Prawie jak Obama

Prawie jak Obama

Polski rząd udaje, że nie ma kryzysu gospodarczego
Krzysztof Piech
Doktor ekonomii, pracownik Katedry Polityki Gospodarczej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie

PO i Donald Tusk tak jak Barack Obama w Stanach Zjednoczonych wygrali wybory pod hasłem „zmiany". Zmiany jednak nie widać, a zobowiązania zaciągnięte wobec wyborców pozostały. W czasie kryzysu kredytobiorcy zaś często domagają się wcześniejszej spłaty długów. Niemal pewne jest, że po raz pierwszy od końca II wojny światowej jednocześnie w recesji znajdą się wszystkie czołowe gospodarki świata – Stany Zjednoczone, Japonia i strefa euro. Spowolnienie wzrostu gospodarczego w Polsce, zgodnie z cyklicznymi prawidłowościami, powinno wystąpić dopiero około 2011 r. Obecna sytuacja na świecie sprawia, że z kryzysem będziemy mieli do czynienia znacznie szybciej i może on potrwać dłużej niż „typowe" dwa lata. Rząd PO-PSL od kilku miesięcy powinien mieć już gotowe plany awaryjne, a teraz je tylko realizować. Tymczasem intensywne prace w tym zakresie są prowadzone dopiero od kilkunastu dni. Znaleźliśmy się w oku kryzysowego cyklonu z budżetem zakładającym nierealny wzrost gospodarczy na poziomie 4,8 proc. w 2009 r. i mocno spóźnionymi projektami reform, które sytuację budżetu jeszcze pogarszają.

Powrót do lat 30.
Kryzys obejmuje już nie tylko giełdy i banki, ale przeniósł się do tzw. sfery realnej gospodarki, czyli do firm produkcyjnych, transportowych, handlowych itp. Niedługo zaś trafi do gospodarstw domowych. Dlatego amerykański prezydent elekt Barack Obama już zapowiedział przeznaczenie na walkę z kryzysem 100 mld USD. Sposoby pobudzania gospodarki będą wielorakie – nowy amerykański rząd wykorzysta wszelkie możliwe pomysły, sięgając do podręczników historii gospodarczej opisujących wielki kryzys z lat 1929-1933. Jednym z nich może być wykupienie kredytów hipotecznych zaciągniętych przez obywateli czy moratorium na ich spłatę. Można się spodziewać, że zostaną wprowadzone działania osłonowe, szczególnie dla grup społecznych zagrożonych rosnącym bezrobociem – osób starszych (emerytury pomostowe) i osób bez doświadczenia zawodowego (absolwentów). Obama zgłosił już nawet bardzo kontrowersyjny pomysł robót publicznych (zaczęto je stosować 75 lat temu w ramach New Deal prezydenta Franklina D. Roosevelta).
Większość krajów tzw. grupy G20, która 15 listopada spotkała się w Waszyngtonie na szczycie antykryzysowym, chce wprowadzenia skoordynowanej akcji stymulującej światową gospodarkę. Szczyt zakończył się de facto fiaskiem, bo nie wypracowano żadnych konkretnych rozwiązań. Wszyscy czekają, aż Obama przejmie władzę, ale kryzys w tym czasie się pogłębia. Polska na tym tle wygląda dziwacznie, jakby w ogóle ignorowała te wydarzenia. Nie podjęliśmy starań o udział w szczycie G20, nie zgłosiliśmy też, za pośrednictwem na przykład Niemiec czy Wielkiej Brytanii, żadnych własnych propozycji wyjścia naszego regionu z kryzysu.

Zgubna inercja
Już w 2007 r. sytuacja zaczęła się wyraźnie pogarszać i już wtedy rząd powinien zmienić strategię polityki gospodarczej. Tymczasem przyszłoroczny budżet przez wiele miesięcy był oparty na hurraoptymistycznych założeniach i na ich podstawie dokonywano symulacji przychodów państwa.
