Życie z lodówki

Życie z lodówki

Dodano:   /  Zmieniono: 
Możemy pominąć etap płodzenia dzieci i od razu sprowadzić sobie na świat wnuki
Styabhama Mahapatra, emerytowana nauczycielka z Indii, w wieku 65 lat urodziła zdrowego chłopca. Pobiła rekord należący do Arceli Keh z USA, która doczekała się córki w wieku 63 lat. "U kobiet po menopauzie szanse zajścia w ciążę i jej utrzymania są podobne jak u młodszych pań" - twierdzi dr Richard Paulson z Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Z jego badań wynika, że kobiety po pięćdziesiątce mogą bez większego problemu zostać matkami dzięki zapłodnieniu in vitro. "Pomijamy etap płodzenia dzieci - od razu sprowadzamy sobie na świat wnuki" - mówi Marilyn Nolen z USA, która pierwszy raz zaszła w ciążę, mając 58 lat.
- Macica się nie starzeje. Leki hormonalne mogą ją przygotować na przyjęcie zarodka - mówi dr Katarzyna Kozioł, kierownik laboratorium w warszawskiej przychodni nOvum. Matkom po menopauzie brakuje tylko komórek jajowych, które dziś pobiera się od młodszych, najczęściej anonimowych dawczyń. Najnowsze odkrycia dają jednak nadzieję na bezpieczne przechowywanie komórek jajowych, a nawet produkowanie ich w laboratorium. Te badania mogą doprowadzić do przesunięcia bariery biologicznej w reprodukcji.

Embriony na zapas
Na początku ubiegłego stulecia czterdziestolatki najczęściej były już babciami, dziś w tym wieku nierzadko dopiero myślą o pierwszym dziecku. Tymczasem płodność kobiet gwałtownie zmniejsza się po 35. roku życia, a po czterdziestce szanse na zajście w ciążę są minimalne. Wraz z organizmem kobiety starzeją się jej komórki jajowe - coraz więcej w nich błędów genetycznych, które uniemożliwiają zajście w ciążę albo prowadzą do powstania wad wrodzonych. Prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa, wynosi 1:1185, gdy matka ma 25 lat. Po czterdziestce ryzyko zwiększa się ponaddziesięciokrotnie.
Mężczyźni mogą zamrozić próbkę nasienia na wiele lat, aby można było je wykorzystać do sztucznego zapłodnienia. Kobiety do niedawna były pozbawione takiej możliwości.
- Komórek jajowych się nie zamraża, ponieważ po ich odmrożeniu i zapłodnieniu in vitro szansa na ciążę jest bardzo mała, najwyżej 3 proc. Jeśli stosujemy zamrożone zarodki, prawdopodobieństwo zajścia w ciążę sięga 30 proc. - wyjaśnia dr Kozioł. Zamrażanie embrionów "na zapas" budzi jednak wątpliwości etyczne i nie wszyscy się na to decydują.

Banki jajników
Nowym pomysłem jest pobieranie tkanki z jajników, które lepiej znoszą zamrażanie niż pojedyncze komórki jajowe. Takie próby prowadzone są od kilku lat z udziałem pacjentek, które mają zostać poddane agresywnemu leczeniu nowotworów, na przykład chemio- lub radioterapii. Skutkiem ubocznym tych metod jest zniszczenie komórek w jajnikach, co oznacza przedwczesną menopauzę oraz bezpłodność. Lekarze postanowili więc zamrażać kawałki jajników, by po skończeniu terapii wszczepiać je z powrotem pacjentkom. W 1999 r. taki przeszczep otrzymała 30-letnia baletnica. Dr Kutluk Oktay z Cornell University umieścił 80 fragmentów jej jajnika w miejscu, z którego rok wcześniej został wycięty. Po kilku miesiącach terapii hormonalnej kobieta zaczęła jajeczkować. Najnowsze badania wykazały, że tak wytworzone komórki jajowe są zdolne do zapłodnienia.
Zespół dr. Oktaya przeszczepił 15 kawałków jajnika, które przed sześcioma laty zostały pobrane od kobiety chorej na raka piersi i zamrożone. Uczeni umieścili je w niewielkich "kieszonkach" wyciętych w skórze brzucha pacjentki i podali jej leki stymulujące płodność. Tym razem przez kilka miesięcy udało im się pobrać z przeszczepionych jajników 20 komórek jajowych, a jedna z nich dała początek zdrowemu, czterokomórkowemu zarodkowi, który można było wszczepić do macicy. Kobieta nie zaszła jeszcze w ciążę, ale dr Oktay twierdzi, że już wkrótce powinno się to udać. Wyniki eksperymentów przeprowadzanych na małpach wskazują, że uzyskane w ten sposób potomstwo jest zdrowe.
- W naszym ośrodku również przygotowujemy się do zamrażania fragmentów jajników pobranych od kobiet przed terapią onkologiczną, choć dopiero za kilka lat będzie wiadomo, czy ich przeszczepianie rzeczywiście jest skuteczne i bezpieczne - mówi dr Kozioł. Amerykańscy naukowcy uważają, że w przyszłości banki jajników mogą się stać powszechne - kobiety będą zamrażać swe tkanki, aby się zabezpieczyć przed utratą płodności albo opóźnić nadejście menopauzy. Dziś jest to jeszcze niemożliwe. "Każdy odpowiedzialny lekarz powinien poczekać na dalsze wyniki badań, zanim zaoferuje taką możliwość pacjentom" - twierdzi prof. Marian Damewood, szefowa American Society for Reproductive Medicine.

