Kapitalizmu

Kapitalizmu

Polscy przedsiębiorcy wybierają populistyczny program rynkowy
 Najstraszniejsze zdanie w języku angielskim to: jesteśmy z rządu i przyszliśmy ci pomóc" - mawiał Ronald Reagan, uważany za najwybitniejszego prezydenta USA w XX wieku. Od siedemnastu lat kolejne rządy w Polsce idą do wyborów pod hasłem pomocy obywatelom. To, co dla Amerykanina jest koszmarem, w Polsce jest przepustką do władzy: nasi politycy licytują się, który bardziej pomoże obywatelom. Żadna z liczących się partii nie głosi w Polsce hasła wprowadzenia prawdziwego kapitalizmu, czyli wycofania się państwa z gospodarki i zniesienia regulacji. Polscy przedsiębiorcy szansę na zmiany upatrują w programie gospodarczym Platformy Obywatelskiej. Jak wynika z badań PBS przeprowadzonych na zlecenie Konfederacji Pracodawców Prywatnych, 60 proc. przedsiębiorców popiera PO, 20 proc. - PiS, a 9 proc. - SLD. Z badań CBOS wynika natomiast, że polscy biznesmeni nie znają programów partii, które popierają. - Każda z wymienionych partii miała już okazję rządzić. Wyniki świadczą o sile tworzenia złudzeń optycznych. Przedsiębiorcy nie mają czasu na analizowanie programów gospodarczych i ulegają reklamom - mówi Andrzej Sadowski, wiceprezydent Centrum imienia Adama Smitha. Polska Zrujnowana Potrzebuje Reagana - tak w latach 80. obywatele PRL tłumaczyli skrót PZPR. Od tamtego czasu niewiele się zmieniło. Polska potrzebuje polityka, który tak jak Ronald Reagan 26 lat temu w USA będzie lansował populistyczny program rynkowy.

Na saksy do Estonii
Zasady wolnego rynku w Polsce obowiązują tylko podczas wyborów. Przedsiębiorców w Polsce jest pięć razy mniej (2 mln) niż emerytów i rencistów. Jeśli więc amerykańscy politycy licytują się w publicznych wystąpieniach, jak bardzo obniżą podatki, to polscy obiecują podwyżki emerytur, rent i zasiłków. Obniżki podatków są z punktu widzenia naszej klasy politycznej niewskazane. Pieniądze są bowiem potrzebne na przekupywanie znacznie liczniejszych niż przedsiębiorcy grup społecznych. Z dochodów z pracy utrzymuje się u nas tylko nieco ponad 50 proc. osób dorosłych (w USA - niemal 80 proc., w UE - dwie trzecie). Nie ma także odważnych, którzy chcieliby szukać oszczędności, likwidując biurokrację, gdyż oznaczałoby to walkę z silny urzędniczym lobby (wystarczy przypomnieć, jak zareagowało ono na sugestie Zyty Gilowskiej, że zwolni 10 proc. urzędników skarbowych). Utrzymaniu status quo sprzyja 4,5-procentowy wzrost gospodarczy, który utwierdza naszych polityków w przekonaniu, że postępują słusznie. Każda kolejna ekipa liczy, że w ten sposób zapewni sobie spokój społeczny i długie lata rządów. Problem polega na tym, że wszystkie kraje dawnego bloku wschodniego, które razem z nami weszły do Unii Europejskiej, są już bogatsze od nas i rozwijają się nawet dwa razy szybciej. Z roku na rok różnica robi się coraz większa. Na przykład PKB Estonii wzrósł w 2005 r. o 9,6 proc., czyli ponaddwukrotnie więcej niż PKB Polski. Estończycy, którzy jeszcze kilka lat temu byli od nas o jedną trzecią biedniejsi i z zazdrością spoglądali na naszą gospodarkę, dziś w przeliczeniu na osobę wypracowują 16,7 tys. USD rocznie, czyli o jedną czwartą więcej niż Polacy (13,3 tys. USD). Być może otrzeźwienie nadejdzie wtedy, kiedy pierwsza grupa Polaków zamiast do Irlandii czy Wielkiej Brytanii na saksy wybierze się do naszych - niegdyś ubogich - krewnych znad Bałtyku.

