Bujda olimpijska

Bujda olimpijska

Starożytni olimpijczycy nie cofali się przed przekupstwem, oszustwem, a nawet morderstwem.
Sportowcy i działacze apelujący o zachowanie podczas olimpiady w Pekinie ducha starożytnych igrzysk nie wiedzą, co mówią. Morale dawnych sportowców było często niższe niż dzisiejszych. W Olimpii i podczas innych zawodów uczestnicy zmagali się dosłownie na śmierć i życie. Aby osiągnąć upragnione zwycięstwo, nie cofali się przed przekupstwem, oszustwem, klątwą, a nawet morderstwem. Potwierdzają to badania Davida Gilmana Romano z Museum of Archaeology and Anthropology w Pensylwanii.Mit fair play
W 67 r. n.e. cesarz Neron przekupił sędziów na igrzyskach w Olimpii, aby zdyskwalifikowali pozostałych zawodników. Neron współzawodniczył sam z sobą i odniósł sześciokrotne zwycięstwo. Wygrał nawet w wyścigu rydwanów, mimo że jego konie nie dobiegły do mety. Choć sędziowie unieważnili te wyniki (uczynili to jednak dopiero po śmierci cesarza), przykład Nerona pokazuje, do czego byli wtedy zdolni zawodnicy.
Przed rozpoczęciem igrzysk sportowcy składali przed dziesięcioma sędziami przysięgę, że będą walczyć fair. Jednak już w VI wieku p.n.e. w Olimpii trzeba było określić kary za oszustwa w sporcie. Powszechnym sposobem zdobycia zwycięstwa w biegu był falstart – karany chłostą. Od IV wieku p.n.e. oszukujących zawodników karano grzywną: brązowe posągi Zeusa, ufundowane z kar nałożonych za próby przekupstwa sędziów i oszustwa w zawodach, zapełniły pobocza drogi wiodącej na stadion. Według Pauzaniasza, greckiego podróżnika z II wieku n.e., sześć pierwszych posągów ufundowano podczas igrzysk w 388 p.n.e., kiedy bokser Eupolos z Tesalii przekupił przeciwników, by wymierzali mu niecelne ciosy.
Niektóre przepisy starożytnych igrzysk stały się wręcz zaproszeniem do nadużyć. W wyścigach konnych wygranym nie był jeździec, ale właściciel stadniny. W 416 r. p.n.e. ateński polityk i generał Alcybiades wystawił siedem rydwanów i zajął pierwsze, drugie, trzecie oraz czwarte miejsce. Właściciele koni nie musieli być nawet obecni na igrzyskach, dzięki czemu zwycięzcami mogły być kobiety, mimo że oficjalnie nie startowały w zawodach, a mężatkom zakazany był nawet wstęp na stadion. Kyniska, córka króla Sparty, wygrała wyścigi rydwanów dwukrotnie – w 396 r. i 392 r. p.n.e.

Mit czystego sportu
Inskrypcje znajdowane w Olimpii przybliżają zasady sformułowane przez sędziów. Jedna z nich, pochodząca z końca VI w. p.n.e., głosi: „Zapaśnikowi nie wolno wyłamywać palców. Sędzia za karę może go uderzyć, byle nie w głowę". Nawet współzawodnictwo zgodne z zasadami bywało w starożytności bardzo brutalne. W pankrationie, dyscyplinie łączącej boks i zapasy, dozwolone były uderzenia, kopniaki, duszenie i ciosy w genitalia, a zakazane jedynie gryzienie i wyłupianie oczu. Starcie zawodników trwało dopóty, dopóki jeden z nich się nie poddał lub nie został znokautowany. Życie miało dla zawodników mniejszą wagę niż honor. W 564 r. p.n.e. zawodnik imieniem Arrichion został prawie uduszony, kiedy jego trener krzyknął: „To będzie wspaniałe epitafium: Nigdy nie poddał się w Olimpii". Arrichion, mobilizując resztki sił, pokonał przeciwnika, łamiąc mu kostkę u nogi, po czym skonał u jego stóp.