Sekretarz stanu w kancelarii premiera Michał Boni argumentuje, że rządowi eksperci musieli najpierw przeanalizować, jak długo może potrwać dekoniunktura. Nie ma tu wiele do analizowania. Jeśli zdecydowana większość ekonomistów na świecie twierdzi, że sytuacji podobnej do obecnej nie mieliśmy od czasów wielkiego kryzysu, to trzeba przygotować się na najgorsze. Jeśli poprzednie spowolnienie wzrostu w Polsce trwało dwa lata (2001-2002), to nadchodzące potrwa co najmniej tyle samo. Jeśli wzrost gospodarczy spadł wtedy do poziomu mniej więcej 1 proc., to należy go przyjąć za punkt wyjścia i dziś. Dodać do tej wielkości trzeba efekt napływu unijnych funduszy i premię za zdrowe fundamenty polskiej gospodarki. Uwzględnić też jednak należy, o ile obecny kryzys jest gorszy od ówczesnego, wywołanego pęknięciem tzw. bańki internetowej. Wzrost gospodarczy w przyszłym roku może wynieść jedynie 2 proc. Ten pesymizm potwierdza niedawna informacja GUS o produkcji przemysłowej. W ciągu ostatnich 12 miesięcy wzrosła ona jedynie o 0,2 proc. (choć zwykle rosła rocznie o mniej więcej 10 proc.).
Inwestorzy zagraniczni, widząc kryzys na Węgrzech, na Ukrainie, przegrzanie koniunktury w krajach nadbałtyckich i nadchodzącą recesję w Niemczech, byli zdziwieni tym, że polski rząd nie dostrzega zagrożeń. Zwiększało to skalę wycofywania kapitału z Polski, co prowadziło do osłabienia złotego. Nie oznacza to, że dzięki temu – jak to zwykle – poprawiła się sytuacja naszych eksporterów. Kontrahenci zagraniczni widząc niekorzystne dla nich zmiany kursowe, domagają się obniżenia cen, mówiąc: u nas sytuacja jest już zła, a u was kurs się poprawił, więc obniżcie nam ceny, bo inaczej nie będziemy mogli sprzedać u nas waszych towarów i więcej u was nie kupimy.

Mydlenie oczu
Notowania rządu wzrosły, choć z reguły w czasach kryzysu rośnie poparcie nie dla liberałów, ale dla lewicy. Sukcesy wizerunkowe rządu Donalda Tuska nie idą jednak w parze z gospodarczymi. Przesłane w końcu do parlamentu ustawy będą dawały zyski za kilka czy kilkanaście lat, a nie miesięcy. Co więcej, przygotowywane były na podstawie ubiegłorocznego programu gospodarczego rządu, nie uwzględniającego światowego kryzysu finansowego.
Tak było też z zapowiedzią wprowadzenia w 2012 r. w Polsce euro. Działanie takie w normalnej sytuacji dałoby nam sporo korzyści. Wejście do strefy euro wymagałoby jednak utrzymania w ryzach deficytu nawet w sytuacji zmniejszających się wpływów do budżetu. Niestety, w obliczu nadchodzącej dekoniunktury ograniczenie wydatków może ją pogłębić. Ograniczony zostałby też zakres dostępnych nam instrumentów polityki gospodarczej, co związałoby ręce osobom prowadzącym politykę pieniężną i budżetową. Na przykład gdybyśmy weszli już do tzw. systemu ERM II (swoista poczekalnia przed euro) i złoty został powiązany z euro po kursie z początku sierpnia 2008 r., już dwa i pół miesiąca później NBP musiałby interweniować, wykorzystując rezerwy walutowe w celu utrzymania złotego w paśmie wahań przewidzianych przez ERM II.
Ostatnie tygodnie pokazują jeszcze jedno zagrożenie, również dotychczas nieuwzględniane przez władze kraju (z wyjątkiem pewnych działań NBP) – zacieśnianie przez banki polityki kredytowej. Kurczenie się rynku kredytowego dusi aktywność gospodarczą i przyszłą konsumpcję. Dla polskiej gospodarki to może być w skutkach dotkliwsze niż wpływ recesji u największego odbiorcy naszego eksportu – Niemiec.

Memento AWS
Rząd powinien zmienić strategię realizowanej w kolejnych miesiącach polityki gospodarczej, uwzględniając możliwość pogłębienia się kryzysu. Patrząc na dotychczasowe jego działania, wydaje się, że lekceważy zagrożenia.
Kto wie, czy nie byłoby dobrym rozwiązaniem zamienienie obecnego premiera na ekonomistę albo przynajmniej znającego się na gospodarce Waldemara Pawlaka. Donald Tusk mógłby się zająć wtedy nadzorowaniem dziedziny, na której się faktycznie zna – piłki nożnej w ramach przygotowań do Euro 2012.