Socjalistyczni kapitaliści
Na szczęście gospodarka nie jest priorytetem obecnego rządu. W programie PiS pojawia się ona dopiero w czwartym rozdziale - "Silna polska gospodarka - rozwój przez zatrudnienie". "Znacznie większe zatrudnienie może rozwiązać większość problemów gospodarczych Polski" - piszą eksperci gospodarczy PiS, wzbudzając popłoch wśród czytających to przedsiębiorców, którzy w swoich firmach robią wszystko, by zatrudniać jak najmniej osób. Politycy PiS reprezentują etatystyczny punkt widzenia, charakterystyczny dla francuskich polityków. Ci uważają, że firmy tworzy się tylko po to, aby ludzie mieli gdzie pracować. Tymczasem w anglosaskim systemie gospodarczym, który za wzór stawiają sobie politycy PO, firmę tworzy się po to, by przynosiła zyski właścicielom. Wysokie zatrudnienie nie jest celem samym w sobie, ale efektem ubocznym dobrze funkcjonującej gospodarki kapitalistycznej. Z 263 stron programu PO 130 stron (czyli 49 proc.) poświęcono gospodarce. W programie PiS na 144 strony - tylko dwadzieścia, czyli niecałe 14 proc.
- W Polsce nie ma partii, która dobrze reprezentowałaby interesy przedsiębiorców. PO deklaruje, że jest najbardziej przyjazna biznesmenom, ale jej członkowie uczestniczyli w różnych rządach w latach 90. i podobnie jak inni politycy nie przyczynili się do promowania deregulacji - uważa biznesmen Roman Kluska. Jego zdaniem, największym problemem polskich przedsiębiorców nie jest wysokość podatków, a skomplikowane, niejasne przepisy oraz wysokie sankcje, które urzędnicy mogą nakładać wedle własnego zdania. - W pierwszej połowie tego roku rządu nie było, a politycy zajmowali się tworzeniem koalicji. Posłowie nie mieli czasu uchwalać nowych przepisów i gospodarka miała czas na wytchnienie od manipulacji prawem gospodarczym - zauważa Kluska.
Co ciekawe, większość popierających PO przedsiębiorców ma poglądy bliższe elektoratowi SLD. Zdaniem połowy przedsiębiorców badanych przez CBOS, w 2006 r. prywatyzacja powinna przebiegać powoli, 45 proc. ankietowanych opowiada się ograniczeniem zarobków najlepiej zarabiających (sic!), a aż 63 proc. chce, aby państwo zapewniało obywatelom wysokie świadczenia społeczne! Z badania wynika także, że przedsiębiorcy nie znają programu gospodarczego PO, ale uważają, że jest on dla nich korzystny. Tłumaczy to stosunkowo wysokie (9-procentowe) poparcie przedsiębiorców dla SLD, którego program zakłada zabieranie bogatym i oddawanie biednym.
Już ponad 150 lat temu Frédéric Bastiat, francuski ekonomista i jeden z ojców współczesnego liberalizmu, zauważył, że "ludzie, jeżeli tylko im się na to pozwoli, chcą żyć na cudzy koszt". W Europie ludzie są przyzwyczajeni, że jest to możliwe. Cóż z tego, że 60--procentowym poparciem wśród słowackich przedsiębiorców cieszyła się prorynkowa partia Mikuláša Dzurindy (SDKÚ - Słowacka Unia Chrześcijańska i Demokratyczna). W latach 1998-2006, kiedy Dzurinda był premierem, Słowacja dzięki wprowadzanym przez rząd zmianom (m.in. podatkowi liniowemu) z jednego z najbiedniejszych krajów regionu stała się najszybciej rozwijającym się państwem Europy Środkowej. Nie zapobiegło to utracie władzy przez SDKÚ na rzecz populistów obiecujących "sprawiedliwy" podział dochodu narodowego. To, że głos przedsiębiorców w Europie nie jest decydujący, pokazuje przykład Niemiec. Aż 84 proc. tamtejszych biznesmenów uważa, że politycy przeszkadzają im robić interesy, a 88 proc. sądzi, że biurokracja negatywnie odbija się na działalności gospodarczej, podobny odsetek krytykuje wszechwładzę związków zawodowych i rygorystyczny kodeks pracy. Nie zmienia to faktu, że od lat Niemcy nie mogą się wyzwolić z objęć "społecznej gospodarki rynkowej" i notują rozwój gospodarczy na granicy błędu statystycznego. Aby dokonać radykalnych zmian, konieczna jest albo zgoda elit politycznych, albo dyktatura.
W 1984 r. reformy, które sprawiły, że Nowa Zelandia stała się jednym z najbardziej konkurencyjnych krajów na świecie, rozpoczął lewicowy rząd. Partia Pracy nie miała już w budżecie pieniędzy, za które mogłaby przekupywać zwolenników i była zmuszona wprowadzać reformy. Cięcia zaczęła od reformy rolnictwa (likwidując dotacje i znosząc cła na produkty rolne), dlatego że rolnicy nie byli ich wyborcami. Równocześnie obniżono podatki i uproszczono system podatkowy. W 1990 r. rząd Partii Pracy upadł, a do władzy wróciła odnowiona prawicowa Partia Narodowa, która kontynuowała reformy, tyle że tym razem uderzające w elektorat Partii Pracy - głównie niezamożnych pracowników najemnych. Obniżono wówczas świadczenia socjalne i zliberalizowano kodeks pracy.

Zaplecze rewolucji
W Polsce odsetek przedsiębiorców biorących udział w wyborach jest nawet niższy od przeciętnej frekwencji (około 40 proc.). A grupie interesu, jeżeli nie bierze udziału w życiu politycznym, trudno jest przeforsować korzystne dla siebie i dla gospodarki rozwiązania. Przykład USA pokazuje, że biz-nesmeni mają się dobrze, gdy sami dbają o własne interesy - są najaktywniejszą grupą amerykańskich wyborców. W 2005 r. w USA Narodowa Fundacja Badań Biznesu opublikowała wyniki ankiety, z których wynikało, że 84 proc. amerykańskich małych przedsiębiorców bierze udział w wyborach, a 3 proc. walczyło w ciągu ostatnich czterech lat o obieralny urząd. W USA za ostatnimi zwycięstwami republikanów stoją właśnie przedsiębiorcy. Ostatnimi wyborami, w których głosy przedsiębiorców rozłożyły się równo na kandydata demokratów i republikanów, była walka o urząd prezydenta w 1964 r. między Lyndonem B. Johnsonem a Barrym Goldwaterem. "Przedsiębiorcy stanowią fundament poparcia społecznego dla republikanów" - uważa prof. Michael Hout, socjolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley.