Anegdota głosi, że jeden z rzymskich bokserów został wydziedziczony, ponieważ jego brat nie rozpoznał zawodnika, gdyż ten miał tak zmasakrowaną twarz. Na greckich wazach widnieją przedstawienia bokserów z krwawiącymi nosami oraz biegaczy próbujących zdobyć zwycięstwo nie tylko za pomocą nóg, ale także łokci. Podczas biegów zawodnicy ciągnęli się za długie rozpuszczone włosy. W wyścigach rydwanów 40 zawodników gnało czterokonnymi pojazdami wąskim szlakiem, na którym często dochodziło do groźnych wypadków.

Mit dobrej organizacji igrzysk
Śmierć w gimnazjonie była na porządku dziennym; specjalny immunitet chronił atletów przed oskarżeniem o zabójstwo. Jeden ze sportowców skorzystał z tego przywileju, kiedy zaatakował przeciwnika wyciągniętymi palcami, przebijając mu brzuch i wyciągając wnętrzności. Sędziowie zdyskwalifikowali zapaśnika, jednak nie za zabicie przeciwnika, lecz za zadanie czterema palcami czterech ciosów jednocześnie.
Podczas pięciodniowych igrzysk atleci chwytali się wszelkich sposobów, by pokonać przeciwnika. Na ołowianych tabliczkach odkopanych w Istmii zapisano klątwy przeciw rywalom i błagania do bóstw świata podziemnego, aby nie pozwoliły im zwyciężyć. Jedna z zachowanych inskrypcji przeklina zapaśnika Eutychiana, aby stał się „głuchy, tępy, bezrozumny i nieszkodliwy". Podobne klątwy rzucano na konie i jeźdźców.
Igrzyska w starożytności były trudną próbą nie tylko dla zawodników, ale i dla widzów – twierdzi historyk Tony Perrottet, autor książki „The Naked Olympics" (Igrzyska obnażone). Podczas zawodów w Olimpii odbywających się w największe upały w połowie sierpnia ponad 40 tys. kibiców koczowało w okolicach świętego gaju. Aż do 150 r. n.e. nie istniało dobre zaopatrzenie okolicy w wodę. Kibice wyrzucali gnijące śmieci do studni i wyschniętego łożyska rzeki, które było używane także jako latryna. Nikt się nie kąpał. Wybuchały epidemie biegunki i gorączki. Tylko sędziowie i oficjalni ambasadorowie miast-państw mieli na stadionie kamienne siedzenia. Pozostała część publiczności tłoczyła się na stojąco lub siedziała na trawiastym wale.

Mit rywalizacji bez dopingu
Niedozwolony doping jest prawdopodobnie jedynym grzechem, o który nie można oskarżyć starożytnych sportowców. Można się jednak zastanawiać, czy dopingującego efektu nie miały ziołowe napary, którymi trenerzy wzmacniali swoich podopiecznych. Popularną dietą starożytnych zawodników były suszone figi, wilgotny ser i pszenica, ale trener o imieniu Pitagoras (nie mylić z filozofem) preferował kosztowną dietę mięsną i zakazywał swoim podopiecznym jedzenia fasoli.
Dromeus ze Stymfalos, który przestrzegał diety mięsnej, wygrał dwa biegi podczas igrzysk w 480 r. p.n.e. Milon z Krotonu, uważany za największego zapaśnika starożytności, słynął z tego, że potrafił zjeść za jednym posiedzeniem prawie 20 kg mięsa i chleba i popić to ośmioma litrami wina. Hipokrates nazywał ser „diabelskim pokarmem", od którego sportowcy powinni trzymać się jak najdalej. Prof. Charles Yesalis, specjalista od dopingu z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii, uważa, że greccy atleci używali środków halucynogennych oraz jadali serca i jądra zwierząt, które miały wspomóc ich siłę.