Oczywiście, premier może tłumaczyć, że rząd przez ostatni rok niewiele zrobił, bo wszelkie reformy mogły być blokowane przez weta prezydenta popierane przez PiS i SLD. Ale wyborców to niewiele obchodzi. Jeśli Polska okaże się nieprzygotowana na kryzys, a ludzie zaczną go mocno odczuwać we własnych portfelach, wystawią rachunek za brak obiecanej „zmiany". Chyba że za nią uznamy kryzys. Ale wtedy politycy powinni przypomnieć sobie AWS zmiecioną ze sceny politycznej także po kryzysie – wówczas dotcomów – który przełożył się dotkliwie na polską gospodarkę.


Okładka tygodnika WPROST: 48/2008
Więcej możesz przeczytać w 48/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • emigrant   IP
    Nie mozna zyczyc Polsce gorzej niz Pawlak na premiera.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2008 (1353)

    • Wprost od czytelników 23 lis 2008, 22:00 Dokładać po równo Ostatnio dużo mówi się na temat wyjazdu prezydenta Lecha Kaczyńskiego do Japonii. Największym bólem wielu polityków i dziennikarzy jest to, że nie spotka się on z prezydentem Francji. Ale czy musi? Za to dokłada się... 3
    • Na stronie - Nie idźcie tą drogą! 23 lis 2008, 22:00 Z powodu kryzysu nie musimy się obnosić z miną i postawą kogoś, komu tir wjechał do ogródka 3
    • Wist prezydenta? 23 lis 2008, 22:00 Emerytury 8
    • Skaner 23 lis 2008, 22:00 8
    • Chłopak z Hollyłódź 23 lis 2008, 22:00 Jan Machulski (1928-2008) 9
    • Szkoła dla córek Obamy 23 lis 2008, 22:00 USA 9
    • Wschodzące miasta 23 lis 2008, 22:00 Inwestycje 9
    • Dossier 23 lis 2008, 22:00 „Rosja to nie Związek Radziecki"Dmitrij Miedwiediew, prezydent Rosji, o możliwości wypracowania partnerskich stosunków z USA„Jeśli chodzi o bezpieczeństwo energetyczne, nasza polityka nie jest skierowana przeciwko... 10
    • PYTANIA NIEPOLITYCZNE -  Skazana na bluesa 23 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Małgorzatą Kidawa-Błońską, posłanką PO, producentką filmową 10
    • Ludzie 23 lis 2008, 22:00 Eastwood ze SpielbergiemClint Eastwood prowadzi rozmowy na temat ewentualnej reżyserii filmu „Hereafter", do którego prawa ma Steven Spielberg. Obaj twórcy współpracowali ostatnio przy „Sztandarze chwały”. W wypadku... 11
    • Na celowniku ekologów 23 lis 2008, 22:00 Obyczaje 11
    • Ranking mafii 23 lis 2008, 22:00 Przestępczość 12
    • Wykrywacz kłamstw 23 lis 2008, 22:00 „To jest rząd, który zaprowadził elementarny ład" – stwierdził na obradach Rady Krajowej PO Donald Tusk, podsumowując osiągnięcia rocznej działalności koalicji rządowej. Donald Franciszek Tusk (ur. 22 kwietnia 1957 r.),... 12
    • Bieg przez płotki 23 lis 2008, 22:00 Przedsiębiorczość 14
    • Znajdź pracę z „Wprost” 23 lis 2008, 22:00 Internet 14
    • Zapytaj Wprost - Wolę się śmiać z innych 23 lis 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania tygodnika 'Wprost" odpowiada Tadeusz Cymański. 16
    • Plus ujemny - Nasz poprawczak 23 lis 2008, 22:00 Dzięki mediacyjnym talentom Sarkozy’ego organy płciowe Saakaszwilego zostały uratowane 18
    • Poczta 23 lis 2008, 22:00 MikrozawałPolskie firmy borykają się z licznymi postaciami kryzysu – napisał autor artykułu „Mikrozawał" (nr 46). Choroby, na które zapadają przedsiębiorstwa – wahania wpływów, sterty nieopłaconych faktur... 20