Tropem myszy
Przeszczepianie jajników nie będzie konieczne, jeśli uczeni będą potrafili pobrać z nich komórki macierzyste i wytworzyć komórki jajowe. Takiej możliwości nie brali dotychczas pod uwagę, ponieważ od lat 50. ubiegłego stulecia uważano, że dorosłe ssaki - w tym człowiek - nie są zdolne do produkcji komórek jajowych. Miały one powstawać wyłącznie w czasie życia płodowego, a potem z biegiem lat się wyczerpywać i degenerować. Dlatego komórki jajowe do tej pory udało się wyhodować jedynie z zarodkowych komórek macierzystych pobranych od myszy.
Najnowsze wyniki badań opublikowane na łamach "Nature" dowodzą jednak, że ten pogląd był błędny. Uczeni pod kierownictwem prof. Jonathana Tilly'ego z Harvard Medical School w Bostonie odkryli, że w jajnikach dorosłych myszy cały czas powstają nowe komórki jajowe. Ich źródłem są komórki macierzyste, które znajdują się na powierzchni jajnika. Jeśli takie same komórki zostaną odkryte u kobiet, ginekologię czeka rewolucja. "Będzie możliwe zamrażanie komórek macierzystych, a następnie hodowanie u kobiety nowych jajników, które będą produkować zarówno komórki jajowe, jak i hormony chroniące przed menopauzą" - mówi prof. Tilly. Rewolucja w prokreacji może doprowadzić do rewolucji społecznej. A macierzyństwo na emeryturze przestanie być traktowane jako fanaberia starzejących się kobiet.

Więcej możesz przeczytać w 16/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2004 (1116)