Zawodnicy i ich trenerzy mieli odmienne zdania w kwestii wpływu aktywności seksualnej na osiągnięcia sportowe. Atleta z Tarentu imieniem Ikkos, zwycięzca olimpijskiego pięcioboju w 444 r. p.n.e., podkreślał, że nigdy nie dotknął kobiety ani chłopca podczas dziesięciu miesięcy przygotowań do igrzysk. Diogenes Laertios, autor dzieła „Żywoty i poglądy słynnych filozofów", twierdził, że seks jest niezdrowy i prowadzi do utraty sił, ale jest mniej szkodliwy jesienią i zimą niż wiosną i latem.

Mit wieńca laurowego
Nagrodą dla olimpijskiego zwycięzcy był nie tylko wieniec laurowy. Do niedawna naukowcy uważali, że starożytni atleci walczyli tylko dla idei, a dopiero w czasach nowożytnych nagrody zepsuły morale sportowców. Jednym z badaczy, którzy przyczynili się do obalenia tego mitu, jest David C. Young, profesor archeologii klasycznej z uniwersytetu na Florydzie. Twierdzi on, że zwycięzcy igrzysk przyjmowali materialne nagrody bez fałszywej skromności. Wieniec był tylko symbolem. Pomijając prestiż zdobywany przez olimpijskiego zwycięzcę, pierwsze miejsce na igrzyskach oznaczało wymierne materialne korzyści.
W VI wieku p.n.e. zwycięscy olimpijczycy otrzymali 500 drachm, czyli równowartość dzisiejszych 600 tys. zł. Nagrodą za zdobycie pierwszego miejsca w biegu w igrzyskach panatenajskich było 100 amfor oliwy, których wartość w przeliczeniu według siły nabywczej na dzisiejsze pieniądze wynosiła około 130 tys. zł. Władze greckich miast-państw szybko się zorientowały, że olimpijski zwycięzca wśród obywateli oznacza wielki prestiż. Ateny, Kos, Macedonia czy Syrakuzy hojnie wynagradzały zwycięzców, ale też starały się, aby reprezentowali je najlepsi zawodnicy, choćby obcy. W niczym nie różniło się to od dzisiejszego kupowania zawodników przez kluby piłkarskie. Niejaki Astylos z Krotonu, który w 488 r. i 484 r. p.n.e. wygrał biegi w Olimpii „w barwach" swojego miasta, już w 480 r. p.n.e. startował jako obywatel Syrakuz.
Zwycięzców spotykały też inne zaszczyty. Theagenes z Tasos, który w 480 r. p.n.e. zwyciężył w Olimpii w boksie i pankrationie, po śmierci został herosem opiekunem rodzinnego miasta. Doreius z Rodos, trzykrotny olimpijski zwycięzca pankrationu, został pojmany przez Ateńczyków podczas wojny peloponeskiej. Zwolniono go bez żądania okupu. Aleksander Wielki uwolnił również bez okupu zwycięzcę olimpijskiego Tebańczyka Dionisiodorosa, pojmanego w bitwie pod Issos w 333 r. p.n.e.