    • Playback 23 lis 2008, 22:00 Prezes PiS Jarosław Kaczyński oraz posłowie tej partii Aleksandra Natalli-Świat i Adam Lipiński 20
    • Wprost przeciwnie - Orły i cokoły 23 lis 2008, 22:00 Premier Tusk pozazdrościł prezydentowi Kaczyńskiemu jego pomnika i postanowił wybudować własny 21
    • Wydarzenia tygodnia - Kraj 23 lis 2008, 22:00 „Porządkowanie spraw Polski, sukcesy na arenie międzynarodowej i ważne reformy" – to w ocenie premiera Donalda Tuska efekty pierwszego roku działania rządu. Za sukcesy uznał wycofanie wojsk z Iraku, budowę dróg lokalnych,... 22
    • Wydarzenia tygodnia - Świat 23 lis 2008, 22:00 Sukcesem Moskwy zakończył się szczyt UE – Rosja w Nicei. Zdecydowano o odblokowaniu gruzińsko-rosyjskich negocjacji w sprawie nowego partnerstwa, mimo że Moskwa nie wypełniła zobowiązań dotyczących wycofania wojsk z Gruzji. Na... 24
    • Z życia koalicji 23 lis 2008, 22:00 Niezastąpiony premier in spe Grzegorz Schetyna nie widzi niczego złego w tym, że szef ABW Krzysztof Bondaryk zarabia bodaj półtorej bańki rocznie w firmie, którą kontroluje. Według wszelkich kanonów dziennikarstwa, powyższa wiadomość... 26
    • Z życia opozycji 23 lis 2008, 22:00 Za sprawą komisji śledczej z politycznych zaświatów powyłaziły rozmaite upiory, z Januszem Kaczmarkiem na czele. Były minister spraw wewnętrznych opowiedział, że nikogo przed niczym nie ostrzegał, a jeśli już ktoś to zrobił, to... 26
    • I PO miłości 23 lis 2008, 22:00 Donald Tusk i Grzegorz Schetyna już utoczyli sobie krwi, a będzie jeszcze ostrzej 30
    • Ziobro bis 23 lis 2008, 22:00 Zbigniew Ćwiąkalski i Zbigniew Ziobro różnią się tylko wzrostem 36
    • Skok na szpitale 23 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Mariuszem Łapińskim, byłym ministrem zdrowia 38
    • Za ile się sprzedamy 23 lis 2008, 22:00 Albo Warszawa nie rozumie zmian w europejskiej konstelacji, albo mamy klientystyczny zwrot w naszej polityce 40
    • Kto zabił Dębskiego 23 lis 2008, 22:00 Zabójca ministra Jacka Dębskiego najpewniej żyje i przebywa na wolności 42
    • Saperzy historii 23 lis 2008, 22:00 Na co trafiają amatorzy poszukiwania skarbów 44
    • Wprost z blogu 23 lis 2008, 22:00 Historia najnowszaZmowa milczeniaAleksander Ścios   www.cogito62.salon24.plPodobno ostatnimi słowami ks. Jerzego Popiełuszki, jakie usłyszał Waldemar Chrostowski, były słowa: „Panowie, dlaczego mnie tak traktujecie?". Dziś... 48
    • Trójka bez sternika 23 lis 2008, 22:00 49
    • Wojna polsko-ruska 23 lis 2008, 22:00 Polacy ponownie zainteresowali się rosyjskim kinemW warszawskim Pałacu Kultury odbywa się właśnie drugi festiwal filmów rosyjskich „Sputnik nad Warszawą". W otwarciu festiwalu uczestniczyli reżyser Nikita Michałkow, minister... 49
    • Sztuczki budżetowe 23 lis 2008, 22:00 Rząd oprze budżet na zaklęciu, że jakoś to będzieOparty na zbyt optymistycznych założeniach budżet na 2009 r. trzeba będzie poprawiać, zanim jeszcze został uchwalony. Aby dać czas na zmianę założeń, Sejm przełożył na połowę... 49
    • Germanofobia z przymusu 23 lis 2008, 22:00 To nie polscy dziennikarze wciskają media do antyniemieckiego kątaPolacy czują się przymusowo germanizowani" – zatytułował „Frankfurter Allgemeine Zeitung" tekst na temat odbierania dzieci polskim rodzicom w RFN. Po... 49
    • Ryba po polsku - Gęba i buziaczek 23 lis 2008, 22:00 W 1722 r. car Piotr I wyzwał wojewodę wileńskiego Ludwika Pocieja na pojedynek pijacki i przegrał 50