  • Na stronie - Huragan Andrew 18 kwi 2004, 1:00 Polscy politycy tak długo i tak mocno szkodzili gospodarce, że w końcu stali się dla niej niemal zupełnie nieszkodliwi 3
  • Wprost od czytelników 18 kwi 2004, 1:00 Listy od czytelników 3
  • Skaner 18 kwi 2004, 1:00 Czy Rokita żyje z absolwentką kursu KGB? Szef ABW Andrzej Barcikowski oskarża mnie, że jestem agentem KGB! To podłość! - oburza się Nelly Rokita, żona lidera Platformy Obywatelskiej. - Ja tylko powtarzałem, że są takie plotki - broni... 6
  • Sawka 18 kwi 2004, 1:00 7
  • Dossier 18 kwi 2004, 1:00 MAREK BOROWSKI lider i założyciel Socjaldemokracji Polskiej Z Rokitą mam kłopot: gdy mój niespełna dwuletni wnuk, widząc go w telewizji, krzyczy: "Dziadzia"! "Życie Warszawy" JAN ROKITA lider Platformy... 7
  • Kadry 18 kwi 2004, 1:00 9
  • Licznik 18 kwi 2004, 1:00 Komisja śledcza 1 raz podczas obrad komisji śledczej padło słowo "pedał" 5 razy bezskutecznie próbowano odwołać ze składu komisji Bohdana Kopczyńskiego (początkowo LPR) 14 miesięcy obradowała komisja 15 posłów... 9
  • Polska tekstylna 18 kwi 2004, 1:00 Mam kilka pomysłów na mundurki polityczne: Samoobrona - pasiaki biało-czerwone; SLD - goło, ale wesoło; SDPL - cudze piórka i odcięta pępowina 11
  • Nałęcz - Osinowy kołek 18 kwi 2004, 1:00 Posłowie SLD będą musieli potwierdzić gwarancję bezkarności, udzieloną Rywinowi przez grupę trzymającą władzę 12
  • Osąd sądazy 18 kwi 2004, 1:00 Felieton Marka Majewskiego 13
  • Playback 18 kwi 2004, 1:00 13
  • Poczta 18 kwi 2004, 1:00 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 18 kwi 2004, 1:00 Mamy raport! Okazało się, że sprawę Rywina najlepiej wyśledziła WC Kaczka. Kluczowe dla afery były toalety Agory, jej pionowe korytarze i międzygalaktyczny spisek pedałów. Żeby to wykryć, trzeba było tęgiego łba. Podobno Marek... 14
  • Z życia opozycji 18 kwi 2004, 1:00 Doczekaliśmy się kolejnego odcinka kultowego horroru, znanego jako Akcja Wyborcza Solidarność. W najnowszej części pod tytułem "Centrum" występują Janusz Tomaszewski, Jacek Rybicki oraz Marek Markiewicz. Główną postać... 15
  • Fotoplastykon 18 kwi 2004, 1:00 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 16
  • Uczciwy jak polityk 18 kwi 2004, 1:00 Jedna partia uczestniczyła we wszystkich rządach III RP, a nawet w ostatnich rządach PRL. To ugrupowanie najstarsze, najbardziej trwałe, solidarne, odporne na rozłamy i najbardziej elitarne zarazem. Nigdy nie doszło w nim do walk wewnętrznych czy wojny na kwity między... 18
  • Mała apokalipsa 18 kwi 2004, 1:00 Obie strony układu okrągłostołowego wyczerpały swoje możliwości: został Lepper, czyli złość i nienawiść 24
  • Larry Flyncik 18 kwi 2004, 1:00 Andrzej Marek ewidentnie nadużył wolności słowa, a swoich kolegów dziennikarzy oszukał 28
  • Pigułka Frankensteina 18 kwi 2004, 1:00 Jako środek aborcyjny polskie feministki polecają groźny dla zdrowia kobiet lek na chorobę wrzodową. 30
  • Matki chrzestne 18 kwi 2004, 1:00 Żony i partnerki polskich mafiosów zakamuflowały fortuny mężów. 32
  • Giełda 18 kwi 2004, 1:00 HossaŚwiat Tropikalna Kanada Karaibskie wyspy Turks i Caicos jedenastą prowincją Kanady? Nie jest to wykluczone. Kanadyjski poseł Peter Goldring uznał, że jego rodacy, zamiast wypoczywać na gorących plażach Florydy czy Meksyku, powinni... 36
  • Rząd wyda wszystko 18 kwi 2004, 1:00 Rozmowa z Miltonem Friedmanem 38
  • Dziura Raczki 18 kwi 2004, 1:00 Najgłupsze pomysły ekonomiczne I kwartału 2004 42
  • Niedochodowy! 18 kwi 2004, 1:00 Podatek dochodowy nielegalny w USA? 44
  • Płać z głową 18 kwi 2004, 1:00 Tylko 130 zł podatku miesięcznie? Partia Konserwatywna będzie musiała włączyć do swego programu podatek pogłówny, bo inaczej elektorat nie odróżni jej od Partii Pracy - stwierdził niedawno Paul Johnson, wpływowy komentator brytyjskiej sceny politycznej. Pogłówne jest bowiem... 46
  • As(tra) w rękawie 18 kwi 2004, 1:00 General Motors walczy o Europę 48
  • Załatwione odmownie - Skąd z kibiców kibole? 18 kwi 2004, 1:00 Prewencja i represja to jedyna recepta na plagę chuligaństwa i bandytyzmu na stadionach 50