Uwieść wyborców
Najciekawsze w wypadku Ronalda Reagana jest to, że większość jego wyborców nie zgadzała się z wieloma jego poglądami na gospodarkę. Jak mało który polityk w historii miał umiejętność wyśmiewania socjalistycznych pomysłów na gospodarkę. "Podejście polityków do gospodarki można podsumować w trzech zdaniach: jeżeli coś się rusza - to opodatkuj to. Jeżeli ciągle się rusza - to ureguluj to, jak ma się poruszać. Jeżeli przestanie się ruszać - to zacznij to subsydiować" - mawiał Reagan.
W 1981 r. Reagan przeprowadził największą w historii USA obniżkę podatku dochodowego. Za Reagana gospodarka rosła w tempie 3,2 proc. rocznie, a kiedy w 1989 r. odchodził on z urzędu, mieszkańcy USA byli o jedną trzecią bogatsi niż na początku jego rządów. "W rządzie nie ma najbystrzejszych ludzi. Gdyby byli, to prywatny biznes już dawno by ich podkupił" - mawiał Reagan. Nasz problem polega na tym, że powoli najbystrzejszych ludzi zaczyna brakować nie tylko w rządzie, ale i w kraju. 

Współpraca: Małgorzata Zdziechowska

PLATFORMA BIZNESU
Jak polityk przedsiębiorcy, tak przedsiębiorca politykowi
Andrzej Malinowski
Prezydent Konfederacji Pracodawców Polskich, pierwszy wiceprzewodniczący Europejskiego Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP)

Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie - chciałoby się powiedzieć po lekturze wyników badania dotyczących opinii i preferencji politycznych przedsiębiorców. Sondaż został przeprowadzony na zlecenie Konfederacji Pracodawców Polskich w drugiej dekadzie października przez Pracownię Badań Społecznych. Jego wyniki wskazują, że nie zawsze wiedza empiryczna o partiach i ich oceny przekładają się u przedsiębiorców na "inwestycje" polityczne w postaci deklaracji przedwyborczych. Przypomnijmy prezydenta Billa Clintona, który najdosadniej przedstawił program dla państwa, mówiąc: "Gospodarka, głupcze...". Ta lekcja służebności polityki wobec społeczeństwa i gospodarki, niestety, nie ma w Polsce naśladowców.
Po rocznej suszy w progospodarczych działaniach władzy widać wyraźnie, że przedwyborcze zobowiązania rządzących to najzwyklejszy mit. Miała być "solidarna Polska", a w niej inkubator dla przedsiębiorczości, tymczasem zamiast niskich podatków będziemy mieć wzrost obciążeń, zamiast poszerzenia swobody gospodarczej - kolejne rygory, a w miejsce "taniego państwa" - wzrost wydatków na tysiące nowych "stołków" w administracji.
Przyznam, że nie jestem zaskoczony, iż dziś faworytem pracodawców jest Platforma Obywatelska. To ugrupowanie od początku istnienia głosi najwięcej haseł o potrzebie wspierania przedsiębiorczości, poszerzaniu swobody gospodarczej. Taka postawa spotyka się z żywym odzewem pracodawców, jest bowiem w znacznym stopniu tożsama z oczekiwaniami naszego środowiska. Kierujemy wnioski podobne do pomysłów PO, na przykład w sprawie obniżenia podatków, zmniejszenia pozapłacowych kosztów pracy czy uelastycznienia prawa pracy.
Zazwyczaj budżet był pretekstem do zmian, które uchylały okna i drzwi dla przedsiębiorczości. W projekcie na rok 2007 pozostały one jednak zamknięte na głucho. Wielka szkoda, że dziś wzrost gospodarczy uzależniony jest od politycznych zobowiązań, od obietnic wyborczych.
Znamienne jest to, że tylko co piąty ankietowany przedsiębiorca wskazał na ugrupowania koalicyjne, jako te, które skutecznie wspierają przedsiębiorczość. Znamienne, bowiem przedsiębiorcy są rozczarowani brakiem realizacji obietnic wyborczych. Wciąż czekamy na kluczowe decyzje, które pozwolą utrzymać obecny wzrost gospodarczy, tworzyć nowe miejsca pracy - choć już dziś cztery na pięć miejsc pracy powstaje właśnie dzięki przedsiębiorcom - i zwiększać konkurencyjność polskich firm na rynku unijnym i światowym
Oto PO cieszy się równym, mniej więcej 60-procentowym, poparciem we wszystkich rodzajach firm. Największe poparcie PiS ma w średnich i dużych spółkach, podobnie jak i SLD. Na dość dobry wynik głównego ugrupowania tworzącego rząd mimo niskiej oceny realizacji jego programu gospodarczego wpłynęła zapewne duża roszada w spółkach w ciągu ostatniego roku.
Prof. Lajos Bokros, twórca węgierskich reform, twierdzi, że "polski rząd jest uśpiony dobrymi danymi makroekonomicznymi i myśli, że gospodarka jest w świetnym stanie". Dodaje, że bez reform Polska pogrąży się w stagnacji szybciej, niż się to wydaje. Wyniki sondażu pokazują wyraźnie, że w odczuciu przedsiębiorców politycy koalicji rządzącej traktują gospodarkę jako tło, jako sprawę drugoplanową. Miał bowiem nastąpić okres działań usprawniających państwo, administracji czułej na problemy społeczne i życzliwych kroków dla przedsiębiorczości... Tymczasem miniony rok nie zapisał się w gospodarce istotnymi reformami.
Trafnie ujął to anonimowy autor, pisząc w Internecie: "...PRL nie 'Rzecz Czwarta', bo zmieniła się karta. Rząd dziś w Polsce, a naród w Londynie". Wiersz ten pokazuje w pewnym sensie złośliwość historii. Kiedy wydawało się, że odzyskaliśmy samodzielność polityczną i wobec tego całe polskie społeczeństwo może wspólnie z polskim rządem urzeczywistniać nasze najważniejsze cele, okazuje się, że politycy nie sprostują tym oczekiwaniom. Dziś zatem zwyczajni ludzie, w tym przedsiębiorcy, w poszukiwaniu lepszego klimatu do przedsiębiorczości wyruszają za granicę.

