Autoharacz

Autoharacz

Nawet żarówki w samochodzie będziemy musieli wymieniać w autoryzowanym serwisie.
Najtańsza honda civic kosztuje w salonie prawie 62 tys. zł. Ale gdyby jakiemuś majsterkowiczowi przyszło do głowy złożyć taki samochód samodzielnie, to na wszystkie potrzebne do tego oryginalne, sygnowane logo Hondy części musiałby wydać w autoryzowanym serwisie obsługi (ASO) ponad 200 tys. zł. Różnica dowodzi, jak zarabiają koncerny motoryzacyjne na naprawach naszych samochodów. A będą zarabiały jeszcze więcej. Bruksela właśnie ugięła się pod naciskiem ich lobbingu i zgodziła się, aby za niecałe dwa lata przestało obowiązywać unijne tzw. rozporządzenie GVO. Dziś pozwala ona kierowcom dokonywać napraw w ASO przy użyciu nieoryginalnych i znacznie tańszych części zamiennych. Po 31 maja 2010 r. stracą taką możliwość. Ci, którzy mają stosunkowo nowe auta, zostaną zmuszeni do zapłacenia słonego haraczu w ASO, gdyż w wypadku tańszej naprawy w niezależnych warsztatach straciliby gwarancję. Tylko na okresowe przeglądy będą wydawali rocznie nawet o kilka tysięcy złotych więcej niż dotychczas. W dodatku koncerny motoryzacyjne nie będą zobowiązane – jak obecnie – do udostępniania informacji technicznych o swoich autach niezależnym warsztatom. Te ostatnie nie będą wiedziały, jak serwisować najnowsze, zaawansowane technologicznie modele. Niedługo do drogich ASO będzie trzeba jeździć nawet na najbardziej prozaiczne naprawy. Sami będziemy mogli co najwyżej wlać do auta paliwo i płyn do spryskiwaczy.

Lanie paskiem rozrządu
Wymiana paska rozrządu w volkswagenie passacie z silnikiem 2.0 TDI (obowiązkowa co 90 tys. km) kosztuje 2,5 tys. zł, potrzebne do tego części – jeszcze tysiąc złotych. – Gdy usłyszałem cenę w ASO, włos zjeżył mi się na głowie. Łączny koszt naprawy dwukrotnie przerósł miesięczną ratę leasingu, jaką płacę za auto – mówi Jarosław Kiełkowski, prywatny przedsiębiorca z Warszawy. Zadzwonił do jednego z niezależnych serwisów i oszczędził 2 tys. zł. Zgodnie z obowiązującym w unii rozporządzeniem GVO, nie utracił nawet gwarancji na samochód.
– Bardzo często tańsze zamienniki powstają w tych samych fabrykach co części oryginalne i różnią się od nich jedynie opakowaniem i ceną – mówi Zenon Kosicki z Inter Cars, największego w Polsce dystrybutora części zamiennych. Przednia lampa do forda focusa kosztuje w ASO 510 zł. Za identyczny, wyprodukowany w tej samej fabryce egzemplarz, tyle że nie ze znaczkiem Forda na opakowaniu, ale właściwego producenta – firmy Hella, trzeba zapłacić o 100-150 zł mniej. Jeszcze tańsze są zamienniki wyprodukowane przez mniej znaną firmę, lecz madające tzw. zaświadczenie GVO o zgodności z oryginałem. Taką lampę do focusa można kupić już za 200 zł i nawet ASO nie ma prawa odmówić nam jej montażu. Pod warunkiem że sami ją do warsztatu dostarczymy, a tak robi coraz więcej klientów. – Na pierwszy przegląd po 20 tys. km pojechałem do dilera, od którego kupiłem auto. W serwisie wymieniono olej, filtr oleju, powietrza i przeciwpyłowy. Za wszystko zapłaciłem 550 zł. Po kolejnych 20 tys. km wybrałem się do tego samego serwisu, ale przyjechałem z własnymi częściami, kupionymi poza ASO. Zaoszczędziłem ponad 150 zł – opowiada Jacek Michnikowski z Radomia, właściciel dwuletniego forda focusa.

