Klątwa Tuwima

Klątwa Tuwima

Dodano:   /  Zmieniono: 4
Jedyne, co Julian Tuwim dedykował Bierutowi, to apel o ułaskawienie skazanych na śmierć żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych
 Antyjubileuszem, pełnym napastliwych artykułów, była 50. rocznica śmierci Juliana Tuwima. To w Polsce nic nowego. Przed wojną, po wojnie, w kraju, na emigracji - zawsze się znalazł ktoś, kto próbował się dowartościować, pisząc źle o wybitnym poecie. Narodowcy zarzucali mu "zażydzanie" polskiej kultury. Część środowisk żydowskich oskarżała go o zdradę narodu żydowskiego. Dawni przyjaciele wypominali mu wysługiwanie się komunistom. Nawet obecnie częściej pisze się o jego serwilizmie, podarunkach od państwa czy "strofach sławiących Stalina" niż o wirtuozerii słowa.

Czarna legenda
Zastanawia trwałość czarnej legendy Tuwima i upór w powtarzaniu kłamstw na jego temat. Nie jest prawdą, że otrzymał samochód od władz, co wypominało mu wielu krytyków. Tuwim sam kupił auto, i to bez żadnej zniżki. Nie otrzymał też za darmo willi, lecz zaciągnął na nią kilka pożyczek. Nieprawdą jest też, że poeta pisał wiersze o Stalinie czy Bierucie. Napisał zaledwie jeden wers, którego mógłby się wstydzić. Był natomiast autorem tekstu, który odczytał na audiencji u Bolesława Bieruta. Tyle że była to prośba o ułaskawienie piątki czekających na egzekucję żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Bierut przychylił się do prośby poety.
W Polsce rządzonej przez komunistów tylko nieliczni pisarze nie mają na koncie propagandowych tekstów. Tuwim, w międzywojniu autor bardzo płodny, po powrocie do kraju w 1946 r. napisał zaledwie dwanaście wierszy. To najlepiej świadczy o jego stosunku do ówczesnego reżimu. Zmarł jednak na tyle wcześnie (w 1953 r.), by mógł się utrwalić jego negatywny wizerunek - pieszczocha ludowej władzy. Tuwim stał się kozłem ofiarnym i nie może skorzystać z prawa do amnezji, z jakiego bez oporów korzystają inni.

Klasa poety
Julian Tuwim, jeden z najdowcipniejszych polskich poetów, to przede wszystkim postać tragiczna. Widać to w wydanych właśnie, nieznanych dotychczas pismach poety - "Nieszczęsny Cagliostro", które ofiarowała mieszkająca w Izraelu wdowa po żydowskim dziennikarzu Szmuelu Lajbie Shneidermanie. Listy i artykuły, których tematyka obraca się wokół trudnej decyzji powrotu do kraju, zaskakują ostrością sądów wobec polskiego rządu na uchodźstwie. Jego członków nazywa Tuwim faszystami. Ci nie pozostali poecie dłużni. Jedynie paryska "Kultura" miała odwagę przeciwstawić się nagonce na Tuwima (z jednym, znamiennym wyjątkiem - Czesława Miłosza). Nagonka jest o tyle niezrozumiała, że jedyne, czego chciał Tuwim, to możliwość powrotu do Polski. Bo z nią się utożsamiał i poza nią nie potrafił funkcjonować.
Umiarkowana prosowieckość Tuwima nie była przejawem oportunizmu - jak w wypadku wielu jego kolegów - lecz naiwności. Lektura korespondencji ze Shneidermanem czy nieskończonych artykułów z emigracyjnych czasów przekonuje, że poeta, który większą część wojny spędził z dala od Europy, naprawdę wierzył w komunizm wolny od antysemityzmu, którego przejawów dotkliwie doświadczył na własnej skórze.
Autor "Kwiatów polskich" wciąż nie ma sobie równych na poetyckim parnasie, mimo że - jak przekonuje znawca jego twórczości Tadeusz Januszewski - podjęto celową działalność zohydzenia Tuwima nie tylko jako człowieka, ale i jako poety. - Poezja nie interesuje dziś ludzi, a polityka ma się całkiem dobrze, dlatego zarzutami politycznymi najłatwiej zdyskwalifikować artystę - mówi "Wprost" Tadeusz Januszewski. Tylko dzieci, zaczytujące się "Rzepką" i "Słoniem Trąbalskim", nie mają wątpliwości, że Tuwim wielkim poetą był. W kontekście sporów o ostatnie lata życia poety pozostaje powtórzyć słowa Jana Lechonia, który mimo zerwanej z nim przyjaźni napisał: "Wierzymy głęboko, iż na nadziemskim sądzie rozważana będzie przede wszystkim klasa Tuwima jako poety".
Więcej możesz przeczytać w 4/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 4
  • ...   IP
    wystarczy poszperać, potem się brać za artykuły...