WPROST EXTRA

Bożena Batycka, właścicielka firmy Batycki

1. Jaki podatek jest najkorzystniejszy dla gospodarki?
Liniowy.
2. Czy prywatyzacja w Polsce była przeprowadzona uczciwie?
Raczej uczciwie.
3. Jak ocenia pani dotychczasowe działania Narodowego Banku Polskiego?
Bardzo dobrze.
4. Czy niezależność Narodowego Banku Polskiego jest obecnie zagrożona?
Raczej tak.
5. Jak powinna być finansowana służba zdrowia?
Należy sprywatyzować publiczną służbę zdrowia - powinna być finansowana przez komercyjnych ubezpieczycieli
6. W jaki sposób państwo powinno pomagać bezrobotnym?
W ogóle nie wypłacać zasiłków.
7. Czy państwo powinno dotować niedochodowe instytucje użyteczności publicznej, na przykład PKP, transport miejski, biblioteki, przedszkola, szkoły?
Zdecydowanie nie.
8. Publiczne szkolnictwo wyższe powinno być...
W pełni płatne, z rozwiniętym systemem stypendiów.
9. W jaki sposób, jeżeli w ogóle, państwo powinno prowadzić politykę prorodzinną?
Nie ma powodu, by państwo prowadziło politykę prorodzinną.
10. Czy państwo powinno stwarzać preferencyjne warunki prowadzenia działalności rolniczej, na przykład dotować paliwo rolnicze, utrzymywać KRUS, dofinansowywać z budżetu preferencyjne kredyty na działalność rolniczą?
Zdecydowanie nie.
11. Czy obowiązek ubezpieczenia emerytalnego powinien istnieć?
Raczej tak.
12. Czy tzw. strategiczne gałęzie gospodarki, takie jak energetyka (w tym kopalnie, PGNIG, sieci energetyczne), PKP, służba zdrowia, powinny zostać sprywatyzowane?
Zdecydowanie tak.
13. Jaka powinna być pozycja związków zawodowych w Polsce?
Należy raczej dążyć do ograniczenia roli związków zawodowych w przedsiębiorstwach państwowych i prywatnych.
14. Jak ocenia pani członkostwo Polski w Unii Europejskiej?
Bardzo dobrze.
15. Czy Polska powinna wejść do strefy euro?
Tak, przed 2010 r.
16. Czy Polska powinna przyjąć ustawę reprywatyzacyjną?
Tak, dostosowującą wysokość rekompensat do możliwości płatniczych państwa.
17. Czy korupcja przeszkadza pani w prowadzeniu działalności gospodarczej?
Tak, ale w małym stopniu.
18. Czy służby specjalne mają wpływ na gospodarkę?
Mają, choć jest on niewielki.


Andrzej Blikle, właściciel firmy Blikle

1. Jaki podatek jest najkorzystniejszy dla gospodarki?
Liniowy.
2. Czy prywatyzacja w Polsce była przeprowadzona uczciwie?
Nie wiem.
3. Jak ocenia pan dotychczasowe działania Narodowego Banku Polskiego?
Raczej dobrze.
4. Czy niezależność Narodowego Banku Polskiego jest obecnie zagrożona?
Raczej tak.
5. Jak powinna być finansowana służba zdrowia?
Należy sprywatyzować publiczną służbę zdrowia i powinna ona być finansowana przez komercyjnych ubezpieczycieli
6. W jaki sposób państwo powinno pomagać bezrobotnym?
Wypłacać zasiłki przez cały czas, gdy szukają pracy.
7. Czy państwo powinno dotować niedochodowe instytucje użyteczności publicznej, na przykład PKP, transport miejski, biblioteki, przedszkola, szkoły?
Raczej nie.
8. Publiczne szkolnictwo wyższe powinno być...
W pełni płatne, z rozwiniętym systemem stypendiów.
9. W jaki sposób, jeżeli w ogóle, państwo powinno prowadzić politykę prorodzinną?
Zmniejszając obciążenia podatkowe i społeczne przedsiębiorców.
10. Czy państwo powinno stwarzać preferencyjne warunki prowadzenia działalności rolniczej, na przykład dotować paliwo rolnicze, utrzymywać KRUS, dofinansowywać z budżetu preferencyjne kredyty na działalność rolniczą?
Zdecydowanie nie.
11. Czy obowiązek ubezpieczenia emerytalnego powinien istnieć?
Raczej tak, ale u prywatnych ubezpieczycieli.
12. Czy tzw. strategiczne gałęzie gospodarki, takie jak energetyka (w tym kopalnie, PGNIG, sieci energetyczne), PKP, służba zdrowia powinny zostać sprywatyzowane?
Raczej tak.
13. Jaka powinna być pozycja związków zawodowych w Polsce?
Należy raczej dążyć do ograniczenia roli związków zawodowych w przedsiębiorstwach państwowych i prywatnych.
14. Jak ocenia pan członkostwo Polski w Unii Europejskiej?
Raczej dobrze.
15. Czy Polska powinna wejść do strefy euro?
Tak, ale po 2010 r.
16. Czy Polska powinna przyjąć ustawę reprywatyzacyjną?
Tak, zwracającą mienie przejęte przez państwo albo gwarantującą wypłatę 100 proc. rekompensat.
17. Czy korupcja przeszkadza panu w prowadzeniu działalności gospodarczej?
Tak, w dużym stopniu. Z zasady nie daję łapówek i dlatego niektóre sprawy jest mi bardzo trudno załatwić.
18. Czy uważa pan, że służby specjalne mają wpływ na gospodarkę?
Tak, średni.