Skazani na dopłatę
Aż 39 proc. zysku brutto producenci aut osiągają dzięki sprzedaży części, a tylko 18 proc. ze sprzedaży samochodów - wynika z raportu firmy doradczej McKinsey. Liberalizując w lipcu 2002 r. rynek napraw i części zamiennych, Komisja Europejska znacznie ograniczyła ich zyski, a właścicielom aut zagwarantowała więcej swobody. Tymczasem coraz więcej pieniędzy trafia do kieszeni firm produkujących i sprzedających tańsze zamienniki poza autoryzowanymi warsztatami. W Polsce udział takich części w wartym ponad 10 mld zł rynku części i napraw wzrósł z 30 proc. w 2004 do 50 proc. w roku 2007.
Gdy unijne przepisy przestaną obowiązywać, wszyscy właściciele samochodów objętych najczęściej dwu-, a czasem trzyletnią gwarancją (a Polacy coraz częściej przesiadają się z bardzo starych aut na kilkuletnie), nawet na najdrobniejsze przeglądy będą musieli jeździć do ASO i korzystać wyłącznie z oryginalnych części producenta auta. – Duża część z 15 mln polskich kierowców zostanie skazana na wyższe koszty eksploatacji aut – mówi Alfred Franke, prezes Stowarzyszenia Dystrybutorów Części Motoryzacyjnych. Ale w przyszłości stracą nawet ci, których samochody nie będą już na gwarancji.

Kosztowne tajemnice
Teoretycznie, po wygaśnięciu rozporządzenia GVO kierowca nadal będzie mógł korzystać z usług któregoś z warsztatów nieautoryzowanych – o ile nie wymieni samochodu na nowszy. Jeżeli kupi auto wyprodukowane w 2010 r. lub później, żaden niezależny warsztat nie będzie potrafił fachowo się nim zająć, bo nie będzie miał dostępu do dokumentacji technicznej samochodu. Dziś koncerny mają obowiązek udostępniania wszystkim warsztatom szczegółowych informacji o swoich autach. W wypadku samochodów Opla wystarczy w tym celu wejść na odpowiednią stronę internetową. Za godzinę korzystania z obszernej bazy informacji technicznych mechanik zapłaci 4 euro, za roczny abonament – ponad 3,6 tys. euro. Dzięki temu nawet gdy w jakimś małym warsztacie pojawi się rzadki model Opla, mechanik może się o nim dowiedzieć niemal wszystkiego. Dla klienta 4 euro doliczone do rachunku za naprawę są praktycznie nieodczuwalne.
– Ograniczony dostęp do informacji technicznej spowoduje, że niektórych czynności, często nawet mało skomplikowanych, będzie mógł dokonać wyłącznie autoryzowany serwis – mówi Krzysztof Rokicki, koordynator ogólnopolskiej sieci warsztatów Q-Service. Dotyczy to na przykład zawieszeń w nowoczesnych modelach aut. Klienci przyjeżdżają często z objawem „ściągania" samochodu podczas jazdy (przypadłość spowodowana jakością polskich dróg). W takim wypadku mechanicy zaglądają do dokumentacji technicznej danego modelu i wiedzą, jakie parametry powinno mieć zawieszenie i jak je wyregulować. W 2010 r. warsztaty stracą prawo do uzyskiwania tego typu informacji od producenta. – Skończy się tym, że będziemy narażali klientów na niebezpieczeństwo. Nie mogąc naprawić jakiejś usterki, odeślemy ich do ASO, lecz część z nich nie uda się tam z powodów finansowych. Będą jeździli niesprawnymi autami – uważa Krzysztof Rokicki.