  • Supersam 18 kwi 2004, 1:00 Koszty telekomunikacyjne w firmach to czasami nawet kilkanaście procent budżetu przedsiębiorstwa. Dzięki nowoczesnym systemom integrującym rozmowy z telefonów stacjonarnych i komórkowych z połączeniami internetowymi wydatki te... 52
  • Mall City 18 kwi 2004, 1:00 Miniaturami miast stają się nowo budowane centra handlowe 54
  • Dobry zły 18 kwi 2004, 1:00 Amerykanie twierdzą, że Andrzej Gołota to najpiękniej przegrywający bokser w historii zawodowego boksu wagi ciężkiej 58
  • Mister IKEA 18 kwi 2004, 1:00 Ingvar Kamprad to najbogatszy hipokryta świata 61
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Zdrowie ze smakiem 18 kwi 2004, 1:00 Wyobraź sobie, że w poszukiwaniu niedostępnych gdzie indziej dóbr począłem odwiedzać tzw. sklepy ze zdrową żywnością. Początkowo nieufnie, bowiem wyobrażałem sobie, że sprzedają tam jedynie anemiczne gruszki i jabłka, którym od momentu zapylenia puszcza się Mozarta i z... 62
  • Za naszą i waszą wolność 18 kwi 2004, 1:00 Półtora miliona żołnierzy pochodzenia żydowskiego walczyło z hitleryzmem 64
  • Know-how 18 kwi 2004, 1:00 Sprawdzian Einsteina Amerykańska Agencja Kosmiczna NASA zamierza wystrzelić 17 kwietnia pierwszą sondę grawitacyjną Gravity Probe B - jej zadaniem będzie potwierdzenie eksperymentalnie ogólnej teorii względności Einsteina. Pierwszy... 67
  • W piżamie do trumny 18 kwi 2004, 1:00 Leonardo da Vinci sypiał po 15 minut co cztery godziny. Winston Churchill, John F. Kennedy i Napoleon Bonaparte na sen przeznaczali od czterech do sześciu godzin na dobę. Uczeni i wynalazcy Thomas Edison i Nikola Tes-la przekonywali, że człowiek, który śpi osiem godzin lub... 68
  • Życie z lodówki 18 kwi 2004, 1:00 Możemy pominąć etap płodzenia dzieci i od razu sprowadzić sobie na świat wnuki 72
  • Ubrania z kosmosu 18 kwi 2004, 1:00 Odzież najnowszej generacji może powiadomić lekarza o chorobie jej użytkownika 74
  • Bez granic 18 kwi 2004, 1:00 Ślepy świat Dziesięć lat temu doszło do masakry, zaplanowanej z zimną krwią i przeprowadzonej niczym skomplikowana operacja wojskowa. W ciągu prawie stu dni w Rwandzie wymordowano ponad 800 tys. osób z plemienia Tutsi. Mężczyźni,... 76
  • Wietnam al-Sadra 18 kwi 2004, 1:00 Rebelia w Iraku to bezpardonowa walka o władzę, a zarazem zarzewie wojny w całym regionie. 78
  • Racja Stanów 18 kwi 2004, 1:00 Francja i Niemcy wepchnęły Rosję w ramiona Ameryki 82
  • Psychiatria polityczna 18 kwi 2004, 1:00 Martwy Radovan Karadzić byłby nieporównanie groźniejszy dla Europy niż żywy 86
  • Krojenie Niemiec 18 kwi 2004, 1:00 Prusy staną się znowu naszym zachodnim sąsiadem? 88
  • Gdzie Rzym, gdzie Kreml? 18 kwi 2004, 1:00 Kościół katolicki i Cerkiew prawosławna znalazły się w stanie wojny 90
  • Menu 18 kwi 2004, 1:00 Świat Ostatni "Przyjaciele" "Jeśli chcecie dostawać e-mailem wiadomości o moich następnych koncertach, dajcie mi trochę pieniędzy. Muszę sobie kupić komputer" - tymi słowami zakończyła jeden ze swoich... 92
  • Konkurs na staż 18 kwi 2004, 1:00 Konkurs na staż 92
  • Sezon świra 18 kwi 2004, 1:00 Żaden z najlepszych spektakli ostatnich miesięcy nie jest inscenizacją polskiego tekstu 94
  • Mój przyjaciel zombi 18 kwi 2004, 1:00 Opowieści o złych mocach zawładnęły amerykańskimi kinomanami 98
  • Jajo Mozarta 18 kwi 2004, 1:00 Fabergé sam nie wykonał żadnego z precjozów, które podbiły świat 100
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 18 kwi 2004, 1:00 Recencje płyt 101
  • Wielkie kropkowanie 18 kwi 2004, 1:00 Kusama to jedyna artystka, której prace powodują halucynacje bez użycia narkotyków - stwierdził Andy Warhol 102
  • Sława i chała 18 kwi 2004, 1:00 Recenzje - ksiązki, teatr,wystawa 104
  • Organ Ludu 18 kwi 2004, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 16 (81) Rok wyd. 3 WARSZAWA, wtorek 13 kwietnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Sukces "Organu Ludu"! Nareszcie sejmowa komisja nieomal jednogłośnie przyjęła raport, z którego... 105
  • Skibą w mur 18 kwi 2004, 1:00 Tajemnica państwowa - rzecz, o której jutro napiszą wszystkie gazety 106