Krzysztof Grządziel, prezes i współwłaściciel DGS

1. Jaki podatek jest najkorzystniejszy dla gospodarki?
Liniowy.
2. Czy prywatyzacja w Polsce była przeprowadzona uczciwie?
Bardzo nieuczciwe.
3. Jak ocenia pan dotychczasowe działania Narodowego Banku Polskiego?
Bardzo źle.
4. Czy niezależność Narodowego Banku Polskiego jest obecnie zagrożona?
Zdecydowanie nie.
5. Jak powinna być finansowana służba zdrowia?
W całości z budżetu państwa. Powinna być bezpłatna dla wszystkich obywateli.
6. W jaki sposób państwo powinno pomagać bezrobotnym?
Powinno wypłacać zasiłki przez cały czas, gdy szukają pracy.
7. Czy państwo powinno dotować niedochodowe instytucje użyteczności publicznej, na przykład PKP, transport miejski, biblioteki, przedszkola, szkoły?
Zdecydowanie tak.
8. Publiczne szkolnictwo wyższe powinno być...
Całkowicie bezpłatne.
9. W jaki sposób, jeżeli w ogóle, państwo powinno prowadzić politykę prorodzinną?
Przez pomoc finansową dla rodzin oraz odpowiednie zapisy w kodeksie pracy, dotyczące na przykład zasiłków, ulg podatkowych czy dłuższych urlopów macierzyńskich.
10. Czy państwo powinno stwarzać preferencyjne warunki prowadzenia działalności rolniczej, na przykład dotować paliwo rolnicze, utrzymywać KRUS, dofinansowywać z budżetu preferencyjne kredyty na działalność rolniczą?
Zdecydowanie tak.
11. Czy obowiązek ubezpieczenia emerytalnego powinien istnieć?
Zdecydowanie tak.
12. Czy tzw. strategiczne gałęzie gospodarki, takie jak energetyka (w tym kopalnie, PGNIG, sieci energetyczne), PKP, służba zdrowia powinny zostać sprywatyzowane?
Zdecydowanie nie.
13. Jaka powinna być pozycja związków zawodowych w Polsce?
Należy raczej dążyć do ograniczenia roli związków zawodowych w przedsiębiorstwach państwowych i prywatnych.
14. Jak ocenia pan członkostwo Polski w Unii Europejskiej?
Bardzo źle.
15. Czy Polska powinna wejść do strefy euro?
Tak, przed 2010 r.
16. Czy Polska powinna przyjąć ustawę reprywatyzacyjną?
Tak, ale gwarantującą wypłatę tylko symbolicznych rekompensat.
17. Czy korupcja przeszkadza panu w prowadzeniu działalności gospodarczej?
Tak, ale w małym stopniu.
18. Czy uważa pan, że służby specjalne mają wpływ na gospodarkę?
Tak, ale niewielki.


Wojciech Morawski, właściciel firmy Atlantic

1. Jaki podatek jest najkorzystniejszy dla gospodarki?
Liniowy.
2. Czy prywatyzacja w Polsce była przeprowadzona uczciwie?
Raczej uczciwie.
3. Jak ocenia pan dotychczasowe działania Narodowego Banku Polskiego?
Bardzo dobrze.
4. Czy niezależność Narodowego Banku Polskiego jest obecnie zagrożona?
Raczej tak.
5. Jak powinna być finansowana służba zdrowia?
Należy sprywatyzować publiczną służbę zdrowia - powinna być finansowana przez komercyjnych ubezpieczycieli.
6. W jaki sposób państwo powinno pomagać bezrobotnym?
Powinno wypłacać zasiłki przez ograniczony czas, na przykład przez pół roku.
7. Czy państwo powinno dotować niedochodowe instytucje użyteczności publicznej, na przykład PKP, transport miejski, biblioteki, przedszkola, szkoły?
Szkoły, przedszkola i biblioteki powinny być finansowane z budżetu państwa. PKP należy zdecydowanie sprywatyzować, transport miejski także, o ile jest to tyko możliwe.
8. Publiczne szkolnictwo wyższe powinno być...
Współfinansowane przez studentów, z rozwiniętym systemem stypendiów.
9. W jaki sposób, jeżeli w ogóle, państwo powinno prowadzić politykę prorodzinną?
Nie ma powodu, by państwo w ogóle prowadziło politykę prorodzinną.
10. Czy państwo powinno stwarzać preferencyjne warunki prowadzenia działalności rolniczej, na przykład dotować paliwo rolnicze, utrzymywać KRUS, dofinansowywać z budżetu preferencyjne kredyty na działalność rolniczą?
Zdecydowanie nie.
11. Czy obowiązek ubezpieczenia emerytalnego powinien istnieć?
Raczej nie.
12. Czy tzw. strategiczne gałęzie gospodarki, takie jak energetyka (w tym kopalnie, PGNIG, sieci energetyczne), PKP, służba zdrowia powinny zostać sprywatyzowane?
Raczej tak.
13. Jaka powinna być pozycja związków zawodowych w Polsce?
Związki o charakterze roszczeniowym, które nie rozumieją gospodarki rynkowej, powinny odgrywać coraz mniejszą rolę; chodzi raczej jednak nie o większą czy mniejsza rolę związków zawodowych, ale o ich jakość.
14. Jak ocenia pan członkostwo Polski w Unii Europejskiej?
Bardzo dobrze.
15. Czy Polska powinna wejść do strefy euro?
Tak, przed 2010 r.
16. Czy Polska powinna przyjąć ustawę reprywatyzacyjną?
Tak, ale dostosowującą wysokość wypłat do możliwości płatniczych państwa.
17. Czy korupcja przeszkadza panu w prowadzeniu działalności gospodarczej?
Tak, ale w małym stopniu.
18. Czy uważa pan, że służby specjalne mają wpływ na gospodarkę?
Tak, ale mały.