Kilku mechaników, jedna żarówka
W nowoczesnych autach mikroprocesory sterują automatyczną klimatyzacją, pracą silnika, światłami, zawieszeniem, hamulcami czy sprzętem multimedialnym. – Aby dokładnie zdiagnozować usterkę w takim samochodzie, trzeba podłączyć do niego komputer i dysponować odpowiednim programem – zwraca uwagę Alfred Franke. Do tej pory koncerny motoryzacyjne miały obowiązek udostępniania go wszystkim warsztatom (koszt około 2,5 tys. euro), ale i to się zmieni po wygaśnięciu rozporządzenia GVO. Wtedy możemy mieć kłopoty i drogo zapłacić nawet za zwykłą wymianę żarówki. W starszych samochodach po prostu otwierało się maskę i w minutę wykręcało zużyty element i wkręcało nowy. W wielu nowych autach potrzeba do tego specjalistycznych narzędzi, przynajmniej dwóch asystentów i trwa to godzinę. I to pod warunkiem że warsztat dysponuje dokumentacją, dzięki której wie, co, gdzie i jak odpiąć, aby się bezpiecznie dostać do reflektora, a do tego potrafi wykasować alert o usterce w komputerze samochodu.
Zmiana unijnych przepisów może spowodować problemy nawet z rejestrowaniem aut. Bez informacji technicznych od producentów stacje kontroli pojazdów nie będą mogły przeprowadzić obowiązkowych badań technicznych. – A samochód bez badań technicznych nie może być zarejestrowany – przypomina Kazimierz Zbylut, prezes Polskiej Izby Stacji Kontroli Pojazdów. Akurat ten problem zostanie jednak prawdopodobnie szybko rozwiązany, i to przez samych importerów. Nie mogą przecież pozwolić sobie na problemy z rejestracją ich własnych produktów.

Gra w monopol
Niechęci do rozporządzenia GVO koncerny motoryzacyjne nigdy nie ukrywały. Narzekały, że własnym dorobkiem technicznym, w który zainwestowały setki milionów euro, muszą się dzielić z niezależnymi warsztatami i producentami części. Tyle że obecnie aż 80 proc. podzespołów, z których montowane są samochody, pochodzi od dostawców zewnętrznych, niezwiązanych kapitałowo z koncernami motoryzacyjnymi. Prawdziwymi producentami szyb, wycieraczek, elementów silnika i karoserii, reflektorów, foteli, elektroniki, hamulców, układów bezpieczeństwa, taich jak ABS czy poduszki powietrzne, wcale nie są Audi, Peugeot, Fiat czy Mitsubishi. Wytwarzają je niezależne renomowane firmy, m. in. Hella, Faurecia, Bosch, Siemens, TRW, Brembo czy Valeo. Potem dostarczają je do fabryk, gdzie składa się z nich gotowe modele.
Innym argumentem, na który lubią się powoływać koncerny motoryzacyjne, jest bezpieczeństwo. Przekonują, że tylko oryginalne części zamontowane przez specjalistów w ASO gwarantują bezusterkową i pewną eksploatację auta. – Nie potwierdzają tego żadne badania przeprowadzane w Europie – mówi Alfred Franke. Klienci są świadomi i kupują głównie lepsze zamienniki od renomowanych producentów. Podzespoły nieznanych marek i niemające atestów, wybiera ułamek kierowców.
Prawdą jest natomiast to, że rozporządzenie GVO, które w Polsce zaczęło obowiązywać w listopadzie 2004 r., wreszcie zmusiło ASO do walki o klientów. W autoryzowanych serwisach pojawiły się promocje – obniżki cen części, rabaty na usługi, a nawet darmowe przeglądy. Na przykład Volvo prowadzi akcję „4+". Właściciele aut szwedzkiej marki (starszych niż cztery lata) mogą liczyć na 50-procentowe upusty na części i 25-procentowe na naprawę. Škoda kusi cenami części podobnymi do cen zamienników. Oryginalna tylna lampa do Škody Fabii kosztuje w ASO 152 zł, czyli niewiele więcej niż identyczna część od niezależnego producenta. Z kolei Citroën stawia na bogactwo promocji serwisowych. – Przed sezonem letnim jest to najczęściej tańszy przegląd klimatyzacji i przygotowanie auta do urlopu, a w innych porach roku – na przykład wymiana opon, tłumika czy klocków hamulcowych – wyjaśnia Piotr Karaszewicz, dyrektor ds. części zamiennych i marketingu serwisu w Citroënie Polska.
Niestety, już niedługo ASO znów nie będą musiały martwić się o klientów, bo ci po prostu nie będą mieli wyboru. Trudno bowiem nazwać konkurencją sytuację, w której kierowca udaje się nowoczesnym samochodem na gwarancji do nieautoryzowanego serwisu i ten nie dysponuje odpowiednimi narzędziami i danymi potrzebnymi do jego naprawy.


