Załatwione odmownie - Skąd z kibiców kibole?

Załatwione odmownie - Skąd z kibiców kibole?

Dodano:   /  Zmieniono: 
Prewencja i represja to jedyna recepta na plagę chuligaństwa i bandytyzmu na stadionach
Kiedy wiosną 1987 r. odwiedziłem Szkocję, w czasie spaceru ulicami Aberdeen zobaczyłem, jak około godziny 20 zaczęto pospiesznie zamykać puby. Zdziwiony zapytałem mojego brytyjskiego kolegę, dlaczego zamykają je o tak dziwnej porze. Odpowiedź, jaką otrzymałem, była krótka i jednoznaczna: właśnie kończy się mecz ligi szkockiej, w którym jedną ze stron jest miejscowa drużyna.
U nas wiosna. Zaczął się kolejny sezon piłkarski i znowu będziemy czytać o wyczynach kiboli, oglądać bijatyki, zdemolowane budynki, samochody itp. Pytanie, dlaczego ja, mając lat 13, mogłem sam, bez rodziców, udać się na stadion Legii i wrócić cały i zdrowy, podczas gdy kategorycznie zabraniam tego mojemu 13-letniemu synowi, dręczyło mnie dość długo. Przestało mnie dręczyć, gdy wreszcie zacząłem sobie zadawać właściwe pytania. Czy młodzież, a dokładniej chłopcy stali się w dzisiejszych czasach bardziej skłonni do boiskowego chuligaństwa i bandytyzmu? Chociaż wiele starszych osób byłoby zapewne gotowych odpowiedzieć "tak" na powyższe pytanie, moja odpowiedź brzmi "nie". Odsetek przestępstw popełnianych przez mężczyzn w wieku 18-30 lat jest zdumiewająco stały. Taki sam jak obecnie był w latach komunizmu, a nawet w okresie międzywojennym. Nie chodzi więc o wielkie liczby, które potwierdzają to, co wiemy, a mianowicie, że młodzi mężczyźni są najbardziej niestabilną częścią społeczeństwa. Następne pytanie było bardziej skomplikowane. Zakładając, że młodzież nie stała się bardziej skłonna do popełniania przestępstw, trzeba dojść do wniosku, że coś musiało się zmienić wewnątrz tej grupy, co spowodowało zwiększoną skłonność do chuligaństwa i bandytyzmu (nie tylko na boisku zresztą). Cóż to za proces historyczny przyniósł tak niekorzystne zmiany?

Zanik mechanizmu selekcji
Pozostawiam na inną okazję kwestię doktrynalnego uporu w sprawie wychowawczej roli kary w zwalczaniu przestępczości (fakty wskazują, iż doktryna ta jest z gruntu błędna!). Odnoszę to też do praktyki naszych sądów, zainfekowanych tą samą doktryną. Jeszcze ważniejszy bowiem od nadmiaru tolerancji wobec przestępczości jest dla mnie fakt, że nasza - i w ogóle europejska - historia jest od 1945 r. historią świata bez wojen. Obok wielu niezwykle korzystnych konsekwencji tego stanu rzeczy istnieją też konsekwencje niekorzystne. Brak wojen jest na przykład pożywką dla pacyfizmu, o którego moralnie wątpliwych podstawach i szkodliwych następstwach pisałem na tych łamach.
Chuligaństwo i bandytyzm na stadionach są jedną z konsekwencji zaniku mechanizmu selekcji, istniejącego od czasu tworzenia armii niezawodowych. Wojska powstałe w wyniku mobilizacji niezawodowców ruszały na wojnę, zabierając obok innych także najbardziej "niespokojne duchy" z każdej wioski, ulicy i podwórka. Tak wojna uruchamiała mechanizm selekcji. Najodważniejsi z owych "niespokojnych duchów" szli w pierwszych szeregach i albo ginęli, albo wracali po wojnie z odznaczeniami, witani jak bohaterowie. Niektórzy zostawali w wojsku i ich karierę wytyczały już inne reguły gry, będące odwrotnością ulicznego chuligaństwa. Pozostali szli do cywila. Z medalami za odwagę, po przejściach wojennych, na ogół zmieniali zdanie na temat ulicznych burd, które przestawały być dla nich atrakcją. Ci mniej odważni - i być może bardziej zdemoralizowani - często w ogóle nie wracali, bowiem za rozboje, gwałty i kradzieże na tyłach rozstrzeliwano ich na miejscu przestępstwa bądź po wyrokach sądów polowych.