Dziesięć dyscyplin w pięć dni

Aż do 724 r. p.n.e. zawody trwały tylko dzień i składały się z jednej dyscypliny: biegu na dystansie jednego stadionu (niecałe 200 m). Zwycięzcą pierwszego biegu w 776 r. p.n.e. był Koroibos. Nie wiadomo, jak szybcy byli biegacze, ale legendy głoszą, że jednemu z nich udało się przegonić zająca, a innemu konia. W miarę wzrostu popularności igrzysk dodawano do nich kolejne dyscypliny, aż wreszcie trwały pięć dni. Konkurowano w dziesięciu dyscyplinach: boksie, wyścigach konnych i zaprzęgów, pankrationie, biegach krótko- i długodystansowych, zapasach oraz pięcioboju, na który składały się rzuty dyskiem i oszczepem, skok w dal, bieg i zapasy. Biegacze ścigali się na prostokątnej bieżni. Pierwszy stadion o zakrzywionej bieżni zbudowano około 500 r. p.n.e. w Koryncie. Pozycje startowe biegaczy były rozstawione tak jak na dzisiejszych stadionach, aby dystans dla biegaczy po wewnętrznej i zewnętrznej stronie krzywizny był taki sam. Podczas pierwszych olimpiad, aż do końca VIII wieku p.n.e., zawodnicy byli ubrani w owiniętą wokół bioder i między nogami przepaskę. Według legendy, biegacz Orsippos lub Orhippos z Megary w 720 r. p.n.e. podczas biegu zgubił przepaskę i tak nagość na stadionie stała się zwyczajem. Obowiązywała także jeźdźców w wyścigach konnych, startujących na oklep i bez strzemion. Według greckiej tradycji, pierwsze igrzyska olimpijskie odbyły się w 776 r. p.n.e. ku czci Zeusa. Odbywały się co cztery lata aż do 394 r., kiedy zostały zakazane przez cesarza Teodozjusza. Olimpiadą nazywano nie samo wydarzenie sportowe, ale cały czteroletni okres. Ten system służył jako oficjalna miara czasu; opisywano, że coś się wydarzyło na przykład w trzecim roku szóstej olimpiady. Zawodnicy pochodzili ze wszystkich rejonów Grecji oraz z kolonii, od Italii po wybrzeża Morza Czarnego.

Okładka tygodnika WPROST: 32/2008
Więcej możesz przeczytać w 32/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2008 (1337)

  • Na stronie - Zabić pismaka! 3 sie 2008, 22:00 Kiedy zaczyna się polowanie na dziennikarzy, kończą się wolność i demokracja. 3
  • Skaner 3 sie 2008, 22:00 6
  • Sfałszowali „lojalkę” Kaczyńskiego, nielegalnie podsłuchiwali 3 sie 2008, 22:00 Tajne służby 6
  • Stone wali w Busha 3 sie 2008, 22:00 Film 6
  • Spodnie Hendriksa, marynarka Jaggera 3 sie 2008, 22:00 Aukcje 6
  • Komisja pozorów 3 sie 2008, 22:00 Biznes 6
  • Dossier 3 sie 2008, 22:00 „Pracę [licencjacką] o promocji w sporcie obroniłem na czwórkę. Magister jeszcze przede mną. A potem może zrobię doktorat?" Mariusz Pudzianowski dla serwisu 5pytan.pl o planach na przyszłość„Kto Kaczyńskiego dotyka,... 8
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Projektowałem biżuterię 3 sie 2008, 22:00 Rozmowa z Markiem Suskim, posłem PiS, malarzem i grafikiem 8
  • Ludzie 3 sie 2008, 22:00 Gadowski TVArtur Gadowski, lider zespołu IRA, poprowadzi autorski program w kanale Patio TV przygotowanym przez Fabrykę Mediów. Program "On/off" będzie prezentował polskich muzyków. Premierowy odcinek jest zapowiadany na... 8
  • Wakacje topless 3 sie 2008, 22:00 Obyczaje 8