Auto bez dna

15,2 mln – tyle samochodów jest zarejestrowanych w Polsce
150 proc. – tyle w stosunku do ceny zakupu nowego auta wynosi koszt jego utrzymania przez 10 lat
10,3 mld zł – wart jest polski rynek części zamiennych w Polsce
1500 – tyle działa w Polsce autoryzowanych stacji obsługi (ASO)
18 500 – tyle działa w Polsce serwisów niezależnych
60 proc. – o tyle droższe są oryginalne, sygnowane logo producenta auta części zamienne od identycznych, ale sygnowanych przez ich właściwego producenta
80 proc. – tyle części użytych do wytworzenia samochodu pochodzi od niezależnych producentów
39 proc. – taką część zysku brutto osiągają koncerny motoryzacyjne ze sprzedaży części, podczas gdy ze sprzedaży nowych aut jedynie 18 proc

Z jak zamienniki
Zgodnie z unijną dyrektywą GVO, każda część zamienna powinna nosić odpowiednie oznaczenie, zależnie od jej jakości, a także ceny.

O części oryginalne, sprzedawane
głównie w ASO, oznakowane logo
producenta auta (Volkswagen, Opel itp.).
Są najdroższe z powodu wysokich
marż nakładanych przez koncerny.

Q części oryginalne, identyczne
z klasą O. Oznakowane są logo
właściwego producenta części, który
dostarcza je na tzw. pierwszy montaż auta
(Hella, Bosch, Delphi itp.). Kosztują o 20-50
proc. mniej niż części w ASO.

P części nieoryginalne, jakości
porównywalnej z oryginalnymi.
Zazwyczaj produkowane są przez mniej znane
firmy, mają unijne zaświadczenie GVO.
Zwykle ich ceny sięgają najwyżej 40 proc.
produktów z grupy O.

Z Są to części nieuwzględnione
w żadnej z pozostałych grup.
Nie mają zaświadczenia GVO. Zwane są
często zamiennikami. Kosztują nie więcej niż
20-30 proc. tego, co oryginalne, ale ich jakość
często pozostawia wiele do życzenia.

 

Okładka tygodnika WPROST: 32/2008
Więcej możesz przeczytać w 32/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • bez-nazwy   IP
    To jest nasz kochany kapitalizm !! niech żyje UE i prawa konsumenta ...
    • szatma@comcast.net   IP
      Mieszkam w USA. Tu najtansza Honda kosztuje 12 tys.$ (z podatkiem) a wymiana oleju z filtrami 20-30$. Roznice cen - znaczace. Pytanie: dlaczego? Polska to chyba najbogatsze panstwo swiata. (a na pewno najdrozsze).
      • adam   IP
        niech żyje wolność i demokracja

        Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2008 (1337)

