łódź nawodna16 lis 2003Dla PiS niepodważalne są zasady wolnego rynku i prywatnej własności48
  • Stopa zysku16 lis 2003Możemy się stać trzecim producentem butów w Europie52
  • Załatwione odmownie - Pupening antyglobalistyczny16 lis 2003Naiwnym marzy się kapitalizm socjalistyczny, w którym kapitalizm byłby w sklepie, a socjalizm w robocie56
  • Supersam16 lis 2003Mężczyzna jak malowany Znany projektant Jean-Paul Gaultier wprowadził na rynek coś, czego jeszcze nie było - serię kosmetyków o nazwie Tout Beau (Jaki Piękny) do makijażu dla... mężczyzn. Puder brązujący wyrównuje koloryt...58
  • Imperium Matrix16 lis 2003"Matrix" to nie film, lecz popkulturowy, multimedialny holding62
  • Śmierć w Bikini16 lis 2003Znowu żyje atol Bikini, który na wieki miał pozostać atomowym grobowcem66
  • Mądra głupota16 lis 2003Nagrody Stelli, czyli najbardziej wariackie pozwy sądowe.70
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Margaryna z pierwszego tłoczenia16 lis 2003Piotrusiu! Piszę do ciebie, z trudem formułując myśli i zdania, bowiem wściekłość czarnym welonem przesłania mi oczy i powoduje dokuczliwe drgania w mózgu. Oto przed chwilą chciałem przygotować chłopcom i sobie kolację. Nic wielkiego, jajka na...72
  • Ekran osobisty - Ejcz-bi-oł16 lis 2003Dziś produkuje się wszystko w małych, podobnych do siebie kawałeczkach: wiadomości, sondy, ciekawostki, porady, recenzje73
  • Polonia restituta16 lis 2003Porównanie II i III RP wystawia marne świadectwo współczesnej Polsce74
  • Know-how16 lis 2003Ötzi z Tyrolu Człowiek lodu, którego doskonale zachowane szczątki sprzed 5300 lat znaleziono w 1991 r. w dolinie Ötzi na granicy Włoch i Austrii, prawdopodobnie urodził się w Tyrolu Południowym, w miejscu, gdzie dziś...77
  • Diagnostyka śmierci16 lis 2003Wyniki 30 proc. badań USG można w Polsce wyrzucić do kosza!78
  • Bombowe bąble16 lis 2003Tajemnica katastrof w trójkącie bermudzkim wyjaśniona?82
  • Fizyk na giełdzie16 lis 2003Od Kopernika, przez Newtona, Bacheliera, Einsteina i Smoluchowskiego, do ekonofizyki84
  • Prezerwatywa w zastrzyku16 lis 2003Opracowano dwie nowe metody antykoncepcyjne dla mężczyzn86
  • Bez granic16 lis 2003Umrzeć za Bagdad Od 1 maja, kiedy prezydent USA George W. Bush ogłosił zakończenie działań bojowych w Iraku, zginęło tam ponad czterystu żołnierzy koalicji, a ponad dwa tysiące zostało rannych. Największe straty ponieśli Amerykanie...88
  • Hańba europejska16 lis 2003W krajach UE rozpowszechnia się antyizraelizm, antyszaronizm i antyamerykanizm - Tomasz Lis dla "Wprost".90
  • Kryptoantysemityzm16 lis 2003Niektórzy intelektualiści w Polsce czują się urażeni lub wręcz obrażeni oskarżeniami pod adresem Europy, w tym również moimi (w esejach "Monolog polsko-żydowski"), ale nawet ja nie przypuszczałem, że pół wieku po Hitlerze prawie dwie trzecie...94
  • Powrót do Rapallo16 lis 2003Tworzy się koalicja Francji, Niemiec i Rosji, skierowana przeciwko Stanom Zjednoczonym96
  • Organizacja Narodów Zależnych16 lis 2003ONZ przypomina firmę zarządzaną przez 184 dyrektorów, z których każdy ma bezrobotnego szwagra99
  • Długi cień Miloševicia16 lis 2003Rozmowa z Vojislavem Koštunicą, byłym prezydentem Jugosławii, liderem Demokratycznej Partii Serbii102
  • Menu16 lis 2003Świat Wiwat Karol! Dawno nie było takiego spotkania" - powiedział 4 listopada Jan Paweł II do artystów i pielgrzymów. Prawie 7 tys. osób przybyło wieczorem do Auli Pawła VI na koncert z okazji imienin papieża. W...104
  • Rywin na West Endzie16 lis 2003Gdyby afera Rywina zdarzyła się w Anglii, w Londynie już dawno grano by sztukę na ten temat106
  • Wielka trójka muzyczna16 lis 2003Demarczyk i Niemena słuchają dziadkowie i wnuki110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego16 lis 2003ROD STEWART As Time Goes By - The Great American Songbook Volume 2 Kolekcjoner zachrypniętych hitów, życiowych partnerek i sentymentalnych standardów przemówił ponownie. Starzejący się efektownie i w efektownym...111
  • Mojżesz kina - Krzysztof Kieślowski16 lis 2003"Ciarki przechodzą po grzbiecie i ma się wrażenie, że ktoś jeszcze przez Kieślowskiego przemawia" - mówi o "Dekalogu" Robert De Niro112
  • Sława i chała16 lis 2003KsiĄŻkI Ekstaza myślenia Carl Sagan nie dożył XXI wieku, ale święcie wierzył, że nowe stulecie przyniesie odpowiedzi na większość pytań, które zadajemy sobie od niepamiętnych czasów. A przynajmniej od chwili, gdy...114
  • Nowowizja - Co się komu wydaje?16 lis 2003No więc mnie się wydaje, że zapowiada się płodny rok, jeśli idzie o publikacje książkowe.116
  • System idiotele - Polski Murphy16 lis 2003Prawo Murphy'ego mówi, że jeśli tylko coś może pójść źle, to pójdzie źle na pewno.116
  • Organ Ludu16 lis 2003TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 46 (59) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 10 listopada 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 13 listopada - strajku nie będzie PaŁac - gabinet wzajemne poparcie W piątek odbyła się Rada Gabinetowa...117
  • Skibą w mur - Stare zagrania, nowe podania16 lis 2003Podanie, jak sama nazwa wskazuje, polega na dawaniu czegoś pod czymś. W Polsce zwykle podaje się pod stołem118