  • Siostry Olsen pisarkami 3 sie 2008, 22:00 Literatura 10
  • Struzik chce wystrzelić satelitę 3 sie 2008, 22:00 Mazowsze 10
  • Polska duma 3 sie 2008, 22:00 Konie 10
  • Zapytaj wprost - Stefan Niesiołowski 3 sie 2008, 22:00 Zakłamane oczka Napieralskiego. 11
  • Poczta 3 sie 2008, 22:00 Dwóch SikorskichW artykule „Dwóch Sikorskich" („Wprost" nr 29) red. Dariusz Baliszewski pisze, że „W ostatnich dniach [...] ujawnił się jako świadek" Tadeusz Szumowski, który przekazał mu „bezcenne... 12
  • Playback 3 sie 2008, 22:00 Premier Donald Tusk 12
  • Wprost przeciwnie - Obiektywny nekrolog 3 sie 2008, 22:00 Przez 16 lat kanclerstwa Helmut Kohl nie wystąpił w tępiącej go zawzięcie telewizji RTL 13
  • Z życia koalicji 3 sie 2008, 22:00 Kazimierz Kutz poleciał po Kaczorach „trumniarzami". Oj, rzeczywiście kuc. Zdecydowanie nie pegaz.No proszę, jak w Andy, to Tusk leciał sam (nie licząc małżonki i Arabskiego), ale jak trzeba pod Krosno do powodzian jechać,... 14
  • Z życia opozycji 3 sie 2008, 22:00 Scenka z sejmowej restauracji. Poseł Kalisz (SLD) peroruje, że nigdy nie pozwoli, by prezydenckie weto utrzymano. „Będę je zwalczał ze wszystkich sił!" – gniewnie woła. „Ja też będę je zwalczała!" –... 14
  • Co z nami zrobią Chińczycy 3 sie 2008, 22:00 Coraz bardziej asertywne Państwo Środka zechce kiedyś przestawić światowy pociąg do nowoczesności na własne tory 16
  • Debatująca dyktatura 3 sie 2008, 22:00 Rozmowa z Markiem Leonardem, brytyjskim ekspertem od polityki międzynarodowej 22
  • Rzeczpospolita dziennikarska 3 sie 2008, 22:00 Czwarta władza bierze pierwszą 24
  • Polskie riwiery 3 sie 2008, 22:00 Najlepsze i najgorsze bałtyckie kurorty 28
  • Mediokracja 3 sie 2008, 22:00 Dramatyczna rezygnacja premiera Ehuda Olmerta ze stanowiska szefa rządu jest wydarzeniem bez precedensu. Choć w historii Izraela wiele razy zdarzało się, że urzędujący premier podawał się do dymisji przed końcem kadencji, tym razem po... 28
  • Ojciec separatysta 3 sie 2008, 22:00 Już pod zaborami w Wielkopolsce czy Galicji społeczną aktywność organizowali księża, liderzy "rzeczypospolitych parafialnych". 34
  • Postać tygodnia - Waldemar Pawlak 3 sie 2008, 22:00 Wójt Polski 36
  • Wprost z blogu 3 sie 2008, 22:00 SportCo Radwańska może ugrać w Pekinie?Jacek Żytnicki www.nawysokoscimurawy.blox.plJeszcze cztery lata temu przy okazji igrzysk w Atenach mogliśmy jedynie z zazdrością spoglądać na tenisowe korty, patrząc, jak z sukcesów cieszą się... 37
  • Trójka bez sternika 3 sie 2008, 22:00 38
  • Łukaszenka salonowy 3 sie 2008, 22:00 Czy można nabrać salonowego obycia, grając w salonowca? A czy można zostać demokratycznym politykiem, wsadzając do więzień swoich przeciwników? Tak zwane europejskie elity uznały, że tak. Przykładem na to ma być Aleksander... 38
  • Pełzający przewrót 3 sie 2008, 22:00 Czy Unia Europejska staje się państwem totalitarnym? Pytanie nie jest tak absurdalne, jak mogłoby się wydawać. Największa partia w europarlamencie zgłosiła właśnie projekt prawa delegalizującego papierosy. Kilka tygodni wcześniej w... 38