        • Na stronie - Zabić pismaka! 3 sie 2008, 22:00 Kiedy zaczyna się polowanie na dziennikarzy, kończą się wolność i demokracja. 3
        • Skaner 3 sie 2008, 22:00 6
        • Sfałszowali „lojalkę” Kaczyńskiego, nielegalnie podsłuchiwali 3 sie 2008, 22:00 Tajne służby 6
        • Stone wali w Busha 3 sie 2008, 22:00 Film 6
        • Spodnie Hendriksa, marynarka Jaggera 3 sie 2008, 22:00 Aukcje 6
        • Komisja pozorów 3 sie 2008, 22:00 Biznes 6
        • Dossier 3 sie 2008, 22:00 „Pracę [licencjacką] o promocji w sporcie obroniłem na czwórkę. Magister jeszcze przede mną. A potem może zrobię doktorat?" Mariusz Pudzianowski dla serwisu 5pytan.pl o planach na przyszłość„Kto Kaczyńskiego dotyka,... 8
        • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Projektowałem biżuterię 3 sie 2008, 22:00 Rozmowa z Markiem Suskim, posłem PiS, malarzem i grafikiem 8
        • Ludzie 3 sie 2008, 22:00 Gadowski TVArtur Gadowski, lider zespołu IRA, poprowadzi autorski program w kanale Patio TV przygotowanym przez Fabrykę Mediów. Program "On/off" będzie prezentował polskich muzyków. Premierowy odcinek jest zapowiadany na... 8
        • Wakacje topless 3 sie 2008, 22:00 Obyczaje 8
        • Siostry Olsen pisarkami 3 sie 2008, 22:00 Literatura 10
        • Struzik chce wystrzelić satelitę 3 sie 2008, 22:00 Mazowsze 10
        • Polska duma 3 sie 2008, 22:00 Konie 10
        • Zapytaj wprost - Stefan Niesiołowski 3 sie 2008, 22:00 Zakłamane oczka Napieralskiego. 11
        • Poczta 3 sie 2008, 22:00 Dwóch SikorskichW artykule „Dwóch Sikorskich" („Wprost" nr 29) red. Dariusz Baliszewski pisze, że „W ostatnich dniach [...] ujawnił się jako świadek" Tadeusz Szumowski, który przekazał mu „bezcenne... 12
        • Playback 3 sie 2008, 22:00 Premier Donald Tusk 12
        • Wprost przeciwnie - Obiektywny nekrolog 3 sie 2008, 22:00 Przez 16 lat kanclerstwa Helmut Kohl nie wystąpił w tępiącej go zawzięcie telewizji RTL 13
        • Z życia koalicji 3 sie 2008, 22:00 Kazimierz Kutz poleciał po Kaczorach „trumniarzami". Oj, rzeczywiście kuc. Zdecydowanie nie pegaz.No proszę, jak w Andy, to Tusk leciał sam (nie licząc małżonki i Arabskiego), ale jak trzeba pod Krosno do powodzian jechać,... 14
        • Z życia opozycji 3 sie 2008, 22:00 Scenka z sejmowej restauracji. Poseł Kalisz (SLD) peroruje, że nigdy nie pozwoli, by prezydenckie weto utrzymano. „Będę je zwalczał ze wszystkich sił!" – gniewnie woła. „Ja też będę je zwalczała!" –... 14
        • Co z nami zrobią Chińczycy 3 sie 2008, 22:00 Coraz bardziej asertywne Państwo Środka zechce kiedyś przestawić światowy pociąg do nowoczesności na własne tory 16
        • Debatująca dyktatura 3 sie 2008, 22:00 Rozmowa z Markiem Leonardem, brytyjskim ekspertem od polityki międzynarodowej 22
        • Rzeczpospolita dziennikarska 3 sie 2008, 22:00 Czwarta władza bierze pierwszą 24
        • Polskie riwiery 3 sie 2008, 22:00 Najlepsze i najgorsze bałtyckie kurorty 28
        • Mediokracja 3 sie 2008, 22:00 Dramatyczna rezygnacja premiera Ehuda Olmerta ze stanowiska szefa rządu jest wydarzeniem bez precedensu. Choć w historii Izraela wiele razy zdarzało się, że urzędujący premier podawał się do dymisji przed końcem kadencji, tym razem po... 28
        • Ojciec separatysta 3 sie 2008, 22:00 Już pod zaborami w Wielkopolsce czy Galicji społeczną aktywność organizowali księża, liderzy "rzeczypospolitych parafialnych". 34
        • Postać tygodnia - Waldemar Pawlak 3 sie 2008, 22:00 Wójt Polski 36