Tak jak kryzys w gospodarce nie powoduje jedynie szkód, bo eliminuje najmniej sprawne podmioty gospodarcze (i gospodarka wychodzi z kryzysu silniejsza), tak wojna (też swego rodzaju kryzys) obok zdecydowanie negatywnych następstw miała również dobre strony. Eliminowała bowiem najmniej przystosowane do życia społecznego jednostki.

Brytyjski wzór
Wojen w Europie nie ma, a poza tym nawet gdyby były, nie uruchamiałyby już opisywanego mechanizmu selekcyjnego. Wzrasta bowiem liczba armii zawodowych. Jak w dawnych czasach, wojna staje się - w sferze wykonawczej - sprawą zawodowej warstwy wojowników. Tyle że udział w niej przestał być dziedziczny. Skusi to zapewne niektóre "niespokojne duchy", ale obawiam się, że nie będzie to zjawisko masowe.
A co z resztą? To widzimy na stadionach i wokół nich. Czy na tę resztę (wcale pokaźną!) nie ma recepty? Wiara w kluby kibiców ma tyle samo sensu, co za "pryla" wiara w wychowawczą moc domów kultury. Kibolowi bandziorowi, który gotów jest się bić z policją lub metalowym prętem rozbić głowę kibicowi (a nawet kibolowi) z innej drużyny, żaden klub kibica nie pomoże! Nie ma się co łudzić: pozostaje prewencja i represja. Brytyjczycy, którzy pierwsi doświadczyli tej plagi (być może także dlatego, że pierwsi zafundowali sobie państwo opiekuńcze!), pierwsi też w dużej mierze poradzili sobie z tym problemem. Kontrola przed stadionem i na stadionie, wykrywacze metali, "czarne listy" wcześniej karanych łobuzów i wreszcie zdecydowane interwencje wyszkolonych policyjnych komandosów na stadionach robią swoje.
Na początku lat 90. byłem z pewnym oddanym pod moją opiekę nastolatkiem na meczu Anglia - Polska na słynnym stadionie Wembley. Mecz jak mecz, przeciętny, a Polacy słabi (przerżnęliśmy 3:0). Podziwiałem jednak, jak gospodarze dawali sobie radę z kibolami. Kiedy po kilku naszych faulach zaczęli się podrywać co bardziej agresywni kibole, wygrażając w stronę sektora, w którym siedzieli polscy kibice, a nawet próbując przedrzeć się w tę stronę, zaczęła się kontrakcja. Z obu stron "polskiego" sektora otworzyły się tylne wejścia i schody między sektorami zapełniły się policją w pełnym rynsztunku: pałki, hełmy, tarcze itp.
To jednak nie koniec prewencji. W sektorach, gdzie było najwięcej amatorów rozróby, pojawili się policjanci komandosi w kominiarkach i siłą wyciągali prowodyrów. I - jak mnie zapewniali później moi angielscy znajomi - kibole winni chuligańsko-bandyckich wyczynów nie czekali miesiącami na wolności, aż ich sprawy znajdą się na wokandzie. Siedzieli w areszcie, a po 48 godzinach była rozprawa i wyrok!
Dzisiaj brytyjscy kibole są zagrożeniem głównie dla ładu w krajach, które nie dorobiły się jeszcze tak sprawnych systemów prewencji i represji. Systemy te są zapewne kosztowne, ale za to w Wielkiej Brytanii pozwoliłbym mojemu trzynastolatkowi pójść na mecz. Zresztą koszty są sprawą względną. Dziedzina zwana ekonomiką przestępczości dowodzi, że na przykład w USA koszty pozostawania przestępcy na wolności są znacznie wyższe niż (wcale wysokie) koszty jego pobytu w więzieniu.