    • Szczęśliwy człowiek - Silvio Berlusconi 23 lis 2008, 22:00 Mimo ukończonych 72 lat Berlusconi jest w lepszej formie niż kiedykolwiek 52
    • Giełda 23 lis 2008, 22:00 56
    • Nieskuteczny jak komornik 23 lis 2008, 22:00 Zaledwie 20 proc. egzekucji komorniczych w Polsce jest skutecznych, a 85 proc. trwa dłużej niż rok – wynika z raportu Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Wygórowane stawki komorników i ich mizerna skuteczność... 56
    • Poloneza czas zacząć 23 lis 2008, 22:00 Po tym, jak UE uznała produkowane od X wieku polskie wino gronowe, pierwsze butelki tego trunku trafią wiosną 2009 r. na rynek. Butelka podkrakowskiego merlot lub zielonogórskiego cabernet będzie kosztować 20--30 zł. Produkcją wina w... 56
    • Wyprawa po petrodolary 23 lis 2008, 22:00 Inwestycje w polską energetykę i przemysł chemiczny, prywatyzacja Giełdy Papierów Wartościowych, sprzedaż majątku stoczni – to wszystko ma zostać zrealizowane za kuwejckie lub saudyjskie petrodolary. Kuwejt ma do zainwestowania... 56
    • Igrzyska bez chleba 23 lis 2008, 22:00 Dwie najbliższe olimpiady – zimowa w Vancouver w 2010 r. i letnia w Londynie w 2012 r. – straciły część finansowania po tym, jak Johnson & Johnson zrezygnował ze sponsoringu imprez. Koncern był jednym z oficjalnych... 56
    • 2x2=4 - Atomowe uderzenie 23 lis 2008, 22:00 Rehabilitacji atomu w Polsce przeciwne są węglowe lobby i demagogiczne żądania Śląska 65
    • Polskie elektrowstrząsy 23 lis 2008, 22:00 Około roku 2011 w Polsce zabraknie energii elektrycznej i będziemy za nią płacić najwięcej w Europie 66
    • Prawie jak Obama 23 lis 2008, 22:00 Polski rząd udaje, że nie ma kryzysu gospodarczego 72
    • Pakiet Łukaszenki 23 lis 2008, 22:00 Białoruś oferuje lepsze warunki do prowadzenia biznesu niż Polska 74
    • Jak ugryźć 121 miliardów 23 lis 2008, 22:00 Wkrótce rząd ogłosi, że program drogowy się zawalił 76
    • Renowacja 23 lis 2008, 22:00 Nowe Renault Mégane jest jak smaczny rogalik - trudno nim zaspokoić głód 78
    • Koncern życzeń 23 lis 2008, 22:00 Koncerny chcą, by rządy dopłacały do każdego nowego auta po dwa tysiące dolarów 80
    • Know-how 23 lis 2008, 22:00   82
    • W skali nano 23 lis 2008, 22:00 Tempo powstawania i wdrażania nowych nanomateriałów może spowodować problemy, na które nie jesteśmy przygotowani – ostrzegają eksperci brytyjskiej organizacji Royal Commision on Environmental Pollution. Na rynku jest już 600... 82
    • Alzheimer Wilsona 23 lis 2008, 22:00 Początki choroby Alzheimera mogły być jedną z przyczyn decyzji premiera Wielkiej Brytanii Harolda Wilsona o rezygnacji z urzędu w kwietniu 1976 r. – uważają naukowcy z Uniwersytetu Southampton. Neurolog dr Peter Garrard zdiagnozował... 82
    • Cywilizacja mrówek 23 lis 2008, 22:00 Jedna z największych zdobyczy człowieka – rolnictwo – jest znana mrówkom od 50 mln lat. Mrówki Atta i Acromyrmex odniosły największy sukces w tej dziedzinie wśród roślinożernych owadów. W podziemnych ogrodach na ścinanych... 82
    • Szybka randka 23 lis 2008, 22:00 Gdy spośród kilkudziesięciu osób w ciągu pięciu minut musimy wybrać partnera na randkę, decydującą rolę odgrywa wygląd. Alison Lenton z University of Edinburgh obserwowała 118 szybkich randek organizowanych przez kluby w Wielkiej... 82