        • Wprost z blogu 3 sie 2008, 22:00 SportCo Radwańska może ugrać w Pekinie?Jacek Żytnicki www.nawysokoscimurawy.blox.plJeszcze cztery lata temu przy okazji igrzysk w Atenach mogliśmy jedynie z zazdrością spoglądać na tenisowe korty, patrząc, jak z sukcesów cieszą się... 37
        • Trójka bez sternika 3 sie 2008, 22:00 38
        • Łukaszenka salonowy 3 sie 2008, 22:00 Czy można nabrać salonowego obycia, grając w salonowca? A czy można zostać demokratycznym politykiem, wsadzając do więzień swoich przeciwników? Tak zwane europejskie elity uznały, że tak. Przykładem na to ma być Aleksander... 38
        • Pełzający przewrót 3 sie 2008, 22:00 Czy Unia Europejska staje się państwem totalitarnym? Pytanie nie jest tak absurdalne, jak mogłoby się wydawać. Największa partia w europarlamencie zgłosiła właśnie projekt prawa delegalizującego papierosy. Kilka tygodni wcześniej w... 38
        • Ryba po polsku - Człowiek z Jaruzelskiego 3 sie 2008, 22:00 W Norymberdze brutalnie sądzono ludzi bez cienia zrozumienia dla bezradności jednostki. 39
        • Giełda 3 sie 2008, 22:00 40
        • Krauze zakręca kurek 3 sie 2008, 22:00 Gdy bogacze wpadają w kłopoty, liczba ich „przyjaciół" gwałtownie spada. W pierwszej kolejności krezusi zakręcają bowiem kurek z pieniędzmi osobom i instytucjom żyjącym z ich wcześniejszych sukcesów. Ryszard Krauze, twórca... 40
        • Krakowska Dolina Gier 3 sie 2008, 22:00 Akademia Górniczo-Hutnicza, Uniwersytet Jagielloński oraz firmy Nibris i Microsoft chcą stworzyć w Krakowie Dolinę Gier, czyli centrum produkcji gier komputerowych. Wartość przedsięwzięcia jest szacowana na 10 mln zł (część pieniędzy... 40
        • Tychy drugie na świecie 3 sie 2008, 22:00 Około 400 nowych pracowników zamierza zatrudnić do końca 2008 r. fabryka Fiata w Tychach, którą rozbudowano kosztem 300 mln USD. Inwestycja jest związana z uruchomieniem produkcji nowych aut – Fiata 500 i nowego Forda, następcy Ka.... 40
        • Kibic na bank 3 sie 2008, 22:00 Sponsorzy klubów sportowych coraz częściej dostrzegają w kibicach żyłę złota. Zniżki na ubezpieczenia majątkowe i samochodowe oraz jednostki funduszów inwestycyjnych nabywane bez opłat manipulacyjnych – to oferta Allianz Polska... 40
        • Raper w menu 3 sie 2008, 22:00 Prawnicy amerykańskiego rapera 50 Centa pozwą sieć fast food Taco Bell, która wykorzystała wizerunek artysty w kampanii reklamowej. Taco Bell przygotowało spoty, w których zachęca 50 Centa do zmiany pseudonimu na 79 Cent, 89 Cent lub 99... 40
        • Kryzys domowy 3 sie 2008, 22:00 W pierwszym półroczu 2008 r. w Polsce zbankrutowało 27 firm deweloperskich. Ponad 120 kolejnych wniosków o upadłość zostało odrzuconych ze względu na zawarte w nich błędy formalne. Branża deweloperska przeżywa kryzys w Hiszpanii,... 40
        • Podatek od marzeń 3 sie 2008, 22:00 Przy okazji ubiegłotygodniowej sięgającej 38 mln zł kumulacji w Dużym Lotku miliony Polaków zapłaciły swoisty podatek od marzeń. Oprócz czterech osób, które trafnie wytypowały szóstkę, największym wygranym był skarbpaństwa, do... 41
        • Autoharacz 3 sie 2008, 22:00 Nawet żarówki w samochodzie będziemy musieli wymieniać w autoryzowanym serwisie. 42
        • Hipermarket do  bicia 3 sie 2008, 22:00 Sąsiedztwo hipermarketu nie tylko nie wykańcza małego biznesu, ale też napędza jego rozwój. 46
        • Fabryka snów i strajków 3 sie 2008, 22:00 Aktorzy należą do najgorzej zarabiających osób w Stanach Zjednoczonych. 48
        • 2x2=4 Truman i Reagan 3 sie 2008, 22:00 Ameryka potrzebuje terapii szokowej, do której ekipa Obamy nie jest zdolna. 54