    5 marca 1953 r. Julian Tuwim publikuje w \"Trybunie Ludu\" artykuł Potęga, której nikt nie złamie...: \"Wielka jest nasza ziemia - a nie ma na niej, jak długa i szeroka, takiego kilometra kwadratowego przestrzeni, na którym ludzie nie opłakiwaliby śmierci ukochanego nauczyciela, swego brata, obrońcy, nauczyciela, prawodawcy sumień - Józefa Stalina\".

    Rok 1950 - Polska pogrążona w stalinowskim terrorze. \"W ustroju socjalistycznym nie ma, nie będzie miejsca dla ohydnych zbrodni, gwałtów, niesprawiedliwości, krzywdy i dręczenia słabych przez silnych, ubogich przez bogatych, miłosiernych przez okrutnych\" - przekonuje Tuwim uczniów szkoły podstawowej w Inowłodzu.
    • Uczeń klasy Va   IP
      Napisałem taki wiersz i dostałem informację, że albo usunę ostatnią zwrotkę, albo dostanę jedynkę... Niech nikt mi nie mówi, że to jest w porządku.

      Moja szkoła

      Chodzę do szkoły dwa-trzy-cztery
      I jestem uczniem piątej A.
      Nie wszyscy tu mają dobre maniery,
      Ale ta szkoła jest właśnie TA!

      Nasza szkoła to fajna sprawa
      Każdy uczeń dobrze to wie.
      Jest nauka, jest też zabawa
      I nie roń łez, gdy uczysz się źle.

      Tu nauczyciel chętnie pomoże,
      Gdy grozi Ci ocena zła.
      Może nie zawsze i o każdej porze,
      Ale z tym też wytrzymać się da.

      Patronem naszym jest znany poeta,
      Co dzieciom radości dostarczył wiele.
      W „Lokomotywie” i „Ptasim Radiu”
      I każdym innym dziecięcym dziele.

      Ja bym go zmienił – mówię to szczerze.
      Wielkich poetów wielu świat zna.
      W słowa Herberta gorąco wierzę,
      A Tuwim w Leninie ideał ma!
      • bez podpisu :P   IP
        socjalista i sługus i tyle!

        Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2004 (1104)