  • Ryba po polsku - Człowiek z Jaruzelskiego 3 sie 2008, 22:00 W Norymberdze brutalnie sądzono ludzi bez cienia zrozumienia dla bezradności jednostki. 39
  • Giełda 3 sie 2008, 22:00 40
  • Krauze zakręca kurek 3 sie 2008, 22:00 Gdy bogacze wpadają w kłopoty, liczba ich „przyjaciół" gwałtownie spada. W pierwszej kolejności krezusi zakręcają bowiem kurek z pieniędzmi osobom i instytucjom żyjącym z ich wcześniejszych sukcesów. Ryszard Krauze, twórca... 40
  • Krakowska Dolina Gier 3 sie 2008, 22:00 Akademia Górniczo-Hutnicza, Uniwersytet Jagielloński oraz firmy Nibris i Microsoft chcą stworzyć w Krakowie Dolinę Gier, czyli centrum produkcji gier komputerowych. Wartość przedsięwzięcia jest szacowana na 10 mln zł (część pieniędzy... 40
  • Tychy drugie na świecie 3 sie 2008, 22:00 Około 400 nowych pracowników zamierza zatrudnić do końca 2008 r. fabryka Fiata w Tychach, którą rozbudowano kosztem 300 mln USD. Inwestycja jest związana z uruchomieniem produkcji nowych aut – Fiata 500 i nowego Forda, następcy Ka.... 40
  • Kibic na bank 3 sie 2008, 22:00 Sponsorzy klubów sportowych coraz częściej dostrzegają w kibicach żyłę złota. Zniżki na ubezpieczenia majątkowe i samochodowe oraz jednostki funduszów inwestycyjnych nabywane bez opłat manipulacyjnych – to oferta Allianz Polska... 40
  • Raper w menu 3 sie 2008, 22:00 Prawnicy amerykańskiego rapera 50 Centa pozwą sieć fast food Taco Bell, która wykorzystała wizerunek artysty w kampanii reklamowej. Taco Bell przygotowało spoty, w których zachęca 50 Centa do zmiany pseudonimu na 79 Cent, 89 Cent lub 99... 40
  • Kryzys domowy 3 sie 2008, 22:00 W pierwszym półroczu 2008 r. w Polsce zbankrutowało 27 firm deweloperskich. Ponad 120 kolejnych wniosków o upadłość zostało odrzuconych ze względu na zawarte w nich błędy formalne. Branża deweloperska przeżywa kryzys w Hiszpanii,... 40
  • Podatek od marzeń 3 sie 2008, 22:00 Przy okazji ubiegłotygodniowej sięgającej 38 mln zł kumulacji w Dużym Lotku miliony Polaków zapłaciły swoisty podatek od marzeń. Oprócz czterech osób, które trafnie wytypowały szóstkę, największym wygranym był skarbpaństwa, do... 41
  • Autoharacz 3 sie 2008, 22:00 Nawet żarówki w samochodzie będziemy musieli wymieniać w autoryzowanym serwisie. 42
  • Hipermarket do  bicia 3 sie 2008, 22:00 Sąsiedztwo hipermarketu nie tylko nie wykańcza małego biznesu, ale też napędza jego rozwój. 46
  • Fabryka snów i strajków 3 sie 2008, 22:00 Aktorzy należą do najgorzej zarabiających osób w Stanach Zjednoczonych. 48
  • 2x2=4 Truman i Reagan 3 sie 2008, 22:00 Ameryka potrzebuje terapii szokowej, do której ekipa Obamy nie jest zdolna. 54
  • Kto zapłaci za kryzys 3 sie 2008, 22:00 Polska gospodarka powinna wyjść z globalnej zawieruchy niezbyt poturbowana. 55
  • Know-How 3 sie 2008, 22:00 58
  • Toksyczna olimpiada 3 sie 2008, 22:00 Zanieczyszczenie powietrza w Pekinie podczas igrzysk olimpijskich może zmniejszać efektywność sportowców. Dotychczasowe pomiary skażenia powietrza sugerują, że może ono być ponadtrzykrotnie większe od dopuszczalnego przez Światową... 58