Adam i Jerzy Krzanowscy, właściciele firmy Nowy Styl

1. Jaki podatek jest najkorzystniejszy dla gospodarki?
Liniowy.
2. Czy prywatyzacja w Polsce była przeprowadzona uczciwie?
Raczej uczciwie.
3. Jak oceniają panowie dotychczasowe działania Narodowego Banku Polskiego?
Bardzo dobrze.
4. Czy niezależność Narodowego Banku Polskiego jest obecnie zagrożona?
Raczej tak
5. Jak powinna być finansowana służba zdrowia?
Należy wprowadzić współfinansowanie niektórych zabiegów przez pacjentów.
6. W jaki sposób państwo powinno pomagać bezrobotnym?
Powinno wypłacać zasiłki przez ograniczony czas, na przykład przez pół roku.
7. Czy państwo powinno dotować niedochodowe instytucje użyteczności publicznej, na przykład PKP, transport miejski, biblioteki, przedszkola, szkoły?
Raczej nie.
8. Publiczne szkolnictwo wyższe powinno być...
Współfinansowane przez studentów, z rozwiniętym systemem stypendiów.
9. W jaki sposób, jeżeli w ogóle, państwo powinno prowadzić politykę prorodzinną?
Zmniejszając obciążenia podatkowe i społeczne przedsiębiorców.
10. Czy państwo powinno stwarzać preferencyjne warunki prowadzenia działalności rolniczej, na przykład dotować paliwo rolnicze, utrzymywać KRUS, dofinansowywać z budżetu preferencyjne kredyty na działalność rolniczą?
Raczej nie.
11. Czy obowiązek ubezpieczenia emerytalnego powinien istnieć?
Raczej tak, ale u prywatnych ubezpieczycieli.
12. Czy tzw. strategiczne gałęzie gospodarki, takie jak energetyka (w tym kopalnie, PGNIG, sieci energetyczne), PKP, służba zdrowia powinny zostać sprywatyzowane?
Raczej tak.
13. Jaka powinna być pozycja związków zawodowych w Polsce?
Należy raczej dążyć do ograniczenia roli związków zawodowych w przedsiębiorstwach państwowych i prywatnych.
14. Jak oceniają panowie członkostwo Polski w Unii Europejskiej?
Bardzo dobrze.
15. Czy Polska powinna wejść do strefy euro?
Tak, przed 2010 r.
16. Czy Polska powinna przyjąć ustawę reprywatyzacyjną?
Tak, dostosowującą wysokość wypłacanych rekompensat do możliwości płatniczych państwa.
17. Czy korupcja przeszkadza panom w prowadzeniu działalności gospodarczej?
Tak, ale w małym stopniu.
18. Czy uważają panowie, że służby specjalne mają wpływ na gospodarkę?
Tak, średni.

Raport: Opinie i preferencje polityczne przedsiębiorców
Fot: A. Jagielak
Okładka tygodnika WPROST: 44/2006
Więcej możesz przeczytać w 44/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2006 (1246)