    • Cień Europy 23 lis 2008, 22:00 Czy powojenne dzieje Europy trzeba napisać na nowo? Taką próbę podjął brytyjski politolog Tony Judt w znakomitej książce „Powojnie". Autor nie ogranicza się do analizy geopolitycznej kontynentu. Przedstawia przemiany... 82
    • Mowa ciała 23 lis 2008, 22:00 Ekshumacja zwłok generała Sikorskiego prawdopodobnie niczego nie wyjaśni 84
    • Kopernik o włos 23 lis 2008, 22:00 Badania DNA potwierdzają, że znalezione we Fromborku szczątki należą do największego polskiego astronoma 88
    • Mit niewyspania 23 lis 2008, 22:00 Za dużo jemy, za dużo pijemy i za długo chcemy spać 90
    • Krótkonogi mózgowiec 23 lis 2008, 22:00 Dzieci Homo erectus rodziły się z mózgami niemal dorównującymi współczesnym noworodkom 94
    • Kopalnie króla Salomona 23 lis 2008, 22:00 Nie wszystkie biblijne opisy największego władcy w dziejach Izraela są bajką 98
    • Ekshumacja prawdy 23 lis 2008, 22:00 Jedyna widoczna rana na ciele generała była spowodowana przez odłamek kadłuba, który przebił podstawę nosa - relacjonował sierżant Joseph Harris 102
    • Górna półka - Pocztowa historia Polski 23 lis 2008, 22:00 Ta książka jest jak pudełko z rodzinnymi pamiątkami. Takie pudełko można znaleźć chyba w każdym polskim domu. Gdzieś na dnie takiego pudełka leżą przewiązane wyblakłą wstążką miłosne listy pradziadka do prababki i kilka listów... 105
    • Bez granic 23 lis 2008, 22:00   106
    • Książka - Powrót barbarzyńców 23 lis 2008, 22:00  U progu XX wieku wiele wskazywało na to, że świat czeka era nieograniczonego postępu technicznego i globalnego pokoju. Jednak w ciągu niespełna kilku lat, gdy Europa stanęła w ogniu wojny i bolszewizmu, powszechny optymizm ustąpił... 106
    • Brutalni piłkarze 23 lis 2008, 22:00 Nie tylko polski futbol nie może sobie poradzić z agresją wśród piłkarzy. Aby powstrzymać plagę bójek na boisku między zawodnikami, największa chińska telewizja CCTV zrezygnowała z transmitowania rozgrywek pierwszej ligi. Zarząd... 106
    • Cytat tygodnia 23 lis 2008, 22:00 „Kręci się koło mnie coraz więcej ludzi, wszystko wokół się zmienia. Aż się boję, czy będę mógł jeszcze spać we własnym łóżku" Barack Obama o wrażeniach z przygotowań do objęcia urzędu prezydenta USA   106
    • Wikiwojna 23 lis 2008, 22:00 Niemiecka edycja Wikipedii, największej encyklopedii internetowej, przez dwa dni była zamknięta dla użytkowników. Serwis zawieszono na polecenie sądu, który rozpatrywał skargę deputowanego postkomunistycznej Partii Lewicy Lutza Heilmanna.... 106
    • Jackson przeciw szejkowi 23 lis 2008, 22:00 Michael Jackson znowu ma kłopoty. Król popu najpierw z powodu problemów finansowych musiał sprzedać swą posiadłość Neverland, a teraz czeka go batalia sądowa z szejkiem Abdullahem, synem króla Bahrajnu. Szejk żąda zwrotu prawie 7 mln... 106
    • Bunt młodych Europejczyków 23 lis 2008, 22:00 Młodzież na zachodzie Europy wielkimi manifestacjami chce wychować polityków 108
    • Ukraiński rozkrok 23 lis 2008, 22:00 Kijów przegrywa z Moskwą walkę o ukraiński język i kulturę 112
    • Czerwony bankier 23 lis 2008, 22:00 Dominique Strauss-Kahn, szef MFW, chce zbudować nowy światowy ład polityczny i gospodarczy 114
    • Playboy Kim 23 lis 2008, 22:00 Jak się bawią dziedzice komunistycznej dynastii w Korei Północnej 118