  • Kobieta matematyczna 3 sie 2008, 22:00 Kobiety radzą sobie z naukami ścisłymi nie gorzej niż mężczyźni. Kto sądzi, że jest inaczej, ulega stereotypom – twierdzi Janet Hyde, psycholog z University of Wisconsin. Jej badania przeprowadzone wśród uczniów szkół... 58
  • Życie w bańce 3 sie 2008, 22:00 Setki gatunków owadów, m.in. pluskwiaki Neoplea striola, mimo że oddychają powietrzem atmosferycznym, spędzają życie pod wodą. Nurkują na głębokość nawet 30 m. Naukowcy z MIT w Bostonie odkryli ich tajemnicę. Owady te mają... 58
  • Nowi mężczyźni 3 sie 2008, 22:00 Jakich mężczyzn pragną kobiety? Panie najczęściej twierdzą, że opiekuńczych, odrzucających rywalizację i empatycznych. Czy jednak mężczyzna, który rezygnuje z współzawodnictwa, nadal jest mężczyzną? Ten problem podejmuje... 58
  • Czytanie z twarzy 3 sie 2008, 22:00 Ludzie piękni rzadziej niż brzydcy chorują, dłużej żyją, są sprawniejsi fizycznie, inteligentniejsi i zdrowsi psychicznie. 60
  • Czarodziejska żywność 3 sie 2008, 22:00 Zwykłe jabłka i płatki owsiane są zdrowsze niż najbardziej wyrafinowane produkty spożywcze. 64
  • Bujda olimpijska 3 sie 2008, 22:00 Starożytni olimpijczycy nie cofali się przed przekupstwem, oszustwem, a nawet morderstwem. 66
  • Diagnoza z powietrza 3 sie 2008, 22:00 Po oddechu można rozpoznać, czy ktoś ma raka, chorobę wrzodową, zapalenie płuc lub gruźlicę. 70
  • Dał nam przykład Niemiec 3 sie 2008, 22:00 Dziewiętnaście lat wolności nie wystarczyło, by wyprodukować epopeję o Dywizjonie 303, pancernych gen. Maczka czy komandosach Sosabowskiego. 72
  • Górna półka - Redaktor i Poeta 3 sie 2008, 22:00 Wśród kilkudziesięciu tysięcy listów, które wymienił ze swymi korespondentami Jerzy Giedroyc, te należą do najważniejszych. Dzięki „Archiwum Kultury" publikowanemu przez wydawnictwo Czytelnik znamy już potężne fragmenty... 75
  • Bez Granic 3 sie 2008, 22:00 76
  • Pod kuratelą Kremla 3 sie 2008, 22:00 Książka 76
  • Sprawdź swoją wiedzę o świecie 3 sie 2008, 22:00 Kwiz 76
  • Cytat tygodnia 3 sie 2008, 22:00 „Bliżej mi do Jackie Kennedy niż do madame de Gaulle" Carla Bruni-Sarkozy, żona prezydenta Francji, o swoim ideale pierwszej damy. 76
  • Książę komandos 3 sie 2008, 22:00 Książę William, syn brytyjskiego następcy tronu Karola, rozpoczął kolejny etap swojej wojskowej kariery. Ma już za sobą służbę w marynarce, wojskach lotniczych i regimencie kawalerii, a jesienią dołączy do sił specjalnych... 76
  • Libijski Hannibal 3 sie 2008, 22:00 Pułkownik Muammar Kaddafi, dyktator Libii, rozpętał dyplomatyczną wojnę ze Szwajcarią. Sprawcą zamieszania stał się Hannibal, syn przywódcy, który 15 lipca został aresztowany przez szwajcarską policję za pobicie obsługi jednego z... 76
  • Silviolandia 3 sie 2008, 22:00 Władza sądownicza jest największym z wszystkich wrogów premiera Włoch. 78
  • Blairothatcher 3 sie 2008, 22:00 Przywódca brytyjskich torysów ma szanse pokierować konserwatywną falą w Europie. 82
  • Viktor fatalista 3 sie 2008, 22:00 Lider węgierskiej opozycji stał się mistrzem strzelania samobójczych goli. 84
  • Rosyjskie strachy 3 sie 2008, 22:00 Moskwa pręży muskuły i krzyczy, ale niewiele może zrobić, aby realnie zablokować budowę tarczy antyrakietowej. 86