Chuliganie na zasiŁku
Długofalową prewencją byłoby w jakiejś mierze ograniczenie działania państwa opiekuńczego. Porzekadło angielskie mówi, że diabeł znajduje zajęcie dla rąk pozostających w bezczynności. Mniejsze zasiłki różnego rodzaju zmniejszyłyby zapewne materialne możliwości chuliganienia poza miejscem zamieszkania. Niestety, idiociejąca z nadmiaru tolerancji i troski o wszystkich Europa wydaje się na razie iść w przeciwnym kierunku. Tuż przed ostatnią porażką wyborczą socjalistyczny rząd premiera Jospina wprowadził we Francji nowy zasiłek. Nazywa się on pięknie zasiłkiem na rzecz autonomii. Są to pieniądze dla młodych ludzi, które mają zwiększyć ich poczucie samodzielności. Oczywiście są to pieniądze dla osób niepracujących, bo jaki politycznie poprawny socjalista troszczyłby się o tych, którzy w pocie czoła robią coś użytecznego?
Więcej możesz przeczytać w 16/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2004 (1116)

  • Na stronie - Huragan Andrew 18 kwi 2004, 1:00 Polscy politycy tak długo i tak mocno szkodzili gospodarce, że w końcu stali się dla niej niemal zupełnie nieszkodliwi 3
  • Wprost od czytelników 18 kwi 2004, 1:00 Listy od czytelników 3
  • Skaner 18 kwi 2004, 1:00 Czy Rokita żyje z absolwentką kursu KGB? Szef ABW Andrzej Barcikowski oskarża mnie, że jestem agentem KGB! To podłość! - oburza się Nelly Rokita, żona lidera Platformy Obywatelskiej. - Ja tylko powtarzałem, że są takie plotki - broni... 6
  • Sawka 18 kwi 2004, 1:00 7
  • Dossier 18 kwi 2004, 1:00 MAREK BOROWSKI lider i założyciel Socjaldemokracji Polskiej Z Rokitą mam kłopot: gdy mój niespełna dwuletni wnuk, widząc go w telewizji, krzyczy: "Dziadzia"! "Życie Warszawy" JAN ROKITA lider Platformy... 7
  • Kadry 18 kwi 2004, 1:00 9
  • Licznik 18 kwi 2004, 1:00 Komisja śledcza 1 raz podczas obrad komisji śledczej padło słowo "pedał" 5 razy bezskutecznie próbowano odwołać ze składu komisji Bohdana Kopczyńskiego (początkowo LPR) 14 miesięcy obradowała komisja 15 posłów... 9
  • Polska tekstylna 18 kwi 2004, 1:00 Mam kilka pomysłów na mundurki polityczne: Samoobrona - pasiaki biało-czerwone; SLD - goło, ale wesoło; SDPL - cudze piórka i odcięta pępowina 11
  • Nałęcz - Osinowy kołek 18 kwi 2004, 1:00 Posłowie SLD będą musieli potwierdzić gwarancję bezkarności, udzieloną Rywinowi przez grupę trzymającą władzę 12
  • Osąd sądazy 18 kwi 2004, 1:00 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Playback 18 kwi 2004, 1:00 13
  • Poczta 18 kwi 2004, 1:00 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 18 kwi 2004, 1:00 Mamy raport! Okazało się, że sprawę Rywina najlepiej wyśledziła WC Kaczka. Kluczowe dla afery były toalety Agory, jej pionowe korytarze i międzygalaktyczny spisek pedałów. Żeby to wykryć, trzeba było tęgiego łba. Podobno Marek... 14
  • Z życia opozycji 18 kwi 2004, 1:00 Doczekaliśmy się kolejnego odcinka kultowego horroru, znanego jako Akcja Wyborcza Solidarność. W najnowszej części pod tytułem "Centrum" występują Janusz Tomaszewski, Jacek Rybicki oraz Marek Markiewicz. Główną postać... 15