        • Wprost od czytelników 25 sty 2004 List od czytelnika 3
        • Na stronie - Miller na prezydenta! 25 sty 2004 Każda kucharka powinna się nauczyć rządzić państwem - twierdził niejaki Lenin. 3
        • Peryskop 25 sty 2004 Owsiak klonuje Jurek Owsiak mocno się zdziwił, gdy podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy zobaczył w studiu TVP drużynę "Wprost". Dziennikarze tygodnika przebrali się... za niego. Wszyscy mieli na sobie... 6
        • Dossier 25 sty 2004 Jan Maria ROKITA członek komisji śledczej w sprawie Rywina, poseł PO "Kto jak kto, ale pan minister Mariusz Łapiński, który ma tyle brzydkich rzeczy na sumieniu, oprócz tego Narodowego Funduszu Zdrowia, powinien jednak... 7
        • Kadry 25 sty 2004 Zdjęcie: Reporter 8
        • Jestem, więc piszę - Polityka moralnego niepokoju 25 sty 2004 Fakt, że prezydent Kwaśniewski ma wątpliwości, czy Polska jest państwem prawa, powinien przerażać 9
        • Poczta 25 sty 2004 List od czytelnika 10
        • W obronie biedy 25 sty 2004 Marek Majewski 11
        • Playback 25 sty 2004 11
        • Portret Pierwszego Psa RP 25 sty 2004 Nie chcę, by Jolanta Kwaśniewska sama namalowała swojego psa Sabę, więc zrobię to za nią - mówi znany malarz Edward Dwurnik. Okazją do namalowania portretu Saby jest akcja promocyjna firmy wystawiającej karty rabatowe. Na kartach... 11
        • Z życia koalicji 25 sty 2004 To już jest koniec. Brunatny Robert postanowił oszczędzić sobie obciachu i sam zrezygnował z kandydowania na prezesa Telewizji Białoruskiej Oddział w Warszawie. A przecież zżyliśmy się, to w końcu tyle lat... Tak więc na koniec, od... 12
        • Z życia opozycji 25 sty 2004 Śnieg zasypał Warszawę i unieruchomił miasto na amen. Prezydent Lech Kaczyński błyskawicznie znalazł winnych tego skandalu. "To meteorolodzy" - orzekł. A myśmy stawiali raczej na komunistów. Albo chociaż na Kozaka z... 13
        • Fotoplastykon 25 sty 2004 14
        • Mafia sądzi 25 sty 2004 Przy jednym stole, na balu sylwestrowym, nieprzypadkowo siedzieli obok siebie Roman Olszewski, ps. Sproket, Mieczysław J. oraz Waldemar Janoszczyk. Olszewski i Mieczysław J. byli członkami gangu pruszkowskiego. Jak się dowiedzieliśmy od kilku uczestników balu, przy tym samym... 16
        • Mordercy dzieciństwa 25 sty 2004 Na siedem lat więzienia skazano szefa pedofilskiej siatki, zdemaskowanej przez reporterów "Wprost" i telewizji Polsat. 22
        • Sojusz Lewicy Destrukcyjnej 25 sty 2004 SLD rządzi Polską tak jak ostatni królowie przedrewolucyjną Francją 24
        • Plan Bratkowskiego 25 sty 2004 Demokracją w aparatczyków 28
        • Żegnajcie w Europie 25 sty 2004 Unia Europejska to dom, w którym nowych lokatorów skierowano do piwnicy 30
        • Nałęcz - Cień choroby 25 sty 2004 Z myślą o poprawieniu notowań premiera w rabunkowy sposób eksploatowano jego wypadek 32
        • Giełda i wektory 25 sty 2004 HossaŚwiat Unia ratuje twarz Niemcy i Francja z premedytacją złamały traktat z Maastricht, nakładający na kraje członkowskie unii obowiązek utrzymywania deficytu budżetowego na poziomie nie wyższym niż 3 proc. PKB. Powinno się to... 34
        • Grupa trzymająca zboże 25 sty 2004 Urzędnicy podnoszą ceny żywności! 36
        • Zjazd Polski 25 sty 2004 W szybkim tempie tracimy wiarygodność kredytową 40
        • Podatek od głupoty 25 sty 2004 100-200 tysięcy miejsc pracy likwidują co roku urzędnicy skarbowi 43
        • Niezatapialny sejf 25 sty 2004 Rosja przez Cypr do Unii Europejskiej 47
        • Załatwione odmownie - Saga Lomborga 25 sty 2004 Największy postęp w ekologii dokonał się tam, gdzie dominuje największy wróg ekologów: cywilizacja zachodnia 50
        • Supersam 25 sty 2004 Zapach uwodziciela By stworzyć orientalną wodę CerrutiSÍ, odtworzono recepturę balsamu mauretańskiego, sporządzoną przez Rzymian w II wieku naszej ery. Balsam mauretański to kompozycja ziół, aromatycznego drewna i żywicy.... 52
        • Międzynarodowi Kombinatorzy Olimpijscy 25 sty 2004 W Atenach możemy zdobyć mniej medali niż w jakichkolwiek igrzyskach w ostatnich 40 latach 54
        • Mistrzowie koksu 25 sty 2004 Sportowcy biorą koks, bo wolą żyć krótko, byle zakosztować sławy i pieniędzy. 58
        • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Będzie bigos 25 sty 2004 Od dwóch dni cały mój dom przesiąknięty jest ciężką wonią kapuchy. Gotujemy bigos. Nie powiem, żebym często jadał tę naszą najbardziej narodową potrawę, przeciwnie, unikam jej jak mogę, głównie z uwagi na kiepskie samopoczucie jeszcze długo po spożyciu, ale też tak całkiem bez... 60