        • Kto zapłaci za kryzys 3 sie 2008, 22:00 Polska gospodarka powinna wyjść z globalnej zawieruchy niezbyt poturbowana. 55
        • Know-How 3 sie 2008, 22:00 58
        • Toksyczna olimpiada 3 sie 2008, 22:00 Zanieczyszczenie powietrza w Pekinie podczas igrzysk olimpijskich może zmniejszać efektywność sportowców. Dotychczasowe pomiary skażenia powietrza sugerują, że może ono być ponadtrzykrotnie większe od dopuszczalnego przez Światową... 58
        • Kobieta matematyczna 3 sie 2008, 22:00 Kobiety radzą sobie z naukami ścisłymi nie gorzej niż mężczyźni. Kto sądzi, że jest inaczej, ulega stereotypom – twierdzi Janet Hyde, psycholog z University of Wisconsin. Jej badania przeprowadzone wśród uczniów szkół... 58
        • Życie w bańce 3 sie 2008, 22:00 Setki gatunków owadów, m.in. pluskwiaki Neoplea striola, mimo że oddychają powietrzem atmosferycznym, spędzają życie pod wodą. Nurkują na głębokość nawet 30 m. Naukowcy z MIT w Bostonie odkryli ich tajemnicę. Owady te mają... 58
        • Nowi mężczyźni 3 sie 2008, 22:00 Jakich mężczyzn pragną kobiety? Panie najczęściej twierdzą, że opiekuńczych, odrzucających rywalizację i empatycznych. Czy jednak mężczyzna, który rezygnuje z współzawodnictwa, nadal jest mężczyzną? Ten problem podejmuje... 58
        • Czytanie z twarzy 3 sie 2008, 22:00 Ludzie piękni rzadziej niż brzydcy chorują, dłużej żyją, są sprawniejsi fizycznie, inteligentniejsi i zdrowsi psychicznie. 60
        • Czarodziejska żywność 3 sie 2008, 22:00 Zwykłe jabłka i płatki owsiane są zdrowsze niż najbardziej wyrafinowane produkty spożywcze. 64
        • Bujda olimpijska 3 sie 2008, 22:00 Starożytni olimpijczycy nie cofali się przed przekupstwem, oszustwem, a nawet morderstwem. 66
        • Diagnoza z powietrza 3 sie 2008, 22:00 Po oddechu można rozpoznać, czy ktoś ma raka, chorobę wrzodową, zapalenie płuc lub gruźlicę. 70
        • Dał nam przykład Niemiec 3 sie 2008, 22:00 Dziewiętnaście lat wolności nie wystarczyło, by wyprodukować epopeję o Dywizjonie 303, pancernych gen. Maczka czy komandosach Sosabowskiego. 72
        • Górna półka - Redaktor i Poeta 3 sie 2008, 22:00 Wśród kilkudziesięciu tysięcy listów, które wymienił ze swymi korespondentami Jerzy Giedroyc, te należą do najważniejszych. Dzięki „Archiwum Kultury" publikowanemu przez wydawnictwo Czytelnik znamy już potężne fragmenty... 75
        • Bez Granic 3 sie 2008, 22:00 76
        • Pod kuratelą Kremla 3 sie 2008, 22:00 Książka 76
        • Sprawdź swoją wiedzę o świecie 3 sie 2008, 22:00 Kwiz 76
        • Cytat tygodnia 3 sie 2008, 22:00 „Bliżej mi do Jackie Kennedy niż do madame de Gaulle" Carla Bruni-Sarkozy, żona prezydenta Francji, o swoim ideale pierwszej damy. 76
        • Książę komandos 3 sie 2008, 22:00 Książę William, syn brytyjskiego następcy tronu Karola, rozpoczął kolejny etap swojej wojskowej kariery. Ma już za sobą służbę w marynarce, wojskach lotniczych i regimencie kawalerii, a jesienią dołączy do sił specjalnych... 76
        • Libijski Hannibal 3 sie 2008, 22:00 Pułkownik Muammar Kaddafi, dyktator Libii, rozpętał dyplomatyczną wojnę ze Szwajcarią. Sprawcą zamieszania stał się Hannibal, syn przywódcy, który 15 lipca został aresztowany przez szwajcarską policję za pobicie obsługi jednego z... 76
        • Silviolandia 3 sie 2008, 22:00 Władza sądownicza jest największym z wszystkich wrogów premiera Włoch. 78
        • Blairothatcher 3 sie 2008, 22:00 Przywódca brytyjskich torysów ma szanse pokierować konserwatywną falą w Europie. 82