    • Tour de Maczek 23 lis 2008, 22:00 Holendrzy i Belgowie zarabiają na polskiej historii 120
    • Pasaż 23 lis 2008, 22:00 122
    • But do kariery 23 lis 2008, 22:00 Carrie Bradshaw, grana przez Sarah Jessicę Parker bohaterka „Seksu w wielkim mieście", ma nieuleczalnego bzika na punkcie butów. Na butoholizm cierpi też najwyraźniej Victoria Beckham, która szokuje coraz dziwniejszymi butami:... 122
    • Powrót ćwieków 23 lis 2008, 22:00 Max & Co. stawia na różnorodność i na sezon jesienno-zimowy proponuje pięć różnych kolekcji. Do strojów nawiązujących do stylu grunge dopasowano ciężkie buty z imitacji skór zwierzęcych. Do krótkich płaszczyków, marszczeń i... 122
    • Barwy zimy 23 lis 2008, 22:00 Projektanci marki Ecco uważają, że kolor butów powinien współgrać z zimowym krajobrazem. Za odpowiednie uznali m.in. śliwkowy fiolet, oliwkową zieleń, szaroniebieski, czarny i czerwony. Projektanci Ecco przyznają też, że przy... 122
    • Cały ten zamsz 23 lis 2008, 22:00 Zamszowe kozaczki to jedne z ulubionych butów gwiazd – noszą je m.in. Britney Spears i Miley Cyrus, a u nas Doda. Zamsz pasuje także do stylu boho wylansowanego przez Siennę Miller. Tej jesieni zamsz jest tak modny, że można się w... 122
    • Zamiast kozaków 23 lis 2008, 22:00 Zamiast wymyślnymi butami wrażenie można zrobić tym, co się do nich doda. Jednym z najbardziej przykuwających uwagę pomysłów domu mody Givenchy są tej jesieni szerokie leg-warmers (ocieplacze) ze skóry, prawie całkiem zasłaniające... 122
    • Zrobieni na szaro 23 lis 2008, 22:00 Szare kozaki nosi Rihanna – muszą więc być bardzo modne. Choć piosenkarka zaistniała w show-biznesie dopiero trzy lata temu, już jest uznawana jest za trendsetterkę. Tym razem jednak sama podąża za trendami wytyczonymi przez... 122
    • Laser 23 lis 2008, 22:00 Seal, „Soul"Posiadacz magicznego głosu zawsze miał kłopot z repertuarem. Jak ktoś mu pisał, wychodziły rzeczy wielkie. Jak pisał sam – zdarzały się kataklizmy. Tym razem sięgnął po największe soulowe hity w bardzo... 126
    • Bierz obraz i w nogi 23 lis 2008, 22:00 Subiektywny poradnik kolekcjonera 128
    • Efekt Whartona 23 lis 2008, 22:00 Przygarnęliśmy Whartona, Carrolla czy Coelho tak, jakbyśmy w knajpie poprosili cygańską kapelę o ulubiony kawałek do kotleta 132
    • Dziecięca choroba muzyczna 23 lis 2008, 22:00 Boysbandy nie są zjawiskiem muzycznym, lecz psychologicznym i emocjonalnym 136
    • Nagroda za nudę 23 lis 2008, 22:00 To, co jest czytane, nie jest nagradzane. I odwrotnie 138
    • Góral na nartach 23 lis 2008, 22:00 Wprost na narty - Francja 140
    • Wencel gordyjski - Smętni chrześcijanie 23 lis 2008, 22:00 Manifestując dystans wobec politycznej poprawności, nie trzeba nakładać na twarz trupio bladej maski 144
    • Ueorgan Ludu 23 lis 2008, 22:00 Nobel z ekonomii dla Polski * Sklonujemy Kopernika 145
    • Krótko po wolsku - Pułapka na myślenie 23 lis 2008, 22:00 W prasie brytyjskiej pojawiły się alarmistyczne artykuły o młodzieży. Rozwydrzenie, rozpasanie, przestępczość na niespotykaną dotychczas skalę. Kiedyś zwalono by to na nędzę, kapitalistyczny wyzysk, ciemnotę. Ale jak wytłumaczyć,... 145
    • Skibą w mur - Życie jak film 23 lis 2008, 22:00 Premier Donald Tusk to ewidentnie zagubiony inżynier Karwowski z serialu „Czterdziestolatek” 146

    ZKDP - Nakład kontrolowany