  • Fotoplastykon 18 kwi 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Uczciwy jak polityk 18 kwi 2004, 1:00 Jedna partia uczestniczyła we wszystkich rządach III RP, a nawet w ostatnich rządach PRL. To ugrupowanie najstarsze, najbardziej trwałe, solidarne, odporne na rozłamy i najbardziej elitarne zarazem. Nigdy nie doszło w nim do walk wewnętrznych czy wojny na kwity między... 18
  • Mała apokalipsa 18 kwi 2004, 1:00 Obie strony układu okrągłostołowego wyczerpały swoje możliwości: został Lepper, czyli złość i nienawiść 24
  • Larry Flyncik 18 kwi 2004, 1:00 Andrzej Marek ewidentnie nadużył wolności słowa, a swoich kolegów dziennikarzy oszukał 28
  • Pigułka Frankensteina 18 kwi 2004, 1:00 Jako środek aborcyjny polskie feministki polecają groźny dla zdrowia kobiet lek na chorobę wrzodową. 30
  • Matki chrzestne 18 kwi 2004, 1:00 Żony i partnerki polskich mafiosów zakamuflowały fortuny mężów. 32
  • Giełda 18 kwi 2004, 1:00 HossaŚwiat Tropikalna Kanada Karaibskie wyspy Turks i Caicos jedenastą prowincją Kanady? Nie jest to wykluczone. Kanadyjski poseł Peter Goldring uznał, że jego rodacy, zamiast wypoczywać na gorących plażach Florydy czy Meksyku, powinni... 36
  • Rząd wyda wszystko 18 kwi 2004, 1:00 Rozmowa z Miltonem Friedmanem 38
  • Dziura Raczki 18 kwi 2004, 1:00 Najgłupsze pomysły ekonomiczne I kwartału 2004 42
  • Niedochodowy! 18 kwi 2004, 1:00 Podatek dochodowy nielegalny w USA? 44
  • Płać z głową 18 kwi 2004, 1:00 Tylko 130 zł podatku miesięcznie? Partia Konserwatywna będzie musiała włączyć do swego programu podatek pogłówny, bo inaczej elektorat nie odróżni jej od Partii Pracy - stwierdził niedawno Paul Johnson, wpływowy komentator brytyjskiej sceny politycznej. Pogłówne jest bowiem... 46
  • As(tra) w rękawie 18 kwi 2004, 1:00 General Motors walczy o Europę 48
  • Załatwione odmownie - Skąd z kibiców kibole? 18 kwi 2004, 1:00 Prewencja i represja to jedyna recepta na plagę chuligaństwa i bandytyzmu na stadionach 50
  • Supersam 18 kwi 2004, 1:00 Koszty telekomunikacyjne w firmach to czasami nawet kilkanaście procent budżetu przedsiębiorstwa. Dzięki nowoczesnym systemom integrującym rozmowy z telefonów stacjonarnych i komórkowych z połączeniami internetowymi wydatki te... 52
  • Mall City 18 kwi 2004, 1:00 Miniaturami miast stają się nowo budowane centra handlowe 54
  • Dobry zły 18 kwi 2004, 1:00 Amerykanie twierdzą, że Andrzej Gołota to najpiękniej przegrywający bokser w historii zawodowego boksu wagi ciężkiej 58
  • Mister IKEA 18 kwi 2004, 1:00 Ingvar Kamprad to najbogatszy hipokryta świata 61
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Zdrowie ze smakiem 18 kwi 2004, 1:00 Wyobraź sobie, że w poszukiwaniu niedostępnych gdzie indziej dóbr począłem odwiedzać tzw. sklepy ze zdrową żywnością. Początkowo nieufnie, bowiem wyobrażałem sobie, że sprzedają tam jedynie anemiczne gruszki i jabłka, którym od momentu zapylenia puszcza się Mozarta i z... 62
  • Za naszą i waszą wolność 18 kwi 2004, 1:00 Półtora miliona żołnierzy pochodzenia żydowskiego walczyło z hitleryzmem 64