        • Viktor fatalista 3 sie 2008, 22:00 Lider węgierskiej opozycji stał się mistrzem strzelania samobójczych goli. 84
        • Rosyjskie strachy 3 sie 2008, 22:00 Moskwa pręży muskuły i krzyczy, ale niewiele może zrobić, aby realnie zablokować budowę tarczy antyrakietowej. 86
        • Krwawy poker 3 sie 2008, 22:00 W zamian za dwóch zaginionych żołnierzy lub ich zwłoki Izrael uwolni dużą grupę terrorystów. 88
        • Pasaż 3 sie 2008, 22:00 90
        • La dolce vita 3 sie 2008, 22:00 Z czym się kojarzą Włochy? Z dobrym jedzeniem, winem, piosenką, modą, zabytkami, i piłką nożną. Polacy zapytani jednak, jakie znają włoskie marki, najczęściej wskazują polską firmę Gino Rossi. Tak wynika z badań przeprowadzonych... 90
        • Mi.To odpowiada 3 sie 2008, 22:00 Włosi uwielbiają rywalizację. Sąsiadujace miasta w swoją tradycję mają wpisany spór o pierwszeństwo. W wypadku alfy Mi.To doszło jednak do niezwykłej symbiozy. Nazwa tego oryginalnego sportowego auta pochodzi od Mediolanu (Milano),... 90
        • Wazon od architekta 3 sie 2008, 22:00 „We Włoszech design jest elementem stylu życia i sprawą narodową" – przekonuje w „Przewodniku po włoskim stylu" Agnieszka Jacobson-Cielecka. Jedną z ważniejszych cech włoskiego wzornictwa jest przedkładanie... 90
        • Karton z porcelany 3 sie 2008, 22:00 Te talerze tylko wyglądają na jednorazowe – w rzeczywistości powstały z najwyższej jakości porcelany. Według Włochów, żart jest we wzornictwie niezwykle ważny. Dlatego projektanci marki Seletti przygotowali zastawę stołową... 90
        • Świeżo, szybko i przyjemnie 3 sie 2008, 22:00 Polacy nie wiedzą wiele o włoskim stylu, ale na pewno lubią włoską kuchnię. Pod koniec sierpnia zadebiutuje u nas pierwsza restauracja sieci Vapiano. Choć sieć należy do Niemców, receptury zostały skomponowane przez weneckich mistrzów... 90
        • Pakt włosko-brytyjski 3 sie 2008, 22:00 Włosi są znani z niechęci do mody brytyjskiej, a Brytyjczycy do włoskiej. Ale Ermenegildo Zegna ma wielbicieli i w ojczyźnie, i na Wyspach. A jest to marka bardzo podkreślająca swoją włoskość. Dom mody... 90
        • Laser 3 sie 2008, 22:00 92
        • Pekiński Matrix 3 sie 2008, 22:00 Rozmowa z MA JIANEM, chińskim dysydentem, pisarzem, autorem powieści „Czerwony pył”. 94
        • Temat tygodnia 3 sie 2008, 22:00 Czarna historia olimpiad 94
        • Nietoperz wszech czasów 3 sie 2008, 22:00 NA ekrany polskich kin wchodzi film wszech czasów. Na takie miano już zasłużył „Mroczny rycerz", czyli szósty „Batman". Po dwóch tygodniach rozpowszechniania z zyskiem ponad 313 mln dolarów był już na 23. miejscu... 96
        • Dionizos kortu 3 sie 2008, 22:00 Rywalizacja Rafaela Nadala i Rogera Federera przybrała formę pojedynku antycznych herosów. 100
        • Wencel gordyjski - Wniebowzięci 3 sie 2008, 22:00 Żeby pierwszego miliona nie trzeba było ukraść, należy go wygrać 104
        • UEorgan Ludu 3 sie 2008, 22:00 Nie rzucim plaży, skąd nasz ród * Uwaga, uwaga, nadchodzi * Dymiące Jastrzębie nad Warszawą * Gay-now z Krakowa 105
        • Krótko po wolsku - Czas bitew 3 sie 2008, 22:00 Od niepamiętnych czasów bitwy wybuchały po zbiorach. To ma męska część naszej populacji w genach. Nie ma rady, latem musi sobie powojować! Toteż, jak Polska długa i szeroka, nadmiar adrenaliny wyładowuje się w potyczkach. Dawniej... 105
        • Skibą w mur - Zlot dziwów 3 sie 2008, 22:00 Podczas balangi Hitler puścił pawia, Presley bzyknął Dodę, a Pawlak Liz Taylor. 106

        ZKDP - Nakład kontrolowany