  • Wprost od czytelników 15 gru 2006, 15:00 SYNDROM LADY MAKBET Bardzo podobał mi się artykuł "Syndrom lady Makbet" (nr 42), zawsze interesowała mnie ta tematyka, wiem, że żaden wypadek nie jest dziełem przypadku. Chcę jednak skrytykować tezę dotyczącą fanów hip-hopu.... 3
  • Na stronie - Odpust w saloonie 15 gru 2006, 15:00 W polskiej codzienności salon styka się z saloonem, a nostalgia z odpustem 3
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 JAN PAWEŁ II SANTO SUBITO Trwa zbieranie świadectw od osób uzdrowionych dzięki wstawiennictwu Jana Pawia II. Doniesienia o cudach napływały z całego świata od początku lat 80. i były gromadzone przez watykański Sekretariat Stanu. Za... 6
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 Premier Jarosław Kaczyński © A. Jagielak 14
  • Poczta 15 gru 2006, 15:00 OSTATNI ATAK UKŁADU Że też premierowi Kaczyńskiemu kołkiem język nie stanął, gdy podczas wywiadu udzielonego "Wprost" ("Ostatni atak układu", nr 40) stwierdził, że jego powyborcze rozmowy z PO z punktu widzenia... 14
  • Ryba po polsku - Przychodzi Kuna do Kurnika 15 gru 2006, 15:00 Mimo rozmaitych list z typami żadnego typa tak naprawdę nie udało się jeszcze załatwić 15
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 ODKĄD ISTNIEJĄ OBIE RUBRYKI, Mazurek i Zalewski zawsze żyli w zgodzie. Ale ostatnio doszło między nimi do poważnego zgrzytu. Kłócili się, który ma pisać koalicję, bo żaden nie chciał się w tym babrać. Na razie Polska Agencja... 16
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 W ZWIĄZKU Z TYM, ŻE KAŻDY szanujący się dziennikarz musi teraz coś podsłuchać, my postanowiliśmy podzielić się z państwem podsłuchaną w sejmowym barze Za Kratą rozmową pewnego dygnitarza SLD (jak widać, nie zdradzamy nawet... 17
  • Wprost przeciwnie - Władza korumpuje 15 gru 2006, 15:00 W demokratycznym państwie nie ma równych i równiejszych 18
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Narkoukład 15 gru 2006, 15:00 Czy generał Papała padł ofiarą mafii narkotykowej? 20
  • Spisek szemranych postaci 15 gru 2006, 15:00 Rozmowa ze Zbigniewem Ziobrą, ministrem sprawiedliwości 26
  • Prawa ręka Ziobry 15 gru 2006, 15:00 Ledwie doszło do rozpadu koalicji z Samoobroną, a już niektóre śledztwa z politykami w tle utknęły w miejscu 30
  • Europejskie marzenie 15 gru 2006, 15:00 Historia Polski i Niemiec wbrew naszym narodowym stereotypom częściej była historią sojuszu niż konfliktu 34
  • Polako-Niemcy 15 gru 2006, 15:00 Polsko-niemieckie pogranicze to laboratorium Europy jutra? 36
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00 Hossa Świat Życie jak w Madrycie Władze Madrytu podjęły starania, aby miasto stało się turystyczną stolicą świata. Tę trzecią co do wielkości metropolię w Unii Europejskiej (ponad 5 mln mieszkańców) odwiedza rocznie tylu gości,... 38
  • Kapitalizmu 15 gru 2006, 15:00 Polscy przedsiębiorcy wybierają populistyczny program rynkowy 40
  • Trzech muszkieterów 15 gru 2006, 15:00 Władimir Putin jednoczy Unię Europejską przeciwko Rosji 46
  • Emeryci kupują! 15 gru 2006, 15:00 Co drugie nowe auto kupują w Europie ludzie, którzy ukończyli 60 lat 50
  • Szpieg w firmie 15 gru 2006, 15:00 Poufne informacje wyciekają już z ośmiu na dziesięć przedsiębiorstw! 54
  • 2 x 2 = 4 - Rok 2006? 15 gru 2006, 15:00 Przypisywanie sobie przez rządzącą ekipę sukcesów gospodarczych budzi uśmiech politowania 58
  • Supersam 15 gru 2006, 15:00   60
  • Wielkie mini 15 gru 2006, 15:00 Kto oglądał film "Włoska robota", wie, że Mini nie tylko ładnie wygląda, ale i świetnie jeździ. A sprzedaje się tak dobrze, że fabryka BMW w Oksfordzie nie jest w stanie nadążyć z realizacją zamówień. Nowy Mini Cooper S... 60
  • Myszka à la papryczka 15 gru 2006, 15:00 Myszka komputerowa nie musi być nijaka. To akcesorium, które może wyrażać osobowość, styl i nastrój. Ciekawie zaprojektowane będzie dla komputera tym, czym dobrze dobrany pasek dla kreacji. Takie idee przyświecają szwajcarskiej firmie... 60
  • Wódka rządzi 15 gru 2006, 15:00   Wódka to zdecydowanie najpopularniejszy mocny alkohol w naszym kraju. Polacy powoli zaczynają odkrywać inne mocne trunki: brandy i whisky. 60
  • Militaryzacja torebek 15 gru 2006, 15:00 Najnowszym trendem w damskich dodatkach są torby stylizowane na raportówki. Duńska firma Adax wprowadza właśnie na polski rynek kwadratowe i prostokątne, skórzane torby w bieli i czerni. Pasują one do "militarnego" charakteru... 60
  • Czekoladowe porto 15 gru 2006, 15:00 Late Bottled Vintage Port 2000, Graham's Cena: 99 zł; importer: Centrum Wina Graham's stanowi perłę w kolekcji Symingtonów, szkockiej rodziny będącej właścicielem kilku najważniejszych domów produkujących porto. Tu robione są... 60
  • Płaszcz dla konia 15 gru 2006, 15:00 Jeźdźcy dbają o konie bardziej niż o siebie. Kupują im odżywki witaminowe i gustowne stroje. Dlatego może ich zainteresować derka Univers - pomysł w sam raz na jesienne dni. Płaszcz dla konia składa się z trzech warstw: z polaru,... 60
  • Lekcje bierności 15 gru 2006, 15:00 Uczymy dzieci ulegania przemocy 62
  • Przytulne biuro 15 gru 2006, 15:00 Udomawiamy miejsce pracy po to, by móc w nim spędzać więcej czasu 66
  • Piękne miasto do umierania 15 gru 2006, 15:00 Trzeba kochać śmierć, jeśli kocha się życie - mawiają wiedeńczycy 70
  • Pazurem - Fikcja z wykopem 15 gru 2006, 15:00 Polki łakną, by przeczytać czarno na białym, iż są godne hrabiego, choć mają w domu starszego referenta 73
  • Zbrodnia i kara 15 gru 2006, 15:00 Wyrok, który zapadł w Norymberdze, Stalin przypłacił ciężkim zawałem serca 74