  • Know-how 18 kwi 2004, 1:00 Sprawdzian Einsteina Amerykańska Agencja Kosmiczna NASA zamierza wystrzelić 17 kwietnia pierwszą sondę grawitacyjną Gravity Probe B - jej zadaniem będzie potwierdzenie eksperymentalnie ogólnej teorii względności Einsteina. Pierwszy... 67
  • W piżamie do trumny 18 kwi 2004, 1:00 Leonardo da Vinci sypiał po 15 minut co cztery godziny. Winston Churchill, John F. Kennedy i Napoleon Bonaparte na sen przeznaczali od czterech do sześciu godzin na dobę. Uczeni i wynalazcy Thomas Edison i Nikola Tes-la przekonywali, że człowiek, który śpi osiem godzin lub... 68
  • Życie z lodówki 18 kwi 2004, 1:00 Możemy pominąć etap płodzenia dzieci i od razu sprowadzić sobie na świat wnuki 72
  • Ubrania z kosmosu 18 kwi 2004, 1:00 Odzież najnowszej generacji może powiadomić lekarza o chorobie jej użytkownika 74
  • Bez granic 18 kwi 2004, 1:00 Ślepy świat Dziesięć lat temu doszło do masakry, zaplanowanej z zimną krwią i przeprowadzonej niczym skomplikowana operacja wojskowa. W ciągu prawie stu dni w Rwandzie wymordowano ponad 800 tys. osób z plemienia Tutsi. Mężczyźni,... 76
  • Wietnam al-Sadra 18 kwi 2004, 1:00 Rebelia w Iraku to bezpardonowa walka o władzę, a zarazem zarzewie wojny w całym regionie. 78
  • Racja Stanów 18 kwi 2004, 1:00 Francja i Niemcy wepchnęły Rosję w ramiona Ameryki 82
  • Psychiatria polityczna 18 kwi 2004, 1:00 Martwy Radovan Karadzić byłby nieporównanie groźniejszy dla Europy niż żywy 86
  • Krojenie Niemiec 18 kwi 2004, 1:00 Prusy staną się znowu naszym zachodnim sąsiadem? 88
  • Gdzie Rzym, gdzie Kreml? 18 kwi 2004, 1:00 Kościół katolicki i Cerkiew prawosławna znalazły się w stanie wojny 90
  • Menu 18 kwi 2004, 1:00 Świat Ostatni "Przyjaciele" "Jeśli chcecie dostawać e-mailem wiadomości o moich następnych koncertach, dajcie mi trochę pieniędzy. Muszę sobie kupić komputer" - tymi słowami zakończyła jeden ze swoich... 92
  • Konkurs na staż 18 kwi 2004, 1:00 Konkurs na staż 92
  • Sezon świra 18 kwi 2004, 1:00 Żaden z najlepszych spektakli ostatnich miesięcy nie jest inscenizacją polskiego tekstu 94
  • Mój przyjaciel zombi 18 kwi 2004, 1:00 Opowieści o złych mocach zawładnęły amerykańskimi kinomanami 98
  • Jajo Mozarta 18 kwi 2004, 1:00 Fabergé sam nie wykonał żadnego z precjozów, które podbiły świat 100
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 18 kwi 2004, 1:00 Recencje płyt 101
  • Wielkie kropkowanie 18 kwi 2004, 1:00 Kusama to jedyna artystka, której prace powodują halucynacje bez użycia narkotyków - stwierdził Andy Warhol 102
  • Sława i chała 18 kwi 2004, 1:00 Recenzje - ksiązki, teatr,wystawa 104
  • Organ Ludu 18 kwi 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 16 (81) Rok wyd. 3 WARSZAWA, wtorek 13 kwietnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Sukces "Organu Ludu"! Nareszcie sejmowa komisja nieomal jednogłośnie przyjęła raport, z którego... 105
  • Skibą w mur 18 kwi 2004, 1:00 Tajemnica państwowa - rzecz, o której jutro napiszą wszystkie gazety 106