        • Ekran osobisty - Wyspy szczęścia 25 sty 2004 To, co najcenniejszego mają dziś do zaoferowania transatlantyki, to... ucieczka ze zmęczonego wojną, strachem i waśniami świata 61
        • Dzień (bez)wolności 25 sty 2004 "Za Wisłą nie zabijajcie, ale poza tym róbcie tam, co chcecie" - brzmiała dyrektywa Stalina 64
        • Know-how 25 sty 2004 Lekka śmierć Palenie papierosów o niskiej zawartości substancji smolistych (light, super light) nie zmniejsza ryzyka zachorowania na raka płuc - ostrzega "British Medical Journal". Do takich wniosków doszli amerykańscy... 67
        • Zapalenie życia 25 sty 2004 Co może nas uchronić przed rakiem, zawałem serca i cukrzycą? Gdy pierwszy raz w 1997 r. opublikowaliśmy wyniki badań sugerujące, że stan zapalny może sygnalizować wysokie ryzyko zawału serca i udaru mózgu, wszyscy uznali, że się mylimy. Teraz 68
        • Wstrzymaj oddech! 25 sty 2004 Każdy miligram tlenku węgla w metrze sześciennym powietrza oznacza dwa śmiertelne zawały 72
        • Uszy do góry 25 sty 2004 Głusi będą mogli słyszeć? 74
        • Bez granic 25 sty 2004 Samba turystyczna, Autorytet z wąsem, 76
        • Rusza wróg na Busha 25 sty 2004 Bush na pewno nie przegra swego miejsca w historii ze stażystką 78
        • Islamska bomba 25 sty 2004 Jak pakistańska technologia nuklearna trafiła do państw rozbójniczych 80
        • Mekka globalizacji 25 sty 2004 6,5 tysiąca żołnierzy będzie strzec uczestników szczytu w Davos 82
        • Kolce róż 25 sty 2004 Tkwimy między Ameryką a Rosją 84
        • Szaron opatrznościowy 25 sty 2004 Izrael wyznaczy Palestyńczykom własną "mapę drogową". Czy również w tym roku Izrael będzie bezczynnie czekał na pojawienie się przywódcy palestyńskiego, z którym można będzie cokolwiek ustalić? Czy nadal 100 tys. osadników żydowskich na terenach palestyńskich będzie wodziło za... 85
        • Wyjść po żydowsku 25 sty 2004 Szewach Weiss dokonał rzeczy niemożliwej: przyczynił się do wspólnego polsko-żydowskiego spojrzenia na historię 86
        • Menu 25 sty 2004 Świat Małpa znowu w raju "Za każdym razem, gdy próbowałem napisać fajną, popową piosenkę, w którymś momencie uświadamiałem sobie, że zrzynam z Pixies" - powiedział kiedyś Kurt Cobain. Nie on jeden przyznawał... 88
        • Kanibal sztuki 25 sty 2004 Największym dziełem Salvadora Dalego był on sam 90
        • Najdłuższa wojna wszechświata 25 sty 2004 "Gwiezdne wojny" można kręcić przez kolejne tysiąclecia 94
        • Mojżesz rocka 25 sty 2004 Czesław Niemen (1939-2004) 96
        • Płyty Kuby Wojewódzkiego 25 sty 2004 MIĘDZY NAMI **** Cafe #3 Między Nami to podobno naczelna kwatera warszawki. Tajemniczego ugrupowania towarzyskiego. Bez względu na przynależność klientów konsumentów lokal wypromował markę muzyczną, która od kilku... 97
        • Klątwa Tuwima 25 sty 2004 Jedyne, co Julian Tuwim dedykował Bierutowi, to apel o ułaskawienie skazanych na śmierć żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych 98
        • Sława i chała 25 sty 2004 Książki Wołanie na duszy Rewolucja! Pierwszy w historii ludzkości "przewodnik po świecie niewidzialnym" - zachęca hasło z obwoluty. Mało tego, każda współczesna kobieta, uzbrojona w to dzieło, może "usłyszeć... 99
        • Co-media - Niepolitycznie 25 sty 2004 Dorosłe życie ma tę ponurą cechę, że ludzi powinno się rozliczać nie z tego, co chcieli, ale z tego, co im wyszło. Tu mógłbym podać jako ponury przykład kariery prawie wszystkich obecnych polityków, ale tym razem felieton ma być o drobiazgach. I nie mam na myśli polityków... 100
        • Z grzędy zrzędy - Do polskich elit 25 sty 2004 Przypomnijcie sobie, jak to kiedyś było. Wyszedł jeleń z lasu, pani pyta: - No Jasiu, co to jest? A Jasio z pewną taką nieśmiałością: - Lenin, nie Lenin...? W Moskwie opowiadali, że młodożeńcom na noc poślubną dają trzyosobowe... 100
        • Organ Ludu 25 sty 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 4 (69) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 19 stycznia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Sensacyjne odkrycie "Organu Ludu"! Pierwsi na świecie drukujemy odnalezioną przez "OL"... 101
        • Skibą w mur - Lania i podsumowania 25 sty 2004 Za Wydarzenie Roku uznano dwa zjawiska: Saddam Husajn wyciągnięty z ziemianki i Mariusz Łapiński wyciągnięty z SLD 102