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00 Warzywa na głowę Warzywa, a nie owoce, poprawiają pamięć starszych osób. Uczeni z Rush University Medical Center w Chicago przez sześć lat badali ludzi po 65. roku życia. Uczestnicy eksperymentu spożywający warzywa i owoce w różnych... 78
  • Miłośc od pierwszego zapachu 15 gru 2006, 15:00 Mężczyźni jedzący zbyt dużo mięsa źle pachną i odstraszają kobiety 80
  • Widzący ślepi 15 gru 2006, 15:00 Jedni nie rozpoznają w lustrze własnej mimiki, inni nie rozróżniają psów i samochodów 84
  • Jak umierali nieśmiertelni 15 gru 2006, 15:00 Uczeni chcą ustalić, na co zmarli Adam Mickiewicz i Fryderyk Chopin 86
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00 Royal i bolszewicy "Pomysły Ségolène Royal przypominają politykę bolszewików z czasów rewolucji" - w taki sposób konserwatywny dziennik "Le Figaro" skomentował plany socjalistki ubiegającej się o start w... 90
  • Pięćdziesiąt lat później 15 gru 2006, 15:00 Na 5 listopada zapowiedziano w Budapeszcie nowe demonstracje 92
  • Tarcza imienia Reagana 15 gru 2006, 15:00 Udział w systemie Globalnej Obrony Przeciwrakietowej jest historyczną szansą dla Polski 96
  • Wschodzące słoneczko Rosji 15 gru 2006, 15:00 Putin stworzył z byłych KGB-istow sprawną administrację i wyrugował z polityki moralność 100
  • My, Galicja 15 gru 2006, 15:00 Rodzą się wątpliwości, czy zachodnia i wschodnia Ukraina to na pewno jeden naród 102
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 106
  • Krzyk owiec 15 gru 2006, 15:00 Laibach znokautował potężnym prawym prostym wszystkich, którzy posądzali słoweński zespół o propagowanie ideologii totalitarnych. Muzycy sięgnęli po najbardziej popowe z utworów, czyli hymny narodowe. Wykonali je w równie popowym... 106
  • Bracia nie wysiadają 15 gru 2006, 15:00 "Chcesz zmieniać świat, to od siebie zacznij". Wyświechtane? Może, ale w tym kontekście brzmi zupełnie inaczej. Fisz, czyli Bartek Waglewski, właściciel charakterystycznego głosu i autor jakże celnych tekstów, wraz z Emadem... 106
  • Świat nie usłyszał 15 gru 2006, 15:00 Ledwie rok po rozpadzie The Beatles George Harrison wyszedł z cienia Johna Lennona i Paula McCartneya i albumem "All Things Must Pass" ustawił sobie poprzeczkę na takiej niebotycznej wysokości, że przez resztę życia nie był już... 106
  • Randka w ciemno 15 gru 2006, 15:00 Wiemy z amerykańskich filmów, że nie warto zabierać autostopowiczów. "Pułapka" przekonuje, że równie niebezpieczne jest zawieranie znajomości za pośrednictwem Internetu. Wirtualny flirt samotnego fotografa z czternastolatką ma... 106
  • Krótki film o przegrywaniu 15 gru 2006, 15:00 Kataraktę na oczach miał ten, kto pierwszy nazwał film Kaurismakiego czarnym kryminałem. Choć mamy tu femme fatale, posępnych przestępców oraz zgorzkniałą parę głównych bohaterów, to znajdujemy się w zupełnie innej krainie - tej z... 106
  • Gra w zielone 15 gru 2006, 15:00 Grzech nie obejrzeć reżyserskiej wersji "Miasta grzechu". Ale tylko pod warunkiem, że jest się zaprzysięgłym fanem komiksów i kamery cyfrowej, w dodatku odpornym na ekranową przemoc przekraczającą granicę sadyzmu. Po prawdzie... 106
  • Perwersje klasyka 15 gru 2006, 15:00 Z prozą Jerzego Pilcha jest jak z czeskim filmem. Niby nic się nie dzieje, a odbiorca i tak wstrzymuje oddech. Choć autor "Spisu cudzołożnic" nie jest mistrzem fabuły, jak nikt inny potrafi czarować czytelnika kunsztownym stylem,... 106
  • Wojna i pożądanie 15 gru 2006, 15:00 Po "Bożej podszewce" to kolejna udana powieść o wojennych dramatach Polaków z Wileńszczyzny. W "Czarnym rondzie" wojna widziana jest oczyma zwykłych ludzi, którzy tak samo jak hitlerowców czy enkawudzistów obawiają... 106
  • Epilog snu 15 gru 2006, 15:00 Kiedy po śmierci wielkiego poety jego bliscy wyciągają z osieroconych szuflad wiersze, szkice i notatki, muszą się czuć niezręcznie. Mają przecież świadomość, że gdyby autor żył, niektóre z tych tekstów nie ujrzałyby światła... 106
  • O jeden akt za daleko 15 gru 2006, 15:00 Metafora życia jako pokoju hotelowego to banał nad banały. U Miśkiewicza ten pokój jest wręcz regulaminowy - tapeta z wzorkiem i landszafcik w pozłacanej ramie nad łóżkiem. Przez ów pokój przewijają się kolejni ludzie, nie... 106
  • Whisky, morfina i prątki 15 gru 2006, 15:00 Romuald Szejd, dyrektor Sceny Prezentacje, odstąpił na moment od wystawiania francuskich bulwarówek i wyreżyserował "Zmierzch długiego dnia". Oglądając rezultat jego pracy, trudno się oprzeć wrażeniu, że słynny dramat... 106
  • Utopia w stepie 15 gru 2006, 15:00 Gwiazdy światowej architektury błogosławią postsowiecką wersję oświeconego absolutyzmu 110
  • Jan Paweł Lenin 15 gru 2006, 15:00 Polskie pomniki nie przyjęły do wiadomości zmiany ustroju 114
  • Klątwa kapitana Żbika 15 gru 2006, 15:00 Polski komiks utrzymuje się na powierzchni dzięki pokoleniu sentymentalnych tatusiów 116
  • Wencel gordyjski - Gdzie te sokoły? 15 gru 2006, 15:00 Spadkobiercami Homera i Mickiewicza są dziś komentatorzy sportowi 118
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 44 (210) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 30 października 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Zmiana godła przednim pomysłem Nadzieja w orłach Ledwie posłanka Sobecka (Ruch Narodowo-Ludowy) zgłosiła propozycję ustawy o opodatkowaniu par... 120
  • Wprost plus 15 gru 2006, 15:00 Powiększenie: Czy politycy robią nas w konia? Aż 73 proc. wyborców Prawa i Sprawiedliwości uważa, że politycy robią ich w konia. Spośród tych, którzy głosowali na PO, myśli tak aż 87 proc.! Tak wynika z badań przeprowadzonych dla... 121
  • Skibą w mur - Krasnoludki i gamonie 15 gru 2006, 15:00 Szansę na stanie się dziełem sztuki ma nawet pojedynczy milicjant 122

ZKDP - Nakład kontrolowany