  • Krwawy poker 3 sie 2008, 22:00 W zamian za dwóch zaginionych żołnierzy lub ich zwłoki Izrael uwolni dużą grupę terrorystów. 88
  • Pasaż 3 sie 2008, 22:00 90
  • La dolce vita 3 sie 2008, 22:00 Z czym się kojarzą Włochy? Z dobrym jedzeniem, winem, piosenką, modą, zabytkami, i piłką nożną. Polacy zapytani jednak, jakie znają włoskie marki, najczęściej wskazują polską firmę Gino Rossi. Tak wynika z badań przeprowadzonych... 90
  • Mi.To odpowiada 3 sie 2008, 22:00 Włosi uwielbiają rywalizację. Sąsiadujace miasta w swoją tradycję mają wpisany spór o pierwszeństwo. W wypadku alfy Mi.To doszło jednak do niezwykłej symbiozy. Nazwa tego oryginalnego sportowego auta pochodzi od Mediolanu (Milano),... 90
  • Wazon od architekta 3 sie 2008, 22:00 „We Włoszech design jest elementem stylu życia i sprawą narodową" – przekonuje w „Przewodniku po włoskim stylu" Agnieszka Jacobson-Cielecka. Jedną z ważniejszych cech włoskiego wzornictwa jest przedkładanie... 90
  • Karton z porcelany 3 sie 2008, 22:00 Te talerze tylko wyglądają na jednorazowe – w rzeczywistości powstały z najwyższej jakości porcelany. Według Włochów, żart jest we wzornictwie niezwykle ważny. Dlatego projektanci marki Seletti przygotowali zastawę stołową... 90
  • Świeżo, szybko i przyjemnie 3 sie 2008, 22:00 Polacy nie wiedzą wiele o włoskim stylu, ale na pewno lubią włoską kuchnię. Pod koniec sierpnia zadebiutuje u nas pierwsza restauracja sieci Vapiano. Choć sieć należy do Niemców, receptury zostały skomponowane przez weneckich mistrzów... 90
  • Pakt włosko-brytyjski 3 sie 2008, 22:00 Włosi są znani z niechęci do mody brytyjskiej, a Brytyjczycy do włoskiej. Ale Ermenegildo Zegna ma wielbicieli i w ojczyźnie, i na Wyspach. A jest to marka bardzo podkreślająca swoją włoskość. Dom mody... 90
  • Laser 3 sie 2008, 22:00 92
  • Pekiński Matrix 3 sie 2008, 22:00 Rozmowa z MA JIANEM, chińskim dysydentem, pisarzem, autorem powieści „Czerwony pył”. 94
  • Temat tygodnia 3 sie 2008, 22:00 Czarna historia olimpiad 94
  • Nietoperz wszech czasów 3 sie 2008, 22:00 NA ekrany polskich kin wchodzi film wszech czasów. Na takie miano już zasłużył „Mroczny rycerz", czyli szósty „Batman". Po dwóch tygodniach rozpowszechniania z zyskiem ponad 313 mln dolarów był już na 23. miejscu... 96
  • Dionizos kortu 3 sie 2008, 22:00 Rywalizacja Rafaela Nadala i Rogera Federera przybrała formę pojedynku antycznych herosów. 100
  • Wencel gordyjski - Wniebowzięci 3 sie 2008, 22:00 Żeby pierwszego miliona nie trzeba było ukraść, należy go wygrać 104
  • UEorgan Ludu 3 sie 2008, 22:00 Nie rzucim plaży, skąd nasz ród * Uwaga, uwaga, nadchodzi * Dymiące Jastrzębie nad Warszawą * Gay-now z Krakowa 105
  • Krótko po wolsku - Czas bitew 3 sie 2008, 22:00 Od niepamiętnych czasów bitwy wybuchały po zbiorach. To ma męska część naszej populacji w genach. Nie ma rady, latem musi sobie powojować! Toteż, jak Polska długa i szeroka, nadmiar adrenaliny wyładowuje się w potyczkach. Dawniej... 105
  • Skibą w mur - Zlot dziwów 3 sie 2008, 22:00 Podczas balangi Hitler puścił pawia, Presley bzyknął Dodę, a Pawlak Liz Taylor. 106

ZKDP - Nakład kontrolowany